Thu hút FDI thế hệ mới: Cơ chế ưu đãi cần được 'may đo' riêng
Minh Nhật -
29/11/2025 10:15 (GMT+7)
(VNF) - Theo ông Phan Hữu Thắng, để gỡ vướng và thu hút làn sóng FDI thế hệ mới, cần có chính sách ưu đãi cho R&D, đổi mới sáng tạo và cơ chế liên kết vùng thay vì áp dụng chung trên toàn quốc.
Khu vực doanh nghiệp FDI hiện đóng góp ổn định vào tăng trưởng kinh tế Việt Nam, với tỷ trọng hơn 20% GDP; 15% - 18% tổng vốn đầu tư phát triển toàn xã hội và khoảng 25,4% - 28% tổng thu ngân sách. Đồng thời, khu vực này cũng tạo việc làm cho hơn 5,1 triệu lao động.
Trong giai đoạn 2021 - 2025, tổng vốn FDI thực hiện đạt hơn 158 tỷ USD, vượt mục tiêu 100 - 150 tỷ USD của Nghị quyết 50-NQ/TW. Riêng 10 tháng năm 2025, Việt Nam thu hút 31,52 tỷ USD vốn đăng ký, tăng 15,6% so với cùng kỳ. Giải ngân đạt 21,3 tỷ USD, mức cao nhất trong vòng 5 năm trở lại đây.
Toàn cảnh diễn đàn.
Phát biểu tại Diễn đàn “Hoàn thiện chính sách thu hút làn sóng FDI thế hệ mới vào các khu công nghiệp”, ông Nguyễn Đức Hiển, Phó Trưởng ban Chính sách, Chiến lược Trung ương nhấn mạnh: “Sau gần 4 thập kỷ đổi mới, khu vực FDI đã giúp Việt Nam tham gia sâu hơn vào các chuỗi giá trị toàn cầu, đóng góp quan trọng vào GDP, đầu tư, công nghiệp, xuất khẩu và việc làm”.
Ông nhận định, Việt Nam đang sở hữu nhiều điều kiện thuận lợi để tiếp tục thu hút dòng vốn chất lượng cao như môi trường chính trị - kinh tế ổn định, thị trường lớn với 100 triệu dân, lực lượng lao động trẻ, cùng hệ thống 17 FTA đã ký kết. Việt Nam cũng nổi lên như điểm đến của các dòng vốn đang tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu. Đi cùng với đó là các chính sách thu hút đầu tư ngày càng cởi mở.
Tuy nhiên, ông Hiển cũng chỉ ra nhiều bất cập còn tồn tại. Dù vốn FDI đăng ký và thực hiện tăng, tỷ trọng FDI trong tổng vốn đầu tư toàn xã hội vẫn xu hướng giảm, từ 17,9% năm 2018 xuống còn 16,5% năm 2024. Đồng thời, lợi thế lao động giá rẻ đang thu hẹp và chất lượng FDI chưa tạo được mức lan tỏa công nghệ như kỳ vọng, ông dẫn chứng.
Ông Nguyễn Đức Hiển nhận định khu vực FDI đã giúp Việt Nam tham gia sâu hơn vào các chuỗi giá trị toàn cầu.
Ở góc độ địa phương, bà Nguyễn Thị Bích Dung, Phó Trưởng ban Ban Quản lý Khu kinh tế Hải Phòng cho biết, năng lực của doanh nghiệp trong nước vẫn còn khoảng cách so với yêu cầu của các tập đoàn FDI, thể hiện rõ qua các chương trình kết nối cung ứng.
Đồng quan điểm, ông Nguyễn Xuân Thanh Tùng, Phó Chủ tịch Hội đồng Doanh nghiệp Việt - Trung (VCBC) nhận định, nhiều doanh nghiệp Trung Quốc phản ánh rằng nguồn nhân lực kỹ thuật tại chỗ chưa đáp ứng tốt nhu cầu của các nhà máy công nghệ cao. Ông cũng lưu ý thêm về sự thiếu nhịp nhàng trong phối hợp giữa chính quyền địa phương, nhà phát triển KCN và các hiệp hội nhà đầu tư.
Từ góc nhìn của doanh nghiệp Singapore, ông Seck Yee Chung, Phó Chủ tịch SingCham Việt Nam cho biết còn nhiều vướng mắc trong quá trình triển khai dự án, từ năng lượng, hạ tầng đến thủ tục cấp phép, sử dụng đất và nhân lực. Ông cho rằng việc rút ngắn thời gian phê duyệt và hoàn thiện hướng dẫn pháp lý là giải pháp then chốt để tăng tính thuận lợi cho nhà đầu tư.
