Lương tăng, điện cũng muốn lên giá... gây áp lực cho lạm phát 2024
Kỳ Thư -
03/02/2024 10:40 (GMT+7)
(VNF) - Bà Nguyễn Thu Oanh - Vụ trưởng Vụ Thống kê giá, Tổng cục Thống kê cho rằng, nếu không có gì đột biến, lạm phát năm nay được kiểm soát dưới ngưỡng Quốc hội cho phép, nhưng vẫn còn tiềm ẩn nhiều rủi ro.
Còn nhiều rủi ro trong kiểm soát lạm phát.
Dự báo lạm phát dưới ngưỡng cho phép
Theo dự báo của nhiều chuyên gia, lạm phát năm nay chỉ khoảng 3,2-3,5%, tức dưới mục tiêu Quốc hội đề ra và bà Oanh cho rằng, việc đưa ra dự báo khá lạc quan như vậy là có cơ sở và thực tế cho thấy đà lạm phát đang giảm dần.
Quay trở lại một năm trước đây, cũng vào dịp Tết Nguyên đán, hoạt động sản xuất, kinh doanh, xuất khẩu, nhập khẩu gặp rất nhiều khó khăn. Tháng 1/2023, CPI tăng tới 4,89%, đến tháng 2/2023, CPI tăng 4,31% so với cùng kỳ và bình quân 2 tháng tăng 4,6%. Kết thúc quý I/2023, CPI tăng 4,18%. Áp lực kiểm soát lạm phát 3 tháng đầu năm 2023 rất lớn, nhưng bằng nhiều giải pháp hữu hiệu, Chính phủ đã nỗ lực giảm dần tốc độ tăng CPI và kết thúc năm 2023, CPI chỉ còn tăng 3,25%, thấp xa so với mục tiêu Quốc hội cho phép là tăng 4,0-4,5%.
“Có được kết quả như vậy là do trong năm, nhiều giải pháp được tích cực triển khai như giảm mặt bằng lãi suất cho vay, ổn định thị trường ngoại hối; giảm thuế giá trị gia tăng từ 10% xuống 8% từ ngày 1/7/2023; giảm thuế môi trường với nhiên liệu bay; miễn, giảm, gia hạn thuế, phí, tiền sử dụng đất, hỗ trợ doanh nghiệp”, Vụ trưởng Vụ Thống kê giá nhận xét.
Theo đó, những giải pháp trên tiếp tục được thực hiện ngay từ đầu năm 2024, nên áp lực lạm phát những tháng đầu năm nay không “căng” như năm ngoái. Vì vậy, nhiều chuyên gia dự báo, CPI năm nay chỉ tăng khoảng 3,2-3,5%, tức là dao động quanh mức tăng 3,25% của năm 2023.
Bên cạnh đó, theo bà Oanh, hai nền kinh tế đầu tàu thế giới là Hoa Kỳ và Trung Quốc năm 2023 tăng trưởng cao hơn dự đoán, nhưng năm 2024 khó có khả năng tăng mạnh. Các nền kinh tế lớn trên thế giới cũng tương tự. Vì thế, tổng cầu năm nay khó có khả năng tăng mạnh, khiến giá nguyên vật liệu, nhiên liệu, đặc biệt là giá xăng dầu, cũng khó tăng.
Ngân hàng trung ương các nước đầu tàu kinh tế thế giới như Hoa Kỳ, EU, Anh đã tạm dừng tăng lãi suất, nhưng hiện tại, lãi suất ở những nền kinh tế này vẫn cao nhất trong mấy chục năm trở lại đây và chưa có dấu hiệu giảm để kiểm soát lạm phát. Lãi suất cao, cầu đầu tư và tiêu dùng giảm khiến lạm phát trên thế giới khó có thể tăng mạnh như năm 2023.
Nhiều ý kiến cho rằng, xung đột ở Biển Đỏ, cộng với căng thẳng ở Ukraine và đặc biệt là các nước OPEC+ tiếp tục cắt giảm sản lượng, sẽ khiến giá dầu năm nay tăng mạnh. Tuy nhiên, bà Oanh cho hay, điều này khó xảy ra, vì sức khỏe kinh tế thế giới yếu, nên nhu cầu thấp. Khi nhu cầu thấp, thì xung đột ở Biển Đỏ và Ukraine có làm giảm nguồn cung xăng dầu cũng không tác động nhiều. Trường hợp OPEC+ cắt giảm sản lượng, thì Hoa Kỳ tăng khai thác dầu đá phiến đề bù đắp. Hơn nữa, OPEC+ đã nhiều lần cắt giảm sản lượng khai thác, nhưng giá dầu không được cải thiện. Điều đó cho thấy, giải pháp này không phát huy hiệu quả như mong muốn, nên khó có thể cắt giảm mạnh hơn nữa.
