Giảm lãi suất trong thế lưỡng nan: Ngân hàng chấp nhận đánh đổi?
Mai Dung -
02/05/2026 09:30 (GMT+7)
(VNF) - Sau giai đoạn giảm sâu 2023 - 2024, mặt bằng lãi suất đang bước vào một chu kỳ điều hành mới với nhiều ràng buộc hơn. Áp lực lạm phát từ bên ngoài, căng thẳng thanh khoản trong nước và yêu cầu hỗ trợ tăng trưởng đang đặt chính sách tiền tệ vào thế “đi dây”, nơi mỗi quyết định giảm lãi suất đều phải đánh đổi.
Lãi suất hạ nhiệt, dư địa thu hẹp
Diễn biến lãi suất trong quý I/2026 cho thấy tín hiệu điều hành ngày càng rõ nét từ cơ quan quản lý. Theo chia sẻ của ông Phạm Chí Quang, Vụ trưởng Vụ Chính sách tiền tệ thuộc Ngân hàng Nhà nước, trước biến động tăng nhanh của lãi suất trong tháng 3, cơ quan này đã nhanh chóng tổ chức họp với các ngân hàng thương mại và ban hành chỉ đạo nhằm kéo giảm mặt bằng lãi suất huy động.
Hiệu ứng chính sách đến khá nhanh. Ngay sau cuộc họp, khoảng 26 ngân hàng thương mại đồng loạt điều chỉnh giảm lãi suất tiền gửi với mức giảm 0,1% - 0,5%/năm, chủ yếu ở các kỳ hạn từ 6 tháng trở lên. Động thái này nhằm giảm chi phí đầu vào, qua đó tạo dư địa hạ lãi suất cho vay, hỗ trợ doanh nghiệp và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.
Tuy nhiên, nếu đặt trong tương quan với giai đoạn 2023 - 2024, bức tranh hiện tại đã thay đổi đáng kể. Hai năm trước, lãi suất có thể giảm mạnh và nhanh nhờ nhiều yếu tố thuận lợi: lạm phát trong tầm kiểm soát, cầu tín dụng yếu và thanh khoản hệ thống dồi dào. Khi đó, chính sách tiền tệ có “không gian” rộng để nới lỏng, kéo mặt bằng lãi suất xuống mức thấp kỷ lục nhằm kích thích nền kinh tế.
Ngược lại, năm 2026 chứng kiến một môi trường phức tạp hơn nhiều. Xung đột địa chính trị tại Trung Đông kéo dài đã làm gia tăng rủi ro đứt gãy chuỗi cung ứng dầu, đẩy giá năng lượng biến động mạnh và gây áp lực lên lạm phát toàn cầu. Trong bối cảnh dầu là đầu vào chiến lược của nền kinh tế, bất kỳ cú sốc giá nào cũng nhanh chóng lan tỏa sang chi phí sản xuất và mặt bằng giá chung.
Điều này khiến bài toán giảm lãi suất trở nên nhạy cảm hơn. Nếu nới lỏng quá mạnh, rủi ro lạm phát quay trở lại là hiện hữu; nhưng nếu duy trì mặt bằng lãi suất cao, chi phí vốn của doanh nghiệp sẽ bị bóp nghẹt, ảnh hưởng đến mục tiêu tăng trưởng. Chính vì vậy, thông điệp điều hành hiện nay mang tính “linh hoạt thận trọng” rõ rệt. Ngân hàng Nhà nước khẳng định tiếp tục định hướng giảm lãi suất cho vay, nhưng đồng thời nhấn mạnh mục tiêu kiểm soát lạm phát và ổn định kinh tế vĩ mô. Nói cách khác, chính sách tiền tệ đang chuyển từ trạng thái “nới lỏng mạnh” sang “điều tiết có chọn lọc”.
Ngân hàng “co kéo” chi phí vốn
Ở góc độ hệ thống, áp lực lớn nhất hiện nay không chỉ đến từ yếu tố bên ngoài, mà còn xuất phát từ chính nội tại thị trường tiền tệ. Ông Nguyễn Bá Hùng, chuyên gia kinh tế quốc gia cao cấp của Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) tại Việt Nam, cho biết áp lực thanh khoản hiện nay là hệ quả trực tiếp của tăng trưởng tín dụng mạnh trong năm 2025. Khi tín dụng mở rộng nhanh, nhu cầu vốn tăng lên, kéo theo áp lực lên nguồn vốn của hệ thống ngân hàng.