Để giải quyết những điểm nghẽn này, ông Phan Hữu Thắng, nguyên Cục trưởng Cục Đầu tư nước ngoài, Chủ tịch Liên chi hội Tài chính Khu công nghiệp, đề xuất khẩn trương ban hành Chiến lược thu hút FDI thế hệ mới giai đoạn 2025 - 2035; hoàn thiện Bộ tiêu chí quốc gia về lựa chọn FDI; xây dựng gói ưu đãi riêng cho công nghệ cao và bán dẫn. Đồng thời, cần hoàn thiện khung pháp lý về KCN xanh, KCN sinh thái và phát triển hệ thống dữ liệu quốc gia về FDI. Ông cũng nhấn mạnh cần có chính sách ưu đãi cho R&D, đổi mới sáng tạo và cơ chế liên kết vùng thay vì áp dụng chung trên toàn quốc.
Các chuyên gia, đại diện các doanh nghiệp kiến nghị giải pháp thu hút FDI thế hệ mới.
Liên quan đến nguồn nhân lực, ông đề xuất Bộ Giáo dục và Đào tạo đẩy mạnh đào tạo thế hệ lao động mới, bố trí hệ thống trường dạy nghề về các địa phương để đáp ứng nhu cầu của chuỗi cung ứng.
Ở khía cạnh pháp lý và tổ chức không gian công nghiệp, ThS.LS Trần Đại Nghĩa cho rằng trọng tâm thu hút FDI không chỉ nằm ở vị trí địa lý của khu công nghiệp mà ở cách thức đầu tư. Theo đó, ông cho rằng cần phải đồng bộ cả hạ tầng sản xuất lẫn hạ tầng sống, từ nhà ở, khu dịch vụ, không gian vui chơi cho chuyên gia đến hệ thống nhà ở công nhân công nghệ. Ông kiến nghị việc dành quỹ đất cho nhà ở xã hội cần được quy hoạch ngay từ giai đoạn lập dự án KCN.
Ông cũng lưu ý, trong bối cảnh Quốc hội đang thảo luận Luật Đầu tư (sửa đổi) tại kỳ họp thứ 10, những quy định về thủ tục đầu tư đặc biệt cho công nghệ cao cần được áp dụng rộng rãi hơn. Các quy định pháp luật mới thông thoáng hơn sẽ tạo điều kiện để địa phương và doanh nghiệp rút ngắn thủ tục, nâng cao khả năng cạnh tranh trong thu hút FDI.
(VNF) - Quảng Ninh đang nghiên cứu Dự án đầu tư tuyến giao thông kết nối liên đảo tại Đặc khu Vân Đồn, nhằm tạo đột phá thu hút đầu tư và hoàn thiện hạ tầng kinh tế xã hội giai đoạn 2026 - 2030.
(VNF) - Để huy động được nhà đầu tư tư nhân tham gia dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, Chính phủ cho rằng cần một số cơ chế, chính sách đặc thù, đặc biệt liên quan đến hỗ trợ tài chính, tín dụng, miễn thuế...
(VNF) - Trình Quốc hội, Chính phủ đề xuất "cho phép Chính phủ phê duyệt báo cáo nghiên cứu khả thi giai đoạn 2 sân bay Long Thành mà không phải báo cáo Quốc hội thông qua".
(VNF) - Dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) vào Việt Nam tiếp tục khởi sắc khi cả vốn đăng ký và vốn thực hiện đều tăng mạnh. Cùng với đó, các chính sách ngày hoàn thiện, đặc biệt là Luật Đầu tư sửa đổi - đang mở ra một nền tảng pháp lý ổn định, minh bạch và hấp dẫn hơn cho các nhà đầu tư quốc tế.
(VNF) - Tính đến ngày 30/11/2025, tổng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) vào Việt Nam đạt 33,69 tỷ USD, theo số liệu từ Cục Thống kê (Bộ Tài Chính).
(VNF) - Ông Jinki Ham - Chủ tịch và CEO công ty Glassdome cho rằng, việc doanh nghiệp chủ động quản lý và số hóa dữ liệu carbon sẽ quyết định khả năng xuất khẩu, đáp ứng yêu cầu của đối tác quốc tế, tối ưu vận hành, và phát triển bền vững.
(VNF) - Nhiều đối tác Israel quan tâm tới thị trường và tích cực sang Việt Nam tìm kiếm đối tác, bạn hàng để mua hàng cũng như tìm kiếm cơ hội đầu tư để dịch chuyển các dự án đầu tư sang Việt Nam.
(VNF) - Bộ Xây dựng đang nghiên cứu bổ sung thêm quy hoạch 2 sân bay khu vực miền Trung nhằm tăng cường công tác hỗ trợ khẩn nguy, cứu nạn khu vực miền Trung, Tây Nguyên.
(VNF) - Trong bối cảnh Khánh Hòa đang đặt mục tiêu trở thành cực tăng trưởng mới của miền Trung và cả nước, hoạt động kết nối giữa Công ty cổ phần Shinec với các quỹ đầu tư, định chế tài chính quốc tế đến từ Singapore, Úc, Pháp,.. đã mở ra những cơ hội huy động nguồn vốn phục vụ mục tiêu phát triển của tỉnh.
