Ngân hàng báo lãi 'khủng', doanh nghiệp vẫn đứng ngồi vì thiếu vốn
Thúy Hà -
12/10/2021 07:52 (GMT+7)
Nhiều doanh nghiệp cho rằng chênh lệch giữa lãi suất huy động và cho vay khiến ngân hàng lãi "khủng," trong khi tình trạng "khát vốn" vẫn đang gây trở ngại cho quá trình hồi phục sản xuất, kinh doanh.
Ngân hàng báo lãi 'khủng,' doanh nghiệp vẫn đứng ngồi vì thiếu vốn
Theo số liệu của Tổng cục Thống kê, từ đầu năm đến nay, số doanh nghiệp tạm ngừng kinh doanh có thời hạn là 45.100 doanh nghiệp, tăng 16,7% so với cùng kỳ năm trước, 32.400 doanh nghiệp ngừng hoạt động chờ làm thủ tục giải thể, tăng 17,4%. Bên cạnh đó có 12.800 doanh nghiệp hoàn tất thủ tục giải thể, tăng 5,9%. Bình quân một tháng có 10.000 doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường.
Trái ngược với tình trạng trên, lợi nhuận của một số ngân hàng lại tăng. Nhiều ý kiến cho rằng liệu đây có phải là một nghịch lý và liệu ngân hàng có đang "ngồi mát ăn bát vàng"?
Nhiều ngân hàng dự báo lãi "khủng"
Mặc dù đến thời điểm này, mới chỉ có Ngân hàng thương mại cổ phần Tiên Phong (TPBank) chính thức công bố kết quả hoạt động 9 tháng, với lợi nhuận đạt 4.400 tỷ đồng và tăng hơn 45% so với cùng kỳ năm ngoái, song theo báo cáo của Công ty SSI Research dự báo kết quả kinh doanh của một loạt ngân hàng cho thấy đều có lợi nhuận "khủng" trong quý III/2021.
Cụ thể, ngân hàng có mức lợi nhuận cao nhất là Ngân hàng thương mại cổ phần Kỹ thương Việt Nam (Techcombank) với 5.200 tỷ đồng, tăng 35,7% so với cùng kỳ, nhờ tín dụng tăng 16%.
Đứng thứ hai về lợi nhuận là Ngân hàng thương mại cổ phần Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank) với khoảng 5.000 tỷ đồng nhờ tăng trưởng tín dụng 11,5% so với đầu năm. Nguyên nhân khiến lợi nhuận Vietcombank thấp hơn Techcombank là do ngân hàng này đẩy mạnh cắt giảm lãi suất để hỗ trợ khách hàng và tăng trích lập dự phòng nợ xấu.
Tuy vậy, lũy kế 9 tháng, Vietcombank vẫn được dự báo là "quán quân" lợi nhuận của toàn hệ thống với con số 18.600 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế, tiếp đó là Techcombank đạt lợi nhuận 16.700 tỷ đồng. Cả năm 2021, Techcombank khả năng đạt 22.300 tỷ đồng lợi nhuận, tăng 40,8% so với cùng kỳ. Trong khi đó, Vietcombank có khả năng đạt 24.300 tỷ đồng lợi nhuận, tăng 5,4%.
Trong khi đó, Ngân hàng thương mại cổ phần Quân đội (MB) và Ngân hàng thương mại cổ phần Việt Nam Thịnh Vượng (VPBank) cũng được dự báo sẽ ghi nhận lợi nhuận tốt trong quý 3/2021 với lãi trước thuế ước đạt 3.200-3.400 tỷ đồng, vượt qua Ngân hàng thương mại cổ phần Công thương Việt Nam-VietinBank (khoảng 3.000 tỷ đồng).
Cũng như Vietcombank, lợi nhuận quý III của VietinBank bị ảnh hưởng do thực hiện nhiều chương trình tín dụng hỗ trợ khách hàng chịu ảnh hưởng bởi COVID-19. Bên cạnh đó, chi phí dự phòng rủi ro của ngân hàng này cũng tăng cao do nguy cơ nợ xấu mới phát sinh. SSI dự báo, lợi nhuận cả năm của VietinBank tăng 2,7% và chỉ có thể lấy lại phong độ tăng trưởng vào năm sau. Theo đó, năm nay, lợi nhuận của ngân hàng này có thể chỉ đạt 17.300 tỷ đồng và dự kiến sẽ đạt 21.800 tỷ đồng vào năm tới.
