Sự phát triển bùng nổ của AI, mạng xã hội và các nền tảng số đang tạo ra những thay đổi chưa từng có đối với ngành truyền thông toàn cầu nói chung, Việt Nam nói riêng. Nhiều ý kiến lo ngại công nghệ sẽ làm suy giảm vai trò của báo chí truyền thống, thậm chí thay thế một bộ phận người làm báo. Tuy nhiên, theo TS Trần Tiến, Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Truyền hình (VTV College), thách thức lớn nhất hiện nay không nằm ở công nghệ mà nằm ở khả năng đào tạo một thế hệ nhà báo mới đủ năng lực làm chủ công nghệ nhưng vẫn giữ được bản lĩnh nghề nghiệp, tư duy phản biện và chiều sâu nhân văn.
Ông cho rằng lịch sử phát triển báo chí đã chứng minh mỗi cuộc cách mạng công nghệ đều tạo ra những thay đổi mạnh mẽ trong phương thức tác nghiệp, nhưng chưa từng làm mất đi vai trò cốt lõi của người làm báo. AI cũng không phải ngoại lệ.
“Nhìn nhận một cách khách quan, sự bùng nổ của AI, mạng xã hội hay các nền tảng số ngày nay không phải là mối đe dọa triệt tiêu báo chí truyền thống. Ngược lại, đây chính là cơ hội vàng để báo chí chuyển mình và thay đổi mạnh mẽ hơn”, TS Trần Tiến nhận định.
Theo ông, công nghệ có thể hỗ trợ rất nhiều khâu trong quy trình sản xuất tin tức như thu thập dữ liệu, phân tích thông tin, biên tập nội dung hay cá nhân hóa trải nghiệm người đọc. Tuy nhiên, giá trị cốt lõi của báo chí vẫn nằm ở khả năng phát hiện vấn đề, kiểm chứng thông tin, phản biện xã hội và kết nối với cảm xúc con người. Đó là những yếu tố mà máy móc chưa thể thay thế.
Trong bối cảnh ấy, nhiệm vụ của các cơ sở đào tạo báo chí không đơn thuần là trang bị kỹ năng công nghệ cho sinh viên mà còn phải giúp họ phát triển tư duy nghề nghiệp, trách nhiệm xã hội và đạo đức báo chí – những nền tảng làm nên gi trị của một nhà báo chuyên nghiệp.
Sinh viên thuộc thế hệ số hiện nay có nhiều lợi thế nổi bật: tiếp cận công nghệ từ sớm, thành thạo các nền tảng số, nhanh chóng thích nghi với các công cụ mới và có khả năng sáng tạo nội dung đa phương tiện một cách linh hoạt. Đây là nguồn lực quan trọng cho quá trình chuyển đổi số của ngành báo chí.
Tuy nhiên, theo TS Trần Tiến, sự thành thạo công nghệ không đồng nghĩa với việc trở thành một nhà báo giỏi. Một tác phẩm báo chí có giá trị không chỉ được đo bằng tốc độ sản xuất hay số lượt tiếp cận trên mạng xã hội. Điều quan trọng hơn là chiều sâu thông tin, độ tin cậy và những giá trị tích cực mà tác phẩm mang lại cho cộng đồng. “Khoảng trống lớn nhất trong đào tạo báo chí hiện nay chính là bài toán kết nối giữa năng lực công nghệ với trải nghiệm thực tế”, ông nhấn mạnh.
Nhiều sinh viên có thể sử dụng thành thạo các phần mềm dựng hình, thiết kế đồ họa hay công cụ AI tạo nội dung, nhưng lại thiếu những trải nghiệm thực tiễn cần thiết để hiểu đời sống xã hội, nhận diện vấn đề và kể những câu chuyện có sức lay động công chúng. Thực tế cho thấy, một phóng viên trưởng thành không chỉ được hình thành từ giảng đường mà còn từ những chuyến đi thực tế, những lần tiếp xúc với người dân, doanh nghiệp, cơ quan quản lý và từ chính những va chạm nghề nghiệp ngoài hiện trường. Chính những trải nghiệm đó giúp người làm báo tích lũy vốn sống, phát triển tư duy phản biện và khả năng thấu cảm - những yếu tố quyết định chất lượng tác phẩm báo chí.