Những tín hiệu gần đây củng cố nhận định này. Lãi suất huy động tại một số ngân hàng đã tăng trở lại trước khi có chỉ đạo điều chỉnh, trong khi lãi suất qua đêm trên thị trường liên ngân hàng cũng có xu hướng đi lên. Điều đó phản ánh nhu cầu thanh khoản đang gia tăng rõ rệt.
Trong khi đó, yêu cầu giảm lãi suất cho vay để hỗ trợ doanh nghiệp lại đang được đặt ra ngày càng mạnh mẽ. Sự “lệch pha” giữa đầu vào và đầu ra khiến các ngân hàng rơi vào thế khó: chi phí vốn tăng, nhưng biên lợi nhuận lại chịu áp lực thu hẹp.
Thực tế từ các ngân hàng lớn cho thấy rõ bức tranh này. Bà Phùng Thị Bình, Phó tổng giám đốc Agribank, cho biết trong quý I/2026, huy động vốn của ngân hàng chỉ tăng 0,3%, trong đó tiền gửi từ tổ chức kinh tế giảm 1,2%. Trước áp lực đó, ngân hàng buộc phải cơ cấu lại nguồn vốn, tăng tỷ trọng tiền gửi không kỳ hạn và các nguồn vốn chi phí thấp, đồng thời giảm lãi suất huy động kỳ hạn dài khoảng 0,5%/năm để tạo dư địa giảm lãi suất cho vay.
Tương tự, BIDV cũng triển khai giảm 0,5%/năm lãi suất huy động kỳ hạn từ 24 tháng trở lên và giảm tương ứng lãi suất cho vay. Ngân hàng này đồng thời tung ra các gói tín dụng hơn 700.000 tỷ đồng với lãi suất thấp hơn 0,5% - 1,5%/năm so với thông thường, tập trung vào các lĩnh vực ưu tiên như sản xuất, xuất khẩu, nông nghiệp công nghệ cao và hạ tầng.
Điểm đáng chú ý là, để duy trì mặt bằng lãi suất cho vay thấp, các ngân hàng không chỉ dựa vào việc giảm lãi suất huy động, mà còn phải tối ưu cấu trúc chi phí. Việc đẩy mạnh chuyển đổi số, cắt giảm thủ tục, rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ hay tăng tỷ lệ CASA đang trở thành những “đòn bẩy” quan trọng để bù đắp phần chi phí vốn gia tăng.
Dù vậy, theo đánh giá của chuyên gia kinh tế quốc gia cao cấp ADB, nền tảng của hệ thống ngân hàng vẫn tương đối vững. Lợi nhuận toàn ngành trong năm 2025 duy trì tích cực cho thấy khả năng hấp thụ áp lực trong ngắn hạn vẫn còn. Đồng thời, mặt bằng lạm phát hiện nay chưa quá cao, nhờ cân bằng cung - cầu hàng hóa và dịch vụ, tạo dư địa để cơ quan điều hành linh hoạt hỗ trợ thanh khoản khi cần thiết.
“Theo đó, Ngân hàng Nhà nước vẫn có thể sử dụng các công cụ điều tiết để đảm bảo chi phí vốn không tăng đột biến, đồng thời hút bớt thanh khoản khi cần kiểm soát lạm phát. Tuy nhiên, điều này cũng đồng nghĩa với việc chính sách sẽ phải được “canh chỉnh” liên tục, thay vì nới lỏng mạnh và kéo dài như trước”, ông Hùng nhận định.
Nhìn tổng thể, dư địa giảm lãi suất trong năm 2026 không phải không còn, nhưng sẽ mang tính chọn lọc và thận trọng hơn. Mặt bằng lãi suất khó có thể giảm sâu như giai đoạn 2023 - 2024, mà nhiều khả năng sẽ dao động trong biên độ hẹp, phụ thuộc lớn vào diễn biến lạm phát toàn cầu, đặc biệt là giá năng lượng.
Quan trọng hơn, bài toán lãi suất lúc này không còn đơn thuần là giảm bao nhiêu, mà là giảm như thế nào để vừa hỗ trợ tăng trưởng, vừa không đánh đổi ổn định vĩ mô - một bài toán cân bằng ngày càng trở nên phức tạp và nhạy cảm trong điều hành chính sách tiền tệ.
Để duy trì mặt bằng lãi suất cho vay thấp, các ngân hàng không chỉ dựa vào việc giảm lãi suất huy động, mà còn phải tối ưu cấu trúc chi phí bằng việc đẩy mạnh chuyển đổi số, cắt giảm thủ tục, rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ...
