Báo chí Việt Nam: Cuộc tái định vị trong môi trường số
(VNF) - Câu chuyện của báo chí Việt Nam trong những năm tới có lẽ sẽ không được quyết định chủ yếu bởi việc AI thay thế bao nhiêu nhà báo hay hệ thống còn bao nhiêu cơ quan báo chí. Điều đáng chú ý hơn nằm ở vị trí mới mà báo chí đang được giao trong môi trường số. Nó không còn là trung tâm duy nhất của đời sống thông tin, nhưng vẫn là một trong số ít nơi có khả năng tạo dựng sự tin cậy ở quy mô lớn.
Trọng tâm không còn là nội dung
Vài năm gần đây, những thay đổi về quy hoạch báo chí, chuyển đổi số, các quy định mới đối với nền tảng xuyên biên giới, những thảo luận về dữ liệu, AI hay định danh số liên tục xuất hiện trong cùng một không gian chính sách. Nếu tách riêng từng câu chuyện, rất khó nhìn thấy mối liên hệ giữa chúng. Nhưng khi đặt cạnh nhau, chúng lại gợi ra một câu hỏi khác: điều gì xảy ra khi phần lớn sự chú ý của xã hội không còn nằm trong những kênh thông tin từng giữ vai trò trung tâm suốt nhiều thập niên?
Đã có một thời báo chí, trường học, đại học hay các cơ quan công quyền gần như cùng nằm trong một vòng ảnh hưởng. Chúng không chỉ cung cấp thông tin hay tri thức, mà còn giúp xã hội hình thành một cách hiểu tương đối giống nhau về những gì đang diễn ra xung quanh mình. Báo chí giữ vị trí đặc biệt trong vòng ảnh hưởng đó. Một thông tin xuất hiện trên báo không hẳn quan trọng hơn những nơi khác, nhưng mang một mức độ tin cậy khác. Khi cần xác nhận một sự kiện, theo dõi một biến động lớn hay hiểu một chính sách mới, báo chí thường là nơi người ta tìm đến trước tiên. Vai trò đó không phải ngẫu nhiên mà có. Nó được hình thành trong một môi trường mà việc sản xuất thông tin, phân phối thông tin và tạo ảnh hưởng phần lớn vẫn nằm trong cùng một hệ thống.

Những điều từng tạo nên vị trí ấy không còn nguyên vẹn. Internet làm cho thông tin xuất hiện ở khắp nơi. Mạng xã hội thay đổi cách con người tiếp cận thông tin. AI tiếp tục kéo chi phí sản xuất nội dung xuống thấp hơn nữa. Chỉ trong một thời gian ngắn, người làm ra nội dung và người nắm giữ công chúng không còn là một. Một cơ quan báo chí có thể đầu tư nhiều hơn, sản xuất nhiều hơn và chuyên nghiệp hơn nhưng vẫn khó tiếp cận công chúng hơn trước. Điều này không chỉ xảy ra với báo chí. Trường học, đại học hay nhiều tổ chức khác cũng đang gặp câu chuyện tương tự. Họ có thể sở hữu nhiều tri thức hơn nhưng lại khó tạo ảnh hưởng hơn. Công nghệ không làm giảm lượng thông tin trong xã hội. Nó làm thay đổi con đường thông tin đi tới công chúng.
Nếu hiểu đươc điều đó, nhiều thay đổi gần đây ở Việt Nam trở nên dễ hiểu hơn. Trong một thời gian dài, các cuộc tranh luận về báo chí thường xoay quanh nội dung: viết gì, đăng gì, tổ chức ra sao. Nhưng vài năm gần đây, trọng tâm bắt đầu dịch chuyển. Dữ liệu, nền tảng, AI, định danh số hay các hệ thống xác thực xuất hiện ngày càng nhiều trong các cuộc thảo luận liên quan đến truyền thông. Điều đáng chú ý là phần lớn những thay đổi này không còn xoay quanh nội dung báo chí theo nghĩa truyền thống. Trọng tâm ngày càng dịch chuyển về dữ liệu, nền tảng và khả năng tiếp cận công chúng. Điều đó cho thấy bài toán mà Việt Nam đang xử lý đã khác trước.
