Lập sàn vàng: Để không đi vào 'vết xe đổ' trong quá khứ
Khánh Tú -
02/06/2025 08:00 (GMT+7)
(VNF) - Theo ông Nguyễn Minh Tuấn, CEO AFA Capital, trong bối cảnh mới, đặc biệt là khi môi trường quốc tế ngày càng biến động, việc thành lập một sàn vàng chính thức, được quản lý chặt chẽ, sẽ là bước đi tích cực và cần thiết.
Sàn vàng – không thể chậm trễ hơn?
Vừa qua, Thủ tướng giao NHNN, Bộ Tài chính và các cơ quan liên quan nghiên cứu hình thành sàn giao dịch vàng theo hướng người dân được tự do giao dịch, mua bán và tách bạch giữa quản lý nhà nước và hoạt động sản xuất, kinh doanh vàng.
Với kỳ vọng tạo bước ngoặt cho thị trường vàng trong nước, việc thành lập sàn giao dịch vàng nhận được sự ủng hộ từ giới chuyên gia. Nếu được triển khai, sàn vàng sẽ góp phần làm tăng tính minh bạch và chính thức hóa thị trường vàng nội địa. Đặc biệt, giới phân tích cho rằng sàn vàng sẽ giúp liên thông giá vàng trong nước với giá vàng thế giới, từ đó thu hẹp mức chênh lệch hiện đang lên tới hơn 10%.
Không dừng lại ở đó, sàn vàng còn được kỳ vọng sẽ "đánh thức" hàng trăm tấn vàng đang nằm yên trong dân cư, biến nguồn tài sản này thành dòng vốn quý báu cho nền kinh tế.
Phát biểu trong chương trình “Đi theo dòng tiền”, ông Nguyễn Minh Tuấn, CEO AFA Capital, nhận định: "Vấn đề hiện nay không còn là có nên thành lập sàn vàng hay không, mà là làm thế nào để thiết kế một sàn giao dịch phù hợp với thực tiễn thị trường Việt Nam”.
Trăn trở của ông Tuấn cũng là mối bận tâm chung của nhiều người, bởi Việt Nam từng trải qua một giai đoạn "bùng nổ" các sàn vàng trong quá khứ. Tuy nhiên, sự phát triển thiếu kiểm soát, “lệch chuẩn” đã khiến mô hình này nhanh chóng bị đóng cửa, để lại không ít hệ lụy cho thị trường.
Sàn giao dịch vàng đầu tiên của Việt Nam là sàn giao dịch vàng ACB, được hình thành ngày 25/5/2007 với tên gọi ban đầu là Trung tâm Giao dịch vàng Sài Gòn - trực thuộc Ngân hàng Thương mại Cổ phần Á Châu (ACB). Sàn giao dịch này gồm 9 thành viên là các ngân hàng thương mại và doanh nghiệp kinh doanh vàng có quy mô vốn lớn và có kinh nghiệm trong hoạt động kinh doanh vàng.
Sau khi sàn giao dịch vàng ACB đi vào hoạt động, một loạt ngân hàng (Eximbank, VietA Bank, Sacombank...) cũng đã lên kế hoạch thành lập sàn giao dịch vàng trong thời gian sau đó.
Sự nhập nhèm giữa các khái niệm vàng là một trong những lý do khiến các sàn vàng trước đây phải đóng cửa.
Thời điểm đó có thể được xem là giai đoạn nở rộ của các sàn vàng khi thu hút được nhiều người tham gia. Đơn cử như ở sàn giao dịch vàng của ACB, chỉ sau 1 năm thành lập, sàn đã có tới 3.500 – 3.700 tài khoản với mức bình quân khoảng 10.000 lệnh/ngày. Thậm chí có những ngày “cao điểm”, lệnh của nhà đầu tư giao dịch trên sàn đạt mức kỷ lục, lên đến 400.000 lệnh/ngày.