(VNF) - UBND TP. Đà Nẵng kiến nghị triển khai dự án đầu tư, khai thác Cảng hàng không Chu Lai và Hệ sinh thái kinh tế và đô thị sân bay theo hình thức đối tác công tư (PPP), vốn đầu tư khoảng 10 tỷ USD.
(VNF) - Kokuyo – tập đoàn văn phòng phẩm và nội thất Nhật Bản hơn 120 năm tuổi, chủ thương hiệu Campus – là một trong những doanh nghiệp ngoại hiện diện sớm và mạnh mẽ tại Việt Nam. Những bước đi cho thấy Việt Nam đang giữ vai trò ngày càng quan trọng trong chiến lược tăng trưởng của tập đoàn.
(VNF) - Bổ sung rong biển vào khẩu phần thức ăn có thể giúp vật nuôi giảm tới 90% khí metan tạo ra, mở hướng đi đầy tiềm năng để chăn nuôi tiến vào nền kinh tế carbon thấp. Đây là một trong những vấn đề được các chuyên gia nhấn mạnh tại tọa đàm “Đổi mới trong nông nghiệp và thực phẩm” thuộc Tuần lễ Khoa học và Công nghệ VinFuture 2025.
(VNF) - Dự án sân golf 18 hố có tổng mức đầu tư gần 1.000 tỷ đồng vừa được Hà Tĩnh chốt chủ trương, đặt tại quỹ đất hơn 36ha thuộc xã Thạch Xuân và xã Toàn Lưu kỳ vọng tạo cú hích mới cho không gian phát triển đô thị và thể thao tại địa phương.
(VNF) - Sau giai đoạn bùng nổ năng lượng tái tạo, nhà đầu tư trở nên thận trọng trước rủi ro chính sách, cơ chế giá thiếu ổn định và tình trạng quá tải lưới. Nếu khung pháp lý và cơ chế chia sẻ rủi ro không sớm được hoàn thiện, Việt Nam sẽ khó khơi thông nguồn lực tư nhân vốn là yếu tố then chốt cho an ninh năng lượng và chuyển dịch xanh.
(VNF) - Tuyến đường vượt biển Cần Giờ - Vũng Tàu dự kiến có tổng mức đầu tư hơn 100.000 tỷ đồng, được kỳ vọng sẽ tạo bước đột phá cho giao thông ven biển phía Nam TP. HCM.
(VNF) - Công ty Liên doanh TNHH Khu Công nghiệp Việt Nam – Singapore (VSIP) mong muốn tìm hiểu, nghiên cứu và triển khai các dự án hạ tầng khu công nghiệp trên địa bàn TP. Huế.
(VNF) - Hiệp hội Thương mại và Công nghiệp Thái Lan tại Việt Nam (ThaiCham) cho biết, đã gửi hơn 20 công văn đến cơ quan có thẩm quyền về việc tháo gỡ cơ chế giá điện ưu đãi (FIT) nhưng vẫn chưa nhận được phản hồi.
(VNF) - UBND tỉnh Hà Tĩnh đã ban hành hai quyết định chính thức giao Công ty Cổ phần Năng lượng VinEnergo làm nhà đầu tư của hai dự án điện gió ngoài khơi có tổng mức đầu tư hơn 39.000 tỷ đồng tại khu vực Kỳ Anh. Đây là nhóm dự án điện gió lớn nhất được phê duyệt tại Hà Tĩnh tính đến thời điểm hiện tại.
(VNF) - Theo báo cáo của Bộ Tài chính, đến hết ngày 27/11, tổng vốn đầu tư công giải ngân đạt 528.870,2 tỷ đồng, bằng 57,9% kế hoạch Thủ tướng giao. Tuy nhiên, cả nước vẫn còn 25 bộ, cơ quan trung ương và 13 địa phương có tỷ lệ giải ngân thấp hơn mức bình quân chung.
(VNF) - Nghệ An vừa công bố mời gọi đầu tư dự án trạm bơm và tuyến ống dẫn nước phục vụ KCN Thọ Lộc, hạng mục hạ tầng quan trọng bảo đảm nguồn nước cho khu công nghiệp hơn 3.800 tỷ đồng đang tăng tốc triển khai tại huyện Diễn Châu.
(VNF) - Quảng Ninh đang nghiên cứu Dự án đầu tư tuyến giao thông kết nối liên đảo tại Đặc khu Vân Đồn, nhằm tạo đột phá thu hút đầu tư và hoàn thiện hạ tầng kinh tế xã hội giai đoạn 2026 - 2030.
(VNF) - Một vụ hỏa hoạn nghiêm trọng bùng phát tại tòa nhà văn phòng ở trung tâm Jakarta khiến ít nhất 22 người thiệt mạng, trong đó có một phụ nữ mang thai. Lực lượng chức năng Indonesia huy động hàng trăm nhân viên cùng gần 30 xe chữa cháy để dập lửa, song thiệt hại về người vẫn ở mức đặc biệt nghiêm trọng.