Trong số các ngân hàng được SSI Research dự báo kết quả hoạt động quý 3/2021, duy nhất Ngân hàng Thương mại cổ phần Quốc tế (VIB) được dự báo sẽ tăng trưởng âm. Dù tăng trưởng tín dụng đạt 11% so với đầu năm, nhưng thu nhập lãi thuần của ngân hàng này vẫn bị ảnh hưởng tiêu cực do VIB tăng cường tái cơ cấu để hỗ trợ khách hàng.
Do đó, SSI dự báo lợi nhuận trước thuế quý 3 của VIB ước tính đạt 1.300-1.400 tỷ đồng (giảm 16% so với cùng kỳ). Tuy nhiên, lũy kế 9 tháng, lợi nhuận trước thuế của VIB dự báo vẫn đạt 5.500 tỷ đồng, tăng 36,6% so với cùng kỳ 2020.
Cần đồng hành với doanh nghiệp
Theo một số chuyên gia, mặc dù đã giảm lãi suất hỗ trợ doanh nghiệp song việc một số ngân hàng vẫn đạt được kết quả kinh doanh tốt trong quý III đã thể hiện sự cố gắng của các nhà băng này; trong đó chủ yếu là nhờ tiết giảm các chi phí không cần thiết và đẩy mạnh từ nguồn thu từ dịch vụ…
Tuy nhiên, cũng có ý kiến cho rằng trong khi nhiều doanh nghiệp đang vật lộn vì đại dịch COVID-19 thì các ngân hàng vẫn báo lãi hàng nghìn tỷ đồng là điều "phi lý". Hơn nữa, hiện doanh nghiệp vẫn đang "khát vốn" và mòn mỏi chờ được vay ngân hàng.
Ông Phạm Văn Việt, Phó chủ tịch Hội Dệt may thêu đan Thành phố Hồ Chí Minh, Chủ tịch hội đồng quản trị Công ty Việt Thắng Jean, cho hay hiện đa phần các doanh nghiệp không thể tiếp cận được các gói hỗ trợ lãi suất bởi quy định ngặt nghèo. Nếu muốn được giải ngân, doanh nghiệp phải không có nợ xấu, đảm bảo doanh thu, có lợi nhuận, có tài sản đảm bảo…
Kết quả giảm lãi suất cho vay của 16 ngân hàng thương mại từ ngày 15/7-31/8/2021. (Đơn vị: Tỷ đồng)
Bên cạnh đó, nhiều doanh nghiệp lại nhìn nhận lợi nhuận của ngân hàng tăng cao là do ngân hàng không giảm lãi suất đầu ra, trong khi lãi suất đầu vào giảm, điều này khiến chênh lệch lãi suất đã nới rộng hơn so với trước đây... Chính vì vậy mà dẫn đến nghịch lý: ngân hàng thì lãi khủng, còn doanh nghiệp thì thoi thóp!
Dưới góc độ ngân hàng thương mại, ông Phạm Quang Thắng, Phó tổng giám đốc Techcombank, lý giải hiện chênh lệch lãi suất đầu vào và đầu ra mà thị trường thấy chỉ là chênh lệch thô, chưa trừ đi chi phí hoạt động và chi phí rủi ro, trong đó tùy từng khách hàng mà chi phí rủi ro có thể chiếm từ 2%-3%. Vì vậy, nếu trừ đi các chi phí, bao gồm chi phí rủi ro thì chênh lệch giữa lãi suất đầu vào đầu ra không tạo ra lợi nhuận cao cho ngân hàng.