Vì vậy, theo TS Trần Tiến, đào tạo báo chí trong thời đại số cần vượt ra ngoài khuôn khổ truyền đạt kỹ năng. Nhà trường phải tạo ra môi trường để sinh viên được trải nghiệm nghề nghiệp thực sự, được đối diện với áp lực công việc, thời hạn sản xuất và yêu cầu về chất lượng thông tin như trong một tòa soạn chuyên nghiệp.
Mục tiêu cuối cùng là giúp người học không chỉ biết tạo ra những nội dung “nhanh” hay “bắt mắt” trên các nền tảng số, mà còn có khả năng kiến tạo những sản phẩm báo chí mang giá trị xã hội, có chiều sâu tư tưởng và chạm tới cảm xúc của công chúng.
Sự thay đổi của thị trường truyền thông cũng đang đặt ra yêu cầu phải đổi mới căn bản mô hình đào tạo báo chí. Theo TS Trần Tiến, mô hình đào tạo truyền thống vốn tập trung chủ yếu vào kỹ năng viết và sản xuất báo chí đơn nền tảng không còn phù hợp với nhu cầu thực tiễn. Một nhà báo hiện đại ngày nay phải có khả năng tác nghiệp đa nền tảng, biết khai thác dữ liệu số, sử dụng các công cụ AI và kể chuyện bằng nhiều loại hình truyền thông khác nhau.
Tuy nhiên, ông cho rằng việc đổi mới chương trình đào tạo không đồng nghĩa với việc đặt công nghệ ở vị trí trung tâm. “Công nghệ và AI chỉ nên được xem là công cụ nhằm mở rộng và nâng cao năng lực nghề nghiệp, chứ không thể thay thế tư duy phản biện, vốn sống trải nghiệm và sự thấu cảm nhân văn của người làm báo”, ông khẳng định.
Từ quan điểm đó, VTV College xây dựng triết lý đào tạo dựa trên ba trụ cột: “Chủ động công nghệ – Thực chiến hiện trường – Thấu cảm nhân văn”. Trong mô hình này, sinh viên được tiếp cận các chương trình đào tạo cập nhật những xu hướng mới nhất về AI, báo chí dữ liệu, sản xuất nội dung đa nền tảng và truyền thông số. Song song với đó là quá trình thực hành nghề nghiệp trong môi trường mô phỏng hoạt động của các cơ quan báo chí truyền thông hiện đại. Điểm đặc biệt là người học không chỉ học cách sử dụng công nghệ mà còn được rèn luyện khả năng tác nghiệp thực tế, làm việc nhóm, xử lý tình huống và chịu áp lực công việc như một phóng viên thực thụ.
Theo TS Trần Tiến, đào tạo báo chí hiệu quả không thể chỉ diễn ra trong lớp học. Người học cần được “nhúng mình” vào môi trường nghề nghiệp, trực tiếp tham gia vào quy trình sản xuất các sản phẩm truyền thông thật. Tại VTV College, sinh viên bắt buộc tham gia hoạt động tại Trạm sáng tạo thuộc Trung tâm Thực hành và Ứng dụng công nghệ. Đây là nơi sinh viên trực tiếp sản xuất nội dung, triển khai các dự án truyền thông và trải nghiệm đầy đủ quy trình làm việc của một cơ quan báo chí.
Sinh viên phải tự tìm đề tài, đi hiện trường, phỏng vấn nhân vật, thu thập dữ liệu, xử lý thông tin, sản xuất sản phẩm và hoàn thành đúng tiến độ được giao. Môi trường này giúp sinh viên sớm hình thành tư duy nghề nghiệp, rèn luyện tính kỷ luật và nâng cao khả năng thích ứng với thực tiễn.
Trong bối cảnh công tác tuyển sinh ngành báo chí đang phải cạnh tranh gay gắt với nhiều ngành nghề mới nổi, TS Trần Tiến cho rằng đây vừa là thách thức vừa là cơ hội. Giới trẻ hiện nay có sự quan tâm ngày càng lớn đối với lĩnh vực sáng tạo nội dung, truyền thông số và ứng dụng AI. Nếu các cơ sở đào tạo biết tận dụng xu hướng này để đổi mới chương trình học, tăng cường kết nối với doanh nghiệp và môi trường nghề nghiệp thực tế, ngành báo chí vẫn sẽ giữ được sức hút mạnh mẽ.
Quan trọng hơn, người học cần nhìn thấy con đường phát triển nghề nghiệp lâu dài trong hệ sinh thái truyền thông hiện đại, nơi nhà báo không chỉ là người đưa tin mà còn là nhà sáng tạo nội dung, nhà phân tích dữ liệu, người dẫn dắt dư luận và kết nối cộng đồng.
