Kỳ vọng về một chu kỳ tăng trưởng FDI chất lượng cao của Việt Nam

Dòng vốn FDI chuyển dịch sang chất lượng cao

11 tháng năm 2025 ghi nhận sự gia tăng đáng kể của dòng vốn FDI vào Việt Nam, phản ánh niềm tin của nhà đầu tư vào môi trường kinh doanh và triển vọng tăng trưởng dài hạn.

Theo báo cáo của Cục Thống kê (Bộ Tài chính), tổng vốn FDI đăng ký mới vào Việt Nam đạt 33,69 tỷ USD, tăng 7,4% so với cùng kỳ năm trước, trong khi vốn thực hiện đạt 23,6 tỷ USD lên mức cao nhất trong vòng 5 năm.

Trong cơ cấu vốn, ngành công nghiệp chế biến - chế tạo tiếp tục đóng vai trò then chốt khi chiếm hơn 57% trong tổng vốn đăng ký mới và gần 60% nếu tính cả vốn điều chỉnh.

Đây là tín hiệu cho thấy Việt Nam vẫn là điểm đến hấp dẫn đối với các nhà đầu tư tìm kiếm sự ổn định và chi phí cạnh tranh cho hoạt động sản xuất, đặc biệt trong bối cảnh các chuỗi cung ứng toàn cầu đang tái cấu trúc mạnh mẽ.

Bên cạnh những dự án mới, nhiều dự án hiện hữu cũng tăng vốn đáng kể, với hơn 1.300 lượt điều chỉnh, tổng giá trị bổ sung lên tới hơn 11,6 tỷ USD. Xu hướng tăng vốn mở rộng cho thấy mức độ tin tưởng dài hạn của các tập đoàn nước ngoài đối với môi trường đầu tư tại Việt Nam, đồng thời khẳng định khả năng duy trì lợi thế cạnh tranh của Việt Nam trong khu vực.

Không chỉ là tăng về lượng, dòng vốn FDI đang chuyển dịch rõ rệt sang chất lượng cao, tập trung vào những ngành nghề có giá trị gia tăng lớn, sử dụng công nghệ hiện đại và có cam kết phát triển bền vững.

Quan sát dòng vốn FDI, các chuyên gia có chung nhận định, nhiều doanh nghiệp quốc tế quan tâm đến chiến lược phát triển năng lượng sạch, logistics, công nghệ cao và sản xuất tự động hóa tại Việt Nam. Điều này phù hợp với định hướng thu hút FDI thế hệ mới mà Việt Nam theo đuổi: giảm dần các dự án gia công, chuyển sang các dự án có hàm lượng khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo cao.

Ông Kim Yong Sup - Phó Tổng Giám đốc phụ trách đối ngoại Samsung Việt Nam cho biết, trong năm qua Samsung đã phối hợp chặt chẽ với Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN) để đàm phán về các dự án liên quan đến lĩnh vực bán dẫn. Tập đoàn cũng đang xây dựng kế hoạch đào tạo và bồi dưỡng nguồn nhân lực phục vụ cho ngành này.

Đặc biệt, sau khi Chính phủ Việt Nam ban hành Nghị quyết 57, Samsung đã xem xét và thúc đẩy nhiều chính sách nhằm phát triển đội ngũ nhân tài, đồng thời nghiên cứu khả năng xây dựng một nhà máy bán dẫn tại Việt Nam ngay trong năm tới. Nếu thành hiện thực, Việt Nam sẽ là địa điểm thứ 3 đặt nhà máy bán dẫn của tập đoàn chỉ sau Hàn Quốc và Mỹ.

Ông Kim khẳng định Samsung đánh giá cao các chính sách ưu đãi và hỗ trợ mà Bộ Khoa học và Công nghệ đang triển khai, và kỳ vọng hai bên sẽ sớm mở rộng hợp tác thông qua những dự án mới trong thời gian tới.

Bà Đỗ Thị Thu Hương - Giám đốc phụ trách các vấn đề chính phủ Việt Nam, Tập đoàn Intel - chia sẻ, Intel là một trong những doanh nghiệp đầu tiên đầu tư vào lĩnh vực công nghiệp công nghệ cao tại Việt Nam. Các ưu đãi mà Intel từng nhận được trước đây hiện cũng đã được áp dụng cho nhiều doanh nghiệp khác, bất kể quy mô hay bề dày hoạt động, cho thấy quyết tâm mạnh mẽ của Chính phủ trong việc thúc đẩy ngành công nghiệp công nghệ cao như bán dẫn.

