Hà Nội: Bản lĩnh tiên phong trong hành trình 80 năm lịch sử

Trong không khí hân hoan kỷ niệm 80 năm Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh 2/9, sáng 22/8, Thông tấn xã Việt Nam (TTXVN) phối hợp với UBND TP. Hà Nội tổ chức Toạ đàm “Ký ức 80 năm - Mùa thu lịch sử”.

Toạ đàm có sự tham gia của các nhà nghiên cứu, chuyên gia và những người từng trực tiếp trải qua những dấu mốc trọng đại của Thủ đô kể từ Cách mạng tháng Tám. Đây là dịp để nhìn lại, tri ân và lan tỏa những giá trị bất diệt từ cuộc cách mạng vĩ đại của dân tộc, ghi nhớ ngày khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, mở ra kỷ nguyên độc lập, tự do, cũng như tôn vinh bản lĩnh, khí phách và khát vọng của người Hà Nội - Thủ đô ngàn năm văn hiến, anh hùng.

Sự kiện được kỳ vọng sẽ cung cấp những góc nhìn sâu sắc về lịch sử, truyền cảm hứng và thôi thúc mỗi người dân, đặc biệt là thế hệ trẻ, thêm yêu và tự hào về Hà Nội, cùng nhau dựng xây Thủ đô ngày càng văn minh, hiện đại và phát triển bền vững.

Vai trò đầu tàu trong những thời khắc quyết định

Tại tọa đàm, các đại biểu cùng ôn lại những trang sử hào hùng của Thủ đô trong dòng chảy lịch sử dân tộc. Từ Cách mạng Tháng Tám, kháng chiến giành độc lập, đến công cuộc đổi mới và bước vào kỷ nguyên phát triển hôm nay, Hà Nội luôn giữ vai trò tiên phong, có tính quyết định trong nhiều dấu mốc lịch sử.

GS.TS Vũ Minh Giang khẳng định, những sự kiện diễn ra ở Thủ đô luôn mang ý nghĩa đặc biệt. Trong thắng lợi của Tổng khởi nghĩa Tháng Tám cách đây 80 năm, Hà Nội giữ vai trò quyết định, từ đó lan tỏa khí thế khởi nghĩa ra cả nước.

“Chúng ta đã có sự chuẩn bị kỹ cả về lực lượng từ rất lâu và chỉ cần chờ thời cơ để thực hiện Tổng khởi nghĩa. Đầu năm 1945, khi quân phát xít đầu hàng, ngày 19/8/1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh nhận thấy thời cơ chín muồi nên chỉ đạo thực hiện ngay Tổng khởi nghĩa tại Thủ đô Hà Nội. Cuộc khởi nghĩa nhanh chóng giành thắng lợi không chỉ khẳng định sự chỉ đạo sáng suốt của Đảng, Chủ tịch Hồ Chí Minh mà còn cho thấy vai trò quyết định của Hà Nội. Cuộc Tổng khởi nghĩa và giành chính quyền tại Thủ đô đã có sức lan tỏa để sau đó tiếp tục giành thắng lợi tại các địa phương”, ông cho hay.

Bổ sung, Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Hà Nội Nguyễn Văn Phong nhắc lại, cách đây tròn 80 năm, Đảng bộ Hà Nội là đảng bộ đầu tiên của cả nước được thành lập. Dưới sự chỉ đạo của Trung ương quyết định Tổng khởi nghĩa giành chính quyền vào ngày 19/8/1945, Đảng bộ Hà Nội khi ấy có khoảng 50 người, đều là những thanh niên trẻ, tuổi từ dưới 20 đến 30 tuổi, đã ứng phó linh hoạt, chủ động, bản lĩnh dẫn dắt nhân dân thực hiện cuộc Tổng tấn công và nổi dậy thành công.

“Hà Nội đã thể hiện rõ vai trò đầu tàu và bản lĩnh trong thời điểm quyết định của đất nước. Việc lựa chọn ngày 19/8/1945 để giành chính quyền là kết quả chuẩn bị lâu dài của Trung ương Đảng cũng như sự tích cực, chủ động, sẵn sàng tiên phong của Đảng bộ Hà Nội. Vì thế, Cách mạng Tháng Tám đã thắng lợi nhanh chóng, trọn vẹn, không có đổ máu”, ông Phong nhấn mạnh.