Theo TS Trần Tiến, trong thời đại AI, những kỹ năng kỹ thuật có thể được hỗ trợ ngày càng nhiều bởi công nghệ. Nhưng điều làm nên sự khác biệt của người làm báo vẫn là khả năng thấu hiểu con người và phản ánh chân thực hơi thở cuộc sống.
“Người làm báo trong thời đại AI dù có giỏi công nghệ đến đâu thì đích đến cuối cùng vẫn là khả năng kết nối sâu sắc với con người và đời sống xã hội”, ông nhấn mạnh
Tags:
(VNF) - Đề án Cải cách tổng thể thị trường tài chính Việt Nam đặt mục tiêu đến năm 2030, giá trị tài sản đầu tư của nhà đầu tư nước ngoài trên thị trường vốn, thị trường chứng khoán đạt khoảng 15% GDP.
(VNF) - Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an vừa khởi tố vụ án xảy ra tại Công ty cổ phần Đầu tư Y tế Việt Mỹ và các đơn vị liên quan.
(VNF) - Sau khi hoàn thành toàn bộ nghĩa vụ thi hành án dân sự trong vụ án xảy ra tại Tập đoàn Phúc Sơn, cựu Chủ tịch UBND tỉnh Vĩnh Phúc (cũ) Lê Duy Thành đã được Thi hành án dân sự TP Hà Nội trả lại hơn 21,3 tỷ đồng và 330.000 USD.
(VNF) - Mục tiêu tăng trưởng cao giai đoạn 2026–2030 đặt Việt Nam trước nhu cầu vốn đầu tư rất lớn. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, điểm nghẽn đang nằm ở khả năng chuyển nguồn lực sẵn có thành vốn trung và dài hạn cho hạ tầng, sản xuất, công nghệ và khu vực kinh tế tư nhân.
(VNF) - Ông Đỗ Thanh Bình, Phó trưởng Ban Tổ chức Trung ương, nguyên Bộ trưởng Bộ Nội vụ, được Bộ Chính trị điều động, phân công giữ chức bí thư Thành ủy Cần Thơ.
(VNF) - Ông Lê Quang Tùng, Bí thư Thành ủy Cần Thơ, được Bộ Chính trị điều động, phân công giữ chức Bí thư Tỉnh ủy An Giang nhiệm kỳ 2025-2030.
(VNF) - TP. HCM là đơn vị xét xử vụ án, 4 bị cáo trong vụ buôn lậu kim cương, phát sinh thêm hành vi đưa hối lộ, lừa đảo vào ngày 31/7.
(VNF) - Yêu cầu việc sửa Luật Đất đai phải đồng bộ, khơi thông nguồn lực nhưng không tư nhân hóa đất đai, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh nhà nước điều tiết, kiểm soát và quyết định giá đất.
(VNF) - Hơn 60 đối tác thương mại của Mỹ sẽ phải chịu mức thuế nhập khẩu mới từ ngày 24/7, đánh dấu bước leo thang tiếp theo trong chiến lược thuế quan của Tổng thống Mỹ Donald Trump.
(VNF) - Ông Nguyễn Mạnh Hùng được phân công giữ chức Phó bí thư Thường trực Tỉnh ủy Vĩnh Long, còn bà Hồ Thị Hoàng Yến giữ cương vị tương ứng tại Tây Ninh.
(VNF) - Ông Nguyễn Thanh Nhàn, Phó bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh An Giang, được Bộ Chính trị điều động, chỉ định giữ chức Phó bí thư Đảng ủy các cơ quan Đảng Trung ương nhiệm kỳ 2025-2030.
(VNF) - Ông Nguyễn Khắc Toàn, Chủ tịch UBND TP Huế, được Bộ Chính trị điều động, phân công giữ chức Phó bí thư Thường trực Thành ủy Đà Nẵng nhiệm kỳ 2025-2030.
(VNF) - Ông Nguyễn Hoàng Giang, Phó bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi, được Bộ Chính trị điều động, phân công giữ chức Phó trưởng ban Chính sách, chiến lược Trung ương.
(VNF) - Theo ông Lê Văn Tuấn, Phó Giám đốc Sở Xây dựng TP. Đà Nẵng, thành phố chưa có bất kỳ chủ trương hay quyết định chính thức nào liên quan đến việc di dời trung tâm hành chính thành phố.
