GS Nguyễn Đức Khương, Chủ tịch AVSE Global và Giám đốc điều hành EMLV Business School (Paris, Pháp) đã bày tỏ quan điểm để thúc đẩy hơn nữa sự phát triển của cộng đồng doanh nhân Việt Nan.
Trao đổi với Đầu tư tài chính – VietnamFinance nhân dịp Ngày Doanh nhân Việt Nam 13/10, GS Nguyễn Đức Khương đánh giá, cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam đang ngày một đa dạng, tham gia vào tất cả các lĩnh vực của đời sống kinh tế - xã hội, đồng hành cùng cả nước trong hành trình tái thiết sau chiến tranh và tiến đến thịnh vượng. Sau gần 40 năm Đổi Mới, chuyển đổi sang nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa với những quy chuẩn, quy chế dần được hoàn thiện, hiện đại hoá, thì doanh nghiệp cũng có sự chuyển mình tốt, chủ động và linh hoạt ứng phó với các bối cảnh kinh tế khác nhau.
Nếu như năm 2015, cả nước chỉ có khoảng 442.400 doanh nghiệp, thì tính đến ngày 30/9/2023, số liệu của Tổng cục thống kê cho thấy toàn quốc có 881.229 doanh nghiệp đang kinh doanh. Chính phủ cũng đã xác định mục tiêu 1,5 triệu doanh nghiệp trong năm 2024, đóng góp khoảng 65-70% GDP cả nước. Đây là một mục tiêu lớn, song cũng không phải là không khả thi.
Về chất lượng, nhiều doanh nghiệp đã và đang đổi mới phương thức quản trị, mô hình kinh doanh, tăng tính sáng tạo, để đáp ứng tốt hơn nhu cầu thị trường trong và ngoài nước. Hiện đã có những doanh nghiệp, tập đoàn kinh tế lớn đã hợp tác với các đối tác trên toàn cầu, chủ động thâm nhập vào thị trường quốc tế.
Tiêu biểu có thể kể đến như Vinamilk đầu tư vào ngành sữa ở Mỹ, Lào, Campuchia, Philippines; tập đoàn VinGroup với thương hiệu ô tô VinFast đã mở cửa hàng và xưởng dịch vụ tại Mỹ, Canada, Đức, Pháp, Hà Lan. Doanh nghiệp nông sản của Việt Nam cũng đang dần bước vào thị trường thế giới ở phân khúc cao với những mặt hàng tiêu biểu như gạo, cà phê, rau quả, hạt điều. Một số ngân hàng đã và đang mở rộng thị phần ra nước ngoài thông qua mở chi nhánh, ngân hàng 100% vốn, ví dụ như BIDV với văn phòng ở Campuchia, Lào, Nga, Cộng hoà Séc,..
Doanh nghiệp Việt Nam cũng đang có những bước tiến mới trong cập nhật xu thế của thế giới và chuẩn bị cho những thách thức của thời đại. Trong đó, quan trọng nhất là tìm hiểu và áp dụng hệ thống chỉ tiêu đánh giá trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp (Corporate Social Responsibility – CRS). Điều này phục vụ mục tiêu phát triển bền vững của nền kinh tế, và đáp ứng yêu cầu của các đối tác ở các quốc gia phát triển như Mỹ, EU.
Tiếp đến là một số doanh nghiệp đã chú trọng hơn tới vấn đề ứng phó với biến đổi khí hậu. Vinamilk là công ty sữa đầu tiên tại Việt Nam có nhà máy và trang trại đạt chứng nhận trung hoà carbon hay Tập đoàn Gia Định cũng đã hợp tác với Tập đoàn SEP (Hàn Quốc) để xây dựng cụm công nghiệp “Net-zero” đầu tiên của Việt Nam tại Bình Dương. Chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ số (AI, Big data, Robotics…) đang diễn ra ở hầu hết các loại hình doanh nghiệp và ở nhiều mức độ khác nhau. Việt Nam hiện có trên 64.000 doanh nghiệp công nghệ số, tăng 5.600 doanh nghiệp so với năm 2020 và có gần 1.000 sản phẩm, dịch vụ CNTT-TT mang thương hiệu Việt.
