Kinh tế Trung Quốc bước vào giai đoạn chuyển biến lịch sử
(VNF) - Nền kinh tế Trung Quốc đang bước vào một sự chuyển biến mang tính lịch sử khi tình trạng suy thoái đầu tư ngày càng trở nên rõ nét. Trong năm nay, đầu tư vào 3 lĩnh vực trụ cột gồm sản xuất, cơ sở hạ tầng và bất động sản được dự báo sẽ đồng loạt suy giảm. Đây được xem là một bước ngoặt đáng chú ý đối với nền kinh tế từng định hình lại trật tự toàn cầu bằng nhiều thập kỷ tăng trưởng dựa vào vốn đầu tư.
Quỹ đạo đảo chiều
Trong suốt 3 thập niên qua, khi Trung Quốc vươn lên thành một cường quốc kinh tế, đầu tư gần như luôn tăng đều qua từng năm. Nhưng quỹ đạo đó đang đảo chiều. Năm nay, lần đầu tiên kể từ cuối những năm 1980, đầu tư vào các tài sản cố định như nhà máy mới, hạ tầng công cộng và nhà ở được dự báo sẽ giảm, mở ra một kỷ nguyên thận trọng hơn đối với nền kinh tế lớn thứ hai thế giới.
Sự thay đổi này cũng phát đi tín hiệu rằng đầu tư vào Trung Quốc không còn là “canh bạc chắc thắng”, ngay cả khi Bắc Kinh vẫn thể hiện sự tự tin với mục tiêu tăng trưởng kinh tế khoảng 5%. Tuy nhiên, sự sụt giảm đầu tư lần này lại đặt ra nhiều câu hỏi hơn là mang đến những câu trả lời rõ ràng.

Cuộc khủng hoảng bất động sản kéo dài suốt 5 năm qua chưa có dấu hiệu kết thúc, đã làm suy yếu nghiêm trọng một trong những trụ cột quan trọng nhất của nền kinh tế.
Các chính quyền địa phương, vốn phụ thuộc lớn vào doanh thu từ đất đai, nay rơi vào tình trạng thiếu hụt ngân sách do thị trường nhà đất lao dốc, khiến họ không còn khả năng đẩy mạnh chi tiêu cho hạ tầng như trong những giai đoạn suy thoái trước đây.
Cùng lúc đó, việc Bắc Kinh siết chặt cạnh tranh không lành mạnh trong lĩnh vực sản xuất cũng làm giảm động lực đầu tư mở rộng công suất.
Theo số liệu từ tháng 1 đến tháng 10, chỉ số đầu tư tài sản cố định, thước đo tổng quát cho hoạt động đầu tư, đã giảm 1,7% so với cùng kỳ năm trước. Đà suy giảm bắt đầu từ nửa cuối năm và tăng tốc mạnh trong tháng 10, khi mức giảm lên tới hai chữ số. Các nhà phân tích cho rằng xu hướng này nhiều khả năng tiếp diễn trong tháng 11, với dữ liệu dự kiến được công bố vào đầu tuần tới.
Đáng chú ý, cả ba cấu phần chính của đầu tư gồm bất động sản, cơ sở hạ tầng và sản xuất đều đang suy giảm cùng lúc. Trong quá khứ, sự đi xuống của một lĩnh vực thường được bù đắp bằng sự gia tăng chi tiêu ở lĩnh vực khác. Việc cả ba trụ cột cùng giảm là hiện tượng hiếm gặp.

Thông thường, chính phủ Trung Quốc sẽ can thiệp bằng cách hỗ trợ thị trường bất động sản hoặc mở rộng chi tiêu hạ tầng. Nhưng năm nay, Bắc Kinh tỏ ra dè dặt hơn trong việc tung ra các biện pháp kích thích mạnh tay.
“Đây là một sự thay đổi có ý nghĩa lịch sử. Đó là một phong cách điều hành kinh tế khác trong ngắn hạn”, bà Dan Wang, Giám đốc phụ trách Trung Quốc tại Eurasia Group, nhận định.
