Mỹ tung ‘át chủ bài’ đối đầu đất hiếm Trung Quốc
(VNF) - Các nhà sản xuất hóa dầu của Mỹ đang trở thành tâm điểm mới trong căng thẳng thương mại toàn cầu. Việc Trung Quốc phụ thuộc vào nguồn nguyên liệu đầu vào từ Mỹ, đặc biệt là propane và ethane, dường như đang làm suy yếu lợi thế của nước này trong việc kiểm soát xuất khẩu kim loại đất hiếm.
- Mỹ - Trung 'đình chiến' căng thẳng đất hiếm 11/06/2025 09:28
Các mặt hàng chiến lược thành “vũ khí”
Theo Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA), trong năm 2024, Trung Quốc đã nhập khẩu hơn 565.000 thùng nguyên liệu hóa dầu mỗi ngày từ Mỹ, với tổng giá trị vượt 4,7 tỷ USD – cao gấp nhiều lần so với kim ngạch nhập khẩu đất hiếm của Mỹ (170 triệu USD), trong đó khoảng 70% đến từ Trung Quốc, theo số liệu của Cơ quan Khảo sát Địa chất Mỹ.
Những con số này phản ánh mối quan hệ thương mại ngày càng chặt chẽ giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới trong vài thập kỷ qua. Trong khi Trung Quốc nắm quyền kiểm soát khâu tinh chế của nhiều kim loại chiến lược, nước này đồng thời cũng phải phụ thuộc vào những hóa chất chuyên biệt từ Mỹ mà rất khó tìm được nguồn thay thế.

Hiện tại, Trung Quốc chủ yếu sử dụng naphta để sản xuất các hóa chất cơ bản phục vụ sản xuất hàng tiêu dùng như thiết bị điện tử và may mặc. Tuy nhiên, khi điều kiện kinh tế cho phép, một số nhà máy có thể chuyển sang dùng propane – loại nguyên liệu rẻ hơn.
Dù vậy, các nhà máy tách hydro từ propane (propan dehydrogenation – PDH) lại không thể thay thế bằng naphta, khiến nguồn cung propane trở thành yếu tố sống còn. Riêng trong năm 2024, Mỹ đã cung cấp hơn một nửa tổng lượng propane nhập khẩu của Trung Quốc.
Từ năm 2020 đến nay, giá trị thị trường của các nguyên liệu đầu vào này đã tăng gần gấp 4 lần và Trung Quốc đã trở thành thị trường tiêu thụ chính cho các nhà sản xuất Mỹ.
Tuy nhiên, “tuần trăng mật” giữa hai bên có thể sớm kết thúc. Sau khi chính quyền Tổng thống Donald Trump áp đặt loạt thuế quan mới hồi tháng 4, Trung Quốc lập tức trả đũa bằng cách áp thuế lên hàng nhập khẩu từ Mỹ – trong đó có mức thuế lên đến 125% đối với propane và ethane. Động thái này gần như khiến việc nhập khẩu các nguyên liệu này từ Mỹ trở nên phi kinh tế.
Việc tìm kiếm nguồn cung thay thế không hề dễ dàng. Các nhà cung cấp ở Trung Đông hiện chủ yếu dành sản lượng cho các thị trường như Ấn Độ, Hàn Quốc và Nhật Bản.
Mặc dù có khả năng điều hướng nguồn cung, các nhà xuất khẩu Trung Đông có thể tận dụng tình trạng khan hiếm để đẩy giá lên cao hơn. Các doanh nghiệp vận hành nhà máy PDH tại Trung Quốc như Hengli Petrochemical vốn đã chịu áp lực biên lợi nhuận thấp trong nhiều năm, nay có thể buộc phải đóng cửa tạm thời.
Một cuộc dàn xếp đầy bất ổn
Trong bối cảnh các cuộc đàm phán thương mại được nối lại, Trung Quốc đã nhanh chóng gỡ bỏ thuế quan đối với ethane nhập khẩu từ Mỹ. Thế nhưng, một rào cản mới lại xuất hiện, lần này đến từ phía Washington.
Enterprise Products Partners (doanh nghiệp xuất khẩu nguyên liệu hóa dầu lớn nhất của Mỹ) vừa nhận được thông báo từ Cục Công nghiệp và An ninh thuộc Bộ Thương mại Mỹ, từ chối cấp phép xuất khẩu ethane sang Trung Quốc.
Lý do được đưa ra là lo ngại “rủi ro không thể chấp nhận được” liên quan đến khả năng sử dụng vào mục đích quân sự tại Trung Quốc. Energy Transfer, một nhà xuất khẩu khác, cũng nhận được thông báo tương tự.
