Sự phát triển bùng nổ của AI, mạng xã hội và các nền tảng số đang tạo ra những thay đổi chưa từng có đối với ngành truyền thông toàn cầu nói chung, Việt Nam nói riêng. Nhiều ý kiến lo ngại công nghệ sẽ làm suy giảm vai trò của báo chí truyền thống, thậm chí thay thế một bộ phận người làm báo. Tuy nhiên, theo TS Trần Tiến, Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Truyền hình (VTV College), thách thức lớn nhất hiện nay không nằm ở công nghệ mà nằm ở khả năng đào tạo một thế hệ nhà báo mới đủ năng lực làm chủ công nghệ nhưng vẫn giữ được bản lĩnh nghề nghiệp, tư duy phản biện và chiều sâu nhân văn.
Ông cho rằng lịch sử phát triển báo chí đã chứng minh mỗi cuộc cách mạng công nghệ đều tạo ra những thay đổi mạnh mẽ trong phương thức tác nghiệp, nhưng chưa từng làm mất đi vai trò cốt lõi của người làm báo. AI cũng không phải ngoại lệ.
“Nhìn nhận một cách khách quan, sự bùng nổ của AI, mạng xã hội hay các nền tảng số ngày nay không phải là mối đe dọa triệt tiêu báo chí truyền thống. Ngược lại, đây chính là cơ hội vàng để báo chí chuyển mình và thay đổi mạnh mẽ hơn”, TS Trần Tiến nhận định.
Theo ông, công nghệ có thể hỗ trợ rất nhiều khâu trong quy trình sản xuất tin tức như thu thập dữ liệu, phân tích thông tin, biên tập nội dung hay cá nhân hóa trải nghiệm người đọc. Tuy nhiên, giá trị cốt lõi của báo chí vẫn nằm ở khả năng phát hiện vấn đề, kiểm chứng thông tin, phản biện xã hội và kết nối với cảm xúc con người. Đó là những yếu tố mà máy móc chưa thể thay thế.
Trong bối cảnh ấy, nhiệm vụ của các cơ sở đào tạo báo chí không đơn thuần là trang bị kỹ năng công nghệ cho sinh viên mà còn phải giúp họ phát triển tư duy nghề nghiệp, trách nhiệm xã hội và đạo đức báo chí – những nền tảng làm nên gi trị của một nhà báo chuyên nghiệp.
Sinh viên thuộc thế hệ số hiện nay có nhiều lợi thế nổi bật: tiếp cận công nghệ từ sớm, thành thạo các nền tảng số, nhanh chóng thích nghi với các công cụ mới và có khả năng sáng tạo nội dung đa phương tiện một cách linh hoạt. Đây là nguồn lực quan trọng cho quá trình chuyển đổi số của ngành báo chí.
Tuy nhiên, theo TS Trần Tiến, sự thành thạo công nghệ không đồng nghĩa với việc trở thành một nhà báo giỏi. Một tác phẩm báo chí có giá trị không chỉ được đo bằng tốc độ sản xuất hay số lượt tiếp cận trên mạng xã hội. Điều quan trọng hơn là chiều sâu thông tin, độ tin cậy và những giá trị tích cực mà tác phẩm mang lại cho cộng đồng. “Khoảng trống lớn nhất trong đào tạo báo chí hiện nay chính là bài toán kết nối giữa năng lực công nghệ với trải nghiệm thực tế”, ông nhấn mạnh.
Nhiều sinh viên có thể sử dụng thành thạo các phần mềm dựng hình, thiết kế đồ họa hay công cụ AI tạo nội dung, nhưng lại thiếu những trải nghiệm thực tiễn cần thiết để hiểu đời sống xã hội, nhận diện vấn đề và kể những câu chuyện có sức lay động công chúng. Thực tế cho thấy, một phóng viên trưởng thành không chỉ được hình thành từ giảng đường mà còn từ những chuyến đi thực tế, những lần tiếp xúc với người dân, doanh nghiệp, cơ quan quản lý và từ chính những va chạm nghề nghiệp ngoài hiện trường. Chính những trải nghiệm đó giúp người làm báo tích lũy vốn sống, phát triển tư duy phản biện và khả năng thấu cảm - những yếu tố quyết định chất lượng tác phẩm báo chí.
Vì vậy, theo TS Trần Tiến, đào tạo báo chí trong thời đại số cần vượt ra ngoài khuôn khổ truyền đạt kỹ năng. Nhà trường phải tạo ra môi trường để sinh viên được trải nghiệm nghề nghiệp thực sự, được đối diện với áp lực công việc, thời hạn sản xuất và yêu cầu về chất lượng thông tin như trong một tòa soạn chuyên nghiệp.