Theo bà Wang, cách tiếp cận thận trọng này cho thấy giới lãnh đạo Trung Quốc tin tưởng vào vai trò dẫn dắt của xuất khẩu. Đây là yếu tố đã giúp nước này đạt thặng dư thương mại kỷ lục, bất chấp xu hướng bảo hộ gia tăng và những lo ngại toàn cầu về làn sóng hàng hóa giá rẻ từ Trung Quốc tràn ngập thị trường quốc tế.
Thay vì tiếp tục bơm tiền vào nền kinh tế thông qua các dự án sân bay, đường sắt cao tốc, đường cao tốc hay cầu cống, các chính quyền địa phương đang chủ động kìm hãm chi tiêu. Trong lĩnh vực bất động sản, đến nay vẫn chưa xuất hiện một gói cứu trợ toàn ngành hay một kế hoạch tổng thể nhằm khôi phục niềm tin và thúc đẩy đầu tư.

Tình trạng “khát vốn” đang bộc lộ rõ nét trong các phòng họp của China Vanke. Đây vốn là một trong những tập đoàn bất động sản lớn nhất Trung Quốc nhưng hiện đứng trước nguy cơ sụp đổ tài chính.
Không đủ khả năng trả nợ, Vanke phải dựa vào cổ đông lớn nhất là Shenzhen Metro, một doanh nghiệp nhà nước, để đáp ứng các nghĩa vụ tài chính. Tuy nhiên, tháng trước, lần đầu tiên công ty này đề nghị các trái chủ hoãn trả nợ, cho thấy sự hỗ trợ từ nhà nước có thể đã chạm ngưỡng. Một số khoản nợ lớn sẽ đến hạn trong thời gian rất gần, buộc Vanke phải tìm kiếm sự chấp thuận từ các chủ nợ để trì hoãn thanh toán.
Sự lao dốc của đầu tư cũng bắt đầu khiến giới chức Trung Quốc lo ngại. Vấn đề này đã được liệt kê là ưu tiên chính sách cho năm 2026 trong kế hoạch do nhà lãnh đạo tối cao Trung Quốc Tập Cận Bình công bố gần đây.
Những bất ổn kéo dài trong lĩnh vực bất động sản, từ tình trạng dư thừa nhà ở đến giá trị tài sản suy giảm, đang làm xói mòn niềm tin kinh doanh. Ông Chien Ting-tsai, người điều hành một công ty sản xuất kiêm phát triển bất động sản tại Chu Hải suốt hơn ba thập kỷ, cho biết khách hàng của ông hiện không còn mặn mà với việc mở rộng hoạt động. Số lượng hợp đồng thiết kế mới đã giảm mạnh.
“Một số nhà sản xuất đã đóng cửa nhà máy và đóng băng toàn bộ kế hoạch đầu tư vào cơ sở mới. Nhiều doanh nghiệp đang bán tháo tài sản cố định vì không chắc chắn về tương lai”, ông Chien, 69 tuổi, người Đài Loan và làm việc tại Trung Quốc từ những năm 1990, cho biết.
Trong khi đó, bà Pam Jiang, trợ lý bán hàng tại Fashiontex International Limited, một công ty dệt may có khoảng 150 nhân viên tại tỉnh Giang Tô, cho biết ngành dệt may trong nước đang thu hẹp đầu tư vào cơ sở vật chất. “Ngành dệt may ở Trung Quốc về cơ bản đang trì trệ và thu hẹp quy mô”, bà Jiang cho hay.
Theo bà Jiang, chi phí lao động gia tăng cùng với sự bất định về thuế quan là những nguyên nhân chính khiến đầu tư suy giảm. Thay vì mở rộng trong nước, nhiều doanh nghiệp dệt may Trung Quốc đang chuyển dòng vốn ra nước ngoài.
Siết cuộc “chạy đua xuống đáy”
Sự chững lại của đầu tư trong lĩnh vực sản xuất diễn ra song song với chiến dịch của chính phủ nhằm chống lại hiện tượng “chạy đua xuống đáy” – thuật ngữ chỉ cuộc cạnh tranh khốc liệt, nơi các doanh nghiệp lao vào cuộc chiến giá cả làm xói mòn lợi nhuận để giành thị phần.