Vị trí mới của báo chí Việt Nam
Việt Nam không phải trường hợp duy nhất đối mặt với thách thức này. Châu Âu đang xây dựng các quy định mới đối với nền tảng số và AI. Trung Quốc đầu tư mạnh vào hạ tầng dữ liệu và các hệ sinh thái công nghệ trong nước. Mỹ cũng dành ngày càng nhiều sự chú ý cho ảnh hưởng của các nền tảng đối với đời sống công cộng. Cách tiếp cận khác nhau nhưng đều xuất phát từ cùng một thực tế: phần lớn sự chú ý của xã hội đang được tạo thành bởi trung gian là những hệ thống công nghệ có quy mô và sức ảnh hưởng vượt xa phạm vi của bất kỳ cơ quan truyền thông đơn lẻ nào.
Việt Nam có bài toán riêng của mình. Một mặt, nền kinh tế phụ thuộc mạnh vào hội nhập quốc tế và không thể tự tách mình khỏi các dòng chảy công nghệ toàn cầu. Mặt khác, sự phụ thuộc hoàn toàn vào các nền tảng bên ngoài cũng đồng nghĩa với việc ngày càng nhiều ảnh hưởng xã hội được tạo ra ở những nơi nằm ngoài khả năng tác động trực tiếp của các cơ quan trong nước. Có lẽ đó là lý do báo chí ngày càng được đặt cạnh dữ liệu, AI và nền tảng số trong cùng một bài toán. Chỉ riêng sự thay đổi trong cách đặt vấn đề cũng cho thấy vị trí của báo chí đã khác trước.
Báo chí Việt Nam vì thế đang bước vào một giai đoạn mà nhiều thước đo quen thuộc dần mất giá trị. Tốc độ từng là lợi thế lớn. Số lượng nội dung từng là lợi thế lớn. Độ phủ từng là lợi thế lớn. Nhưng công nghệ đang làm cho những lợi thế ấy dễ bị san bằng hơn bao giờ hết. Báo chí có thể đi theo nhiều hướng khác nhau. Ở một đầu là xu hướng tập trung vào kiểm chứng, điều tra và giải thích, nơi giá trị của báo chí tăng lên cùng với sự bùng nổ của thông tin. Ở đầu còn lại là khả năng hệ thống vẫn giữ nguyên cấu trúc hiện nay nhưng dần đánh mất sự chú ý của công chúng vào tay các nền tảng.
Giữa hai khả năng đó đang xuất hiện một hướng vận động khác đáng chú ý hơn. Báo chí không còn được nhìn như một ngành hoạt động tương đối độc lập mà dần trở thành một phần của hệ thống rộng hơn gồm dữ liệu, AI, nền tảng số và các công cụ kết nối với công dân. Nếu nhìn vào những gì đang diễn ra vài năm gần đây, từ chuyển đổi số báo chí đến những thảo luận về dữ liệu và AI trong khu vực công, đây có lẽ là hướng đang hiện ra rõ nhất.
Nhìn theo hướng đó, câu chuyện của báo chí Việt Nam trong những năm tới có lẽ sẽ không được quyết định chủ yếu bởi việc AI thay thế bao nhiêu nhà báo hay hệ thống còn bao nhiêu cơ quan báo chí. Những thay đổi ấy dù quan trọng vẫn thuộc về phần dễ nhìn thấy. Điều đáng chú ý hơn nằm ở vị trí mới mà báo chí đang được giao trong môi trường số. Nó không còn là trung tâm duy nhất của đời sống thông tin, nhưng vẫn là một trong số ít nơi có khả năng tạo dựng sự tin cậy ở quy mô lớn.