Mục tiêu cuối cùng là giúp người học không chỉ biết tạo ra những nội dung “nhanh” hay “bắt mắt” trên các nền tảng số, mà còn có khả năng kiến tạo những sản phẩm báo chí mang giá trị xã hội, có chiều sâu tư tưởng và chạm tới cảm xúc của công chúng.
Sự thay đổi của thị trường truyền thông cũng đang đặt ra yêu cầu phải đổi mới căn bản mô hình đào tạo báo chí. Theo TS Trần Tiến, mô hình đào tạo truyền thống vốn tập trung chủ yếu vào kỹ năng viết và sản xuất báo chí đơn nền tảng không còn phù hợp với nhu cầu thực tiễn. Một nhà báo hiện đại ngày nay phải có khả năng tác nghiệp đa nền tảng, biết khai thác dữ liệu số, sử dụng các công cụ AI và kể chuyện bằng nhiều loại hình truyền thông khác nhau.
Tuy nhiên, ông cho rằng việc đổi mới chương trình đào tạo không đồng nghĩa với việc đặt công nghệ ở vị trí trung tâm. “Công nghệ và AI chỉ nên được xem là công cụ nhằm mở rộng và nâng cao năng lực nghề nghiệp, chứ không thể thay thế tư duy phản biện, vốn sống trải nghiệm và sự thấu cảm nhân văn của người làm báo”, ông khẳng định.
Từ quan điểm đó, VTV College xây dựng triết lý đào tạo dựa trên ba trụ cột: “Chủ động công nghệ – Thực chiến hiện trường – Thấu cảm nhân văn”. Trong mô hình này, sinh viên được tiếp cận các chương trình đào tạo cập nhật những xu hướng mới nhất về AI, báo chí dữ liệu, sản xuất nội dung đa nền tảng và truyền thông số. Song song với đó là quá trình thực hành nghề nghiệp trong môi trường mô phỏng hoạt động của các cơ quan báo chí truyền thông hiện đại. Điểm đặc biệt là người học không chỉ học cách sử dụng công nghệ mà còn được rèn luyện khả năng tác nghiệp thực tế, làm việc nhóm, xử lý tình huống và chịu áp lực công việc như một phóng viên thực thụ.
Theo TS Trần Tiến, đào tạo báo chí hiệu quả không thể chỉ diễn ra trong lớp học. Người học cần được “nhúng mình” vào môi trường nghề nghiệp, trực tiếp tham gia vào quy trình sản xuất các sản phẩm truyền thông thật. Tại VTV College, sinh viên bắt buộc tham gia hoạt động tại Trạm sáng tạo thuộc Trung tâm Thực hành và Ứng dụng công nghệ. Đây là nơi sinh viên trực tiếp sản xuất nội dung, triển khai các dự án truyền thông và trải nghiệm đầy đủ quy trình làm việc của một cơ quan báo chí.
Sinh viên phải tự tìm đề tài, đi hiện trường, phỏng vấn nhân vật, thu thập dữ liệu, xử lý thông tin, sản xuất sản phẩm và hoàn thành đúng tiến độ được giao. Môi trường này giúp sinh viên sớm hình thành tư duy nghề nghiệp, rèn luyện tính kỷ luật và nâng cao khả năng thích ứng với thực tiễn.
Trong bối cảnh công tác tuyển sinh ngành báo chí đang phải cạnh tranh gay gắt với nhiều ngành nghề mới nổi, TS Trần Tiến cho rằng đây vừa là thách thức vừa là cơ hội. Giới trẻ hiện nay có sự quan tâm ngày càng lớn đối với lĩnh vực sáng tạo nội dung, truyền thông số và ứng dụng AI. Nếu các cơ sở đào tạo biết tận dụng xu hướng này để đổi mới chương trình học, tăng cường kết nối với doanh nghiệp và môi trường nghề nghiệp thực tế, ngành báo chí vẫn sẽ giữ được sức hút mạnh mẽ.
Quan trọng hơn, người học cần nhìn thấy con đường phát triển nghề nghiệp lâu dài trong hệ sinh thái truyền thông hiện đại, nơi nhà báo không chỉ là người đưa tin mà còn là nhà sáng tạo nội dung, nhà phân tích dữ liệu, người dẫn dắt dư luận và kết nối cộng đồng.
Theo TS Trần Tiến, trong thời đại AI, những kỹ năng kỹ thuật có thể được hỗ trợ ngày càng nhiều bởi công nghệ. Nhưng điều làm nên sự khác biệt của người làm báo vẫn là khả năng thấu hiểu con người và phản ánh chân thực hơi thở cuộc sống.