Trong nhiều năm, các chính quyền địa phương đã tiếp tay cho xu hướng này bằng các ưu đãi nhằm nuôi dưỡng “nhà vô địch” địa phương, dẫn đến tình trạng dư thừa năng lực sản xuất. Tuy nhiên, nỗ lực kiềm chế cạnh tranh độc hại từ Bắc Kinh dường như cũng khiến chính quyền địa phương dè dặt hơn trong việc rót vốn vào sản xuất.
Ông Jeremy Smith, chuyên gia phân tích tại Rhodium Group, cho rằng các địa phương đang làm theo tín hiệu từ trung ương. Theo ông, đầu tư tài sản cố định đã giảm tại hầu hết các tỉnh và thành phố cấp tỉnh của Trung Quốc kể từ tháng 5.

Rhodium ước tính hoạt động đầu tư của Trung Quốc nhiều khả năng đã giảm trong cả năm 2023 và 2024, dựa trên các chỉ báo khác như tăng trưởng tín dụng. Chủ yếu do đầu tư chậm lại, tổ chức này cho rằng tăng trưởng kinh tế Trung Quốc năm ngoái chỉ đạt 2,4–2,8%, thấp hơn đáng kể so với con số 5% chính thức.
“Đầu tư suy giảm đang trở thành trạng thái bình thường hơn là ngoại lệ", ông Smith nhận xét.
Trong khi Bắc Kinh vẫn nỗ lực duy trì hình ảnh về một nền kinh tế kiên cường, họ đồng thời muốn chứng minh rằng mình đang kiểm soát được sự cạnh tranh gây tổn hại trong nhiều ngành công nghiệp. Tuy vậy, sự suy thoái đầu tư vẫn là tín hiệu không mấy tích cực, bởi đầu tư chiếm tỷ trọng lớn trong GDP.

Điều gây bối rối cho các nhà kinh tế là thước đo đầu tư rộng hơn mà Trung Quốc sử dụng để tính GDP lại tăng trong quý III, bất chấp sự sụt giảm mạnh của đầu tư tài sản cố định.
Trong một báo cáo công bố tháng 11, Goldman Sachs cho rằng sự sụt giảm đầu tư đã bị “phóng đại”, chủ yếu phản ánh việc điều chỉnh thống kê đối với các dữ liệu trước đó bị báo cáo quá mức, chứ không hoàn toàn là sự chậm lại thực chất.
Trong khi đó, Cục Thống kê Quốc gia Trung Quốc lý giải rằng môi trường bên ngoài phức tạp và cạnh tranh nội địa khốc liệt đã làm giảm lợi nhuận đầu tư, kéo theo sự suy giảm trong quyết định rót vốn của doanh nghiệp.
Dù vậy, giới chức Trung Quốc nhấn mạnh rằng đầu tư vào các lĩnh vực công nghệ cao như năng lượng xanh và hàng không vũ trụ vẫn đang tăng nhanh, cho thấy tổng đầu tư không chỉ chậm lại mà còn đang được “tối ưu hóa”. Truyền thông nhà nước khẳng định Trung Quốc đã bước vào một giai đoạn phát triển mới, chất lượng cao hơn, đồng thời bác bỏ những luận điểm cho rằng nền kinh tế nước này đang rơi vào khủng hoảng.
Lập kỷ lục thặng dư thương mại 1.000 tỷ USD: Trung Quốc mạnh hơn hay dễ tổn thương hơn?
World Cup 2026: Tiền cược lập kỷ lục, lợi nhuận của các nhà cái vẫn là ẩn số
(VNF) - World Cup 2026 đang tạo ra quy mô giao dịch chưa từng có cho ngành cá cược thể thao toàn cầu.
Điều gì đang xảy ra với 'đế chế' Lotte?