Còn theo bà Phạm Thị Trung Hà, Phó tổng giám đốc MB, khi xét đến lợi nhuận ngân hàng cần có cái nhìn chính xác chỉ tiêu về doanh thu. Bởi trong doanh thu của ngân hàng, có 2 chỉ tiêu rất quan trọng là tỷ lệ chi phí hoạt động trên thu nhập hoạt động (CIR) và tỷ lệ dự phòng trên doanh thu (PIR). Hiện tại, CIR của các ngân hàng đang giảm rất mạnh, với mức giảm 2 - 3 điểm % mỗi năm, trong khi đó PIR tăng theo từng năm. Do vậy, mức lợi nhuận có được hiện nay là do các ngân hàng đã tiết kiệm chi phí hoạt động…
Nhận định về vấn đề này, tiến sỹ Nguyễn Quốc Hùng, Tổng Thư ký Hiệp hội Ngân hàng cho rằng cần phải nhìn vào cả quá trình, đó là từ đầu năm đến nay, lượng tiền gửi dân cư đến tổ chức tín dụng giảm, nên khả năng huy động vốn cũng có chiều hướng giảm. "Điều này kéo theo nguy cơ khó khăn về nguồn lực hỗ trợ doanh nghiệp sau dịch bệnh, dẫn tới áp lực thanh khoản có thể xảy ra trong tương lai," ông Hùng nói.
Về phía cơ quan quản lý, lãnh đạo Ngân hàng Nhà nước cho biết trên thực tế từ năm 2020 đến nay, ngân hàng đã liên tục giảm lãi suất để hỗ trợ doanh nghiệp; trong đó lãi suất cho vay lĩnh vực ưu tiên chỉ dưới 4,5%/năm, thậm chí có khách hàng còn thấp hơn, lãi suất cho vay các lĩnh vực kinh tế thiết yếu trong khoảng từ 6%-7%/năm.
(VNF) - Tăng trưởng tín dụng đang vượt khả năng huy động vốn của hệ thống ngân hàng. Áp lực thanh khoản đang gia tăng khi tín dụng được đẩy mạnh trong khi khả năng huy động vốn không theo kịp.
(VNF) - Deutsche Bank ghi nhận lợi nhuận kỷ lục trong quý I/2026, bất chấp phải tăng mạnh dự phòng rủi ro liên quan đến chiến tranh Iran và những lo ngại ngày càng lớn về sức khỏe của thị trường tín dụng tư nhân.
(VNF) - Ngày 6/5, Tổ chức xếp hạng tín nhiệm quốc tế Moody’s Ratings (Moody’s) vừa công bố nâng xếp hạng tiền gửi dài hạn và xếp hạng nhà phát hành của Ngân hàng TMCP Quân Đội (MB; HoSE: MBB) từ Ba3 lên Ba2.
(VNF) - Nhiều ngân hàng liên tục đưa các xe chuyên dụng chở tiền ra đấu giá với mức giá khởi điểm chỉ từ vài chục triệu đồng mỗi chiếc, ngang giá xe máy tay ga.
(VNF) - Tăng trưởng tiền gửi khách hàng tại 27 ngân hàng niêm yết trên sàn chứng khoán chỉ "nhích nhẹ" trong quý I/2026 trong khi cầu tín dụng đang dần phục hồi. Điều này cho thấy nguồn vốn đang trở thành điểm nóng của ngành ngân hàng.
(VNF) - Ngân hàng UOB ghi nhận lợi nhuận ròng quý I/2026 đạt 1,44 tỷ SGD (tương đương khoảng 1,14 tỷ USD), phù hợp kỳ vọng thị trường nhờ tăng trưởng cho vay và quản lý tài sản ổn định giữa bối cảnh lãi suất giảm.
(VNF) - Fintech Kredivo (Indonesia) đã hoàn tất việc mua lại 100% ngân hàng số Timo, nhằm phát triển hệ sinh thái tài chính gồm tín dụng, thanh toán và tiết kiệm.
(VNF) - Lợi nhuận ngành ngân hàng quý I tăng trưởng nhưng phân hóa mạnh. Trong khi nhóm dẫn đầu tăng trưởng mạnh thì nhiều ngân hàng ghi nhận lợi nhuận đi lùi.
(VNF) - KB Financial Group - công ty mẹ của Ngân hàng Kookmin - ghi nhận kết quả kinh doanh tích cực trong bối cảnh biến động tỷ giá và môi trường vĩ mô nhiều thách thức.
(VNF) - Dự thảo thay thế Thông tư 22 không đơn thuần là một thay đổi kỹ thuật trong cách tính tỷ lệ an toàn thanh khoản. Điểm quan trọng hơn là quy định mới đang buộc hệ thống ngân hàng phải nhìn lại chất lượng nguồn vốn thực sự đằng sau tăng trưởng tín dụng. Khi tiền gửi liên ngân hàng bị loại khỏi mẫu số, những ngân hàng phụ thuộc nhiều vào nguồn vốn ngắn hạn này sẽ chịu áp lực lớn hơn, trong khi nhóm có nền tảng huy động bền vững sẽ thể hiện rõ lợi thế.
