Nhận diện các sàn lừa đảo, mô hình Ponzi biến tướng
Phan Dũng Khánh -
15/08/2020 07:47 (GMT+7)
Dù Bộ Công an liên tục đưa ra các cảnh báo về lừa đảo bằng nhiều thủ đoạn mới, nổi bật là các mô hình lừa đảo tài chính, lừa đảo kiểu Ponzi, song vẫn rất nhiều người sập bẫy.
Nhận diện các sàn lừa đảo, mô hình Ponzi biến tướng
Lừa đảo tài chính, biến tướng Ponzi nở rộ
Thời gian gần đây, lừa đảo tài chính có dấu hiệu tăng mạnh, lan đến tận vùng quê, nơi người dân ít hiểu biết về các thủ đoạn lừa đảo tài chính vốn rất phức tạp, để lại hệ lụy rất lớn cho nhiều gia đình, xã hội. Nhiều nạn nhân mất tiền, thậm chí còn tìm cách trả thù bằng các hành vi vi phạm luật pháp.
Đặc biệt, lợi dụng sự phát triển của công nghệ, ngoài các mô hình truyền thống, ngày càng xuất hiện nhiều mô hình đa cấp, Ponzi lừa đảo 4.0 như: ủy thác bao cháy tài khoản (ủy thác cho môi giới chơi, đảm bảo không cháy tài khoản) cho các sàn FX (vàng - ngoại hối) và BO (quyền chọn nhị phân) - điều mà các sàn quốc tế lớn có giấy phép và trực thuộc các định chế tài chính hay ngân hàng không bao giờ làm.
Ngoài ra, một số vụ ICO trên thị trường tiền mã hóa (tương tự IPO trên sàn chứng khoán) ngày nay bị phát hiện hay huy động vốn trên thị trường này để đầu tư vào Bitcoin hay các Altcoin khác. Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) và Tổ chức Cảnh sát hình sự quốc tế (Interpol) cũng đưa ra cảnh báo rằng, số lượng lừa đảo và tội phạm trên thị trường tiền ảo đang đứng hàng đầu thế giới.
Thực tế, mô hình lừa đảo tài chính Ponzi - dùng tiền của những người đến sau kiếm lợi cho chính mình và trả cho những người đến trước - không hề mới. Kẻ đi huy động cam kết trả lợi tức rất cao cho nạn nhân và quảng cáo với họ về những tấm gương từng nhận được lợi tức cao trước đó, để thu hút người khác gửi tiền vào một dự án nào đó (có thể là bất động sản, tiền số…). Những người này bị hấp dẫn bởi lợi tức cao, thậm chí còn giới thiệu thêm những người mới khác. Dù không mới, song do lòng tham, vẫn rất nhiều nhà đầu tư sập bẫy.
Nhận diện các mô hình lừa đảo
Có thể thấy, trên thị trường đang xuất hiện rất nhiều mô hình lừa đảo.
Thứ nhất, kẻ lừa đảo hứa trả lợi nhuận cực cao, vài phần trăm đến vài chục, vài trăm phần trăm không phải một năm mà một tháng, thậm chí là trong… một tuần.
Thứ hai, các mô hình ủy thác cho sàn, cho dự án, cho "chuyên gia" được các dự án lừa đảo dựng lên. Họ nói nếu bạn không có khả năng đầu tư, hãy gửi cho họ và họ có chuyên gia đầu tư bách phát bách đúng, bao lỗ. Đến khi số tiền nhận đủ nhiều, dĩ nhiên sàn tuyên bố… phá sản, ôm tiền bỏ chạy.
Thứ ba, một số hình thức lừa đảo bằng cách hứa hẹn trả lãi cao, nhưng không phải bằng tiền mặt. Họ sẽ phát hành một dạng chứng khoán của dự án (hoặc công ty) hay một loại token, tiền điện tử cho người tham gia, dù nhà đầu tư phải tham gia bằng tiền thật. Số tiền hoặc chứng khoán này sẽ không rút được hoặc chỉ được giao dịch trên sàn nội bộ do chính chủ dự án đặt ra. Nghĩa là tiền lời đó chỉ có trên giấy.
Thứ tư, cũng có trường hợp, chủ sàn trả tiền lời bằng tiền thật theo như cam kết. Tuy nhiên, số tiền được trả lại luôn luôn dưới tổng tiền nộp vào trước khi sàn… biến mất. Ví dụ, nhà đầu tư nộp 100 triệu đồng được hứa trả 10%/tháng, sau đó chủ sàn sẽ trả lãi đều đặn 6-7 tháng trước khi biến mất. Trong thời gian này, nhà đầu tư sau khi nhận tiền tươi sẽ có niềm tin để quảng cáo, chiêu dụ thêm bạn bè, người thân vào hệ thống của họ một cách vô thức.