Tuy nhiên, chỉ sau một thời gian, ngày 30/12/2009, Thủ tướng ký văn bản số 369 yêu cầu không được tổ chức và thực hiện việc kinh doanh vàng trên tài khoản trong nước dưới mọi hình thức. “Chậm nhất 90 ngày, kể từ 30/12/2009, mọi hoạt động liên quan đến kinh doanh sàn giao dịch vàng và kinh doanh vàng trên tài khoản ở trong nước sẽ phải chấm dứt hoạt động”, thông báo nêu rõ.
Lý do đóng cửa các sàn giao dịch vàng khi đó là: việc thành lập và hoạt động của các sàn giao dịch vàng chưa có cơ sở pháp lý, tiềm ẩn nhiều rủi ro cao. Đồng thời, các sàn vàng không tạo ra giá trị gia tăng cho nền kinh tế, trong khi thu hút một khối lượng vốn lớn – số vốn rút ra từ hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Theo ông Nguyễn Minh Tuấn, một trong những nguyên nhân chính dẫn đến sự sụp đổ của các sàn vàng trước đây là do sự “nhập nhèm” giữa các khái niệm: vàng vật chất, vàng tài khoản và giao dịch chênh lệch giá (CFDs). Cụ thể, các sàn khi đó cho phép giao dịch vàng tài khoản – vốn chỉ là công cụ tài chính phái sinh – nhưng lại vẫn cho rút vàng vật chất, tạo ra sự lẫn lộn và rủi ro lớn cho cả nhà đầu tư lẫn hệ thống.
Ông Tuấn lý giải vàng vật chất là tài sản hữu hình, có thể cầm nắm, cất giữ, thường được người dân mua dưới dạng vàng miếng SJC, vàng nhẫn hoặc trang sức. Trong khi đó, vàng tài khoản và giao dịch CFDs chỉ là công cụ đầu tư phái sinh, không có vàng thật, mà chỉ dựa vào biến động giá để sinh lời hoặc thua lỗ.
“Sự nhập nhèm giữa các khái niệm dẫn đến tình trạng nếu người mua và người bán không cân bằng, thì phần chênh lệch sẽ phải được xử lý bằng cách chuyển trạng thái giao dịch ra nước ngoài, hoặc sàn sẽ phải tự ôm lại trạng thái đó. Những tổ chức hoặc cá nhân đứng ra ôm các trạng thái chênh lệch này được gọi là "market maker". Nếu thị trường đi đúng chiều với trạng thái họ ‘ôm’ thì không sao, nhưng nếu ngược chiều thì có thể gây ra thua lỗ rất lớn”, ông Tuấn nói.
Làm sao thể sàn vàng hoạt động hiệu quả?
Ông Nguyễn Minh Tuấn cho rằng đã đến lúc cần thay đổi tư duy về vàng. Theo ông, những lo ngại trước đây xoay quanh vấn đề quản lý ngoại hối, tỷ giá, cũng như lựa chọn sai mô hình sản phẩm vàng (như vàng online, CFD) đã khiến chúng ta trở nên dè dặt, thậm chí “sợ hãi” với khái niệm sàn vàng.
“Cần nhìn nhận rằng Nghị định 24 đã hoàn thành xuất sắc sứ mệnh của mình khi loại bỏ vàng ra khỏi hệ thống lưu thông tiền tệ, qua đó củng cố vị thế của đồng Việt Nam. Trong bối cảnh mới, đặc biệt là khi môi trường quốc tế ngày càng biến động, việc thành lập một sàn vàng chính thức, được quản lý chặt chẽ, sẽ là bước đi tích cực và cần thiết”, ông nói.
Ông Nguyễn Minh Tuấn khuyến nghị, nếu quyết định thành lập sàn vàng, Việt Nam nên bắt đầu với sàn giao dịch vàng vật chất. Đây là phương án an toàn, minh bạch và mang lại giá trị thực cho người tiêu dùng, đồng thời phù hợp với xu hướng phát triển của các thị trường vàng lớn trên thế giới.