Bà Hương cũng bày tỏ sự ghi nhận đối với những chính sách nhất quán của Việt Nam, như việc thành lập Ủy ban Bán dẫn Quốc gia do Thủ tướng và sau đó là Phó Thủ tướng làm Chủ tịch, cùng các chính sách toàn diện về thuế và hỗ trợ doanh nghiệp. Với kinh nghiệm hoạt động nhiều năm tại Việt Nam, Intel mong muốn tiếp tục đồng hành cùng Chính phủ và các cơ quan chức năng trong quá trình xây dựng hệ sinh thái bán dẫn quốc gia.

Hoàn thiện pháp lý: Nền tảng cho chu kỳ tăng trưởng FDI mới

Song song với những tín hiệu tích cực về dòng vốn, Việt Nam đang bước vào giai đoạn quan trọng của việc hoàn thiện khung pháp lý nhằm nâng cao tính cạnh tranh trong thu hút đầu tư.

Luật Đầu tư sửa đổi (vừa được Chính phủ trình Quốc hội tại Kỳ họp thứ 10) được đánh giá là bước tiến lớn trong tháo gỡ các vướng mắc kéo dài, tạo nên môi trường pháp lý kinh doanh minh bạch, thông thoáng, ổn định và dễ dự đoán hơn cho cả doanh nghiệp trong và ngoài nước.

Các nội dung sửa đổi không chỉ hướng đến việc giảm thủ tục hành chính, tạo thuận lợi cho nhà đầu tư, mà còn hướng đến việc thiết lập nền tảng pháp lý phù hợp với mô hình phát triển mới: chú trọng đổi mới sáng tạo, kinh tế xanh và phát triển bền vững.

Thảo luận tại một tọa đàm về thu hút đầu tư công nghiệp bán dẫn mới đây, các chuyên gia cho rằng, việc sửa đổi luật thể hiện rõ quan điểm cải cách thể chế mạnh mẽ của Việt Nam, trong bối cảnh cạnh tranh thu hút FDI giữa các quốc gia ngày càng gay gắt. Một môi trường pháp lý minh bạch, chính sách ổn định và nhất quán là yếu tố hàng đầu mà các tập đoàn lớn cân nhắc khi quyết định đầu tư, đặc biệt là những ngành có vòng đời dự án dài như năng lượng, công nghiệp nặng hay công nghệ cao.

Theo các chuyên gia, để tiếp tục duy trì đà tăng trưởng này, Việt Nam cần cải thiện mạnh mẽ hơn nữa về hạ tầng, từ năng lượng, giao thông đến logistics; bởi đây là các yếu tố quyết định đối với doanh nghiệp sản xuất quy mô lớn. Đồng thời, chất lượng nguồn nhân lực, nhất là nhân lực kỹ thuật cao, cần được nâng tầm để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của doanh nghiệp FDI.

Bên cạnh việc cải thiện pháp lý, việc thực thi chính sách cũng giữ vai trò quan trọng không kém. Các doanh nghiệp FDI thường xuyên đánh giá cao nỗ lực đối thoại, tháo gỡ khó khăn trực tiếp giữa Chính phủ và cộng đồng doanh nghiệp.

Chia sẻ về chính sách phát triển các ngành công nghiệp công nghệ cao, ông Nguyễn Khắc Lịch - Cục trưởng Cục Công nghiệp công nghệ thông tin (Bộ KH&CN) cho biết, Việt Nam cần tận dụng tối đa lợi thế địa chính trị để trở thành “điểm cộng một” trong chiến lược đa dạng hóa chuỗi cung ứng của các tập đoàn lớn đang dịch chuyển khỏi một số thị trường truyền thống.

Ông Lịch nhấn mạnh việc xây dựng các cơ chế ưu đãi đặc biệt nhằm thu hút đầu tư trực tiếp vào những dòng chip mới chuyên dụng cho công nghiệp và sản xuất thông minh. Đồng thời, theo ông Lịch, Việt Nam cần ưu tiên mạnh mẽ cho phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, từ đào tạo kỹ sư thiết kế vi mạch đến chuyên gia về vật liệu, tự động hóa và hệ thống.

Các chuyên gia kinh tế cũng cho rằng, ngoài ưu đãi thuế như một lợi thế quen thuộc, Việt Nam cần chuyển sang chiến lược cạnh tranh bằng thể chế minh bạch và hiệu quả hơn, hệ thống hạ tầng đồng bộ, nguồn nhân lực, năng lượng sạch đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế và một môi trường đổi mới sáng tạo năng động. Tất cả tạo ra nền tảng vững chắc cho một chu kỳ tăng trưởng FDI thế hệ mới - nơi chất lượng được đặt lên hàng đầu.