Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam kêu gọi các tỉnh, thành nhường một phần vaccine để TP. HCM tiêm trước

Phải rất cảnh giác, luôn luôn trong tình trạng có dịch

Tại Hội nghị của Chính phủ với các địa phương triển khai Nghị quyết của Quốc hội về thực hiện các giải pháp cấp bách phòng chống dịch, Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam nhấn mạnh hệ thống y tế của Việt Nam nói chung, đặc biệt là hệ thống điều trị, không thể so với các nước phát triển. Không có đại dịch Covid-19 thì các bệnh viện vẫn quá tải, nhất là các bệnh viện tuyến cuối.

"Vì thế, chúng ta vẫn phải kiên định chiến lược chống dịch của một nước đang phát triển, dựa vào đặc thù riêng của hệ thống chính trị của Việt Nam, dưới sự lãnh đạo của Đảng và truyền thống của nhân dân. Kiên trì mục tiêu không để dịch lây lan rộng, không để có nhiều F0. Nhất thiết không bị dao động bởi bất kỳ tác động nào", Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam nói.

Phó Thủ tướng cho biết dịch bệnh sẽ còn căng thẳng cho đến khi đạt được miễn dịch cộng đồng bằng vaccine hoặc có thuốc đặc trị, còn nếu không, ngay cả khi dập được dịch, các nơi cũng không thể trở lại trạng thái bình thường mà chỉ có thể là bình thường mới. Vì vậy, các địa phương phải rất cảnh giác, luôn luôn trong tình trạng có dịch.

“Chính thức từ ngày 1/4/2020, Thủ tướng Chính phủ công bố toàn quốc có dịch. Đến giờ, vẫn chưa có bất kỳ văn bản nào nói toàn quốc không có dịch. Tất cả các lực lượng y tế, quân đội, công an đều trong tình trạng chống dịch trực chiến”, Phó Thủ tướng nói.

Theo Phó Thủ tướng, chúng ta đã kiểm soát tốt dịch bệnh trong 3 lần trước. Đợt dịch lần thứ tư có chủng mới lây lan nhanh, đã lây vào khu công nghiệp, bệnh viện lớn. Nhưng ngay trong đợt dịch thứ tư, chúng ta đã kiểm soát thành công cho đến khi dịch bùng phát tại TP. HCM và một số địa bàn giáp ranh TP. HCM như các tỉnh Bình Dương, Đồng Nai, Long An (khu vực TP. HCM).

Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam cho hay khu vực này có đặc điểm rất đông dân cư, đặc biệt là công nhân khu công nghiệp với mật độ rất cao, lây lan rất nhanh. Vì vậy, cần phải có cách tiếp cận, giải pháp đặc biệt dành riêng cho khu vực này.

Phó Thủ tướng cho biết suốt những ngày qua, ông đã trực tiếp tìm hiểu, trao đổi với lãnh đạo TP. HCM, bộ phận thường trực của các bộ, ngành, báo cáo với Thủ tướng, thống nhất một số điều chỉnh.

“Chúng ta không được nhầm những biện pháp điều chỉnh cho khu vực TP. HCM mà áp dụng cho cả nước thì rất nguy hiểm. Ngay trong khu vực TP. HCM, có những vùng còn tương đối an toàn vẫn phải thực hiện truy vết đến F1, F2, ví dụ như một số xã ở huyện Củ Chi, huyện Cần Giờ ”, Phó Thủ tướng lưu ý.

Không dàn hàng ngang xét nghiệm - tốn kém chi phí, rất nguy hiểm

Nhấn mạnh công tác xét nghiệm phải có trọng tâm, trọng điểm, bảo đảm hiệu quả và tiết kiệm, Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam nêu thực tế gần đây, một số địa phương bắt đầu có xu hướng xét nghiệm quá thoải mái. Trong khi giá thành một bộ sinh phẩm xét nghiệm nhanh còn đắt hơn một liều vaccine mà nhiều nơi xin hỗ trợ mua hàng trăm nghìn, hàng triệu bộ.

Phó Thủ tướng nhắc nhở: “Chúng ta phải tiết kiệm. Dàn hàng ngang xét nghiệm, ngoài việc tốn kém chi phí thì còn rất nguy hiểm vì gây tâm lý chủ quan cho người dân, khi kết quả xét nghiệm nhanh âm tính thì không tuân thủ đầy đủ 5K”.

Theo Phó Thủ tướng, vừa qua, Bộ Y tế đã hướng dẫn xét nghiệm nhanh cũng có thể làm mẫu gộp. Do đó, đối với xét nghiệm PCR, các địa phương phải đặc biệt tuân thủ nguyên tắc lấy mẫu xét nghiệm an toàn và phải trả kết quả chậm nhất trong 24 tiếng. Tuyệt đối tránh tình trạng lấy mẫu về nhiều, xét nghiệm không kịp, trả kết quả chậm dẫn tới việc đánh giá tình hình dịch chậm.

Do dịch đã nhiễm rất rộng, ngấm rất sâu ở khu vực TP. HCM nên Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam cho rằng cần có những biện pháp đặc biệt.

Thứ nhất là khu vực này phải thực hiện giãn cách xã hội nghiêm ngặt để giảm lây lan. Đối với những vùng còn an toàn, nguy cơ chưa cao, phải giữ cho bằng được. Giống như một khu rừng đang cháy, còn chỗ nào lửa chưa lan đến thì phải giữ bằng được.