Theo ông Tuấn, Việt Nam nên bắt đầu với sàn giao dịch vàng vật chất.
Theo ông Tuấn, để vận hành hiệu quả, sàn vàng vật chất cần được xây dựng trên nền tảng quản lý, giao dịch và lưu ký rõ ràng, minh bạch. Đặc biệt, phải phân định rạch ròi giữa chức năng quản lý Nhà nước với hoạt động sản xuất, kinh doanh vàng. Cơ quan giám sát sàn, lý tưởng nhất, nên là NHNN, theo mô hình đã được Trung Quốc áp dụng thành công tại Sàn giao dịch vàng Thượng Hải (Shanghai Gold Exchange).
Sàn giao dịch vàng Thượng Hải chịu sự giám sát trực tiếp của ngân hàng trung ương Trung Quốc và chỉ tập trung vào giao/nhận vàng vật chất bằng đồng NDT. Như vậy, sàn vàng này đạt được hai mục tiêu: giao dịch vàng dưới sự kiểm soát của Ngân hàng Trung ương Trung Quốc và giao dịch bằng đồng nội tệ. Từ năm 2018 đến 2023, rất nhiều thành viên của các thị trường vàng quốc tế đã tham gia vào thị trường vàng ở Thượng Hải.
Thực tế, không chỉ Trung Quốc mà nhiều quốc gia khác như Anh (với Hiệp hội Thị trường Vàng London – LBMA) hay Ấn Độ (với Sàn giao dịch vàng quốc tế IIBX) cũng đã triển khai thành công mô hình sàn giao dịch vàng vật chất. Điểm chung của các sàn này là đều tập trung vào giao dịch vàng thật, không sử dụng đòn bẩy tài chính – yếu tố từng gây ra rủi ro lớn cho các sàn vàng ảo trước đây. Bên cạnh đó, các sàn đều hoạt động dưới sự giám sát chặt chẽ của cơ quan quản lý có thẩm quyền.
Ông Nguyễn Minh Tuấn cũng nhấn mạnh, để sàn vàng hoạt động hiệu quả và bền vững, trước hết cần cho phép nhập khẩu vàng chính ngạch, tạo nguồn cung ổn định cho thị trường. Bên cạnh đó, việc triển khai hệ thống hóa đơn điện tử và phần mềm kết nối máy tính tiền trong hoạt động kinh doanh vàng là bước đi không thể thiếu nhằm tăng cường tính minh bạch và hiệu quả quản lý.
Song song với các giải pháp kỹ thuật và chính sách, ông Tuấn cho rằng cần đẩy mạnh giáo dục tài chính cho người dân, giúp họ hiểu đúng về bản chất của vàng – từ tài sản tích trữ đến công cụ đầu tư. Nếu thực hiện đồng bộ các giải pháp, chênh lệch giá vàng trong nước hoàn toàn có thể được thu hẹp một cách đáng kể.
“Ấn Độ là một ví dụ điển hình khi Chính phủ nước này đã thành công trong việc huy động lượng vàng nhàn rỗi trong dân cư thông qua một môi trường giao dịch minh bạch, thuận tiện trên sàn vàng quốc gia. Đây là hướng đi rất tiềm năng mà Việt Nam có thể học hỏi, không chỉ góp phần khơi thông nguồn lực vàng trong dân cho nền kinh tế, mà còn giúp hạn chế phụ thuộc vào các biện pháp nới lỏng tiền tệ truyền thống”, ông Tuấn gợi mở.
(VNF) - Cuối tuần vừa qua, tại Trung tâm thương mại GO! Thăng Long (Hà Nội) và Vincom Plaza Lý Thái Tổ (Bắc Ninh) liên tục nhộn nhịp với dòng khách ghé thăm, check-in và tham gia các hoạt động trải nghiệm, tìm hiểu các dịch vụ tài chính trong chuỗi hoạt động “VPBank tới rồi, mở “lời” ngay thôi”
(VNF) - Chính phủ giao Ngân hàng Nhà nước (NHNN) trong năm 2026 tiếp tục nghiên cứu nâng tỷ lệ tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước tại các ngân hàng thương mại vào nguồn vốn huy động của các ngân hàng thương mại để bổ sung thanh khoản cho hệ thống ngân hàng.