Gần như toàn bộ lượng ethane nhập khẩu của Trung Quốc đều đến từ Mỹ. Việc cắt nguồn cung sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến các nhà máy ở Liên Vân Cảng và Thiên Tân, thuộc sở hữu của các tập đoàn như Satellite Chemical, Sinopec và INEOS. SP Chemicals (công ty có trụ sở tại Singapore) hiện phụ thuộc gần như hoàn toàn vào nguồn cung từ Enterprise Products Partners.
Khi cuộc chiến thương mại giữa hai siêu cường chưa có hồi kết, cuộc đối đầu giờ đây có vẻ sẽ xoay quanh các mặt hàng chiến lược. Và trong cuộc chơi này, cả hai bên – dù là nhà cung cấp hay người mua – đều đang phải gánh chịu những tổn thất nặng nề.
Nhờ ‘hỏa lực’ từ lòng đất, Trung Quốc xoay chuyển thế trận thương mại với Mỹ
- WB: Tăng trưởng toàn cầu nguy cơ chạm đáy 60 năm do cuộc chiến thuế quan 11/06/2025 08:10
- CEO Kelly Ortberg và nỗ lực đưa Boeing thoát khỏi 'vùng nhiễu động' 11/06/2025 08:00
- 'Ngành báo chí đang phải đối mặt với một trận chiến sinh tồn khốc liệt' 10/06/2025 01:30
Nhà đầu tư 'bỏ túi' hàng nghìn tỷ USD nhờ Tim Cook
(VNF) - Ngày 20/4, Apple thông báo giám đốc điều hành (CEO) Tim Cook sẽ từ chức vào ngày 1/9 năm nay, sau khi ông đảm nhiệm vị trí này từ tháng 8/2011. Trong thời gian giữ chức, ông đã góp phần giúp giá trị vốn hóa của Apple tăng từ 350 tỷ USD lên hơn 4 nghìn tỷ USD.
Mỹ nổ súng và bắt giữ tàu dầu Iran, thị trường toàn cầu đảo chiều
(VNF) - Căng thẳng giữa Mỹ và Iran bất ngờ xoay chiều sau vụ bắt giữ tàu chở hàng, làm lung lay thỏa thuận ngừng bắn mong manh và thổi bùng lo ngại xung đột leo thang. Diễn biến này ngay lập tức khiến thị trường tài chính toàn cầu đảo chiều trong trạng thái thận trọng.
Giá dầu bật tăng, chứng khoán chao đảo vì ‘điểm nghẽn’ Hormuz
(VNF) - Giá dầu tăng vọt, trong khi hợp đồng tương lai Phố Wall lao dốc vào tối 19/4, khi các nhà giao dịch đánh giá lại căng thẳng leo thang giữa Mỹ và Iran liên quan đến eo biển Hormuz – tuyến vận tải năng lượng trọng yếu của thế giới.
Tỷ phú Elon Musk lại khiến thị trường Bitcoin 'dậy sóng'
(VNF) - Tỷ phú Elon Musk, giám đốc điều hành của Tesla và SpaceX, người đang trên đà trở thành tỷ phú nghìn tỷ đầu tiên trên thế giới, vẫn tiếp tục “khuấy động” cộng đồng tiền điện tử dù đã rút lui khỏi tuyến đầu của Bitcoin.
50 ngày chiến sự Mỹ - Iran: 50 tỷ USD biến mất và hệ lụy kéo dài nhiều năm
(VNF) - Chỉ trong gần 50 ngày, chiến sự Iran đã khiến hơn 500 triệu thùng dầu biến mất khỏi thị trường, tương đương khoảng 50 tỷ USD, đẩy tồn kho toàn cầu sụt giảm mạnh và gây áp lực kéo dài lên giá năng lượng cũng như kinh tế thế giới.
Chuyện khó tin: Chiến sự Mỹ - Iran khiến nước Anh nguy cơ thiếu thịt gà
(VNF) - Các bộ trưởng nước này đang soạn thảo kế hoạch dự phòng cho “kịch bản xấu nhất có thể xảy ra” nếu nguồn cung CO2 bị gián đoạn.
Mỹ - Iran nối lại đàm phán: TT Trump dọa 'hủy diệt' nếu không đạt thỏa thuận
(VNF) - Iran tái áp đặt kiểm soát nghiêm ngặt tại eo biển Hormuz sau khi Mỹ không dỡ bỏ phong tỏa. Trong khi đó, Tổng thống Trump liên tiếp đưa ra cảnh báo cứng rắn, khẳng định sẽ buộc Tehran phải chấp nhận một thỏa thuận hòa bình bằng “mọi cách cần thiết”.