Tiềm ẩn nhiều rủi ro
Mặc dù dự báo lạm phát năm nay vẫn nằm trong tầm kiểm soát, nhưng bà Oanh cũng cảnh báo vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro: “Bởi, Việt Nam là quốc gia có độ mở nền kinh tế rất lớn, bất cứ động thái nào của thế giới cũng ngay lập tức tác động tới Việt Nam, cả tiêu cực lẫn tích cực. Trên khía cạnh kiểm soát lạm phát, lạm phát thế giới giảm tác động tích cực đến Việt Nam, vì không chịu tác động lạm phát chi phí đẩy. Tuy nhiên, việc kiểm soát lạm phát không bao giờ được chủ quan”.
Cụ thể, theo bà Oanh, cuộc chiến giữa Israel và Hamas đã lan rộng và chưa tìm ra “ánh sáng cuối đường hầm” tác động mạnh đến việc khai thác dầu thô. Tương tự, xung đột ở Biển Đỏ vẫn căng thẳng. Nếu căng thẳng tiếp tục leo thang, làm đứt tuyến đường vận tải huyết mạch của thế giới, thì sẽ khiến chi phí vận chuyển hàng hải cũng như chi phí logistics tăng mạnh. Khi đó, nhu cầu tiêu thụ nguyên nhiên vật liệu, hàng hóa tiêu dùng có giảm thì giá cả vẫn tăng.
Năm 2023, thế giới chịu ảnh hưởng, tác động tiêu cực bởi biến đổi khí hậu, thời tiết cực đoan. Sự xuất hiện của El Nino khiến hoạt động sản xuất nông nghiệp ở nhiều nước trên thế giới bị thất bát, nhiều cường quốc xuất khẩu lương thực, mía đường đã tạm dừng xuất khẩu vô thời hạn. Các nước phải nhập khẩu thì đua nhau “tích cốc phòng cơ”, khiến giá lương thực, đường và hàng loạt sản phẩm nông nghiệp khác tăng chóng mặt. Năm 2024 sự khắc nghiệt của thiên nhiên, thời tiết được dự báo còn khốc liệt hơn, khi thời tiết ở châu Âu giữa mùa Đông vẫn có ngày nóng như mùa hè. Việt Nam là một trong số ít quốc gia chủ động được lương thực, thực phẩm, rau củ quả, cà phê, hạt tiêu, hạt điều, trà... Nhưng nếu giá thị trường thế giới tăng, thì giá trong nước cũng tăng theo.
Về áp lực trong nước, bà Oanh cho biết, năm nay Chính phủ quyết tâm đẩy mạnh đầu tư công ngay từ những tháng đầu năm. Vì thế, giải ngân vốn đầu tư từ ngân sách nhà nước tháng 1/2024 tăng 12,5% so với cùng kỳ năm 2023 và là mức tăng cao nhất từ trước đến nay. Đầu tư công tăng kéo theo đầu tư tư nhân tăng, giá vật liệu xây dựng và các loại vật dụng, hàng hóa, nguyên liệu liên quan đến xây dựng cũng tăng nếu cung không đủ cầu.
Năm ngoái, EVN đã 2 lần tăng giá điện, vào tháng 5 (tăng 3%) và tháng 11 (tăng 4,5%). Đợt tăng giá vào tháng 11/2023 chưa tác động ngay tới CPI, nhưng đến tháng 1/2024 đã tác động khi giá điện bình quân tháng này tăng 1,29% - thuộc mặt hàng tăng giá cao nhất. Năm 2024, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) và Bộ Công thương đã có kế hoạch trình Chính phủ tiếp tục tăng giá điện, cộng với 2 đợt tăng giá trong năm 2023, sẽ tác động mạnh đến CPI, đặc biệt là vào những tháng hè, khi nhu cầu sử dụng điện tăng cao do nắng nóng.
Cùng với đó, học phí năm 2023-2024 ở khu vực công lập tạm thời chưa tăng theo Nghị định 81/2021/NĐ-CP, nhưng năm học 2024-2025 thì chưa biết có tăng hay không.