(VNF) - Nhiều ngân hàng đồng loạt điều chỉnh lãi suất cho vay trong tháng 5. Từ 1/7, người dưới 35 tuổi được vay mua nhà với lãi suất ưu đãi chỉ 6,5%/năm.
(VNF) - Nhiều ngân hàng đang lên kế hoạch chia cổ tức và phát hành cổ phiếu thưởng với tỷ lệ lớn cho cổ đông nhằm củng cố nguồn lực tài chính, chuẩn bị cho chu kỳ tăng trưởng mới.
(VNF) - SACOMBANK vừa phê duyệt kế hoạch phát hành thêm 20.000 tỷ đồng trái phiếu riêng lẻ. Đây là đợt huy động vốn thứ hai chỉ trong thời gian ngắn, nâng tổng quy mô phát hành dự kiến lên 40.000 tỷ đồng.
(VNF) - Thoả thuận hợp tác được ký kết giữa MB và Cục Thuế (Bộ Tài chính), cùng 20 Thuế địa phương một lần nữa khẳng định cam kết của nhà băng này trong việc đồng hành cùng doanh nghiệp, cá nhân, hộ kinh doanh.
(VNF) - Từ 1/7-31/12/2026, người dưới 35 tuổi vay mua nhà ở xã hội được hưởng mức lãi suất ưu đãi 6,5%/năm trong 5 năm đầu và 7,5%/năm trong 10 năm tiếp theo.
(VNF) - Các đối tượng lừa đảo đã đầu tư một công cụ phần mềm đặc biệt để giả mạo dữ liệu khuôn mặt, từ đó qua mặt được cơ chế xác thực sinh trắc học của ngân hàng.
(VNF) - Ngân hàng TMCP Kỹ Thương Việt Nam (Techcombank) và hệ sinh thái – đại diện là Công ty Cổ phần Bảo hiểm Nhân thọ Kỹ Thương (Techcom Life) vừa xuất sắc nhận 3 giải thưởng uy tín từ The Asian Banker - tổ chức đánh giá và xếp hạng uy tín hàng đầu trong lĩnh vực tài chính ngân hàng tại châu Á.
(VNF) - Ngày 24/06/2026, tại Hà Nội, Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam
(BIDV) và Ngân hàng Phát triển Việt Nam (VDB) đã ký kết Thỏa thuận hợp tác
toàn diện giai đoạn 2026 – 2031, mở ra giai đoạn phát triển mới trong quan hệ hợp
tác giữa hai định chế tài chính lớn của Việt Nam.
(VNF) - Ngân hàng TMCP Đại Chúng Việt Nam (PVcomBank) vừa công bố báo cáo tài chính kiểm toán năm 2025 với lợi nhuận trước thuế đạt gần 1.704 tỷ đồng, hoàn thành vượt kế hoạch Đại hội đồng cổ đông đề ra. Thành quả bứt phá đến từ công tác xử lý nợ, kết hợp cùng đà tăng trưởng ổn định ở các mảng kinh doanh cốt lõi, từ đó tạo nguồn lực quan trọng để củng cố toàn diện nền tảng tài chính.
(VNF) - Theo Thông tư 77 của Ngân hàng Nhà nước, từ ngày 1/7, doanh nghiệp, hộ kinh doanh khi thực hiện chuyển khoản từ 10 triệu đồng sẽ phải xác thực khuôn mặt.
(VNF) - Theo ông Trần Tuấn Minh, chuyên gia tư vấn Chứng khoán SSI, cơ chế miễn room tín dụng dành cho loạt dự án trọng điểm sẽ tạo ra những thay đổi mang tính đột phá và mở ra hành lang tăng trưởng cực kỳ quan trọng cho ngành ngân hàng trong chu kỳ tới.