Thứ năm, một số trường hợp, đối tượng chiếm đoạt tiền của nhà đầu tư bằng cách giúp nhà đầu tư có lợi nhuận - có thể là tiền thật, tiền ảo hoặc cổ phiếu - song nhà đầu tư muốn rút tiền thì phải đóng thêm tiền, đóng phí chuyển đổi; muốn rút tiền lời ra thì phải đóng hàng loạt phí như: phí thuê ví của sàn, phí chuyển đổi tiền, phí rút tiền, phí giao dịch… Nghĩa là, tiền của mình bị chiếm đoạt, thậm chí còn phải đóng phí… cho người chiếm đoạt nữa.
Thứ sáu, một số sàn lừa đảo bằng cách sửa lệnh hệ thống. Theo đó, khi nhà đầu tư tham gia thì lệnh của họ sẽ bị sửa trên hệ thống, nhà đầu tư cứ tưởng đánh theo lệnh thị trường, song thực tế là đánh với sàn, luôn luôn bị sàn cho thua. Hoặc có sàn không sửa lệnh, song đợi đến khi số người nộp tiền đủ nhiều, sàn cũng sẽ tự… biến mất. Thậm chí, có sàn còn nói là vỡ nợ hoặc bị công an bắt, để nạn nhân sợ không đi kiện, vì bản thân các nhà đầu tư cũng biết là đầu tư vào các sàn này không được pháp luật cho phép.
Kiểm soát lòng tham và cần chế tài đủ mạnh
Dù biến tướng cỡ nào, bất kể dùng loại công nghệ gì để vận hành mô hình Ponzi (ở bất cứ các phiên bản), việc nhận diện các hình thức lừa đảo tài chính, Ponzi không hề khó. Các mô hình này đều có những đặc điểm khá giống nhau: cam kết mang lại lợi nhuận cao với rủi ro thấp, thậm chí không rủi ro và trả lãi ngay lập tức khi nhà đầu tư đóng tiền, đảm bảo lợi nhuận ổn định, bất kể thị trường biến động hay không. Ngoài ra, các đối tượng cũng bao lỗ, bao cháy tài khoản - dù thực tế chưa nhà đầu tư nào được đền bù vì cháy tài khoản.
Lợi dụng sự phát triển của công nghệ, ngoài các mô hình truyền thống, ngày càng xuất hiện nhiều mô hình đa cấp, Ponzi lừa đảo 4.0 như: ủy thác bao cháy tài khoản cho các sàn FX (vàng - ngoại hối) và BO (quyền chọn nhị phân) - điều mà các sàn quốc tế lớn có giấy phép và trực thuộc các định chế tài chính hay ngân hàng không bao giờ làm.
(VNF) - Tổng giám đốc Vinhomes khẳng định doanh nghiệp đã chuẩn bị nhiều lớp quản trị từ bảo hiểm giá vàng tới cam kết nguồn cung vàng vật chất. Theo đó, khách hàng tham gia chương trình luôn ở thế “an toàn, chắc thắng”, còn “dù giá vàng có tăng nóng tới đâu, Vinhomes cũng không thể sập”.
(VNF) - Theo chuyên gia PSI, thị trường sẽ khó có một mạch đi lên mà tiếp tục phân hóa mạnh. Vì vậy, nhà đầu tư nên tận dụng các nhịp điều chỉnh để giải ngân, đặc biệt trong bối cảnh phần lớn cổ phiếu trên thị trường vẫn đang ở vùng giá hấp dẫn, ngoại trừ một số nhóm đã tăng mạnh trước đó
(VNF) - Thông tin Phát Đạt ký biên bản ghi nhớ hợp tác triển khai dự án Thủ Thiêm Eco Smart City đã ngay lập tức kích hoạt làn sóng mua mạnh, đưa cổ phiếu PDR tăng kịch trần.
(VNF) - Thanh khoản trên thị trường tiếp tục suy giảm trong bối cảnh dòng tiền lớn của khối ngoại từ kỳ vọng nâng hạng thị trường vẫn chưa thực sự nhập cuộc
(VNF) - Các doanh nghiệp ngành bảo hiểm đang đầu tư trở lại nền kinh tế một khoản vốn “khổng lồ”, đến nay vượt 1 triệu tỷ đồng. Vậy, danh mục đầu tư của các “cá mập” bảo hiểm như thế nào và nguyên tắc đầu tư ra sao?
(VNF) - Không chỉ nổi danh trong lĩnh vực phân phối ICT, hai “ông lớn” DGW và PET còn đang gây chú ý khi mạnh tay rót hàng trăm tỷ đồng vào thị trường chứng khoán.
(VNF) - CEO Prudential Việt Nam cho rằng, trong các dòng vốn phục vụ tăng trưởng của Việt Nam, bảo hiểm là một dạng “dòng vốn” khác ít được nhìn thấy hơn, âm thầm, kiên nhẫn và mang tính dài hạn.
(VNF) - Sau nhiều tháng bị đình chỉ giao dịch do chậm công bố thông tin, Bamboo Capital cho biết đang dồn nguồn lực phối hợp với đơn vị kiểm toán để hoàn tất loạt báo cáo tài chính còn tồn đọng. Doanh nghiệp kỳ vọng sớm khắc phục các vi phạm, qua đó đưa hơn 880 triệu cổ phiếu BCG trở lại giao dịch trên HoSE.