(VNF) - Sau nửa đầu năm ghi nhận mức tăng trưởng ấn tượng, kinh tế Việt Nam đang bước vào giai đoạn nhiều thách thức hơn trong nửa cuối năm 2026 khi áp lực từ nhập siêu, lạm phát và tỷ giá xuất hiện đồng thời.
(VNF) - Ngân hàng Thế giới (WB) đã hạ triển vọng tăng trưởng của khoảng hai phần ba nền kinh tế trên thế giới. Trong khi đó, Việt Nam là một trong số ít quốc gia được nâng dự báo, với mức tăng trưởng GDP năm 2026 đạt 6,8% - cao nhất khu vực Đông Á - Thái Bình Dương.
(VNF) - Phó chủ tịch Thường trực Mai Xuân Liêm được phân công phụ trách Đảng bộ và điều hành UBND tỉnh Thanh Hóa trong thời gian kiện toàn chức danh chủ tịch.
(VNF) - Hội nghị Trung ương 3 khóa XIV, Ban Chấp hành Trung ương thảo luận theo tổ về Đề án thành lập thành phố Quảng Ninh và thành phố Bắc Ninh trực thuộc Trung ương, cùng nhiều nội dung quan trọng khác.
(VNF) - Bộ Nội vụ cho biết mức tăng lương tối thiểu vùng 7,8% từ năm 2027 không chỉ bù đắp trượt giá mà còn cao hơn khoảng 3,7% so với mức sống tối thiểu dự kiến của người lao động, qua đó góp phần cải thiện thu nhập nhưng vẫn bảo đảm hài hòa lợi ích của doanh nghiệp.
(VNF) - Bộ Nông nghiệp và Môi trường vừa trình Bộ Tư pháp hồ sơ dự án Luật Đất đai (sửa đổi), trong đó đề xuất nhiều thay đổi quan trọng về cơ chế định giá đất. Đáng chú ý, dự thảo bỏ quy định về "giá đất cụ thể", đồng thời bổ sung căn cứ tính tiền bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất theo hướng dựa trên bảng giá đất và hệ số điều chỉnh.
(VNF) - Số kim cương trị giá hơn 500 tỷ đồng đã được nhập lậu từ Hồng Kông và đưa vào hệ thống bán lẻ của Công ty TNHH MTV Vàng bạc đá quý Sài Gòn (SJC) để tiêu thụ.
(VNF) - Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 287/2026/NĐ-CP quy định về tiền bản quyền trong các lĩnh vực điện ảnh, mỹ thuật, nhiếp ảnh, nghệ thuật biểu diễn, báo chí và xuất bản. Trong đó, nghị định dành một chương quy định cụ thể về tiền bản quyền đối với tác phẩm báo chí, có hiệu lực thi hành từ ngày 1/9/2026.
(VNF) - Trong ngày làm việc thứ hai, Hội nghị Trung ương 3 đã thảo luận nhiều nội dung quan trọng, trong đó quy định về những điều đảng viên không được làm, định hướng sửa Luật Đất đai.
(VNF) - Ông Nguyễn Tiến Hải, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy An Giang, được Thủ tướng giao giữ Quyền Bộ trưởng Nội vụ, thay ông Đỗ Thanh Bình chuyển công tác.
(VNF) - Với mức tăng 8,39% trong quý II và 8,18% sau nửa đầu năm, GDP Việt Nam đang ghi nhận một trong những nhịp tăng trưởng mạnh nhất nhiều năm qua. Để đạt mục tiêu tăng trưởng 2 con số cho cả năm, tiến độ giải ngân đầu tư công được nhìn nhận là yếu tố quyết định.
(VNF) - Đề án Cải cách tổng thể thị trường tài chính Việt Nam đặt mục tiêu đến năm 2030, giá trị tài sản đầu tư của nhà đầu tư nước ngoài trên thị trường vốn, thị trường chứng khoán đạt khoảng 15% GDP.
(VNF) - Sau hơn 50 năm đưa vào sử dụng, khu tập thể Trương Định (phường Tương Mai, Hà Nội) đã xuống cấp nghiêm trọng, nhiều hạng mục hư hỏng và bị cơi nới, lấn chiếm. Theo quy hoạch mới được công bố, khu tập thể sẽ được cải tạo, xây dựng lại bằng 2 tòa chung cư cao tối đa 30 tầng với hơn 1.000 căn hộ.