(VNF) - Hệ thông SIMO đã hỗ trợ cảnh báo đến hơn 3,8 triệu lượt khách hàng, trong đó có hơn 1,2 triệu lượt khách hàng đã tạm dừng/hủy bỏ giao dịch sau khi nhận được cảnh báo, với tổng số tiền giao dịch tương ứng là hơn 4,3 nghìn tỷ đồng.
(VNF) - Ngân hàng này giảm hơn 2.700 nhân sự trong quý đầu năm, là đợt cắt giảm lớn nhất từ trước đến nay. Nhiều nhà băng khác cũng mạnh tay tinh gọn nhân sự nhờ sử dụng AI.
(VNF) - Dù cùng duy trì vị thế là những đơn vị có dư nợ bất động sản lớn, nhưng báo cáo quý I/2026 cho thấy sự phân hóa rõ rệt trong chiến lược tín dụng của Techcombank và VPBank
(VNF) - Theo ông Phan Lê Thành Long, CEO AFA Group, lạm phát cao tác động trực tiếp và làm triệt tiêu khả năng giảm lãi suất trong 6 tháng cuối năm 2026.
(VNF) - Trong bối cảnh ngành ngân hàng bước vào giai đoạn cạnh tranh bằng trải nghiệm và sự đồng hành dài hạn, ABBank lựa chọn cách tiếp cận mới: đặt tinh thần “phụng sự khách hàng” làm trung tâm chiến lược. Không chỉ cung cấp sản phẩm tài chính, ngân hàng hướng đến việc tham gia sâu hơn vào hành trình phát triển của khách hàng và cộng đồng.
(VNF) - Tổ chức xếp hạng tín nhiệm toàn cầu Moody’s Ratings vừa công bố kết quả rà soát định kỳ đối với Ngân hàng TMCP Phát triển TP. Hồ Chí Minh (HDBank, HoSE: HDB), trong đó duy trì các mức xếp hạng chủ chốt và nâng triển vọng xếp hạng từ “Ổn định” lên “Tích cực”.
(VNF) - Ngân hàng cảnh báo 6 hành vi bị nghiêm cấm trong hoạt động thanh toán. Người vi phạm đối mặt mức phạt tới 150 triệu và nguy cơ truy cứu trách nhiệm hình sự.
(VNF) - Dù lãi suất huy động đã được điều chỉnh giảm khá nhanh trong thời gian gần đây, nhưng mặt bằng lãi suất cho vay vẫn gần như “đứng yên”, thậm chí neo ở mức cao khiến doanh nghiệp và người vay vốn rơi vào thế khó.
(VNF) - Ngân hàng tư nhân là Techcombank và VPBank đang nắm giữ hơn 1,07 triệu tỷ đồng tài sản thế chấp bằng bất động sản, phản ánh quy mô lớn của dòng vốn gắn với lĩnh vực này.
(VNF) - Trí tuệ nhân tạo đang giúp các ngân hàng tự động hóa quy trình, rút ngắn thời gian xử lý từ hàng giờ xuống vài giây, đồng thời tinh gọn bộ máy với hàng trăm nhân sự gián tiếp được cắt giảm.
(VNF) - Theo VDS, lãi suất của các khoản vay hiện hữu đã ghi nhận mức tăng tương đương với mức tăng trong giai đoạn phát sinh nhiều nợ xấu 2022 - 2023.
(VNF) - Tăng trưởng tín dụng đang vượt khả năng huy động vốn của hệ thống ngân hàng. Áp lực thanh khoản đang gia tăng khi tín dụng được đẩy mạnh trong khi khả năng huy động vốn không theo kịp.
(VNF) - Tại 2 dự án cao tốc trọng điểm Hữu Nghị - Chi Lăng (Lạng Sơn) và Đồng Đăng (Lạng Sơn) - Trà Lĩnh (Cao Bằng), các đơn vị thi công đang nỗ lực từng ngày để thúc đẩy tiến độ. Nhà đầu tư và nhà thầu thể hiện quyết tâm rất lớn trong việc khắc phục khó khăn, tổ chức thi công với mục tiêu đưa dự án về đích trong năm 2026.