Cùng với sự nổi lên của nhiều loại hình công nghệ mới, các nền tảng số đang thay đổi mọi mặt của nền kinh tế xã hội. Điều này cũng diễn ra ở Việt Nam khi kinh tế nền tảng đang dần trở thành một bộ phận quan trọng của nền kinh tế quốc gia.
Kinh tế nền tảng (Platform Economy) là các hoạt động kinh tế xã hội dựa trên một hạ tầng nhất định. Những nền tảng này thường được hiểu là các hạ tầng kỹ thuật số. Từ một nền tảng lớn, nó có thể kéo theo sự phát triển của nhiều nền tảng con như một hệ sinh thái để từ đó “bao vây” khách hàng và tạo ra giá trị.
Có thể nhận thấy kinh tế nền tảng đã len lỏi vào mọi mặt của đời sống. Ví dụ nhãn tiền nhất là sự phổ biến của các nền tảng xuyên biên giới như Goolge, Facebook, cùng với đó là các ứng dụng gọi xe công nghệ như Grab, Go-Viet... Thậm chí, sự xuất hiện của các nền tảng số ngoại đã làm thay đổi hoàn toàn thị trường trong nước.
Với thị trường quảng cáo trực tuyến, số liệu của Statista cho thấy, tổng mức chi tiêu cho quảng cáo trực tuyến tại nước ta năm 2019 đạt khoảng 316 triệu USD.
Khoảng gần 200 triệu USD trong tổng số tiền này được đổ vào quảng cáo tìm kiếm, quảng cáo video và quảng cáo mạng xã hội. Đây đều là những mảng thị trường bị thống trị bởi Facebook và Google. Trong khi đó, các công ty quảng cáo trực tuyến trong nước chỉ có thể chia nhau miếng bánh thị phần bé nhỏ còn lại.
Ở mảng gọi xe công nghệ, Grab đang là doanh nghiệp thống lĩnh thị trường. Hãng gọi xe đến từ Malaysia hiện chiếm tới 73% thị phần gọi xe trên di động tại Việt Nam, bỏ xa các đối thủ khác như Be, FastGo, Go-Viet...
Với mảng dịch vụ tài chính, ví điện tử MoMo của Việt Nam là cái tên hiện đang dẫn đầu. Tuy vậy, hãng này cũng chịu sức ép không nhỏ từ sự cạnh tranh của các nền tảng có yếu tố nước ngoài như Moca của Grab hay AirPay của Sea Group.
Nhìn một cách sơ bộ, có thể thấy tầm ảnh hưởng khá lớn của các doanh nghiệp ngoại tới kinh tế nền tảng tại Việt Nam. Điều này vừa có mặt tích cực, lại vừa có mặt tiêu cực khi mà các doanh nghiệp nền tảng số Việt chỉ vừa mới manh nha thành hình.
Trong trường hợp các nền tảng ngoại trở thành doanh nghiệp thống lĩnh thị trường, sẽ rất khó để các doanh nghiệp nội có thể bắt kịp, nhất là khi, cuộc chiến cạnh tranh đó phải trả giá bằng rất nhiều tiền.
Chia sẻ với báo giới, PGS.TS Nguyễn Đức Thành, Viện trưởng Viện nghiên cứu Kinh tế và Chính sách cho biết, các doanh nghiệp nền tảng Việt Nam hiện chưa có đủ sức cạnh tranh với các nền tảng nước ngoài.
Lý do được ông Thành đưa ra bởi các doanh nghiệp Việt thường đi sau, không phải là người nắm giữ công nghệ, cũng không có nhiều vốn, kể cả về nguồn tiền lẫn vốn xã hội (bao gồm thể chế, các mối quan hệ xã hội,...).
Theo ông Thành, đây chính là những điểm bất lợi mang tính cố hữu của Việt Nam trong cuộc Cách mạng Công nghiệp 4.0. Đó là điều mà Việt Nam phải thừa nhận chứ không thể ảo tưởng.
Ông Thành cũng cho rằng, đối với những bất lợi này, việc nhận thức được đúng vấn đề là điều kiện đầu tiên để sửa chữa những điểm yếu đó. Nếu sửa được và vươn lên, các nền tảng số Việt Nam vẫn có cơ hội.