Cũng theo Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Hà Nội, thắng lợi vẻ vang của cuộc Tổng khởi nghĩa Tháng Tám mang đến độc lập, tự do cho dân tộc và bài học về sự chủ động, quyết đoán, linh hoạt trong lãnh đạo, chỉ đạo, trong đó, Hà Nội cho thấy sự tiên phong, đi đầu.

Từ những bài học lịch sử ấy, ông cho rằng hôm nay Hà Nội có đủ cơ sở để tự tin và quyết tâm hiện thực hóa khát vọng phát triển, giữ vững vai trò tiên phong trong kỷ nguyên mới.

Sứ mệnh dẫn dắt trong thời đại mới

Theo PGS. TS Bùi Hoài Sơn, việc tôn trọng và đề cao Hà Nội trong tiến trình phát triển đất nước cần được nhìn cả ở góc độ lịch sử và văn hóa. Thực tế, được coi là trung tâm văn hóa cả nước, gắn với biểu trưng về sự hào hoa, thanh lịch trong tập quán và nếp sống, Hà Nội không chỉ là nơi hội tụ mà còn là nơi lan tỏa, giữ vai trò điều tiết hệ giá trị chung của cả dân tộc.

“Văn hóa Tràng An - Hà Nội vẫn luôn đóng vai trò chủ đạo trong dòng chảy văn hóa của dân tộc. Vì thế, dù ở bất cứ giai đoạn lịch sử nào, Hà Nội luôn là trung tâm văn hóa của cả nước. Hà Nội là nơi hội tụ và lan tỏa văn hóa bốn phương, do đó, văn hóa Hà Nội là “ngọn hải đăng" dẫn dắt sự phát triển văn hóa chung của dân tộc”, ông Sơn nói.

Theo ông Bùi Hoài Sơn, Hà Nội luôn cho thấy sự tiên phong, đi đầu trong phát triển văn hóa, xây dựng con người. Bằng chứng là Hà Nội đã có hẳn Chương trình 06-CTr/TU của Thành ủy Hà Nội về phát triển văn hóa, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh giai đoạn 2021-2025 và Nghị quyết 09 về phát triển công nghiệp văn hóa. Hà Nội cũng là thành phố đầu tiên của khu vực Đông Nam Á gia nhập mạng lưới Thành phố sáng tạo của UNESCO (vào năm 2019). Những điều này khẳng định, Hà Nội luôn lấy văn hóa làm trọng tâm phát triển, xây dựng nhiều mô hình cho cả nước.

Từ góc độ lãnh đạo Thành phố, Phó Bí thư Thường trực Nguyễn Văn Phong nói thêm, các thế hệ lãnh đạo Hà Nội luôn quan tâm đến phát triển văn hóa, coi văn hóa là nguồn lực phát triển của Thủ đô.

“Không phải ngẫu nhiên mà Hà Nội có thương hiệu “Thủ đô ngàn năm văn hiến và Anh hùng”. Điều này cho thấy trầm tích văn hóa ngàn năm của Hà Nội và sự đóng góp của Hà Nội trong lịch sử của dân tộc. Đến nay, Hà Nội vẫn được Trung ương tin tưởng giao nhiệm vụ phải là đầu tàu dẫn dắt khu vực kinh tế trọng điểm Bắc Bộ, là trung tâm văn hóa, khoa học, giáo dục - đào tạo và hội nhập quốc tế”, ông Phong cho hay.

Theo đồng chí Nguyễn Văn Phong, chuẩn bị Đại hội Đảng bộ thành phố lần thứ XVIII, Thành ủy Hà Nội đã đặt mục tiêu, thể hiện khát vọng, tầm nhìn mới cho Thủ đô với vai trò, sứ mệnh lớn hơn, có sức ảnh hưởng trong khu vực và thế giới. Thành phố cũng xác định 5 trụ cột làm động lực phát triển, trong đó, trụ cột đầu tiên là phát triển văn hóa và di sản, từ đó làm nền tảng để phát triển thành phố theo hướng chuyển đổi xanh, chuyển đổi số, kinh tế tuần hoàn…

“Hà Nội xác định văn hóa là nguồn lực mới cho sự phát triển nhanh và bền vững, hướng tới xây dựng công nghiệp văn hóa trở thành mũi nhọn. Trong kỷ nguyên mới, giới trẻ chính là lực lượng tiên phong, cần có bản lĩnh tự tin, tinh thần dấn thân và khát vọng cống hiến để góp sức cho Thủ đô phát triển”, Phó Bí thư Thường trực Thành ủy nhấn mạnh.