Một tháng chiến sự đã ‘khắc sẹo’ vào kinh tế Nga như thế nào?
Quỳnh Anh -
25/03/2022 14:01 (GMT+7)
(VNF) - Chiến dịch quân sự đặc biệt của Nga vào Ukraine bắt đầu từ ngày 24/2 đến nay đã tròn 1 tháng và vẫn đang tiếp diễn. Phía sau cuộc chiến quân sự, nền kinh tế Nga cũng đã phải trải qua một trận chiến thương mại với các cường quốc trên thế giới và bị thương tổn bởi các lệnh trừng phạt sâu rộng.
Kinh tế Nga đối mặt những thương tổn lớn sau 1 tháng mở chiến dịch quân sự tại Ukraine.
Nỗi đau kinh tế và lạm phát
Năm 2020, Nga là nền kinh tế lớn thứ 11 thế giới, theo Ngân hàng Thế giới. Nhưng vào cuối năm nay, thứ hạng của quốc gia này có thể không cao hơn vị trí thứ 15, dựa trên tỷ giá hối đoái đồng ruble cuối tháng 2, theo Jim O'Neill, nhà kinh tế từng làm việc tại Goldman Sachs.
Theo các chuyên gia kinh tế, suy thoái là điều không thể tránh khỏi với nền kinh tế này, sau hàng loạt biện pháp trừng phạt từ các nền kinh tế khác và sự rút lui của hàng trăm công ty tên tuổi khắp toàn cầu.
Một cuộc thăm dò ý kiến được Ngân hàng Trung ương Nga thực hiện với 18 chuyên gia kinh tế cho thấy lạm phát ở Nga được dự báo sẽ tăng tốc lên 20% và nền kinh tế nước này có thể bị thu nhỏ tới 8% trong năm nay.
Dự báo từ các nhà kinh tế nước ngoài đối với Nga thậm chí còn ảm đạm hơn. Theo Viện Tài chính Quốc tế (IIF), kinh tế Nga sẽ thu nhỏ 15% trong năm 2022 và giảm tiếp 3% vào năm 2023.
"Nhìn chung, các dự báo của chúng tôi có nghĩa là những phát tiến triển hiện tại sẽ xoá sach thành quả kinh tế Nga gây dựng được trong 15 năm qua”, IIF lưu ý.
Kể từ khi nhậm chức vào năm 2013, thành công lớn nhất của thống đốc ngân hàng trung ương Elvira Nabiullina là kiềm chế lạm phát từ 17% năm 2015 xuống chỉ còn hơn 2% vào đầu năm 2018.
Khi áp lực giá cả tăng lên trong những tháng sau đại dịch, bà đã cố định lại ngành công nghiệp bằng cách tăng lãi suất liên tục 8 tháng. Bà Nabiullina cũng phản đối các lời kêu gọi trong năm 2014-2015 về việc kiểm soát vốn để ngăn chặn dòng chảy ra ngoài sau khi sáp nhập Crimea.
Nhưng những thành tựu đó đã bị xé vụn trong vòng chưa đầy một tháng.
Lạm phát tiêu dùng hàng năm đạt 10,42% tính đến ngày 4/3, do đồng ruble chạm mức thấp lịch sử, tiếp theo là các lệnh trừng phạt khắc nghiệt của phương Tây khiến ngân hàng trung ương và các ngân hàng bị cắt khỏi hệ thống tài chính toàn cầu.
Tốc độ tăng giá hàng năm đã tăng lên 14,5% và sẽ vượt qua 20%, gấp 5 lần mục tiêu. Kỳ vọng lạm phát của các hộ gia đình trong năm tới là trên 18%, mức cao nhất trong 11 năm.
Với việc ngoại hối dự trữ của Nga bị đóng băng, bà Nabiullina cũng buộc phải tăng lãi suất hơn gấp đôi từ mức 9,5% lên 20% vào ngày 28/2 và đưa ra các biện pháp kiểm soát vốn.
Ngân hàng trung ương hiện kỳ vọng lạm phát chỉ trở lại mức mục tiêu vào năm 2024, trong khi lãi suất cơ bản trung bình trong năm nay được dự báo ở mức 18,9%.