(VNF) - Trong nhiều năm, Lotte được xem là một trong những tập đoàn tư nhân lớn nhất Hàn Quốc với hệ sinh thái trải rộng từ bán lẻ, thực phẩm, khách sạn, bất động sản đến hóa chất và tài chính. Sở hữu hàng loạt thương hiệu quen thuộc tại châu Á, tập đoàn này vẫn duy trì quy mô tài sản ngày càng lớn. Tuy nhiên, phía sau bức tranh về một đế chế kinh doanh khổng lồ lại là những con số cho thấy nhiều thách thức.
'Tứ đại' ngân hàng Trung Quốc thống lĩnh bảng xếp hạng toàn cầu
(VNF) - Một báo cáo mới cho thấy “bốn ngân hàng lớn” do nhà nước Trung Quốc kiểm soát hiện là những ngân hàng lớn nhất thế giới xét về quy mô tài sản, qua đó phản ánh tham vọng ngày càng rõ nét của Bắc Kinh trong việc đưa đất nước trở thành một cường quốc tài chính toàn cầu.
Biến động dữ dội, cổ phiếu Samsung khiến nhà đầu tư 'chóng mặt'
(VNF) - Samsung Electronics vừa công bố sơ bộ lợi nhuận quý II đạt mức kỷ lục nhưng cổ phiếu vẫn lao dốc hơn 6%, nối dài chuỗi biến động dữ dội trong nhiều tuần qua. Giới phân tích cho rằng thị trường đang định giá Samsung như một cổ phiếu AI mang tính chu kỳ, khiến ngay cả những tín hiệu nhỏ về triển vọng ngành bán dẫn cũng có thể châm ngòi cho các đợt bán tháo.
TT Trump dập tắt hy vọng chấm dứt chiến tranh, lợi suất trái phiếu Mỹ đồng loạt tăng
(VNF) - Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 8/7 tuyên bố thỏa thuận ngừng bắn giữa Washington và Tehran đã kết thúc, sau khi xung đột giữa hai bên leo thang trở lại trong đêm.
Sau chuỗi tăng bùng nổ, chứng khoán Hàn Quốc bước vào 'thị trường gấu'
(VNF) - Thị trường chứng khoán Hàn Quốc đã chính thức rơi vào trạng thái thị trường gấu về mặt kỹ thuật khi giới đầu tư ngày càng lo ngại về triển vọng dài hạn của các nhà sản xuất chip phục vụ trí tuệ nhân tạo (AI) – nhóm cổ phiếu từng dẫn dắt đà tăng mạnh mẽ của thị trường.
Hé lộ 'cuộc tranh cãi nội bộ' của FED, lãi suất USD sắp có biến?
(VNF) - Các quan chức Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) có quan điểm khác nhau đã cho thấy tại cuộc họp gần nhất rằng họ có thể giải quyết tình trạng lạm phát dai dẳng bằng một đợt tăng lãi suất trong năm nay. Tuy nhiên, lịch sử cho thấy các nhà hoạch định chính sách khó có thể dừng lại chỉ sau một lần điều chỉnh.
Mỹ lại tấn công Iran, giá dầu tăng vọt
(VNF) - Quân đội Mỹ ngày 8/7 đã phát động một đợt không kích mới nhằm vào Iran, đồng thời thu hồi giấy phép cho phép Tehran bán dầu sau khi ba tàu thương mại bị tấn công tại eo biển Hormuz. Động thái này làm gia tăng áp lực lên thỏa thuận ngừng bắn vốn vẫn rất mong manh giữa hai bên.
Giá vàng giảm sốc, Trung Quốc mạnh tay 'gom hàng'
(VNF) - Đúng như dự báo của nhiều nhà phân tích, các ngân hàng trung ương đã tận dụng đợt điều chỉnh mạnh của giá vàng trong tháng trước để gia tăng dự trữ vàng chính thức. Trong đó, Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBoC) tiếp tục là một trong những động lực quan trọng của thị trường.
MiCA: Tấm vé thông hành của các tổ chức tiền mã hóa tới châu Âu
(VNF) - Từ ngày 1/7, giấy phép MiCA trở thành điều kiện bắt buộc đối với mọi tổ chức muốn cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa tại Liên minh châu Âu (EU). Hàng nghìn doanh nghiệp từng hoạt động theo cơ chế cũ buộc phải rời thị trường nếu không đáp ứng được bộ tiêu chuẩn được đánh giá là khắt khe nhất thế giới.