(VNF) - MB tiếp tục ghi dấu ấn trên hành trình chuyển đổi số với năm sản phẩm, giải pháp công nghệ được vinh danh trong Lễ trao Giải thưởng Sao Khuê 2026 diễn ra vào ngày 28/5 tại Hà Nội. Trong đó, nền tảng ngân hàng số dành cho doanh nghiệp BIZ MBBank lập “hat-trick” ấn tượng với ba giải thưởng dành cho sản phẩm số xuất sắc được xếp hạng trên trên Bản đồ Giải pháp Công nghệ số Việt Nam 2026.
(VNF) - Tập đoàn tài chính Nhật Bản Mizuho Financial Group vừa công bố kết quả kinh doanh năm tài chính kết thúc tháng 3/2026 với mức tăng trưởng lợi nhuận mạnh nhất trong nhiều năm, nhờ sự phục hồi của môi trường lãi suất tại Nhật Bản, tăng trưởng mạnh của mảng phí dịch vụ và hoạt động thị trường vốn.
(VNF) - Tập đoàn tài chính Mitsubishi UFJ Financial Group (MUFG) vừa công bố kết quả năm tài chính kết thúc tháng 3/2026 với mức tăng trưởng vượt kỳ vọng thị trường, đồng thời đưa ra mục tiêu lợi nhuận và cổ tức cao hơn cho năm tài chính tiếp theo.
(VNF) - Eximbank tiếp tục biến động nhân sự cấp cao khi 3 Phó Tổng Giám đốc cùng từ nhiệm. Diễn biến này xuất hiện khi ngân hàng tiếp tục sắp xếp bộ máy điều hành trong khi kết quả kinh doanh chưa khởi sắc.
(VNF) - Nhiều doanh nghiệp bất động sản tiếp tục tăng nợ vay, kéo tổng dư nợ toàn ngành trong quý I lên hơn 427.000 tỷ đồng. Dư nợ bất động sản đang chiếm tỷ trọng lớn tại các ngân hàng.
(VNF) - Sự hạ nhiệt rõ rệt của mặt bằng lãi suất huy động ở thời điểm hiện tại chính là minh chứng rõ nét cho những nỗ lực điều hành chủ động và quyết liệt từ phía NHNN. Dẫu vậy, nhà điều hành vẫn còn chặng đường dài phía trước.
(VNF) - Từ một hệ thống hợp tác xã nông nghiệp, NongHyup Financial Group đã phát triển thành một trong những tập đoàn tài chính lớn nhất Hàn Quốc với lợi nhuận hàng tỷ USD mỗi năm.
(VNF) - Tiền gửi của người dân vào hệ thống ngân hàng đến hết tháng 1 đã vượt 10,3 triệu tỷ đồng, lập kỷ lục, trong khi tiền gửi của doanh nghiệp và các tổ chức kinh tế tiếp tục giảm.
(VNF) - Với định hướng kiến tạo hệ sinh thái trải nghiệm số đẳng cấp nhằm nâng tầm trải nghiệm dịch vụ khác biệt cho Khách hàng Ưu tiên, Ngân hàng TMCP Đông Nam Á (SeABank, HoSE: SSB) chính thức ra mắt 3 tính năng mới chuyên biệt trên ứng dụng SeAMobile. Đây là bước tiến của SeABank trong hành trình nâng tầm trải nghiệm Hội viên Ưu tiên SeAPremium với thông điệp: “Một chạm số hóa - Mở khóa đặc quyền SeAPremium”.
(VNF) - Trong bối cảnh nguồn vốn huy động không theo kịp nhu cầu tín dụng, việc tập trung quá lớn vào một lĩnh vực, kể cả bất động sản, sẽ thu hẹp khả năng tiếp cận vốn của các ngành kinh tế khác.
(VNF) - Thấu hiểu nhu cầu tối ưu lợi nhuận và linh hoạt dòng tiền của doanh nghiệp, BIDV liên tục cải tiến để đa dạng hóa các giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp quản lý dòng tiền hiệu quả, vượt trội.
(VNF) - Nhằm thực hiện chiến lược chuyển đổi số và nâng cao an toàn an ninh trong hoạt động thanh toán, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) chính thức triển khai dịch vụ hỗ trợ tra cứu trạng thái tài khoản thanh toán và ví điện tử nghi ngờ gian lận qua Hệ thống SIMO. Ngân hàng TMCP Nam Á (Nam A Bank) là một trong những đơn vị tiên phong được lựa chọn triển khai sớm dịch vụ này từ ngày 25/5/2026.
(VNF) - Chiều ngày 21/05/2026, Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam (VietinBank) đã tổ chức thành công Hội nghị trực tuyến cập nhật kết quả kinh doanh quý I/2026.