Mất uy tín: Bị loại bỏ các chỉ số và hạ cấp xếp hạng
Các biện pháp trừng phạt đang buộc các nhà cung cấp chỉ số loại Nga khỏi các tiêu chuẩn được các nhà đầu tư sử dụng để đầu tư hàng tỷ USD vào các thị trường mới nổi.
JPMorgan (.JPMEGDR) và MSCI nằm trong số những công ty đã thông báo loại bỏ Nga khỏi chỉ số trái phiếu và chỉ số chứng khoán (.MSCIEF).
Vị trí của Nga trong các chỉ số này đã bị ảnh hưởng sau loạt lệnh trừng phạt đầu tiên của phương Tây vào năm 2014 và sau đó là vào năm 2018, sau vụ đầu độc một cựu điệp viên Nga ở Anh và các cuộc điều tra về cáo buộc Nga can thiệp vào cuộc bầu cử năm 2016 của Mỹ.
Vào ngày 31/3, trọng số của Nga sẽ quay về mức 0 bởi gần như tất cả các nhà cung cấp chỉ số chính.
Ngoài ra, kể từ khi Nga bắt đầu chiến dịch quân sự vào Ukraine, các cơ quan xếp hạng tín nhiệm lớn như S&P Global, Moody và Fitch đã hạ mức độ tín nhiệm đầu tư của nước này.
Trong 4 tuần qua, Nga đã phải chịu mức cắt giảm lớn nhất từng được thực hiện đối với điểm tín dụng quốc gia. Nước hiện ở cuối bậc xếp hạng, bị gắn cờ có nguy cơ vỡ nợ.
Sự yếu kém của đồng ruble
Một tháng trước, tỷ giá hối đoái trung bình trong một năm của đồng ruble là 74 ruble/USD. Giao dịch trên các nền tảng khác nhau cho thấy tính thanh khoản dồi dào và chênh lệch giá mua/bán chặt chẽ được mong đợi đối với một loại tiền tệ lớn của thị trường mới nổi.
Nhưng tất cả điều đó đã thay đổi. Với việc ngân hàng trung ương cắt một phần lớn dự trữ ngoại tệ cứng, đồng ruble đã giảm xuống mức thấp kỷ lục hơn 120 ruble/USD với giao dịch trong nước. Với giao dịch thương mại ra nước ngoài, đồng tiền chủ quyền của Nga giảm xuống mức thấp nhất là 160 ruble so với đồng bạc xanh.
Khi thanh khoản cạn kiệt và chênh lệch giá mua/bán mở rộng, việc định giá đồng ruble trở nên lộn xộn. Tỷ giá hối đoái vẫn chưa tìm thấy sự cân bằng trong và ngoài nước.
Không chỉ mất giá trầm trọng và làm mất cân bằng tỷ giá đối hoái, đồng ruble của Nga giờ đây cũng không còn là một sự lựa chọn được yêu thích với các quốc gia khác để dự trữ ngoại tệ hay thanh toán.
Những tính toán và con số trên đây chưa bao gồm khoản chi phí quân sự khổng lồ mà Nga đã dồn vào cuộc chiến tại Ukraine.
Nhưng với tất cả những lệnh trừng phạt đã, đang và sẽ được thực hiện, nền kinh tế Nga sẽ còn hằn nhiều vết sẹo khó lòng chữa lành. Tuy vậy, quốc gia này vẫn tiếp tục kiên định với các mục tiêu quân sự tại Ukraine và cho biết sẽ tự lập tự cường để vực dậy nền kinh tế.
(VNF) - Lời kêu gọi của Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi, đề nghị người dân tạm hoãn mua vàng cho đám cưới trong vòng một năm, được xem là khá bất thường tại một quốc gia mà vàng từ lâu không chỉ là tài sản tích trữ mà còn gắn sâu với truyền thống văn hóa và các sự kiện trọng đại của mỗi gia đình.
(VNF) - Khi blockchain và trí tuệ nhân tạo bắt đầu tiến sâu vào lĩnh vực bất động sản, việc mua bán nhà đất bằng crypto không còn là ý tưởng xa vời. Các công ty công nghệ đang tìm cách thay thế quy trình giấy tờ kéo dài hàng tuần bằng những giao dịch số hóa chỉ diễn ra trong vài giờ, với toàn bộ dữ liệu quyền sở hữu được ghi nhận trực tiếp trên blockchain.