- Trong sự phát triển và lớn mạnh của cộng đồng doanh nghiệp, ông đánh giá thế nào về sự đồng hành và hỗ trợ của Chính phủ?
Đối với quá trình phát triển của doanh nghiệp, vai trò của Chính phủ là đặc biệt quan trọng. Chính phủ vừa định hướng, vừa đồng hành, hỗ trợ doanh nghiệp, cùng vượt qua những giai đoạn kinh tế khó khăn. Sự cam kết của Chính phủ thể hiện ở nhiều góc độ khác nhau.
Những thay đổi tích cực trong chính sách pháp luật lớn liên quan đến doanh nghiệp từ những năm 1990 trở lại đây đã mở ra không gian phát triển ngày một thuận lợi hơn cho doanh nghiệp. Các cơ chế “xin cho”, thủ thục hành chính rườm ra trong thành lập và vận hành doanh nghiệp dần dần biết mất. Các Luật Doanh nghiệp năm 2005, 2014, và hiện hành là Luật Doanh nghiệp 2020 cũng thể hiện sự chuyển biến trong tư duy của nhà lập pháp, phù hợp hơn với cơ chế thị trường, tạo điều kiện tốt hơn cho doanh nghiệp cũng như cơ quan quản lý, đồng thời bảo vệ quyền lợi chính đáng của các chủ thể trên thị trường. Đối với đầu tư ra nước ngoài của doanh nghiệp, Luật Đầu tư 2020 so với Luật năm 2014 cũng đã có những quy định mới góp phần nâng cao tính minh bạch và thúc đẩy đầu tư ra nước ngoài.
Việt Nam đang là thành viên của nhiều Hiệp định thương mại tự do (FTA) song phương (VKFTA, VJEPA,…) và đa phương (AFTA, CPTPP, EVFTA,…). Tính đến tháng 6/2023, Việt Nam đã ký kết 17 FTA và đang đàm phán 4 FTA. Các FTA này không chỉ thu hút FDI vào Việt Nam, mà còn tạo điều kiện cho các doanh nghiệp Việt Nam mở rộng thị trường ra nước ngoài. Bên cạnh đó, Việt Nam cũng thiết lập quan hệ đối tác, đối tác chiến lược và đối tác chiến lược toàn diện với 5 quốc gia trên thế giới, trong đó gần đây nhất là với Mỹ.
Chính phủ có những quan tâm sát đến tình hình doanh nghiệp trong những giai đoạn khó khăn. Ví dụ như trong đại dịch Covid-19 vừa rồi, Chính phủ đã ban hành các chính sách thuế, phí, lệ phí, tiền thuê đất để kịp thời tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp và hỗ trợ thúc đẩy sản xuất kinh doanh, tái khởi động nền kinh tế. Ngân hàng nhà nước cũng có các giải pháp hỗ trợ lãi suất kịp thời. Kết quả chung là Việt Nam được đánh giá như một điểm sáng trong ứng phó với tác động tiêu cực từ bên ngoài, đảm bảo được an sinh xã hội, và năm trong nhóm có tốc độ tăng trưởng cao nhất.
- Nhưng dường như những cải cách thể chế vẫn không đủ mạnh để có thể trợ lực tốt hơn cho doanh nghiệp, thưa ông?
Tôi hiểu rằng, ở Việt Nam, còn nhiều ý kiến cho rằng hệ thống pháp lý về kinh doanh hiện tại chưa đủ tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển của cộng đồng doanh nghiệp. Những lo ngại này cũng có cơ sở khi nhìn vào xếp hạng của Việt Nam trong báo cáo Môi trường Kinh doanh năm 2020 của Ngân hàng Thế giới: nước ta xếp ở vị trí thứ 70 trên 190 quốc gia. Điều này cũng liên quan trực tiếp đến những bất cập, sự chồng chéo trong chính sách, và tốc độ thực thi chính sách đưa đến những khó khăn và phức tạp mà nhiều doanh nghiệp thường phải đối mặt.
