Nghị quyết 68: Cơ hội lớn cho DN niêm yết và công ty đại chúng

Cùng với hai nghị quyết sắp ban hành trong lĩnh vực y tế và giáo dục hướng đến “công bằng”, chúng ta sẽ có đầy đủ hình hài của chiến lược phát triển quốc gia, cụ thể hóa các nội hàm của kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Công cuộc Đổi mới 2.0 đã bắt đầu với mục tiêu đưa Việt Nam trở thành nước có thu nhập cao vào năm 2045 sẽ mở ra cơ hội lớn cho doanh nghiệp tư nhân.

Tinh thần của NQ 68 như bản tuyên ngôn tự do cho doanh nhân

Nghị quyết 68 hướng đến một tổng thể chính sách để phát triển kinh tế tư nhân, từ xác định khu vực kinh tế tư nhân là một động lực quan trọng nhất của nền kinh tế quốc gia đến các thiết kế chính sách cụ thể dành cho doanh nghiệp, doanh nhân và thúc đẩy tinh thần khởi nghiệp toàn xã hội. Ý nghĩa của Nghị quyết 68 thể hiện qua 3 khía cạnh:

Thứ nhất, Nghị quyết 68 thể hiện rõ sự thay đổi tư duy của Đảng, Nhà nước về kinh tế tư nhân. Kinh tế tư nhân đã trở thành một động lực quan trọng nhất cho tăng trưởng kinh tế, đổi mới sáng tạo, đảm bảo an sinh xã hội và sự tự lực, tự cường của quốc gia.

Thứ hai, Nghị quyết 68 đã tìm đúng giải pháp cho tăng trưởng hai con số trong giai đoạn 2026-2030. Số liệu chỉ ra rằng tỷ trọng đóng góp của khu vực kinh tế nhà nước đã giảm liên tục và giữ nguyên ở mức 22% vào năm 2019 đến nay. Trong khi đó, tỷ trọng khu vực FDI đạt đỉnh vào năm 2018 và giữ nguyên tỷ lệ này đến nay. Đấy là xu hướng hợp lý do đặc trưng của khu vực nhà nước chủ yếu gắn với các ngành độc quyền tự nhiên, hàng hóa công hay liên quan đến an ninh quốc gia. Trong khi đó, khu vực FDI chủ yếu dựa trên lợi thế lao động của Việt Nam để phát triển gia công với giá trị gia tăng thấp. Lịch sử cũng chứng minh rằng, ở mỗi giai đoạn phát triển quốc gia từ năm 1986 đến nay, mỗi khi khu vực tư nhân được “nới room” thì khu vực này lại đóng góp hiệu quả hơn vào phát triển kinh tế - xã hội đất nước.

Thứ ba, Nghị quyết 68 với sự nhấn mạnh các nguyên tắc không hình sự hóa, không hồi tố, đảm bảo quyền tự do kinh doanh, quyền tài sản, quyền thực thi hợp đồng đã góp phần khôi phục niềm tin kinh doanh cho doanh nhân và doanh nghiệp tư nhân. Sống nhiều năm trong môi trường chính sách thiếu nhất quán, rất ít doanh nghiệp nhỏ vươn lên thành doanh nghiệp vừa và càng ít doanh nghiệp vừa vươn lên thành doanh nghiệp lớn.

Theo số liệu của Tổng cục Thống kê, hiện Việt Nam có khoảng gần 1 triệu doanh nghiệp đang hoạt động, tuy nhiên mới chỉ có khoảng 5.000 doanh nghiệp (0,5%) thực sự được tham gia vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Cấu trúc doanh nghiệp Việt Nam cũng không lành mạnh với 98% doanh nghiệp vừa và nhỏ. Đầu tư tư nhân năm 2023 chỉ tăng 2,7%, dù đã phục hồi lên gần 9% năm 2024 nhưng cũng thể hiện niềm tin kinh doanh đã xuống rất thấp. Do đó, điều cần thiết là phải có tư duy mới để doanh nghiệp củng cố niềm tin, mở rộng sản xuất kinh doanh với tư duy dài hạn – hay nói ngắn gọn hơn là “dám lớn”. Nghị quyết 68 đã kích hoạt được một không khí xã hội mới của các doanh nghiệp.

Nếu làm một phép đếm toàn văn nghị quyết, chúng ta sẽ thấy thuật ngữ "doanh nghiệp" xuất hiện tới 142 lần – nhiều nhất trong văn bản – tiếp theo là từ khóa "phát triển" với 59 lần. Điều này cho thấy tinh thần lấy doanh nghiệp làm trung tâm, lấy phát triển làm mục tiêu chủ đạo. Nghị quyết nhấn mạnh tư duy phát triển doanh nghiệp gắn với quá trình kiến tạo, phát triển quốc gia, với hệ chính sách được thiết kế riêng biệt cho các loại hình doanh nghiệp với các bài toán khác nhau.

Theo đó, danh nghiệp lớn đóng vai trò dẫn dắt, tham gia các bài toán chiến lược của quốc gia, dẫn dắt các doanh nghiệp khác. Doanh nghiệp vừa được khuyến khích tiên phong, vươn ra thị trường toàn cầu. Doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ được hỗ trợ tháo gỡ rào cản về đất đai, tín dụng, lao động… Hộ kinh doanh được đưa vào khuôn khổ chính sách để hỗ trợ song song với thúc đẩy phải lớn bằng "áp lực", từ đó đẩy mạnh tinh thần khởi nghiệp toàn quốc gia.