“Người làm báo trong thời đại AI dù có giỏi công nghệ đến đâu thì đích đến cuối cùng vẫn là khả năng kết nối sâu sắc với con người và đời sống xã hội”, ông nhấn mạnh
Tags:
(VNF) - Trong suốt lịch sử phát triển, báo chí cách mạng Việt Nam không ngừng lớn mạnh cả về quy mô, chất lượng và sức ảnh hưởng, khẳng định vai trò tiên phong trên mặt trận tư tưởng, văn hóa và truyền thông.
(VNF) - Hàng năm, chúng ta kỷ niệm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam (21/6), bởi đó là ngày khởi đầu dòng báo chí cách mạng và nền báo chí cách mạng Việt Nam. Trong môi trường truyền thông số hiện nay, việc bồi bổ thêm nhận thức mới về báo chí cách mạng và tính cách mạng của báo chí cách mạng là rất cần thiết. Bởi vì, trong mọi hoạt động xã hội, con người ta quan niệm thế nào thì hành xử như thế; nhận thức đúng thì hành vi chuẩn xác và sáng tạo.
(VNF) - Câu chuyện của báo chí Việt Nam trong những năm tới có lẽ sẽ không được quyết định chủ yếu bởi việc AI thay thế bao nhiêu nhà báo hay hệ thống còn bao nhiêu cơ quan báo chí. Điều đáng chú ý hơn nằm ở vị trí mới mà báo chí đang được giao trong môi trường số. Nó không còn là trung tâm duy nhất của đời sống thông tin, nhưng vẫn là một trong số ít nơi có khả năng tạo dựng sự tin cậy ở quy mô lớn.
(VNF) - Theo Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Trịnh Văn Quyết, trách nhiệm xã hội, đạo đức nghề nghiệp là yếu tố quyết định uy tín và sức sống của mỗi cơ quan báo chí.
(VNF) - Sau khi thống nhất với các đơn vị quản lý cây xanh, chủ đầu tư dự kiến thay thế cây Chiêu Liêu bằng các loại cây tiểu mộc nhằm bảo đảm cảnh quan đồng bộ trên tuyến đường.
(VNF) - Công an thành phố Hà Nội đang làm rõ nghi vấn có người lợi dụng chức vụ, quyền hạn hoặc hiểu biết pháp luật để tiếp tay cho đường dây lừa đảo sở hữu kỳ nghỉ có giá trị giao dịch ước tính hơn 2.700 tỷ đồng.
(VNF) - Công an thành phố Hà Nội vừa khởi tố vụ án buôn lậu liên quan doanh nghiệp thuộc An Bình Group, bị cáo buộc tiêu thụ hơn 10.000 tấn chân gà nhập khẩu trái quy định. Quá trình điều tra, lực lượng chức năng phát hiện hàng nghìn tấn chân gà tại các kho lạnh, trong đó có nhiều sản phẩm đã hết hạn sử dụng.
(VNF) - Sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ số đang làm thay đổi căn bản cách thức sản xuất, phân phối và tiếp nhận thông tin. Nếu trước đây báo chí vận hành theo logic tuyến tính - sản xuất nội dung, xuất bản rồi phân phối tới công chúng - thì ngày nay, dòng chảy thông tin đã trở nên đa chiều, liên tục và phụ thuộc ngày càng lớn vào nền tảng số.
(VNF) - Cơ quan điều tra xác định 23 doanh nghiệp liên quan vụ lừa đảo sở hữu kỳ nghỉ, trong đó nhiều khách hàng đã bỏ ra hàng trăm triệu đồng vì tin vào những cam kết lợi nhuận hấp dẫn.
(VNF) - Báo chí sở hữu nội dung nhưng không sở hữu người dùng, nền tảng không sản xuất nội dung nhưng sở hữu người dùng. Khủng hoảng kinh tế báo chí hôm nay không chỉ là câu chuyện doanh thu mà là bài toán về giá trị của thông tin trong kỷ nguyên số.
(VNF) - Thủ tướng Lê Minh Hưng và Tổng thống Nga Vladimir Putin nhất trí thúc đẩy đàm phán để sớm đưa vào triển khai dự án xây dựng Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1.
(VNF) - Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực (Ban Chỉ đạo) yêu cầu tập trung điều tra, xử lý nghiêm các vụ án, vụ việc liên quan đến dự án sân bay Long Thành, trụ sở Bộ Ngoại giao và trong lĩnh vực khác.