(VNF) - Giá USD trên thị trường tự do hôm nay đảo chiều tăng hơn 100 đồng sau khi giảm gần 300 đồng vào phiên trước. Giá USD tại các ngân hàng và trên thị trường thế giới tiếp tục đi lên.
(VNF) - Các ngân hàng cho các cá nhân, doanh nghiệp vay hơn 1,26 triệu tỷ đồng trong chưa đầy 6 tháng đầu năm. Dòng vốn chủ yếu chảy vào sản xuất, kinh doanh nhằm thúc đẩy tăng trưởng.
(VNF) - Trong bối cảnh áp lực thanh khoản vẫn chưa hạ nhiệt, mặt bằng lãi suất huy động được dự báo khó giảm trong thời gian tới, ít nhất là từ nay đến cuối năm 2026.
(VNF) - Ngân hàng Phương Đông (OCB) vừa triển khai sản phẩm cấp tín dụng dành cho phân khúc doanh nghiệp siêu nhỏ (MSME), đồng thời hướng đến hỗ trợ nhóm khách hàng chuyển đổi từ hộ kinh doanh lên doanh nghiệp, giúp quá trình tiếp cận vốn trở nên thuận tiện và dễ dàng hơn.
(VNF) - Cổ phiếu NVB của Ngân hàng Quốc Dân (NCB) tăng kịch trần 9,38% trong phiên giao dịch 24/6 trong bối cảnh ngân hàng này đang triển khai đợt chào bán cổ phiếu riêng lẻ với quy mô lớn.
(VNF) - Trải qua 32 năm phát triển, Ngân hàng TMCP Đông Nam Á (SeABank, HOSE: SSB) từng bước mở rộng quy mô và nâng cao hiệu quả hoạt động, qua đó khẳng định vị thế trong hệ thống ngân hàng Việt Nam. Đáng chú ý, trong giai đoạn 2020 - 2025, tổng nộp ngân sách Nhà nước của Ngân hàng đạt gần 5.300 tỷ đồng và quy mô tài sản tăng gấp hơn 4,6 lần, phản ánh rõ nét chiến lược phát triển bền vững gắn với hiệu quả, tuân thủ và đóng góp cho sự phát triển của đất nước.
(VNF) - Quản lý chi phí hiệu quả trong khi vẫn đảm bảo tăng trưởng là thách thức với nhiều doanh nghiệp. Thẻ TPBank Visa FlashBiz với thiết kế 2 trong 1 ra mắt nhằm giải quyết bài toán này, giúp doanh nghiệp linh hoạt nguồn chi và quản lý chi tiêu hiệu quả đến từng thành viên.
(VNF) - Ngân hàng TMCP Sài Gòn - Hà Nội (SHB) vừa công bố triển khai chào bán 30 triệu trái phiếu đợt 1/2026 ra công chúng với tổng giá trị 3.000 tỷ đồng.
(VNF) - Bộ Công an và NHNN ký quy chế phối hợp phòng, chống lừa đảo trực tuyến. Trên cơ sở thống nhất với NHNN, Bộ Công an ban hành Quyết định thành lập Tổ Công tác phòng, chống lừa đảo trực tuyến.
(VNF) - Cuối tuần vừa qua, tại Trung tâm thương mại GO! Thăng Long (Hà Nội) và Vincom Plaza Lý Thái Tổ (Bắc Ninh) liên tục nhộn nhịp với dòng khách ghé thăm, check-in và tham gia các hoạt động trải nghiệm, tìm hiểu các dịch vụ tài chính trong chuỗi hoạt động “VPBank tới rồi, mở “lời” ngay thôi”
(VNF) - Sau nhiều năm tồn tại với những căn nhà nhỏ, hẻm chật và hạ tầng xuống cấp, khu dân cư lâu đời giữa trung tâm TPHCM được thông qua chủ trương chỉnh trang với kỳ vọng thay đổi diện mạo và nâng cao chất lượng sống cho người dân.