Dù không nhiều, Việt Nam vẫn có một số ít các điểm sáng trong cuộc chiến giữa các nền tảng. Đó là Zalo trong cuộc chiến cạnh tranh với Viber, WhatsApp và Facebook Messenger, là MoMo đang thống lĩnh thị trường ví điện tử, và còn có cả Be bên cạnh Grab, Go-Viet.
Nói vậy để thấy, không phải Việt Nam đã đi chệch hoàn toàn khỏi làn sóng phát triển nền tảng số trên toàn cầu, dù các doanh nghiệp của chúng ta là những người đến muộn. Những hạn chế kể trên không có nghĩa là Việt Nam không còn cơ hội nào trong cuộc chơi nền tảng.
Theo ông Thành, việc phát triển các nền tảng số nội là con đường mà các doanh nghiệp trong nước phải đi, nếu không, Việt Nam sẽ bị lệ thuộc hoàn toàn vào các nền tảng số sẵn có của nước ngoài. Tuy nhiên nếu biết cách, biết hướng làm thì chúng ta vẫn sẽ đi được.
Nếu Việt Nam có những chính sách phù hợp, đây sẽ là thời điểm thích hợp cho các nền tảng nội địa trong nước phát triển. Để làm được điều đó, rất cần có sự đóng góp, các phát kiến mới của những bên liên quan để gây dựng các nền tảng số cho Việt Nam, dù điều này là không dễ dàng.
Tags:
(VNF) - Thủ tướng Chính phủ vừa ban hành Quyết định số 982/QĐ-TTg phê duyệt Đề án hỗ trợ, phát triển doanh nghiệp công nghệ số Việt Nam vươn ra toàn cầu đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.
(VNF) - Một startup robot, có mối liên hệ với gia đình Tổng thống Donald Trump, đang phát triển các robot hình người chiến trường, tham vọng hợp tác sâu rộng với quân đội Mỹ.
(VNF) - Trong khi nỗi lo về việc Trí tuệ nhân tạo (AI) “bóp nghẹt” ngành phần mềm đang đè nặng lên tâm lý giới đầu tư toàn cầu, quỹ ngoại NTAsset lại đưa ra một góc nhìn ngược lại: Đám đông có thể đang nhầm lẫn giữa việc “tạo ra phần mềm” và “triển khai công nghệ”.
(VNF) - Nvidia chọn Unitree làm nền tảng robot hình người toàn cầu, tạo ra bước ngoặt cho cuộc đua AI vật lý trị giá hàng chục nghìn tỷ USD.
(VNF) - Việc Anthropic IPO sẽ là phép thử quan trọng về mức độ sẵn sàng của nhà đầu tư đối với các doanh nghiệp AI có quy mô hàng trăm tỷ USD.
(VNF) - Cục Viễn thông cho biết còn khoảng 25 triệu thuê bao chưa được người dùng xác nhận trạng thái dù đã được đưa lên VneID.
(VNF) - Chỉ với bốn từ ngắn gọn “A new era of PC” (Một kỷ nguyên mới của PC), Nvidia và Microsoft đang khiến giới công nghệ toàn cầu dậy sóng.
(VNF) - SCG - một trong những tập đoàn công nghiệp lớn nhất ASEAN, kỳ vọng sẽ cùng FPT mở rộng chuyển đổi AI trong hệ sinh thái trải rộng đa lĩnh vực, từ hóa chất, xi măng, vật liệu xây dựng đến logistics.
(VNF) - Sau gần 20 năm sống nhờ quảng cáo, CEO Mark Zuckerberg tin rằng trí tuệ nhân tạo (AI) có thể tạo nên khác biệt cho Meta.
(VNF) - iPhone Trump là một phiên bản đặc biệt được chế tác từ iPhone 17 Pro Max, nhưng nó không chỉ là sản phẩm công nghệ mà trở thành món trang sức xa xỉ.
(VNF) - Theo Bloomberg, SpaceX hiện đang hướng tới mức định giá tối thiểu khoảng 1,8 nghìn tỷ USD trong đợt phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) sắp tới.
(VNF) - Dù AI ngày càng được ứng dụng rộng rãi trong ngành tài chính và phần lớn chuyên gia tự tin sử dụng công nghệ này. Tuy nhiên, càng sử dụng AI càng khiến các chuyên gia tài chính lo lắng nhiều hơn về nguy cơ mất việc.
