Ép lãi suất ở mức thấp, tiền gửi vẫn chảy mạnh vào ngân hàng

Tiền nhàn rỗi tiếp tục chảy vào ngân hàng

Theo thống kê mới nhất của Ngân hàng Nhà nước (NHNN), tới cuối tháng 5, tiền gửi của khách hàng cá nhân và tổ chức kinh tế tại các tổ chức tín dụng lên mức kỷ lục, đạt hơn 15,3 triệu tỷ đồng, tăng gần 1% so với tháng liền trước.

Trong đó, tiền gửi của dân cư đến hết tháng 5 lên hơn 7,6 triệu tỷ đồng, tăng 7,61% so với đầu năm. Riêng trong tháng 5, tiền gửi cư dân đã tăng thêm khoảng 65.427 tỷ đồng.

Tiền gửi của doanh nghiệp trong tháng 5 đạt hơn 7,7 triệu tỷ đồng, tăng 0,97% so với cuối năm 2024. Nếu so sánh với thời điểm cuối tháng 4, tiền gửi doanh nghiệp đã tăng thêm hơn 116.370 tỷ đồng.

Trước đó, trong tháng 4, cá nhân và tổ chức kinh tế đã rót thêm hơn 172.000 tỷ đồng vào hệ thống ngân hàng. Vào tháng 3, hệ thống ngân hàng cũng có thêm gần 262.000 tỷ đồng từ cá nhân và tổ chức kinh tế.

Đáng chú ý, tiền gửi vào hệ thống ngân hàng tăng mạnh, bất chấp lãi suất huy động được duy trì ở mức thấp.

Từ cuối tháng 2, sau chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ và NHNN, một làn sóng điều chỉnh lãi suất huy động giảm đã lan rộng trong hệ thống ngân hàng.

Sau thời gian nhiều ngân hàng đưa lãi suất huy động vượt mốc 6%/năm, cao hơn so với mặt bằng chung trong nhiều tháng trước đó thì đến tháng 4 mức lãi suất này gần như “biến mất”.

Theo NHNN, tính đến cuối tháng 5, lãi suất tiền gửi bằng VND bình quân của các ngân hàng thương mại trong nước ở mức 0,1-0,2%/năm đối với tiền gửi không kỳ hạn và có kỳ hạn dưới 1 tháng; 3,2-4%/năm với tiền gửi có kỳ hạn từ 1 tháng đến dưới 6 tháng; 4,5-5,5%/năm đối với tiền gửi có kỳ hạn từ 6-12 tháng; 4,8-6%/năm với tiền gửi có kỳ hạn từ trên 12-24 tháng và 6,9-7,1%/năm với kỳ hạn trên 24 tháng.

Đến cuối tháng 6, trung bình lãi suất kỳ hạn 12 tháng của nhóm ngân hàng thương mại giảm 0,17 điểm % so với đầu năm về mức 4,87%/năm, trong khi lãi suất của nhóm các ngân hàng quốc doanh vẫn giữ ổn định ở mức 4,7%/năm.

Từ đầu tháng 7 đến nay, có một số ngân hàng điều chỉnh giảm lãi suất tiền gửi gồm: BacABank giảm 0,1% tất cả kỳ hạn và loại hình tiền gửi; BaoVietBank điều chỉnh giảm 0,15-0,2%/năm ở các kỳ hạn 6-13 tháng… Hiện lãi suất tiền gửi kỳ hạn 12 tháng trên thị trường phổ biến ở mức 4,7-5,95%/năm.

Dù mặt bằng lãi suất ở mức thấp, dòng tiền gửi từ người dân vào ngân hàng vẫn tăng trưởng liên tục trong 16 tháng qua.

Nhờ đó, tốc độ tăng trưởng huy động của các ngân hàng trong 6 tháng đầu năm nay cải thiện tích cực.

Ông Phạm Toàn Vượng - Tổng giám đốc Agribank cho hay, tính đến 30/6, nguồn vốn huy động của nhà băng này đạt trên 2,1 triệu tỷ đồng, tăng 6,4% so đầu năm - cao nhất từ năm 2021 trở lại đây, trong đó tiền gửi dân cư chiếm tỷ trọng lớn.

VietinBank thông tin, ngân hàng này đã đạt được những kết quả tích cực trong 6 tháng đầu năm, với dư nợ tín dụng ước tăng 10% và nguồn vốn huy động ước tăng hơn 9% so với cuối năm 2024.

Ở khối ngân hàng tư nhân, lãnh đạo một số ngân hàng như ACB, HDBank… chia sẻ rằng, tăng trưởng huy động tiếp tục tích cực và thanh khoản tương đối tốt, đáp ứng nhu cầu tín dụng cải thiện của khách hàng.

Ông Phạm Chí Quang - Vụ trưởng Vụ Chính sách tiền tệ (NHNN) - đánh giá, huy động vốn trong 6 tháng đầu năm tăng trưởng khá tốt, cao hơn so với các năm trước, nhưng vẫn thấp hơn đáng kể so với tăng trưởng tín dụng. Tính đến cuối tháng 6/2025, tín dụng toàn nền kinh tế tăng gần 10%.