Một điểm quan trọng mà tôi thấy cần lưu ý đó là việc đánh giá và giải quyết vấn đề này đòi hỏi sự hiểu biết sâu rộng về bối cảnh chính sách và pháp lý của đất nước. Chặng đường phía trước tất nhiên còn dài. Quan trọng là luôn học hỏi để tiến lên và chúng ta rất. cần thay đổi cách tiếp cận về thể chế theo hướng toàn diện hơn.
- Cụ thể, chúng ta sẽ phải thay đổi cách tiếp cận như thế nào?
Đầu tiên là rà soát các chính sách và quy định đã ban hành để nỗ lực giảm thiểu sự chồng chéo và thiếu nhất quán về chính sách, gây nhầm lẫn hay hiểu biết không chính xác từ phía doanh nghiệp. Tiếp tục đơn giản hóa các thủ tục hành chính đối với hoạt động kinh doanh, ứng dụng nhiều hơn nữa các nền tảng kỹ thuật số và hệ thống trực tuyến để thực hiện các thủ tục này nhanh hơn, hiệu quả hơn về chi phí.
Tăng cường tính minh bạch và truyền thông thông qua lập các kênh thông tin rõ ràng, minh bạch giữa các cơ quan chính phủ và doanh nghiệp. Điều này sẽ đảm bảo rằng các doanh nghiệp biết về các chính sách hỗ trợ dành cho họ và các thủ tục để tiếp cận chúng. Cần cập nhật và thông báo thường xuyên về những thay đổi trong chính sách và quy định cũng cần được cung cấp.
Tiếp đến là cải thiện khả năng tiếp cận tài chính cho các doanh nghiệp Việt Nam. Đây vẫn là một thách thức lớn vì đa số doanh nghiệp ở nước ta là doanh nghiệp vừa, nhỏ và rất nhỏ. Phát triển một hệ thống tài chính mạnh mẽ và toàn diện nhằm cung cấp khả năng tiếp cận tín dụng dễ dàng hơn cho các doanh nghiệp sẽ góp phần giải quyết bài toán này. Đó có thể là chương trình cho vay chuyên biệt (ví dụ cho đổi mới sáng tạo, nghiên cứu và phát triển, hay công nghệ mới) và thúc đẩy các mô hình tài chính thay thế, chẳng hạn như đầu tư vốn mạo hiểm và huy động vốn từ cộng đồng.
Và tất nhiên là không thể không đầu tư vào giáo dục và phát triển kỹ năng. Chính phủ nên đầu tư vào các chương trình và sáng kiến đào tạo nghề nhằm trang bị cho các cá nhân những kỹ năng cần thiết để thích ứng với bối cảnh kinh doanh đang thay đổi. Điều này không chỉ mang lại lợi ích cho doanh nghiệp mà còn góp phần vào sự phát triển kinh tế chung của đất nước. Kiến thức liên ngành, đa chức năng, và kỹ năng mềm sẽ là những kết hợp không thể thiếu cho người lao động và nhà quản lý trong tầm nhìn 2030
Trân trọng cảm ơng ông!
Tags:
(VNF) - Chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đến Ấn Độ từ ngày 5 - 7/5 ghi nhận nhiều nội dung hợp tác kinh tế được trao đổi giữa hai bên, tập trung vào thương mại, đầu tư và các lĩnh vực công nghệ cao.
(VNF) - Bí thư Hà Nội Trần Đức Thắng cho biết thành phố sẽ phát triển các công viên lớn, khu sinh thái quy mô dọc sông Hồng và sông Đuống, đồng thời kiên quyết không chấp nhận các dự án cản trở hành lang thoát lũ hoặc phát triển đô thị thiếu không gian xanh.