Ngoài ra, khác với mọi năm, lương tối thiểu vùng và lương cơ sở được điều chỉnh lệch thời điểm (ngày 1/7 và 1/1), còn năm 2024, cải cách tiền lương mới và tăng lương tối thiểu vùng (tăng 6%) vào cùng một thời điểm là ngày 1/7/2024, nên tạo ra áp lực rất lớn. Ít nhất là viện phí của cơ sở công lập sẽ tăng khi thực hiện cải cách tiền lương.
(VNF) - Việt Nam - Nhật Bản nhất trí sớm triển khai các dự án hợp tác trong khuôn khổ Sáng kiến "Đối tác về khả năng chống chịu năng lượng và tài nguyên châu Á" (POWERR ASIA), nhằm hỗ trợ các nước châu Á tự chủ năng lượng, theo đó Nhật Bản sẽ hỗ trợ thu xếp nguồn cung dầu thô cho Nhà máy Lọc hóa dầu Nghi Sơn.
(VNF) - Xung đột quân sự tại Trung Đông đang khiến giá dầu thế giới liên tục biến động, kéo theo những tác động lan rộng tới thị trường năng lượng, tài chính và chuỗi cung ứng toàn cầu. Trao đổi với Tạp chí Đầu tư Tài chính – VietnamFinance, TS. Hà Huy Ngọc, Viện Kinh tế Việt Nam và Thế giới cho rằng với độ mở lớn, kinh tế Việt Nam đang phải đối mặt với áp lực chi phí, lạm phát và tăng trưởng.
(VNF) - Từ tháng 5/2026, hàng loạt chính sách mới liên quan đến tài chính – ngân hàng, bảo hiểm, doanh nghiệp và điện lực chính thức có hiệu lực, với nhiều quy định đáng chú ý nhằm tăng cường ổn định vĩ mô, hỗ trợ thị trường và siết chặt kỷ cương trong một số lĩnh vực.
(VNF) - Năm 2025 không chỉ đơn thuần là mốc thời gian khép lại một kế hoạch 5 năm, mà đã được ghi dấu là thời điểm bản lề để dân tộc Việt Nam chính thức bước vào "kỷ nguyên vươn mình". Trong bối cảnh thế giới đối mặt với sự phân mảnh và các cú sốc địa chính trị, Việt Nam đã bứt phá với mức tăng trưởng GDP cao nhất khu vực ASEAN, góp phần đưa quy mô nền kinh tế chính thức vượt ngưỡng 500 tỷ USD.
(VNF) - TS Nguyễn Sĩ Dũng khẳng định, sau hơn 51 năm kể từ ngày thống nhất đất nước, kinh tế Việt Nam đã trải qua hàng loạt bước ngoặt mang tính “mở khóa”, từ Đổi mới, hội nhập quốc tế đến tham gia các hiệp định thương mại thế hệ mới. Mỗi lần “mở cửa” không chỉ tạo ra tăng trưởng mà còn thúc đẩy nền kinh tế “nâng chuẩn”, từng bước hoàn thiện thể chế, nâng cao năng lực cạnh tranh và định hình vị thế Việt Nam trên bản đồ kinh tế toàn cầu.
Trưa ngày 30/4/1975, Sài Gòn bước vào một khoảnh khắc mà lịch sử như dồn tụ lại. Những cánh cổng Dinh Độc Lập mở ra, không chỉ cho đoàn xe tiến vào, mà cho cả một dân tộc bước qua ranh giới của chia cắt. Dòng người vỡ òa trên các con phố vì chiến tranh kết thúc, vì đất nước, sau bao năm chia cắt, cuối cùng đã thống nhất. Sài Gòn, trong thời khắc ấy, không còn là một địa danh mà trở thành biểu tượng - biểu tượng của ý chí hòa bình và khát vọng, của việc khép lại chia cắt, của hòa hợp và thống nhất, của độc lập, tự do và hạnh phúc.
(VNF) - Từ một nền kinh tế lạc hậu, chậm phát triển sau chiến tranh, Việt Nam đã vươn lên trở thành một trong những “ngôi sao tăng trưởng” của khu vực và thế giới, với quy mô GDP vượt 500 tỷ USD. 51 năm sau Ngày giải phóng Miền Nam, thống nhất đất nước, vị thế Việt Nam ngày càng được khẳng định trên bản đồ kinh tế toàn cầu.
(VNF) - Thủ tướng yêu cầu Bộ Nông nghiệp và Môi trường (NN&MT) phối hợp với Bộ Xây dựng thiết lập cơ chế xử lý đất bỏ hoang, thu hồi các dự án không triển khai theo cam kết
(VNF) - Ngày 29/4, TP. HCM đã đồng loạt khởi công các dự án trọng điểm, chào mừng Kỷ niệm 51 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30/4/1975 – 30/4/2026).