(VNF) - Lãi suất tiết kiệm rục rịch tăng, có nơi lên tới 10,7%/năm. NHNN tiếp tục yêu cầu các ngân hàng thực hiện nghiêm chủ trương giảm lãi suất huy động và cho vay, xử lý nghiêm các sai phạm.
(VNF) - Thương vụ đầu tư gần 900 triệu USD để sở hữu 15% BIDV giúp Tập đoàn tài chính Hana mở rộng đáng kể hiện diện tại thị trường Đông Nam Á, từ vị thế ngân hàng mạnh về ngoại hối và tài trợ quốc tế đến hệ sinh thái tài chính xuyên biên giới thông qua ngân hàng số, thanh toán quốc tế, hạ tầng tài chính và phục vụ dòng vốn FDI Hàn Quốc.
(VNF) - Hàng loạt ngân hàng đã lên kế hoạch phát hành trái phiếu 'khủng' trong năm nay trong bối cảnh huy động vốn khó, thanh khoản chịu áp lực và nhu cầu tín dụng tăng.
(VNF) - Hàng loạt thay đổi trong hoạt động chuyển tiền ngân hàng liên quan đến giao dịch giá trị lớn, xác minh thông tin tài khoản... nhằm siết an toàn thanh toán và hạn chế gian lận tài chính.
(VNF) - Ngân hàng Nhà nước (NHNN) tiếp tục yêu cầu các ngân hàng thương mại thực hiện nghiêm chủ trương giảm lãi suất huy động và cho vay; tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm các sai phạm.
(VNF) - Sacombank vừa chấp thuận đơn từ nhiệm của Phó Tổng giám đốc Vũ Minh Quân trong bối cảnh ngân hàng này liên tiếp có thay đổi nhân sự lãnh đạo kể từ đầu năm.
(VNF) - Từ một ngân hàng nội địa của Hàn Quốc, KB Financial Group đã trở thành tập đoàn tài chính hàng đầu châu Á với lợi nhuận hàng tỷ USD mỗi năm. Trong chiến lược mở rộng ra nước ngoài của KB, Việt Nam nổi lên như một thị trường trọng điểm thông qua sự hiện diện của KB Kookmin Bank và KB Securities.
(VNF) - Trong bối cảnh AI, dữ liệu và hành vi khách hàng đang làm thay đổi mạnh mẽ ngành tài chính - ngân hàng, các tổ chức tài chính không còn cạnh tranh đơn thuần bằng tính năng mới, sản phẩm dịch vụ hay quy mô mạng lưới, mà bằng khả năng thấu hiểu khách hàng, siêu cá nhân hóa và chuyển hóa công nghệ thành trải nghiệm tối ưu của khách hàng trong từng điểm chạm. Đây cũng là những nội dung trọng tâm được các chuyên gia quốc tế chia sẻ tại Hội thảo “Chuyển đổi số: Xu hướng và Tầm nhìn chiến lược” do VietinBank tổ chức trong khuôn khổ sự kiện “Digital Symphony” ngày 15/5/2026.
(VNF) - Tiền lương, phụ cấp của nhân viên ngân hàng này trong quý I/2026 tăng 30% so với cùng kỳ năm 2025, thu nhập bình quân đạt 67 triệu đồng/người/tháng.
(VNF) - Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã ban hành công văn gửi các chi nhánh tỉnh, thành phố nhằm siết chặt kỷ cương quản lý lãi suất, trong bối cảnh một số ngân hàng điều chỉnh tăng lãi suất trở lại.
(VNF) - Ngân hàng VietinBank vừa rao bán đấu giá lần thứ 11 khoản nợ 356 tỷ đồng của 1 doanh nghiệp với mức giá khởi điểm thấp hơn 136 tỷ đồng so với tổng dư nợ tạm tính.
(VNF) - MB tiếp tục ghi dấu ấn trên hành trình chuyển đổi số với năm sản phẩm, giải pháp công nghệ được vinh danh trong Lễ trao Giải thưởng Sao Khuê 2026 diễn ra vào ngày 28/5 tại Hà Nội. Trong đó, nền tảng ngân hàng số dành cho doanh nghiệp BIZ MBBank lập “hat-trick” ấn tượng với ba giải thưởng dành cho sản phẩm số xuất sắc được xếp hạng trên trên Bản đồ Giải pháp Công nghệ số Việt Nam 2026.
(VNF) - Hải Phòng đang ghi nhận tiến độ thi công sôi động tại nhiều dự án chung cư, khách sạn và tổ hợp cao tầng tại khu vực trung tâm phía Đông thành phố.