Trên thực tế, khi tín dụng tăng lên thì huy động vốn cũng tăng theo. Bởi khi người dân, doanh nghiệp được vay tiền và giải ngân thì họ sẽ đưa lại tiền vào ngân hàng để giao dịch, rồi tiền cũng quay trở lại ngân hàng dưới dạng tiền gửi.

Vì sao vẫn gửi tiền ngân hàng dù lãi suất thấp?

Dù lãi suất huy động liên tục được điều chỉnh giảm nhưng dòng tiền vẫn chảy mạnh vào hệ thống ngân hàng. Đây là một điều tưởng chừng phi lý nhưng lại phản ánh rõ nét tâm lý phòng thủ của nhà đầu tư trong bối cảnh thị trường thiếu kênh đầu tư thay thế hấp dẫn, ngân hàng vẫn là lựa chọn ưu tiên nhờ tính thanh khoản cao và độ an toàn tuyệt đối. Vì thế, nhiều người vẫn gửi tiền vào ngân hàng thay vì tìm kiếm các kênh đầu tư lợi nhuận tốt nhưng rủi ro cao hơn.

Chị Kim Ngân (công nhân KCN tại Bắc Ninh) chia sẻ, dù biết lãi suất ngân hàng hiện nay không cao như thời gian trước nhưng chị vẫn chọn gửi tiết kiệm vì sự an toàn và tiện lợi. Chị không có nhiều kiến thức ở các lĩnh vực khác nên lựa chọn gửi tiền tiết kiệm ngân hàng để “ăn chắc mặc bền”.

Cũng giống như chị Ngân, nhiều người khác cũng coi ngân hàng là nơi an toàn nhất. Họ sẵn sàng chấp nhận mức sinh lời thấp để có sự an tâm và chờ đợi những thời điểm phù hợp hơn để chuyển hướng đầu tư.

TS. Châu Đình Linh - chuyên gia kinh tế, giảng viên Trường Đại học Ngân hàng TP. HCM nhận định, dù lãi suất tiết kiệm hiện không cao nhưng vẫn thu hút được dòng tiền gửi của người dân, do sự an toàn, nhu cầu bảo toàn vốn của người dân. Gửi tiết kiệm vẫn là một kênh đầu tư an toàn trong bối cảnh các kênh đầu tư khác có rủi ro cao hoặc sinh lời chưa đủ hấp dẫn.

Đồng quan điểm, ông Nguyễn Quang Huy (Trường Đại học Nguyễn Trãi) nhìn nhận, ngân hàng vẫn là nơi “trú ẩn tài sản” của đại đa số người dân Việt Nam trong bối cảnh các kênh đầu tư khác như bất động sản, chứng khoán, vàng, ngoại tệ đều tiềm ẩn rủi ro cao hoặc thiếu hấp dẫn.

Ông Huy phân tích, thị trường vẫn có nhiều kênh đầu tư nhưng điểm yếu lớn là không có kênh nào đủ hấp dẫn rõ rệt về cả lợi suất, thanh khoản và độ an toàn. Vàng và ngoại tệ thì đối mặt với khan hiếm nguồn cung, biến động giá mạnh. Bất động sản và chứng khoán phù hợp với người có kiến thức và tiềm lực tài chính, còn đa số người dân - đặc biệt là tầng lớp trung lưu và dưới trung lưu - vẫn ưu tiên sự an toàn. Vì vậy, gửi tiết kiệm vào ngân hàng tiếp tục là “kênh chờ” lý tưởng, không phải vì nó hấp dẫn vượt trội, mà vì phần còn lại của thị trường... chưa đủ đáng tin.

Theo chuyên gia Nguyễn Trí Hiếu, dù lãi suất chưa cao nhưng lượng tiền gửi vào ngân hàng vẫn liên tục thiết lập kỷ lục, cho thấy sức hấp dẫn vượt trội của kênh này so với chứng khoán, vàng hay bất động sản.

Chuyên gia kinh tế Đinh Thế Hiển cho biết, nhìn vào con số tiền gửi vào ngân hàng cho thấy gửi tiết kiệm vẫn sẽ là nơi trú ẩn an toàn của dòng tiền hiện nay. Đây là kênh đầu tư dành cho mọi người dân, tiền gửi luôn được đảm bảo an toàn trong hệ thống ngân hàng.

PGS.TS Nguyễn Hữu Huân - Đại học Kinh tế TP. HCM - cũng cho rằng nhìn vào số liệu tiền gửi khách hàng vẫn "chảy" vào ngân hàng bất chấp lãi suất thấp cho thấy kênh gửi tiết kiệm vẫn an toàn nhất. Trong bối cảnh hiện nay, người dân có xu hướng thắt lưng buộc bụng nên gửi tiền vào ngân hàng cho chắc ăn và chờ cơ hội các kênh đầu tư khác.

Theo nhiều nhà phân tích, gửi tiết kiệm vẫn sẽ là kênh đầu tư an toàn trong thời gian tới. Bất động sản, chứng khoán có thể tiếp tục là kênh đầu tư hấp dẫn, nhưng mức độ rủi ro cao hơn và đòi hỏi dài hạn hơn.

Tuy nhiên, trong bối cảnh lãi suất huy động ở mức đi ngang hoặc chỉ tăng nhẹ, tùy vào khẩu vị rủi ro mà các nhà đầu tư có thể xem xét giảm tỷ trọng tiền gửi tiết kiệm để chuyển sang các kênh có lợi suất cao hơn.