(VNF) - Bí thư Thành ủy Đà Nẵng Lê Ngọc Quang khẳng định, thành phố không có chủ trương di dời tất cả các trường đại học về một khu vực cụ thể. Việc sắp xếp, quy hoạch lại các cơ sở giáo dục sẽ được nghiên cứu kỹ lưỡng trên cơ sở điều kiện thực tế và đặc thù của từng đơn vị.
(VNF) - Ngày 20/5 tới, cựu Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến cùng các bị cáo liên quan sẽ hầu tòa sơ thẩm trong vụ án xảy ra tại Bộ Y tế và các đơn vị liên quan.
(VNF) - Trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng cao, cải cách thủ tục hành chính không còn là việc nội bộ của bộ máy công quyền. Đó là một chính sách kinh tế quan trọng, tác động trực tiếp đến chi phí vốn, tiến độ dự án, dòng tiền doanh nghiệp, niềm tin nhà đầu tư và năng lực cạnh tranh quốc gia. Việc Chính phủ ban hành 8 nghị quyết cắt giảm, phân cấp, đơn giản hóa thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh ngày 29/4/2026 vì vậy có thể xem là một cú hích thể chế đúng thời điểm.
(VNF) - Thủ tướng yêu cầu Bộ Công an đẩy nhanh tiến độ điều tra, xử lý các vi phạm, sai phạm trong quá trình triển khai dự án sân bay Long Thành, bảo đảm xử lý nghiêm các tổ chức, cá nhân vi phạm theo quy định pháp luật.
(VNF) - Dù nhu cầu lưu trữ năng lượng tại Việt Nam đang tăng nhanh cùng sự bùng nổ của điện tái tạo, thị trường BESS vẫn phát triển chậm do thiếu khung pháp lý rõ ràng, cơ chế giá phù hợp và mô hình triển khai đồng bộ, khiến khoảng cách giữa tiềm năng và thực tế ngày càng nới rộng.
(VNF) - Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú khẳng định công tác cán bộ, trong đó có điều động, luân chuyển là chủ trương lớn, nhất quán của Đảng.
(VNF) - Dự án mở rộng cao tốc đoạn Cao Bồ - Mai Sơn có tổng chiều dài hơn 15km, tổng mức đầu tư hơn 1.875 tỷ đồng từ nguồn ngân sách Nhà nước.
(VNF) - TS Nguyễn Sĩ Dũng cho rằng, việc bãi bỏ gần 900 điều kiện kinh doanh và cắt giảm hàng trăm thủ tục hành chính không chỉ đơn thuần là một đợt tinh giản quy trình, mà là bước chuyển mang tính cấu trúc trong tư duy quản trị. Cải cách lần này hướng tới “thiết kế lại cách vận hành”, chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm và từ kiểm soát sang kiến tạo, qua đó đặt nền móng cho một môi trường kinh doanh minh bạch và hiệu quả hơn.
(VNF) - Moody’s vừa nâng triển vọng tín nhiệm của Việt Nam từ “ổn định” lên “tích cực”, đồng thời giữ nguyên mức xếp hạng Ba2, phản ánh niềm tin vào tiến trình cải cách thể chế, nền tảng vĩ mô ổn định và dư địa tăng trưởng trung hạn của nền kinh tế.
(VNF) - Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tịnh cho biết các bộ ngành đã đề xuất cắt giảm 1.732 điều kiện kinh doanh không cần thiết; bãi bỏ 680 thủ tục hành chính, đơn giản hóa 521 thủ tục hành chính; cắt giảm thêm 18.097 ngày giải quyết thủ tục.
(VNF) - Theo cáo buộc, bị cáo Phạm Nhật Vinh, cựu phó tổng giám đốc Công ty Nguyễn Kim đã gây thiệt hại cho Nhà nước hơn 669 tỷ đồng vì bán rẻ 9 triệu cổ phiếu Sadeco.
(VNF) - Thứ trưởng Bộ Y tế cho biết các nhà thầu gặp khó khăn khi ngân hàng không phê duyệt các khoản vay với dự án Bệnh viện Bạch Mai, Việt Đức cơ sở 2.