(VNF) - Xe hơi Trung Quốc gần như vắng bóng trên đường phố Mỹ, nhưng phụ tùng ô tô do Trung Quốc sản xuất lại hiện diện ngày càng sâu rộng trong những chiếc xe mang thương hiệu Mỹ.
(VNF) - Bộ trưởng Thương mại Mỹ từng dự đoán chính phủ sẽ cấp 80.000 Thẻ Vàng và thu về hơn 100 tỷ USD. Tuy nhiên, mới chỉ có 338 người nộp đơn xin Thẻ Vàng, và chỉ 165 người trong số đó đóng khoản phí xử lý thị thực 15.000 USD.
(VNF) - Thế giới đang tiêu thụ lượng dầu dự trữ với tốc độ kỷ lục khi cuộc chiến với Iran làm tê liệt dòng chảy năng lượng từ Vịnh Ba Tư, bào mòn chính “tấm đệm an toàn” vốn bảo vệ thị trường trước các cú sốc nguồn cung.
(VNF) - Cuộc chiến Iran nhiều khả năng sẽ trở thành tâm điểm trong hội nghị thượng đỉnh giữa Tổng thống Donald Trump và , khiến khả năng giải quyết các vấn đề như thuế quan và nguồn cung đất hiếm trở nên khó khăn hơn.
(VNF) - Trung Quốc cùng nhiều ngân hàng trung ương khác tiếp tục đẩy mạnh tích trữ kim loại quý. Làn sóng mua vào mạnh mẽ này đang trở thành bệ đỡ quan trọng giúp giá vàng duy trì trên mốc 4.700 USD/ounce, đồng thời củng cố kỳ vọng về một đợt tăng giá mới trong thời gian tới.
(VNF) - Lời cảnh báo trị giá 397 tỷ USD của "trùm đầu tư" Warren Buffett và Greg Abel dành cho Phố Wall đang trở nên ngày càng đáng lo ngại, trong bối cảnh thị trường chứng khoán Mỹ liên tục lập đỉnh mới dù nhiều dấu hiệu rủi ro đã xuất hiện.
(VNF) - Xung đột Iran gây ra tình trạng thiếu hụt nguồn cung naphtha trên toàn châu Á, đẩy giá bao bì thực phẩm và các sản phẩm y tế tăng cao, khiến châu lục này đối mặt với một cuộc khủng hoảng mới.
(VNF) - Tập đoàn Nhật Bản đồng thời dự báo lợi nhuận mảng game sẽ tăng thêm 30% trong năm nay nhờ doanh thu phần mềm dù doanh số phần cứng tiếp tục suy giảm mạnh.
(VNF) - Áp lực rút vốn và rủi ro nợ xấu gia tăng khiến các quỹ tín dụng tư nhân đẩy mạnh chứng khoán hóa và tái cấu trúc khoản vay. Xu hướng này giúp giảm áp lực ngắn hạn nhưng làm tăng lo ngại về rủi ro lan rộng trong hệ thống tài chính.
(VNF) - Những căng thẳng xoay quanh cơ chế tiền thưởng tại Samsung Electronics đang làm dấy lên lo ngại về việc gián đoạn sản xuất, dẫn tới tác động lan tỏa đối với thị trường bán dẫn toàn cầu.
(VNF) - Ngay khi giới đầu tư bắt đầu cho rằng cơn sốt trí tuệ nhân tạo (AI) toàn cầu đang dần hạ nhiệt, một làn sóng hưng phấn mới lại bùng lên tại châu Á, đẩy cổ phiếu công nghệ tăng phi mã, biến thị trường chứng khoán Seoul thành thị trường nóng nhất thế giới và mang lại khoản thưởng lên tới nửa triệu USD cho nhân viên tại một nhà sản xuất chip Hàn Quốc.
(VNF) - Chính sách thuế quan 10% áp dụng đồng loạt của Tổng thống Mỹ Donald Trump đang đối mặt nguy cơ bị vô hiệu hóa sau khi một tòa án liên bang phán quyết các biện pháp này là bất hợp pháp.
