Lộ trình khu công nghiệp xanh của VSIP: Làm sớm hưởng lợi lớn

Từ KCN truyền thống - KCN và đô thị đến mô hình xanh – thông minh

Khởi đầu từ năm 1996 với VSIP I Bình Dương có diện tích 500 ha. Đây là mô hình đầu tiên của hợp tác Việt Nam – Singapore theo dạng khu công nghiệp truyền thống. Giai đoạn 2006 – 2020, VSIP bắt đầu mở rộng thành mô hình “khu công nghiệp – đô thị tích hợp”, với sự bổ sung của các hạ tầng xã hội như nhà ở, trường học, công viên nhằm tạo ra môi trường sản xuất và sinh sống gắn kết.

Năm 2021, một bước ngoặt lớn được đánh dấu khi chiến lược “Green, Smart & Sustainable Industrial Park” – khu công nghiệp xanh, thông minh và bền vững chính thức được VSIP triển khai.

Theo ông Cao Phan Tuân - Trưởng phòng cấp cao - Phòng Marketing VSIP Bắc Ninh và VSIP Lạng Sơn, đây là sự thích ứng tất yếu trước nhu cầu mới từ các nhà đầu tư quốc tế. Theo đó, các tập đoàn đa quốc gia không chỉ tìm kiếm mặt bằng để xây dựng nhà máy, mà họ còn đòi hỏi những khu công nghiệp có công trình xanh, sử dụng năng lượng tái tạo, vận hành thân thiện môi trường, đồng thời cung cấp nguồn lao động chất lượng cao trong bối cảnh tự động hóa và số hóa ngày càng mạnh mẽ.

Đặc biệt, các tiêu chuẩn ESG ngày càng trở thành điều kiện tiên quyết để doanh nghiệp lựa chọn địa điểm sản xuất. Vì vậy, VSIP đã đồng bộ hạ tầng theo hướng thông minh: từ điện mặt trời mái nhà, trang trại năng lượng tái tạo, hệ thống quản lý năng lượng và nước tự động, cho đến các giải pháp xử lý rác thải đạt chuẩn quốc tế.

Việc phát triển công trình xanh, khu đô thị sinh thái cùng không gian cây xanh rộng lớn giúp các dự án VSIP tiến gần hơn tới mục tiêu trở thành khu công nghiệp sinh thái đúng nghĩa.

Miền Bắc: Tâm điểm triển khai chiến lược xanh – thông minh

Miền Bắc Việt Nam hiện được coi là điểm nhấn trong chiến lược phát triển xanh và thông minh của VSIP. Chỉ riêng tại Bắc Ninh, hai dự án lớn là VSIP Bắc Ninh I và VSIP Bắc Ninh II đã trở thành trung tâm sản xuất điện tử, nằm ngay giữa vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ. Với vị trí chỉ cách Hà Nội 30 km và sân bay Nội Bài 15 km, các dự án này hướng đến công nghiệp nhẹ, công nghệ cao, sạch và hiện đại.

Trong khi đó, VSIP Lạng Sơn với diện tích 600 ha, khởi công năm 2023 được kỳ vọng trở thành “cửa ngõ xanh” kết nối trực tiếp Hà Nội với Trung Quốc. Nằm gần tuyến cao tốc và cảng biển Hải Phòng, dự án này có lợi thế về logistics xuyên biên giới, chi phí đất đai thấp và khả năng thu hút doanh nghiệp sản xuất linh kiện điện tử, logistics và công nghiệp phụ trợ.

Ngoài ra, các dự án khác như VSIP Thái Bình với 334 ha và VSIP Nam Định với 181 ha (khởi công năm 2025) nằm ven tuyến cao tốc ven biển, tận dụng nguồn lao động dồi dào và chi phí thấp, đồng thời được tích hợp hệ thống quản lý năng lượng thông minh.

Tại Bắc Trung Bộ, VSIP Hà Tĩnh với 181 ha giai đoạn một, khởi công từ năm 2023, cũng được định hướng cho các ngành công nghiệp sạch, gắn với chiến lược phát triển năng lượng tái tạo.

Theo ông Cao Phan Tuân, các dự án này không chỉ dừng ở hạ tầng sản xuất mà được thiết kế như một hệ sinh thái hoàn chỉnh, nơi con người có thể làm việc, sinh sống, học tập và vui chơi. Hệ thống cấp thoát nước, xử lý nước thải, giao thông và an ninh thông minh được triển khai đồng bộ, tạo ra một môi trường sản xuất và sinh sống hài hòa, đúng với triết lý “Work – Live – Learn – Play” mà VSIP theo đuổi.

Ông Nguyễn Văn Toàn, Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Đầu tư nước ngoài (VAFIE), nhận định rằng, trong bối cảnh nhiều thị trường lớn như Mỹ và EU áp dụng cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM), nếu không chuyển đổi sang mô hình xanh và thông minh, Việt Nam sẽ khó thu hút được dòng vốn FDI chất lượng cao. Các tập đoàn đa quốc gia ngày nay không chỉ quan tâm đến chi phí thuê đất, mà còn tìm kiếm hệ sinh thái bền vững và đồng bộ.

Thực tế cho thấy, nhờ mô hình tích hợp xanh – thông minh, VSIP đã thu hút hơn 1.000 khách hàng đến từ 30 nền kinh tế, tạo ra hơn 340.000 việc làm.

Tuy vậy, để phù hợp với nhiều doanh nghiệp, ngoài các khu vực "xanh", VSIP vẫn duy trì các khu vực truyền thống và các mô hình nhà xưởng cho thuê để doanh nghiệp có thể tối ưu chi phí đầu tư ban đầu, tập trung vào sản xuất.

Ông Cao Phan Tuân nhấn mạnh rằng mục tiêu của VSIP không chỉ là cung cấp hạ tầng sản xuất, mà còn xây dựng một không gian sống và làm việc toàn diện. VSIP hướng đến giá trị lâu dài, nơi các nhà đầu tư có hạ tầng hiện đại, lực lượng lao động chất lượng, và cộng đồng có thể làm việc, sinh sống, học tập và phát triển bền vững”, ông nói.