DN niêm yết và công ty đại chúng hưởng lợi nhiều nhất từ NQ 68

“Nước dâng thì thuyền dâng” – đó là quy luật. Khi nền kinh tế muốn hướng ra biển lớn thì những doanh nghiệp mạnh được ví như những con tàu lớn. Nghị quyết 68 thể hiện quyết tâm mạnh mẽ của Đảng và Nhà nước, mở ra không gian rộng lớn cho sự phát triển của doanh nghiệp tư nhân. Các doanh nghiệp niêm yết và công ty đại chúng, với nền tảng tài chính và quản trị tốt, sẽ tận dụng được nhiều cơ hội.

Trước hết, các doanh nghiệp niêm yết và công ty đại chúng đang đứng trước cơ hội lớn từ việc chuyển đổi mô hình tăng trưởng. Nghị quyết 68 thúc đẩy tinh thần đổi mới sáng tạo, khuyến khích chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và các mô hình kinh doanh mới. Với năng lực quản trị và công nghệ cao hơn mặt bằng chung, các doanh nghiệp này có điều kiện thuận lợi hơn trong tiếp cận nguồn vốn, thử nghiệm mô hình mới, cũng như tham gia các chương trình lớn như “1.000 doanh nghiệp tiên phong”...

Bên cạnh đó, các doanh nghiệp còn được hưởng lợi từ môi trường kinh doanh thông thoáng, minh bạch hơn. Nghị quyết 68 thể hiện sự đổi mới tư duy: từ quản lý sang phục vụ doanh nghiệp, từ tiền kiểm sang hậu kiểm; đảm bảo một cách tối đa quyền tự do kinh doanh và nguyên tắc không hồi tố, không hình sự hóa. Điều này góp phần khôi phục niềm tin kinh doanh, giúp doanh nghiệp mạnh dạn mở rộng ngành nghề, quay vòng vốn nhanh và tận dụng các cơ hội thị trường.

Đặc biệt, các doanh nghiệp niêm yết và công ty đại chúng có lợi thế rõ rệt trong tiếp cận vốn và thị trường tài chính khi Nghị quyết 68 đặt trọng tâm phát triển thị trường vốn chuyên nghiệp, đồng thời nhấn mạnh yêu cầu nâng hạng thị trường chứng khoán. Điều này mở rộng cơ hội cho doanh nghiệp tiếp cận nhà đầu tư tổ chức và các quỹ đầu tư quốc tế trong bối cảnh môi trường kinh doanh ngày càng được cải thiện.

Doanh nghiệp niêm yết và công ty đại chúng nên bắt đầu từ đâu?

Lấy điểm mạnh về quản trị công ty làm điểm khởi đầu và lợi thế cạnh tranh, các doanh nghiệp niêm yết và công ty đại chúng cần xác định rõ trọng tâm phát triển trong bối cảnh mới được mở ra bởi Nghị quyết 68 nói riêng và “Bộ tứ nghị quyết” nói chung.

Thứ nhất, các doanh nghiệp này cần đẩy mạnh chuyển đổi xanh và chuyển đổi số như những hướng đi chiến lược, không chỉ nhằm tối ưu hóa mô hình vận hành mà còn để đáp ứng các tiêu chuẩn mới trên thị trường. Đây cũng là điều kiện tiên quyết để tiếp cận các nguồn vốn ưu đãi, các chương trình tài trợ công nghệ/xanh, và hưởng lợi từ các hiệp định thương mại vốn ngày càng nhấn mạnh yếu tố phát triển bền vững.

Thứ hai, các doanh nghiệp cần tích cực tham gia các chương trình hỗ trợ do nhà nước triển khai như chính sách cho doanh nghiệp lớn, dẫn dắt; chính sách cho doanh nghiệp tiên phong, cũng như các chương trình nâng cao năng lực đổi mới sáng tạo, chương trình hỗ trợ đầu tư R&D, hay các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp vươn ra thị trường khu vực và toàn cầu. Việc tiếp cận các nguồn lực này một cách bài bản và có chiến lược sẽ tạo ra lực đẩy đáng kể, giúp doanh nghiệp tăng tốc trong giai đoạn tới, tiến lên đóng vai trò dẫn dắt ngành hoặc chuỗi giá trị.

Cuối cùng, các doanh nghiệp niêm yết và công ty đại chúng cần phát huy vai trò chủ thể trong quá trình xây dựng và hoàn thiện thể chế thông qua việc tham gia phản biện chính sách, đóng góp vào quá trình hoạch định, tổ chức thực hiện và giám sát tình hình thực thi chính sách phát triển kinh tế tư nhân.

Việc chủ động tham gia các diễn đàn công – tư, đề xuất sáng kiến cải cách và phản ánh kiến nghị kịp thời sẽ không chỉ góp phần cải thiện môi trường kinh doanh mà còn nâng cao vị thế, tiếng nói của doanh nghiệp tư nhân trong quản trị quốc gia, đúng với tinh thần của Nghị quyết 68.