Đồng Yên xuống đáy 40 năm, mối nguy lan rộng đe dọa trái phiếu Mỹ
(VNF) - Đồng yên vẫn mắc kẹt ở vùng thấp nhất gần 40 năm dù Nhật Bản nhiều lần phát tín hiệu sẵn sàng can thiệp. Không chỉ gây áp lực lên chính sách tiền tệ của Tokyo, diễn biến này còn có thể lan sang thị trường trái phiếu Mỹ và dòng vốn toàn cầu.
AI sẽ cải tổ hay xóa sổ nền kinh tế sáng tạo?
(VNF) - Một “influencer” (người có sức ảnh hưởng) sở hữu hàng trăm nghìn người theo dõi, ký kết hợp đồng với các thương hiệu lớn, đăng tải nội dung mỗi ngày và tương tác thường xuyên với người hâm mộ, nhưng lại không phải là con người thật. Đó là “influencer” do AI tạo ra.
Bước đi Trung Quốc đưa Hồng Kông thành trung tâm giao dịch và lưu trữ vàng hàng đầu Châu Á
(VNF) - Hôm 7/7, Hồng Kông đã khánh thành hệ thống thanh toán bù trừ vàng thí điểm, một bước tiến hướng tới việc xây dựng thành phố này thành trung tâm giao dịch và định giá kim loại quý.
AI tiếp tục trở thành 'cỗ máy in tiền' của Samsung
(VNF) - Tập đoàn công nghệ Samsung Electronics của Hàn Quốc cho biết lợi nhuận quý II dự kiến tăng gấp 19 lần so với cùng kỳ năm trước, nhờ nhu cầu toàn cầu bùng nổ đối với các dòng chip nhớ phục vụ trí tuệ nhân tạo (AI).
Bitcoin lại được Tổng thống Trump 'giải cứu'
(VNF) - Bitcoin quay đầu tăng trong phiên giao dịch ngày 6/7 sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump công khai bày tỏ sự ủng hộ đối với tiền điện tử.
Trung Quốc tấn công vào thành trì cuối cùng của công nghiệp Đức
(VNF) - Trong nhiều thập kỷ, hàng nghìn nhà sản xuất chuyên biệt đẳng cấp thế giới, lực lượng tạo nên xương sống của nền kinh tế Đức, đã dựa vào một lợi thế cạnh tranh tưởng chừng không thể bị xói mòn: chất lượng vượt trội. Nhưng hiện nay, "hào lũy" ấy đang dần mất đi.
Sa thải hàng loạt nhân sự vì AI, nhiều 'ông lớn' bắt đầu hối hận
(VNF) - Các doanh nghiệp từng sa thải nhân viên vì tin rằng trí tuệ nhân tạo (AI) có thể thay thế con người nay đang bắt đầu hối tiếc về quyết định đó.
Ô tô Trung Quốc tạo cú 'lật đổ lịch sử' tại thị trường châu Âu
(VNF) - Các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc đang giành thị phần từ các đối thủ Nhật Bản tại Tây Âu, đẩy thị phần của các hãng xe Nhật xuống mức thấp nhất trong bốn thập kỷ. Tuy nhiên, theo các nhà phân tích, những bất ổn liên quan đến chính sách thuế quan của châu Âu có thể trở thành lực cản đối với đà tăng trưởng xuất khẩu ô tô của nền kinh tế lớn thứ hai thế giới.
Chứng khoán Nhật Bản liên tục lập đỉnh, hút dòng vốn ngoại kỷ lục 60 tỷ USD
(VNF) - Thị trường chứng khoán Nhật Bản đã thu hút dòng vốn ngoại kỷ lục trong nửa đầu năm 2026. Các nhà đầu tư nước ngoài mua ròng khoảng 9.700 tỷ yên, tương đương 60 tỷ USD, đưa chỉ số Nikkei liên tiếp lập đỉnh và vượt xa nhiều thị trường lớn trên thế giới.