Báo chí là nơi những chuyển động này hiện ra sớm hơn những lĩnh vực khác. Vì thế, nhìn vào báo chí lúc này có thể thấy nhiều điều hơn chính câu chuyện của báo chí. Nhìn theo hướng đó, những gì đang diễn ra không chỉ là câu chuyện của một ngành. Báo chí đơn giản là nơi người ta nhìn thấy sự thay đổi sớm hơn. Phía sau đó là nỗ lực thích nghi của cả một hệ thống trước một môi trường mà dữ liệu, nền tảng và AI đang tham gia ngày càng sâu vào việc định hình đời sống công cộng và sự hình thành một hệ thống quản lý sự chú ý của công chúng như một cấu trúc hạ tầng của chủ quyền quốc gia.
Tòa soạn báo chí thời đại số: Mô hình nào để tối ưu?
- Tòa soạn báo chí thời đại số: Mô hình nào để tối ưu? 19/06/2026 11:00
- Bất đối xứng và câu chuyện kinh tế báo chí trong kỷ nguyên số 19/06/2026 07:30
- Báo chí đa dạng hóa nguồn thu trong kỷ nguyên hậu nền tảng 18/06/2026 07:30
'Trách nhiệm xã hội, đạo đức nghề nghiệp quyết định uy tín và sức sống của cơ quan báo chí'
(VNF) - Theo Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Trịnh Văn Quyết, trách nhiệm xã hội, đạo đức nghề nghiệp là yếu tố quyết định uy tín và sức sống của mỗi cơ quan báo chí.
Bất đối xứng và câu chuyện kinh tế báo chí trong kỷ nguyên số
(VNF) - Báo chí sở hữu nội dung nhưng không sở hữu người dùng, nền tảng không sản xuất nội dung nhưng sở hữu người dùng. Khủng hoảng kinh tế báo chí hôm nay không chỉ là câu chuyện doanh thu mà là bài toán về giá trị của thông tin trong kỷ nguyên số.
Việt - Nga thúc đẩy đàm phán xây Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1
(VNF) - Thủ tướng Lê Minh Hưng và Tổng thống Nga Vladimir Putin nhất trí thúc đẩy đàm phán để sớm đưa vào triển khai dự án xây dựng Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1.
'Tập trung điều tra, xử lý nghiêm vụ án sân bay Long Thành, trụ sở Bộ Ngoại giao'
(VNF) - Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực (Ban Chỉ đạo) yêu cầu tập trung điều tra, xử lý nghiêm các vụ án, vụ việc liên quan đến dự án sân bay Long Thành, trụ sở Bộ Ngoại giao và trong lĩnh vực khác.
Phó Thủ tướng yêu cầu gỡ vướng về tạm hoãn xuất cảnh do nợ thuế
(VNF) - Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng giao Bộ Tài chính sửa quy định hoãn xuất cảnh do nợ thuế, sau phản ánh vướng mắc thực tế của người dân, doanh nghiệp.
‘Ông lớn’ năng lượng Nga cam kết hỗ trợ Việt Nam xây trung tâm hạt nhân mới hiện đại
(VNF) - Tổng Giám đốc Tập đoàn Năng lượng nguyên tử quốc gia Nga (Rosatom) A. Likhachev khẳng định tập đoàn sẵn sàng hỗ trợ Việt Nam xây dựng ngành công nghiệp hạt nhân, xây dựng trung tâm hạt nhân mới hiện đại, sử dụng năng lượng hạt nhân vì mục đích hòa bình, đào tạo chuyên gia hạt nhân chất lượng cao...
Báo chí đa dạng hóa nguồn thu trong kỷ nguyên hậu nền tảng
(VNF) - Cuộc họp Excutive News Summit do Google News Initiative tổ chức tại Singapore tháng 6/2026 bất ngờ dành hẳn một phiên để nói về “nền kinh tế sáng tạo nội dung” (creator economy), với sự tham dự của nhiều nhà sáng tạo hàng đầu khu vực, trong đó có Việt Nam. Và những con số mà họ đưa ra khiến các cơ quan báo chí phải giật mình.
Khởi tố 187 bị can chiếm đoạt 181 tỷ đồng trong vụ 'hợp đồng kỳ nghỉ'
(VNF) - Theo Công an Hà Nội, các đối tượng đã chiếm đoạt của 493 người bị hại tham gia nộp tiền mua kỳ nghỉ, nộp tiền đặt cọc chuyển nhượng kỳ nghỉ số tiền hơn 181 tỷ đồng.