Mỹ và Iran bật - tắt 'công tắc' Hormuz: Thị trường giằng co từng giờ
(VNF) - Tuần qua đánh dấu một bước chuyển quan trọng trong căng thẳng Mỹ - Iran: từ đối đầu quân sự sang đối đầu kinh tế và năng lượng. Eo biển Hormuz trở thành trung tâm của cuộc chơi, trong khi các chính sách tài khóa và phong tỏa kinh tế đóng vai trò hỗ trợ chiến lược.
Hormuz đang đóng - mở bất định, đàm phán Mỹ - Iran tiến hay lùi?
(VNF) - Eo biển Hormuz vẫn trong trạng thái “mở rồi lại đóng” đầy bất ổn, giữa lúc Mỹ và Iran vừa đàm phán vừa cáo buộc lẫn nhau. Dù có tín hiệu tiến triển, hai bên vẫn chưa thu hẹp được các bất đồng cốt lõi, khiến nguy cơ bất ổn khu vực và gián đoạn năng lượng toàn cầu tiếp tục hiện hữu.
Cuộc chiến Iran phơi bày điểm yếu kinh tế, áp lực buộc TT Trump chuyển hướng
(VNF) - Bảy tuần chiến tranh không thể lật đổ chính quyền thần quyền của Iran hoặc buộc họ phải đáp ứng tất cả các yêu cầu của Tổng thống Donald Trump. Tuy nhiên, đối với cả đối thủ và đồng minh của Mỹ, cuộc xung đột đã làm nổi bật một trong những điểm yếu cốt lõi của ông: áp lực kinh tế trong nước.
Hormuz lại 'nóng': Iran dọa tái phong tỏa, thỏa thuận với Mỹ lung lay
(VNF) - Thỏa thuận ngừng bắn mong manh giữa Mỹ và Iran đã bộc lộ những dấu hiệu rạn nứt trong ngày 18/4 khi Tehran cảnh báo có thể tái phong tỏa Eo biển Hormuz nếu Washington tiếp tục áp đặt lệnh phong tỏa hải quân đối với các cảng của nước này.
Sóng gió bủa vây Netflix: M&A thất bại, lãnh đạo rời ghế, cổ phiếu giảm sâu
(VNF) - Cổ phiếu Netflix giảm mạnh sau khi sự ra đi bất ngờ của Chủ tịch kiêm đồng sáng lập Reed Hastings, M&A thất bại,... làm dấy lên lo ngại về tăng trưởng.
Cú xoay chiều của vàng sau tuyên bố từ Iran
(VNF) - Giá vàng đã tăng vọt lên mức cao nhất trong gần 1 tháng sau khi Iran tuyên bố mở lại eo biển Hormuz cho hoạt động thương mại, góp phần xoa dịu lo ngại của nhà đầu tư về một cuộc xung đột kéo dài và áp lực lạm phát toàn cầu.
Mở cửa eo biển Hormuz, Iran vẫn nắm 'con át chủ bài'
(VNF) - Việc Iran tuyên bố mở cửa eo biển Hormuz ngay lập tức khiến giá dầu lao dốc và thị trường toàn cầu “thở phào”, nhưng đằng sau động thái này là một thực tế khác: Tehran vẫn nắm trong tay đòn bẩy chiến lược quan trọng nhất của hệ thống năng lượng toàn cầu.
Các nước châu Á ‘chạy đua’ mua dầu Mỹ
(VNF) - Trong bối cảnh những nhà sản xuất nhiên liệu đang thiếu hụt nguồn cung phải tìm kiếm trên toàn cầu để thay thế dầu Trung Đông, đồng thời ngăn chặn tình trạng này có thể lan rộng ra toàn bộ nền kinh tế, các nhà lọc dầu châu Á đang cho thấy mức độ phụ thuộc ngày càng cao vào dầu thô của Mỹ.
Giá dầu rơi tự do sau cú 'quay xe' của Iran
(VNF) - Giá dầu giảm mạnh tới 10% sau khi Iran tuyên bố Eo biển Hormuz đã mở cửa trở lại cho tàu thương mại, qua đó thổi bùng tâm lý lạc quan trên các thị trường tài chính toàn cầu.