Lần đầu tiên sau gần 50 năm, Nhật Bản tăng phí visa lên tới 400%
(VNF) - Từ ngày 1/7, du khách cần thị thực để nhập cảnh Nhật Bản sẽ phải trả mức phí cao gấp 5 lần. Đây là lần đầu tiên Tokyo điều chỉnh phí visa kể từ năm 1978. Chính phủ cho biết quyết định này nhằm ứng phó với chi phí tăng cao và biến động tỷ giá hối đoái, trong bối cảnh ngành du lịch đang bùng nổ.
Cuộc thanh lọc chưa từng có của thị trường kim cương
(VNF) - Kim cương tự nhiên từng được xem là biểu tượng của sự khan hiếm, giá trị và tình yêu vĩnh cửu. Thế nhưng, vị thế đó đang lung lay mạnh mẽ khi kim cương nhân tạo ngày càng phổ biến, chất lượng gần như tương đương nhưng giá chỉ bằng một phần nhỏ. Điều từng được xem là một trào lưu ngắn hạn sau đại dịch Covid-19 giờ đây đang được nhiều chuyên gia đánh giá là sự thay đổi mang tính cấu trúc, có thể làm thay đổi vĩnh viễn ngành công nghiệp kim cương.
Trump Accounts chính thức vận hành, trẻ em Mỹ được cấp 1.000 USD để đầu tư
(VNF) - Chính quyền Tổng thống Donald Trump đã chính thức triển khai chương trình Trump Accounts, cấp tài khoản đầu tư với số vốn ban đầu 1.000 USD cho mọi công dân Mỹ sinh từ năm 2025 đến 2028.
Sự giàu có tột bậc của Hồng Kông và tham vọng kiểm soát vốn của Trung Quốc
(VNF) - Hồng Kông vừa vượt Thụy Sĩ để trở thành trung tâm quản lý tài sản xuyên biên giới lớn nhất thế giới. Tuy nhiên, cột mốc này cũng làm nổi bật mâu thuẫn giữa tham vọng tài chính toàn cầu của Bắc Kinh và chính sách kiểm soát dòng vốn ngày càng chặt chẽ.
JPMorgan bất ngờ dự báo giá vàng giảm mạnh
(VNF) - JPMorgan vừa chuyển sang quan điểm thận trọng hơn đối với thị trường vàng trong ngắn hạn khi hạ khoảng 25% dự báo giá vàng cho quý IV/2026, xuống còn 4.500 USD/ounce từ mức khoảng 6.000 USD/ounce trước đó.
Đồng USD mạnh lên, Phố Wall lại đối mặt 'quả bom hẹn giờ'
(VNF) - Đà phục hồi mạnh của đồng USD đang mang đến sự lạc quan cho thị trường tài chính, nhưng cũng đồng thời thổi bùng một nguy cơ từng khiến chứng khoán Mỹ lao dốc vào năm 2024. Giới phân tích cảnh báo, nếu hoạt động giao dịch chênh lệch lãi suất (carry-trade) đồng yên bị đảo ngược, Phố Wall có thể phải đối mặt với một cú sốc mới.
World Cup 2026: Tiền cược lập kỷ lục, lợi nhuận của các nhà cái vẫn là ẩn số
(VNF) - World Cup 2026 đang tạo ra quy mô giao dịch chưa từng có cho ngành cá cược thể thao toàn cầu.
Rà soát tiến độ trục Tây Thăng Long, đại lộ 10 làn xe nối Hồ Tây - Sơn Tây
(VNF) - Sau nhiều năm vướng mắc, nhiều đoạn thuộc tuyến đường trục Tây Thăng Long ở Hà Nội đã cơ bản hoàn thành giải phóng mặt bằng, hướng tuyến dự án dần hiện rõ và đang được phấn đấu hoàn thành trong năm 2027.


































