Thứ hai là cả chính quyền đoàn thể và các tổ chức làm thiện nguyện cùng tham gia chăm lo đời sống hằng ngày cho người dân. Lực lượng làm thiện nguyện giống như lực lượng xung kích chống dịch, phải được tổ chức, phát phù hiệu, tiêm vaccine vì họ sẽ là người len lỏi tới tận mọi ngóc ngách để đưa lương thực, thực phẩm và nhu yếu phẩm cũng như các trợ giúp khác đối với người dân đang trong khu cách ly, phong tỏa.

Thứ ba là phải xây dựng hệ thống giám sát y tế tại cộng đồng bảo đảm bất kỳ ai trong khu vực dân cư nào có triệu chứng nhiễm Covid-19 hoặc các bệnh khác cần có sự hỗ trợ y tế thì phải được tiếp cận và hỗ trợ ngay. Có như vậy, người dân mới yên tâm ở trong nhà.

“Hệ thống giám sát y tế cộng đồng gồm 2 lớp. Một lớp là mạng lưới hàng ngàn thầy thuốc hỗ trợ từ xa qua mạng cho người dân ở trong khu vực cách ly y tế, phong tỏa. Lớp thứ hai, quan trọng và quyết định là phải tổ chức lại lực lượng y tế trên địa bàn TP. HCM, giám sát đến từng khu dân cư.

Đội ngũ y tế sau nhiều ngày chống dịch đã rất mệt mỏi nên khu vực TP. HCM phải tổ chức lại đội ngũ lấy mẫu, xét nghiệm như hướng dẫn người dân tự lấy mẫu xét nghiệm, từ đó giảm tải và có thêm người hỗ trợ y tế cho người dân ngay tại cộng đồng”, Phó Thủ tướng nói.

'Nhường một phần vaccine để TP. HCM tiêm trước cho người dân'

Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam cho biết Chính phủ giao Bộ Y tế phân bổ vaccine phòng Covid-19 cho các địa phương nhưng trong lúc này, tình hình tại khu vực TP. HCM đã khác.

Chiến lược hiệu quả nhất lúc này đối với khu vực TP. HCM là phải tập trung tiêm vaccine hết cho người dân trong thời gian sớm nhất có thể để tạo miễn dịch cộng đồng. Sau đó, sẽ khoanh gọn khu vực này, không để dịch lây lan ra khu vực khác. Điều này rất quan trọng bởi vì vaccine chỉ có đầy đủ tác dụng bảo vệ sau khoảng 1,5 tháng.

Người tiêm vaccine rồi vẫn có thể bị nhiễm và lây cho người khác nhưng tỷ lệ diễn biến bệnh nặng sẽ ít đi. Nếu không, số người bị bệnh nặng và tử vong sẽ rất nhiều, khi toàn bộ hệ thống điều trị, dù có tăng cường chi viện thêm, nhưng sau thời gian dài sẽ vô cùng mệt mỏi, để lây nhiễm trong đội ngũ y tế.

Hiện nay, lô vaccine nào về Bộ Y tế cũng đứng trước sức ép ký phân bổ ngay cho các địa phương, dù có ưu tiên cho Hà Nội, TP. HCM nhưng sẽ không đủ thực hiện chiến lược có miễn dịch cộng đồng sớm nhất cho khu vực TP. HCM.

Phó Thủ tướng chia sẻ: “Tôi trực tiếp chứng kiến tận mắt những vất vả của nhân dân và lực lượng chống dịch TP. HCM. Tôi nhận thức sâu sắc nguy cơ tỷ lệ tử vong rất cao nếu chúng ta chậm tiêm vaccine cho người dân TP. HCM để đạt được miễn dịch cộng đồng trong thời gian sớm nhất có thể. Tôi không biết nói gì hơn và tha thiết đề nghị Bộ Y tế, các tỉnh, thành phố trong thời điểm này, nhường một phần vaccine để TP. HCM tiêm trước cho người dân nhằm đạt được miễn dịch cộng đồng. Đây là tinh thần cả nước hướng về TP. HCM. Thời điểm này từng liều vaccine cực kỳ quý giá sẽ giúp được TP. HCM chống dịch và cứu được nhiều người hơn”.

Phó Thủ tướng nhấn mạnh nếu đạt được sự thống nhất như vậy, TP. HCM sẽ tuyên truyền cho người lao động ngoại tỉnh ở lại tiêm vaccine. Ông đã bàn với lãnh đạo thành phố, sau khi tiêm xong vaccine sẽ tổ chức cho công nhân đi làm tiếp hoặc làm các công việc công ích vừa có thu nhập, giảm bớt cứu trợ, vừa giúp mọi người được lao động trong trạng thái bình thường mới.

Mặc dù quy định, kế hoạch về tiêm vaccine của Bộ Y tế rất tốt, khoa học nhưng với điều kiện hiện nay, Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam đề nghị giao cho TP. HCM lập kế hoạch tiêm vaccine nhanh nhất có thể. Phó Thủ tướng cho hay sẽ bàn rất kỹ với lãnh đạo TP. HCM về phương án tiêm vaccine theo cụm thay vì theo đối tượng. Nếu lượng vaccine hiện tại chưa tiêm hết thì những lô vaccine tới đây sẽ tập trung cho TP. HCM.

"Còn chung cả nước, chúng ta phải vẫn phải thực hiện nghiêm các văn bản phòng, chống dịch từ trước đến nay, cố gắng khống chế, không để dịch bệnh lan như TP. HCM và một số nơi. Bắc Giang, Bắc Ninh là mô hình tốt nhưng không thể mang nguyên mô hình này áp nguyên cho TP. HCM, “ba tại chỗ” ở TP. HCM cũng phải khác, từng tỉnh cũng khác", Phó Thủ tướng nói.