Một cơn bão thiệt hại 32.000 tỷ, nông dân lo mua bảo hiểm nông nghiệp

Chia sẻ tại Hội thảo Tổng kết, đánh giá và định hướng sửa đổi, bổ sung Nghị định số 58 năm 2018 về bảo hiểm nông nghiệp, dự kiến trình Chính phủ ban hành trong năm 2025. đại diện Bộ NN&PTNT cho biết, năm 2024, ngành nông nghiệp đối mặt không ít thách thức do tác động mạnh mẽ của biến đổi khí hậu gây ra hiện tượng thời tiết khác thường, tác động tiêu cực đến sản xuất nông nghiệp.

Đặc biệt, cơn bão số 3 gây nên thiệt hại nặng nề cho ngành, đặc biệt thiệt hại với sản xuất nông lâm thủy sản lên tới gần 32 ngàn tỷ đồng và gây suy giảm tăng trưởng 0,3-0,5 điểm phần trăm toàn ngành trong năm 2024.

"Những thiệt hại này còn ảnh hưởng nghiêm trọng tới sản xuất và chuỗi cung ứng trong sản xuất nông nghiệp và gây ra những hậu quả lớn đến các đối tượng nông dân, hợp tác xã" - đại diện Bộ NN&PTNT bày tỏ.

Theo Cục quản lý, giám sát Bảo hiểm, trong 5 năm triển khai thực hiện chính sách chính sách hỗ trợ phí bảo hiểm nông nghiệp từ 2019 đến nay, có 4 địa phương triển khai là: Nghệ An, Thái Bình (đối với cây lúa); Hà Giang, Bình Định (đối với vật nuôi là trâu, bò). Tổng số hộ nông dân/tổ chức sản xuất tham gia bảo hiểm: 20.261 (17.871 hộ nghèo và hộ cận nghèo, 2.499 hộ thường), tổng giá trị được bảo hiểm hơn 217 tỷ đồng, tổng số phí bảo hiểm là 9,47 tỷ đồng (trong đó NSNN hỗ trợ là hơn 8 tỷ đồng).

Tuy nhiên, Cục quản lý, giám sát bảo hiểm cũng đánh giá, việc thực hiện còn một số tồn tại, hạn chế.

Đầu tiên, sản phẩm bảo hiểm thiếu sự linh hoạt không hấp dẫn được bên mua bảo hiểm, doanh nghiệp bảo hiểm và nhà tái bảo hiểm quốc tế xây dựng sản phẩm do không được chủ động thỏa thuận, lựa chọn rủi ro, cũng như không kịp thời đáp ứng nhu cầu của người dân. Việc xây dựng sản phẩm gặp nhiều khó khăn do hạn chế về nguồn dữ liệu thống kê, xác định đối tượng được bảo hiểm, đối tượng được hỗ trợ rủi ro thiên tai, dịch bệnh cũng như tổn thất về thiên tai gây ra.

Thứ hai, chính sách hỗ trợ bảo hiểm nông nghiệp mới chú trọng đến an sinh xã hội (hỗ trợ phí bảo hiểm cho hộ nghèo) mà chưa có nhiều hỗ trợ đối với tổ chức sản xuất hàng hóa trong nông nghiệp quy mô lớn.

Thứ ba, đối tượng được hỗ trợ, thanh toán phần phí bảo hiểm từ ngân sách nhà nước còn chậm, chưa kịp thời, dẫn đến các DNBH gặp khó khăn trong việc xác định, tiếp cận, cấp đơn bảo hiểm cho nông dân.

Cuối cùng, nhận thức về vai trò của bảo hiểm nông nghiệp còn chưa cao dẫn đến việc tìm hiểu và tham gia của một số bộ phận người nông dân đối với bảo hiểm nông nghiệp vẫn còn hạn chế.

Đại diện Cục Quản lý, giám sát bảo hiểm đề xuất, mở rộng đối tượng bảo hiểm theo các sản phẩm nông nghiệp chủ lực quốc gia và sản phẩm nông nghiệp chủ lực địa phương, mở rộng rủi ro bảo hiểm và địa bàn được hỗ trợ.

Cùng với đó, đề nghị bỏ quy định về phê chuẩn sản phẩm bảo hiểm nông nghiệp để đáp ứng quy định của Luật Kinh doanh bao hiểm 2022, doanh nghiệp bảo hiểm và bên mua bảo hiểm chủ động thỏa thuận về phạm vi bảo hiểm và mức phí bảo hiểm phù hợp, kịp thời đảm bảo tính mùa vụ trong nông nghiệp phù hợp với nhu cầu, đặc trưng riêng có của từng địa phương.

Cục Quản lý, giám sát bảo hiểm cũng đề xuất tăng mức hỗ trợ phí bảo hiểm, đặc biệt cho các tổ chức sản xuất hàng hóa trong nông nghiệp quy mô lớn.

Ngoài ra, đẩy mạnh thực hiện các giải pháp tuyên truyền, hướng dẫn để người dân thực hiện tuân thủ quy trình sản xuất, đảm bảo các điều kiện để được bồi thường bảo hiểm.

Chính sách hỗ trợ phí bảo hiểm nông nghiệp được thực hiện theo Quyết định số 13 năm 2022 (thay thế Quyết định 22 năm 2019). Theo đó, 29 tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương là các địa bàn được hỗ trợ phí bảo hiểm nông nghiệp, thời gian thực hiện đến hết 31/12/2025.

Triển khai quyết định nêu trên, rủi ro được bảo hiểm mở rộng hơn về đối tượng bảo hiểm được hỗ trợ phí bảo hiểm nông nghiệp và địa bàn hỗ trợ.

Theo đó, rủi ro được bảo hiểm gồm: cây lúa 19 rủi ro thiên tai, 12 rủi ro dịch bệnh (mở rộng thêm 5 rủi ro dịch bệnh); cây cao su, hồ tiêu, điều, cà phê: 9 rủi ro thiên tai; vật nuôi (trâu, bò , lợn): 17 rủi ro thiên tai, 4 rủi ro dịch bệnh (mở rộng thêm 2 rủi ro dịch bệnh); nuôi trồng thủy sản: 16 rủi ro thiên tai.

Tính từ năm 2022 đến nay, tổng số hộ nông dân/tổ chức sản xuất tham gia bảo hiểm là 3.630, gồm 3.390 hộ nghèo, 227 hộ cận nghèo, 13 hộ thường. Tổng giá trị được bảo hiểm 70,97 tỷ đồng; tổng số phí bảo hiểm 2,6 tỷ đồng, trong đó ngân sách nhà nước hỗ trợ là 2,3 tỷ đồng.