Bộ Tài chính: 'Không có kịch bản tăng trưởng dưới 10% trong năm 2026'
(VNF) - Lãnh đạo Bộ Tài chính cho biết đang xây dựng nhiều kịch bản điều hành kinh tế cho năm 2026 nhưng không có kịch bản nào đặt mục tiêu tăng trưởng thấp hơn 10%.
Trình Quốc hội sửa Luật Chứng khoán vào tháng 10
(VNF) - Đại diện Uỷ ban Chứng khoán Nhà nước cho biết Luật Chứng khoán sửa đổi sẽ được trình Quốc hội xem xét tại kỳ họp tháng 10/2026
'Đừng chỉ nhìn con số nhập siêu để đánh giá sức khỏe nền kinh tế'
(VNF) - Mức nhập siêu 13,8 tỷ USD trong 5 tháng đầu năm đang làm dấy lên nhiều lo ngại về triển vọng thương mại của Việt Nam. Tuy nhiên, theo Cục Thống kê, điều quan trọng không nằm ở con số nhập siêu mà ở chất lượng của dòng nhập khẩu và khả năng tạo ra năng lực sản xuất mới cho nền kinh tế trong tương lai.
Đọc gì trên Tạp chí Đầu tư Tài chính số tháng 6/2026?
(VNF) - Với hàng trăm trang nội dung chuyên sâu, đề cập tới những vấn đề nổi bật nhất của nền kinh tế Việt Nam và quốc tế, Tạp chí Đầu tư Tài chính số đặc biệt (tháng 6/2026) là ấn phẩm hữu ích cho giới chuyên gia, nhà quản lý, lãnh đạo doanh nghiệp và cộng đồng đầu tư kinh doanh.
Nghệ An định hình 5 hành lang kinh tế, 6 trung tâm đô thị động lực
(VNF) - Theo đề xuất điều chỉnh quy hoạch, không gian kinh tế - xã hội Nghệ Am được tổ chức theo mô hình gồm 1 trung tâm động lực tăng trưởng chính, 2 cực tăng trưởng, 3 vùng không gian phát triển kinh tế - xã hội, 4 trụ cột phát triển, 5 hành lang kinh tế và 6 trung tâm đô thị động lực.
Báo chí trước 'biển' mạng xã hội: Cộng sinh hay cuộc chiến sinh tồn?
(VNF) - Trong bối cảnh bùng nổ của công nghệ và mạng xã hội, ranh giới giữa báo chí chính thống và các nền tảng thông tin số ngày càng trở nên phức tạp. Thực trạng "báo hóa" trang thông tin điện tử cùng nạn vi phạm bản quyền đang đặt ra nhiều thách thức gay gắt cho các cơ quan báo chí chính thống.
Chủ tịch Quốc hội: Khắc phục triệt để 'bệnh' luật chờ nghị định, nghị định chờ thông tư
(VNF) - Nhấn mạnh yêu cầu nâng cao chất lượng công tác lập pháp, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cho rằng cần chấm dứt tình trạng "luật chờ nghị định, nghị định chờ thông tư" kéo dài nhiều năm, tránh làm giảm hiệu quả thi hành pháp luật và cản trở sự phát triển.
Đề xuất công an được xử phạt vi phạm của công ty xổ số
(VNF) - Bộ Tài chính đã bổ sung các quy định về thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực kinh doanh xổ số đối với các chức danh Công an nhân dân.
Viện trưởng Viện Khoa học môi trường chỉ đạo chỉnh sửa kết quả quan trắc
(VNF) - Bị can Nguyễn Thị Phương Thảo, Viện trưởng Viện Khoa học môi trường và sức khỏe cộng đồng bị cáo buộc đã chỉ đạo chỉnh sửa kết quả quan trắc trong vụ xả thải vượt chuẩn ở khu công nghiệp Quang Minh.