(VNF) - VN-Index liên tục lập vùng giá cao mới trong những tháng gần đây, nhưng không phải nhà đầu tư nào cũng được hưởng niềm vui từ đà tăng ấy. Theo bà Nguyễn Thị Bình Minh, Tổng giám đốc Money Gain, thị trường hiện nay đang bước vào giai đoạn phân hóa mạnh, nơi lợi thế không còn thuộc về người “đoán đúng chỉ số” mà thuộc về người biết đọc dữ liệu, hiểu ngành, chọn đúng cổ phiếu và giữ kỷ luật với phương pháp của mình.
(VNF) - Sau góp ý từ Ngân hàng Nhà nước, Bộ Tài chính đã bỏ quy định yêu cầu các tổ chức tín dụng cung cấp dữ liệu tài khoản thanh toán của người dùng cho cơ quan thuế. Nội dung này từng gây chú ý do liên quan trực tiếp đến vấn đề bảo mật thông tin khách hàng và quản lý giao dịch số.
(VNF) - Chương trình dùng vàng giao dịch bất động sản được triển khai trong 5 năm, với kỳ vọng vừa tạo thêm kênh thanh khoản cho thị trường nhà ở, vừa góp phần đưa nguồn lực vàng nhàn rỗi vào lưu thông kinh tế.
(VNF) - Đề xuất áp dụng xác thực sinh trắc học đang thu hút nhiều sự quan tâm khi được kỳ vọng sẽ tăng cường an toàn, minh bạch và hạn chế tình trạng gian lận, thao túng. Tuy nhiên, bên cạnh lợi ích về bảo mật, quy định này cũng làm dấy lên lo ngại về nguy cơ ảnh hưởng đến trải nghiệm giao dịch và tốc độ khớp lệnh của nhà đầu tư.
(VNF) - Theo nhà chức trách, thay vì các hình thức huy động vốn truyền thống như hiện nay, doanh nghiệp nhỏ và vừa có thể thế chấp các tài sản khác như quyền ở hữu trí tuệ, tài sản số để vay vốn.
(VNF) - Sài Gòn Capital (SGGC) vừa có văn bản gửi Sở giao dịch chứng khoán Hà Nội thông báo về việc chậm thanh toán lãi trái phiếu cho lô SGGCH2328003.
(VNF) - Trong khi thị trường chứng khoán rung lắc mạnh và nhiều nhóm cổ phiếu chịu áp lực điều chỉnh, một mã lại gây chú ý khi liên tiếp tăng kịch trần trong ba phiên giao dịch gần nhất.
(VNF) - Từ 1/7, theo quy định cơ quan thuế có quyền áp dụng biện pháp để doanh nghiệp nộp đơn mở thủ tục phá sản, tuy nhiên việc này chưa đồng nghĩa với DN phải chịu trách nhiệm hình sự.
(VNF) - Khối ngoại tiếp tục tạo áp lực lớn lên VN-Index khi bán ròng mạnh trên HoSE với giá trị hơn 3.240 tỷ đồng – mức mạnh nhất trong nhiều phiên gần đây.
(VNF) - Động thái liên tục gia tăng sở hữu của hệ sinh thái Nutifood tại Đường Quảng Ngãi cho thấy tham vọng tiến sâu hơn vào doanh nghiệp đầu lương thực - thực phẩm này. Dẫu vậy, “bài toán kiểm soát” vẫn còn nhiều thách thức khi ban lãnh đạo cũ và các cổ đông nội bộ đang nắm giữ những lợi thế đáng kể.
(VNF) - Bamboo Capital cho biết đang phối hợp với đơn vị kiểm toán để hoàn tất các báo cáo tài chính còn chậm công bố, đồng thời xây dựng lộ trình khắc phục vi phạm công bố thông tin nhằm đưa cổ phiếu BCG trở lại giao dịch trong thời gian tới.
(VNF) - Tổng giám đốc Vinhomes khẳng định doanh nghiệp đã chuẩn bị nhiều lớp quản trị từ bảo hiểm giá vàng tới cam kết nguồn cung vàng vật chất. Theo đó, khách hàng tham gia chương trình luôn ở thế “an toàn, chắc thắng”, còn “dù giá vàng có tăng nóng tới đâu, Vinhomes cũng không thể sập”.
(VNF) - Kỳ vọng khi hoàn thiện, tổ hợp này sẽ trở thành một biểu tượng mới của du lịch Phú Quốc, cùng với các dự án khác như Cáp treo Hòn Thơm, Cầu Hôn, Tổ hợp vui chơi giải trí thị trấn Hoàng Hôn... sẽ giúp du lịch Phú Quốc phát triển tương xứng với tiềm năng, thu hút thêm hàng triệu lượt khách quốc tế, đặc biệt dòng khách chi tiêu cao, có thêm sản phẩm để cạnh tranh trong khu vực và quốc tế.