(VNF) - Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng giao Bộ Tài chính sửa quy định hoãn xuất cảnh do nợ thuế, sau phản ánh vướng mắc thực tế của người dân, doanh nghiệp.
(VNF) - Tổng Giám đốc Tập đoàn Năng lượng nguyên tử quốc gia Nga (Rosatom) A. Likhachev khẳng định tập đoàn sẵn sàng hỗ trợ Việt Nam xây dựng ngành công nghiệp hạt nhân, xây dựng trung tâm hạt nhân mới hiện đại, sử dụng năng lượng hạt nhân vì mục đích hòa bình, đào tạo chuyên gia hạt nhân chất lượng cao...
(VNF) - Cuộc họp Excutive News Summit do Google News Initiative tổ chức tại Singapore tháng 6/2026 bất ngờ dành hẳn một phiên để nói về “nền kinh tế sáng tạo nội dung” (creator economy), với sự tham dự của nhiều nhà sáng tạo hàng đầu khu vực, trong đó có Việt Nam. Và những con số mà họ đưa ra khiến các cơ quan báo chí phải giật mình.
(VNF) - Theo Công an Hà Nội, các đối tượng đã chiếm đoạt của 493 người bị hại tham gia nộp tiền mua kỳ nghỉ, nộp tiền đặt cọc chuyển nhượng kỳ nghỉ số tiền hơn 181 tỷ đồng.
(VNF) - Lãnh đạo Bộ Tài chính cho biết đang xây dựng nhiều kịch bản điều hành kinh tế cho năm 2026 nhưng không có kịch bản nào đặt mục tiêu tăng trưởng thấp hơn 10%.
(VNF) - Đại diện Uỷ ban Chứng khoán Nhà nước cho biết Luật Chứng khoán sửa đổi sẽ được trình Quốc hội xem xét tại kỳ họp tháng 10/2026
(VNF) - Mức nhập siêu 13,8 tỷ USD trong 5 tháng đầu năm đang làm dấy lên nhiều lo ngại về triển vọng thương mại của Việt Nam. Tuy nhiên, theo Cục Thống kê, điều quan trọng không nằm ở con số nhập siêu mà ở chất lượng của dòng nhập khẩu và khả năng tạo ra năng lực sản xuất mới cho nền kinh tế trong tương lai.
(VNF) - Với hàng trăm trang nội dung chuyên sâu, đề cập tới những vấn đề nổi bật nhất của nền kinh tế Việt Nam và quốc tế, Tạp chí Đầu tư Tài chính số đặc biệt (tháng 6/2026) là ấn phẩm hữu ích cho giới chuyên gia, nhà quản lý, lãnh đạo doanh nghiệp và cộng đồng đầu tư kinh doanh.
(VNF) - Theo đề xuất điều chỉnh quy hoạch, không gian kinh tế - xã hội Nghệ Am được tổ chức theo mô hình gồm 1 trung tâm động lực tăng trưởng chính, 2 cực tăng trưởng, 3 vùng không gian phát triển kinh tế - xã hội, 4 trụ cột phát triển, 5 hành lang kinh tế và 6 trung tâm đô thị động lực.
(VNF) - Trong bối cảnh bùng nổ của công nghệ và mạng xã hội, ranh giới giữa báo chí chính thống và các nền tảng thông tin số ngày càng trở nên phức tạp. Thực trạng "báo hóa" trang thông tin điện tử cùng nạn vi phạm bản quyền đang đặt ra nhiều thách thức gay gắt cho các cơ quan báo chí chính thống.
(VNF) - Nhấn mạnh yêu cầu nâng cao chất lượng công tác lập pháp, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cho rằng cần chấm dứt tình trạng "luật chờ nghị định, nghị định chờ thông tư" kéo dài nhiều năm, tránh làm giảm hiệu quả thi hành pháp luật và cản trở sự phát triển.
(VNF) - Bộ Tài chính đã bổ sung các quy định về thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực kinh doanh xổ số đối với các chức danh Công an nhân dân.
(VNF) - Trong suốt lịch sử phát triển, báo chí cách mạng Việt Nam không ngừng lớn mạnh cả về quy mô, chất lượng và sức ảnh hưởng, khẳng định vai trò tiên phong trên mặt trận tư tưởng, văn hóa và truyền thông.
(VNF) - Mới đây, Tập đoàn Novaland đã chính thức đăng ký tham gia thực hiện các tiêu chí xây dựng xã, phường xã hội chủ nghĩa trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2026 – 2030, lấy dự án NovaWorld Phan Thiết làm địa bàn đề xuất triển khai.