(VNF) - Việc chip nhớ HBM4E chính thức được gửi đến khách hàng toàn cầu là tín hiệu cho thấy Samsung đang tăng tốc trở lại trong cuộc đua AI.
(VNF) - Nvidia đang đầu tư 6,2 tỷ USD vào một công nghệ mới nổi có thể thay đổi ngành công nghiệp trí tuệ nhân tạo. Trong khi đó, Foxconn cho biết, sẽ bắt đầu xuất xưởng các hệ thống quang học thế hệ mới phục vụ AI từ cuối năm nay, với một phần sản xuất được thực hiện tại Việt Nam.
(VNF) - CEO Nvidia Jensen Huang đặt cược lớn vào Đài Loan (Trung Quốc) trong cuộc đua AI toàn cầu khi nâng mức chi tiêu hằng năm tại đây lên tới 150 tỷ USD.
(VNF) - Cuộc lật đổ ngoạn mục trong ngành AI và tham vọng trở thành “gã khổng lồ” tiếp theo của Thung lũng Silicon, Anthropic nổi lên như đối thủ đáng gờm nhất của OpenAI.
(VNF) - iPhone 18 Pro Max và Google cùng Pixel 11 Pro XL - hai cái tên đình đám nhất thế giới di động chuẩn bị bước vào cuộc cạnh tranh trực diện năm 2026.
(VNF) - Cột mốc lịch sử đưa gã khổng lồ chip nhớ Micron bước ra khỏi cái bóng Nvidia, thiết lập một định nghĩa hoàn toàn mới cho nhóm siêu cổ phiếu công nghệ.
(VNF) - Doanh nghiệp công nghệ Việt Nam đang bước sang giai đoạn phát triển mới, từ cung cấp phần mềm đơn lẻ sang kiến tạo hạ tầng vận hành số cho nền kinh tế.
(VNF) - Đà Nẵng kêu gọi đầu tư vào loạt dự án công nghệ cao, trung tâm dữ liệu, bán dẫn và đổi mới sáng tạo với quy mô lớn, trong đó có dự án Trung tâm dữ liệu quy mô cấp vùng tại xã Thăng Bình với định hướng xây dựng trung tâm dữ liệu khu vực châu Á.
(VNF) - Chuyên gia World Bank đưa ra lời cảnh báo về "bẫy công nghệ bề nổi" khi AI hiện diện khắp nơi nhưng chưa bám rễ vào nền kinh tế thực.
(VNF) - ‘Ngôi sao’ robot hình người Unitree đang thổi bùng làn sóng đầu cơ mới, khuấy đảo thị trường chứng khoán Trung Quốc.
(VNF) - Các chuyên gia cho rằng AI không nên được nhìn như một cuộc đua công nghệ thuần túy. Câu hỏi cần đặt ra trước tiên là AI được dùng để giải quyết vấn đề gì, phục vụ ai và tạo ra giá trị xã hội cụ thể ra sao.
(VNF) - Cơn sốt AI đang tạo ra những “gã khổng lồ” mới trên thị trường công nghệ toàn cầu và cái tên mới nhất gây chấn động giới tài chính là SK Hynix.
(VNF) - Hàng loạt tài khoản Instagram của các shop online và local brand tại Việt Nam bất ngờ bị checkpoint (khóa tạm thời) chỉ sau khi nhận tin nhắn từ người lạ đang khiến cộng đồng kinh doanh online hoang mang.
(VNF) - Thủ tướng Chính phủ vừa ban hành Quyết định số 982/QĐ-TTg phê duyệt Đề án hỗ trợ, phát triển doanh nghiệp công nghệ số Việt Nam vươn ra toàn cầu đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.
(VNF) - Vô tình gặp chúng tôi trên bãi biển cát trắng Bãi Cháy, bà Anna Williams, du khách đến từ Mỹ, hồ hởi: “Chúng tôi đã đi qua nhiều cảng biển trên thế giới, nhưng hiếm nơi nào tạo được cảm xúc mạnh mẽ ngay từ giây phút đầu tiên như ở đây. Âm nhạc, không gian và sự thân thiện khiến Hạ Long để lại ấn tượng rất đặc biệt. Tôi khá ấn tượng với những chuyến thuyền mang dáng dấp cổ căng đôi buồm đỏ, nó tạo những cảm xúc khá mạnh, đưa chúng tôi váo một không gian yên bình, lãng mạn.