Điểm tên 5 Chủ tịch công ty ngành điện đồng loạt bị khởi tố, bắt tạm giam
(VNF) - Chủ tịch của các công ty ngành điện gồm TV1, TV2, TV3 và TV4 vừa bị khởi tố, bắt tạm giam đều thuộc nhóm doanh nghiệp tư vấn xây dựng điện, do Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) nắm cổ phần chi phối.
Thủ tướng: ‘Không có ngoại lệ’ đối với tiến độ sân bay Long Thành
(VNF) - Tại buổi làm việc với Đồng Nai, Thủ tướng đã yêu cầu rà soát, xác định lộ trình hoàn thành sớm nhất các quy hoạch, đặc biệt là các quy hoạch liên quan sân bay Long Thành.
'Nếu tốc độ như thời gian qua, tăng trưởng của TP.HCM sẽ thấp hơn mục tiêu 1,7 điểm phần trăm'
(VNF) - Theo Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn, cnếu duy trì tốc độ như thời gian qua, TP. HCM sẽ gặp nhiều thách thức trong hoàn thành mục tiêu tăng trưởng từ 10 - 11% trong năm nay. Mức tăng trưởng thực tế có thể thấp hơn mục tiêu khoảng 1,7 điểm phần trăm.
Nhập siêu gần 14 tỷ USD: DN tăng tốc sản xuất hay chỉ báo đáng lo?
(VNF) - Việt Nam nhập siêu gần 14 tỷ USD trong 5 tháng đầu năm 2026, song theo TS. Lê Duy Bình, phần lớn đến từ nhập khẩu máy móc, thiết bị và nguyên liệu phục vụ sản xuất. Đây là tín hiệu cho thấy doanh nghiệp đang tăng tốc mở rộng sản xuất và chuẩn bị cho các đơn hàng mới, dù vẫn đặt ra yêu cầu nâng cao năng lực cung ứng trong nước để giảm phụ thuộc nhập khẩu.
Bắt 83 người Trung Quốc lập 'đại bản doanh' lừa đảo tại TP. HCM
(VNF) - Công an TP. HCM vừa phát hiện nhóm 83 người nước ngoài mang quốc tịch Trung Quốc, phần lớn nhập cảnh trái phép từ Campuchia vào Việt Nam, thuê toàn bộ khách sạn The Emerald Gold tại khu phố Hòa Phú 4, thuộc phường Bình Dương để làm nơi hoạt động.
Hà Nội: Đề xuất thí điểm mô hình kinh tế ban đêm tại Bát Tràng
(VNF) - Đề xuất cho phép thí điểm mô hình kinh tế ban đêm tại làng nghề Bát Tràng, Chủ tịch Hiệp hội Thủ công mỹ nghệ và Làng nghề Hà Nội nhấn mạnh nên phát triển theo hướng phát huy giá trị văn hóa, lịch sử và hệ thống di sản sẵn có.
Chủ tịch Hà Nội: 'Quá thận trọng thì lỡ cơ hội, nhưng nóng vội thì có thể rủi ro'
(VNF) - Theo Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Vũ Đại Thắng, nếu quá thận trọng trong xây dựng chính sách thì sẽ bỏ lỡ cơ hội phát triển, nhưng nếu nóng vội thì có thể phát sinh những rủi ro trong thực tiễn
'Trách nhiệm xã hội, đạo đức nghề nghiệp quyết định uy tín và sức sống của cơ quan báo chí'
(VNF) - Theo Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Trịnh Văn Quyết, trách nhiệm xã hội, đạo đức nghề nghiệp là yếu tố quyết định uy tín và sức sống của mỗi cơ quan báo chí.
Thăm khu nhà ở xã hội 1.500 tỷ đồng tại Hà Nội sắp đón cư dân về ở
(VNF) - Dự án nhà ở xã hội CT3 - Thăng Long Green City tại khu đô thị mới Kim Chung (xã Thiên Lộc, Hà Nội) đang bước vào giai đoạn hoàn thiện cuối cùng sau hơn một năm thi công, dự kiến đưa vào vận hành trong quý IV/2026.































