(VNF) - Thủ tướng yêu cầu Ngân hàng Nhà nước nghiên cứu, phân loại các loại hình bất động sản để quy định các hạn mức tín dụng, hệ số rủi ro phù hợp, linh hoạt, hiệu quả.
(VNF) - Theo Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn, áp lực lạm phát trong thời gian tới tiếp tục cần được theo dõi chặt chẽ. Bởi lẽ, giá xăng dầu thế giới chưa có dấu hiệu giảm, giá điện tăng do vào mùa cao điểm nắng nóng, giá dịch vụ y tế, giáo dục điều chỉnh theo lộ trình.
(VNF) - Chiều ngày 4/5, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng chủ trì phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 4/2026 - phiên họp Chính phủ thường kỳ đầu tiên của Chính phủ khóa XVI.
(VNF) - Nhắc lại tinh thần chỉ đạo của Bộ Chính trị, Thủ tướng Lê Minh Hưng cho biết không hợp pháp hóa các sai phạm, không làm phát sinh sai phạm mới và có phương án khắc phục thiệt hại tại dự án sân bay Long Thành.
(VNF) - Thủ tướng yêu cầu xử lý nghiêm vi phạm, đồng thời tháo gỡ khó khăn để dự án sân bay Long Thành hoàn thành đúng tiến độ năm 2026.
(VNF) - Từ năm 2010 đến nay, lương cơ sở đã trải qua 10 lần điều chỉnh, trong đó có những năm mức tăng khá mạnh, cao nhất lên tới 30%.
(VNF) - Số liệu thống kê của Cục Thống kê cho thấy, trong 4 tháng đầu năm 2026, thu ngân sách Nhà nước ước đạt hơn 1,1 triệu tỷ đồng, tăng mạnh so với cùng kỳ và hoàn thành khoảng 44% dự toán năm.
(VNF) - Thủ tướng chỉ đạo các bộ, ngành khẩn trương rà soát, đơn giản hóa thủ tục hành chính trong các lĩnh vực như xây dựng, môi trường, phòng cháy chữa cháy… nhằm giảm chi phí tuân thủ, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp và thúc đẩy mục tiêu tăng trưởng cao.
(VNF) - 4 tháng đầu năm 2026, số doanh nghiệp thành lập mới và quay trở lại hoạt động tăng mạnh gần 33%, cho thấy sức bật của khu vực kinh tế tư nhân. Tuy nhiên, số doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường vẫn lớn, phản ánh áp lực sàng lọc và những thách thức chưa nhỏ đối với môi trường kinh doanh.
(VNF) - HanaGold lên tiếng sau khi hệ thống bị niêm phong khiến giao dịch khách hàng tạm dừng, cho biết việc hạn chế này nhằm phục vụ điều tra và khẳng định tài sản người dùng vẫn được ghi nhận đầy đủ.
(VNF) - Việt Nam - Nhật Bản nhất trí sớm triển khai các dự án hợp tác trong khuôn khổ Sáng kiến "Đối tác về khả năng chống chịu năng lượng và tài nguyên châu Á" (POWERR ASIA), nhằm hỗ trợ các nước châu Á tự chủ năng lượng, theo đó Nhật Bản sẽ hỗ trợ thu xếp nguồn cung dầu thô cho Nhà máy Lọc hóa dầu Nghi Sơn.
(VNF) - Chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đến Ấn Độ từ ngày 5 - 7/5 ghi nhận nhiều nội dung hợp tác kinh tế được trao đổi giữa hai bên, tập trung vào thương mại, đầu tư và các lĩnh vực công nghệ cao.
(VNF) - Dự án Nhà ở chung cư cao tầng tại ô đất NO-11 thuộc KĐT mới Dịch Vọng (cạnh Vành đai 2,5 khẩn cấp đoạn KĐT mới Dịch Vọng - Dương Đình Nghệ) của LIDECO sau khi hoàn thành sẽ cung cấp ra thị trường 364 căn hộ.