(VNF) - Một trong những thay đổi đáng chú ý trong dự thảo là việc chuyển từ chỉ tiêu “tỷ lệ dư nợ cho vay trên tổng tiền gửi” (LDR) sang “tỷ lệ dư nợ cấp tín dụng so với huy động vốn” (CDR)
(VNF) - Thủ tướng yêu cầu xây dựng Đề án cải cách tổng thể thị trường tài chính Việt Nam gắn với thực hiện mục tiêu tăng trưởng ở mức cao, liên tục đến năm 2045, báo cáo cấp có thẩm quyền trong quý II/2026.
(VNF) - Một cựu nhân viên công ty tài chính bị tạm giam vì sử dụng thông tin của 60 khách hàng để thiết lập hợp đồng tín dụng trái phép, chiếm đoạt trên 1,86 tỷ đồng để chi tiêu cá nhân.
(VNF) - Từ ngày 1/7/2026, Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 chính thức có hiệu lực, mở rộng đáng kể các nhóm thu nhập được miễn thuế, từ bất động sản, tiền gửi ngân hàng, kiều hối đến các hoạt động khoa học – công nghệ và an sinh xã hội.
(VNF) - Hà Nội vừa công bố danh sách nhiều cơ sở vi phạm an toàn thực phẩm, trong đó có Dookki, Golden Gate và Sen Hồng. Các vi phạm chủ yếu liên quan đến vệ sinh khu chế biến, hệ thống thoát nước và thu gom rác thải.
(VNF) - Dự án nhà ở tái định cư N01 với gần 299 căn hộ nằm giữa ngã tư Duy Tân - Trần Thái Tông đang được gấp rút hoàn thiện đưa vào sử dụng sau 10 năm "đắp chiếu".
(VNF) - DNP Holding lên kế hoạch doanh thu 10.812 tỷ đồng trong năm 2026, tập trung nâng cao hiệu quả vận hành, phát huy hệ sinh thái và củng cố nền tảng tăng trưởng dài hạn ở các lĩnh vực thiết yếu.
(VNF) - Quốc hội khóa XVI đã chính thức có kỳ họp đầu tiên trong tháng 4/2026 với sự tham dự của 16 đại biểu là doanh nhân. Tiếp sau đây, hội đồng nhân dân các tỉnh thành cũng sẽ họp với sự có mặt của 75 đại biểu doanh nhân khác (có người vừa là đại biểu Quốc hội vừa là đại biểu HĐND). Trong chuyên đề này, Đầu tư Tài chính muốn nhìn lại những đóng góp của các đại biểu doanh nhân tại Quốc hội và HĐND, cũng như giới thiệu những gương mặt mới đang được kỳ vọng sẽ góp tiếng nói của mình vào công tác lập pháp nói chung, vào việc xây dựng các chính sách kinh tế nói riêng. Để có thể làm tốt cả hai vai doanh nhân - đại biểu, các doanh nhân sẽ cần phải nỗ lực nhiều hơn trong thời gian tới...
(VNF) - “Phải có nghị quyết mới xứng tầm với quy mô, phải tìm kiếm mô hình phát triển để đáp ứng kỳ vọng của Trung ương và cả nước đối với siêu đô thị”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh.
(VNF) - Đây được xem là bước đi quan trọng, nhằm thể chế hóa chủ trương “không hình sự hóa các quan hệ kinh tế”, “khuyến khích khắc phục thiệt hại” theo tinh thần của các Nghị quyết số 57, 66, 68 và 79.
(VNF) - Việt Nam - Nhật Bản nhất trí sớm triển khai các dự án hợp tác trong khuôn khổ Sáng kiến "Đối tác về khả năng chống chịu năng lượng và tài nguyên châu Á" (POWERR ASIA), nhằm hỗ trợ các nước châu Á tự chủ năng lượng, theo đó Nhật Bản sẽ hỗ trợ thu xếp nguồn cung dầu thô cho Nhà máy Lọc hóa dầu Nghi Sơn.
(VNF) - Khi cả nước bước vào kỳ nghỉ lễ 30/4 và 1/5, trên các công trường dự án cao tốc, hàng nghìn cán bộ, kỹ sư, công nhân vẫn miệt mài bám công trường, khẩn trương thi công để giữ vững tiến độ, góp phần đưa những dự án trọng điểm về đích đúng hẹn.