Iran tuyên bố mở hoàn toàn eo biển Hormuz, 'sẽ không bao giờ đóng lại'
(VNF) - Iran tuyên bố mở lại eo biển Hormuz, trong khi Tổng thống Donald Trump khẳng định tuyến hàng hải này sẽ không còn bị sử dụng như một "vũ khí", giúp thị trường toàn cầu hạ nhiệt.
Giá dầu đảo chiều sau 50 ngày 'nghẹt thở' vì Trung Đông
(VNF) - Giá dầu thế giới quay đầu giảm sau chuỗi 50 ngày biến động mạnh do căng thẳng Trung Đông, khi thị trường dần kỳ vọng vào khả năng hạ nhiệt xung đột.
Gián đoạn sản xuất vì 93% công nhân đình công, Samsung chính thức ra tay
(VNF) - Samsung Electronics đang đối mặt với nguy cơ gián đoạn sản xuất khi tranh chấp tiền lương với công đoàn leo thang, buộc tập đoàn này phải nhờ đến tòa án nhằm ngăn chặn các hành vi bị cho là bất hợp pháp trong thời gian đình công.
Hàng không châu Âu 'báo động đỏ': Nguy cơ hủy chuyến hàng loạt
(VNF) - Người đứng đầu Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) cảnh báo rằng châu Âu “có lẽ chỉ còn đủ nhiên liệu máy bay cho khoảng 6 tuần nữa”.
TT Trump: Iran đồng ý chuyển giao uranium làm giàu cho Mỹ
(VNF) - Tổng thống Trump tuyên bố rằng Iran đã đồng ý bàn giao lượng uranium làm giàu cao, được cho là bị chôn vùi sau các cuộc không kích của Mỹ nhằm vào các cơ sở hạt nhân trọng yếu của nước này. Đây được cho là một bước tiến lớn hướng tới một thỏa thuận.
Báo động nợ công vượt 'chỉ giới đỏ' khi các quốc gia ồ ạt tăng chi khẩn cấp
(VNF) - Làn sóng chi tiêu khẩn cấp đang lan rộng trên toàn cầu khi các chính phủ đồng loạt giảm thuế, trợ cấp năng lượng và hỗ trợ tiền mặt để ứng phó với cú sốc giá cả. Tuy nhiên, trong bối cảnh dư địa tài khóa ngày càng thu hẹp và chi phí vay nợ leo thang, các tổ chức quốc tế cảnh báo rằng những biện pháp cứu trợ quy mô lớn hôm nay có thể nhanh chóng biến thành rủi ro nợ công trong tương lai.
TT Trump bắt đầu hoàn trả 127 tỷ USD thuế quan vào tuần tới?
(VNF) - Dự kiến tuần tới, chính quyền Tổng thống Donald Trump sẽ bắt đầu tiếp nhận các yêu cầu hoàn thuế đối với các khoản thuế mà ông đã áp đặt nhưng bị xác định là bất hợp pháp.
Tăng trưởng Trung Quốc ‘vượt bão’ năng lượng
(VNF) - Bất chấp cú sốc năng lượng do xung đột Iran gây ra làm giảm triển vọng tăng trưởng, nền kinh tế Trung Quốc đã tăng tốc trong quý I/2026, khi tăng trưởng xuất khẩu mạnh mẽ bù đắp cho nhu cầu tiêu dùng yếu.
Mỹ 'vừa siết vừa đàm', Iran đứng trước lựa chọn khó khăn
(VNF) - Chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 15/4 bày tỏ sự lạc quan về khả năng đạt được một thỏa thuận chấm dứt xung đột với Iran, đồng thời cảnh báo sẽ gia tăng áp lực kinh tế đối với Tehran nếu nước này tiếp tục tỏ ra cứng rắn.
Nhà đầu tư 'bỏ túi' hàng nghìn tỷ USD nhờ Tim Cook
(VNF) - Ngày 20/4, Apple thông báo giám đốc điều hành (CEO) Tim Cook sẽ từ chức vào ngày 1/9 năm nay, sau khi ông đảm nhiệm vị trí này từ tháng 8/2011. Trong thời gian giữ chức, ông đã góp phần giúp giá trị vốn hóa của Apple tăng từ 350 tỷ USD lên hơn 4 nghìn tỷ USD.
Thâm nhập dự án công viên đầu tiên trên Đại lộ cảnh quan Sông Hồng
(VNF) - Với quy mô gần 20ha, dự án được kỳ vọng sẽ hình thành một không gian công cộng lớn ven sông Hồng, ngay khu vực sát chân cầu Thăng Long.


































