(VNF) - Làn sóng đầu tư vào trí tuệ nhân tạo (AI) đang thổi bùng đà tăng mạnh của thị trường chứng khoán châu Á, đưa các chỉ số tại Nhật Bản, Hàn Quốc và Đài Loan liên tiếp lập đỉnh mới.
(VNF) - Nhà bán lẻ trò chơi điện tử GameStop đề nghị thâu tóm nền tảng thương mại điện tử eBay với giá 56 tỷ USD, phá vỡ thông lệ M&A khi một công ty nhỏ hơn tìm cách thâu tóm doanh nghiệp lớn gấp nhiều lần.
(VNF) - Khoản lỗ 228 triệu bảng từ cú sập của một công ty cho vay thế chấp đang buộc Barclays phải siết chặt hoạt động cho vay, gióng lên hồi chuông cảnh báo về hiệu ứng dây chuyền trong hệ thống tín dụng.
(VNF) - Thị trường TV toàn cầu đang bước vào một giai đoạn chuyển mình mạnh mẽ, nơi những tên tuổi từng thống trị nay buộc phải thay đổi để tồn tại. Từ việc “bán mình”, hợp tác với đối thủ, cho đến thay lãnh đạo để tìm hướng đi mới, các tập đoàn điện tử lớn đang cho thấy một thực tế: kỷ nguyên hoàng kim của TV truyền thống đã qua.
(VNF) - Ý tưởng sản xuất bàn tay robot giúp thực hiện công việc đòi hỏi độ chính xác cao của start up Trung Quốc Linkerbot giúp công ty tới gần mức định giá 6 tỷ USD.
(VNF) - Samsung Electronics đang đối diện áp lực kép khi làn sóng đình công gây thiệt hại hàng trăm triệu USD, đe dọa chuỗi cung ứng, uy tín doanh nghiệp và vị thế thị trường, trong khi công ty còn phải trả 392 triệu USD trong tranh chấp bằng sáng chế với ZTE, buộc lãnh đạo phải lên tiếng kêu gọi đối thoại.
(VNF) - Grab Holdings Limited vừa công bố kết quả tài chính chưa kiểm toán quý I/2026 với nhiều chỉ số tăng trưởng so với cùng kỳ năm trước, bất chấp khủng hoảng nhiên liệu toàn cầu do xung đột Trung Đông gây ra.
(VNF) - Ngân hàng HSBC hôm 5/5 đã báo cáo khoản lỗ bất ngờ 400 triệu USD liên quan đến một vụ gian lận tín dụng. Điều này làm dấy lên thêm nhiều lo ngại về rủi ro tín dụng tư nhân của các ngân hàng, đồng thời khiến cổ phiếu của ngân hàng giảm 5%.
(VNF) - Tỷ lệ sinh lao dốc đang trở thành mối lo lớn tại nhiều nền kinh tế châu Á, buộc các chính phủ phải chật vật tìm lời giải suốt nhiều năm qua. Trong bối cảnh đó, ngày càng nhiều tỷ phú và tập đoàn lớn tung thưởng tiền mặt, trợ cấp nhà ở, hỗ trợ nuôi con... nhằm khuyến khích người trẻ sinh con và cứu cuộc khủng hoảng dân số.
(VNF) - Lời kêu gọi của Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi, đề nghị người dân tạm hoãn mua vàng cho đám cưới trong vòng một năm, được xem là khá bất thường tại một quốc gia mà vàng từ lâu không chỉ là tài sản tích trữ mà còn gắn sâu với truyền thống văn hóa và các sự kiện trọng đại của mỗi gia đình.
(VNF) - Tại 2 dự án cao tốc trọng điểm Hữu Nghị - Chi Lăng (Lạng Sơn) và Đồng Đăng (Lạng Sơn) - Trà Lĩnh (Cao Bằng), các đơn vị thi công đang nỗ lực từng ngày để thúc đẩy tiến độ. Nhà đầu tư và nhà thầu thể hiện quyết tâm rất lớn trong việc khắc phục khó khăn, tổ chức thi công với mục tiêu đưa dự án về đích trong năm 2026.