Năng lượng hạt nhân trỗi dậy: Từ bóng tối hai thập kỷ đến tham vọng nghìn tỷ USD
(VNF) - Hai thập kỷ vừa qua không phải là thời kỳ tươi sáng của năng lượng hạt nhân. Tuy nhiên thời gian gần đây dạng năng lượng này đang nhận được sự quan tâm lớn. Các chính phủ xây dựng nhiều dự án năng lượng hạt nhân, trong khi các ông lớn công nghệ sẵn sàng đầu tư hàng tỷ USD .
- Gen Z Mỹ kiện Tổng thống Trump vì vấn đề môi trường 19/09/2025 08:45
Sự "phục hưng" của năng lượng hạt nhân
Hai thập kỷ qua không phải là thời kỳ tươi sáng của năng lượng hạt nhân, theo The Economist. Dù năng lượng hạt nhân vẫn chiếm phần quan trọng trong cơ cấu điện của một số quốc gia, không một nhà máy nào ở châu Âu hay Bắc Mỹ được xây dựng đúng tiến độ và ngân sách.
Nhiều dự án hạt nhân đắt đỏ ở Mỹ, Anh và Phần Lan đang lao đao vì chậm trễ và đội vốn.
Tuy nhiên, thời gian gần đây, năng lượng hạt nhân đang nhận được sự chú ý ngày càng lớn. Theo The Economist, có 3 yếu tố chính đang thúc đẩy niềm tin lạc quan vào năng lượng hạt nhân.
Thứ nhất, chính phủ nhiều nước phương Tây đang khao khát có một nguồn điện an toàn và độc lập. Thứ hai là nhu cầu khổng lồ của các tập đoàn công nghệ về nguồn điện ổn định và ít phát thải. Thứ ba, những mô hình vận hành và tài chính mới có thể cải thiện tính rủi ro kinh tế của các dự án hạt nhân.

Mỹ là nơi chứng kiến sự thay đổi rõ rệt nhất. Tổng thống Donald Trump đã kêu gọi tăng gấp 4 lần công suất hạt nhân nội địa lên 400GW vào năm 2050.
Theo nhiều chuyên gia, mục tiêu này là quá tham vọng. Tuy nhiên, nó đã khơi dậy cả hệ thống chính trị.
Đạo luật “One Big Beautiful Bill” được thông qua hồi tháng 7 đã rót hàng loạt ưu đãi thuế cho ngành hạt nhân. Nhiều tiểu bang, chẳng hạn như Texas đang trải thảm đỏ để mời gọi các dự án hạt nhân. New York - nơi từng đóng cửa một nhà máy hạt nhân lớn vào năm 2021 - nay muốn công ty điện lực nhà nước xây dựng thêm nhà máy mới.
Ở bên kia Đại Tây Dương, Ủy ban châu Âu đã công bố lộ trình vào tháng 6, dự báo công suất hạt nhân tăng từ 100GW lên tối đa 145GW đến năm 2050. Pháp đang chuẩn bị xây thêm 6 nhà máy hạt nhân mới. Trong khi đó, chính phủ Anh quyết định triển khai “Sizewell C”, 2 lò phản ứng hạt nhân khổng lồ có chi phí hơn 51 tỷ USD.
Thụy Điển xác nhận kế hoạch xây nhiều lò phản ứng hạt nhân nhỏ dạng mô-đun (SMR). Những lò SMR này có thể được chế tạo trong nhà máy, sau đó vận chuyển và lắp đặt tại các địa điểm thích hợp.

Theo Ngân hàng Barclays, từ năm 2030–2050, công suất hạt nhân ròng ngoài Trung Quốc và Nga có thể tăng hơn 50%, lên hơn 450GW, trong đó SMR chiếm 40–60%, tương đương thị trường 1.000 tỷ USD.
Các Big Tech đua nhau rót tiền
Bên cạnh chính phủ, hàng chục startup cũng đang theo đuổi nhiệt hạch hạt nhân - một công nghệ rủi ro hơn nhưng có triển vọng đem lại nguồn năng lượng sạch gần như vô hạn. Các gã khổng lồ công nghệ đang rót vốn vào cả 2 hướng: SMR lẫn nhiệt hạch hạt nhân.
Riêng với SMR, các startup đã huy động được hơn 2 tỷ USD từ đầu năm 2024 đến nay. Hồi tháng 6, Oklo (được Sam Altman, CEO của OpenAI hậu thuẫn) gọi vốn được 460 triệu USD. TerraPower (do Bill Gates sáng lập) gọi vốn 650 triệu USD. Google thì ký thỏa thuận hỗ trợ Kairos Power phát triển SMR.
Trong khi đó, các startup nhiệt hạch cũng thu hút nguồn vốn khổng lồ. Commonwealth Fusion Systems (cũng được Bill Gates đầu tư) huy động 863 triệu USD hôm 26/8. Tổng cộng, các startup nhiệt hạch đã kêu gọi 2,6 tỷ USD trong vòng 1 năm nay.
Giám đốc năng lượng tiên tiến của Google, ông Michael Terrell cho biết ngành công nghệ cần “nguồn điện sạch, ổn định” từ hạt nhân, bên cạnh năng lượng tái tạo. Ông cho biết ngành công nghệ sẽ ủng hộ năng lượng hạt nhân trong “ngắn hạn, trung hạn và dài hạn”.

Một nhà máy ở bang Illinois, Mỹ của Constellation Energy là minh chứng sự hỗ trợ to lớn từ các big tech. Nhà máy này từng bị thua lỗ và dự kiến đóng cửa năm 2027 khi hết trợ cấp. Tuy nhiên hồi tháng 6, Meta đã ký thỏa thuận 20 năm để kéo dài vòng đời nhà máy, đổi lại tập đoàn này nhận tín chỉ carbon từ sản xuất điện hạt nhân. Năm ngoái, Microsoft cũng ký thỏa thuận tương tự để tái khởi động một lò phản ứng đã ngừng hoạt động tại bang Pennsylvania.
Nhìn chung, ông Terrell tin rằng sự hậu thuẫn của các ông lớn công nghệ có thể đem về thêm 30GW điện cho thị trường – một con số vô cùng ấn tượng, theo The Economist.
Nhưng không chỉ có các big tech đổ tiền vào ngành. Các công ty trong chuỗi cung ứng hạt nhân cũng đang huy động hàng trăm triệu USD qua phát hành cổ phiếu. Giá cổ phiếu của các công ty niêm yết đã tăng vọt kể từ khi ông Trump ban hành sắc lệnh hỗ trợ ngành năng lượng hạt nhân.
Ông Jacob DeWitte, CEO của công ty năng lượng hạt nhân Oklo, nhận xét: “Không còn tư duy khan hiếm phụ thuộc vào tiền chính phủ nữa, nên chúng tôi có thể thử nhiều hướng cùng lúc".
Tất cả những điều này đang mang tới các mô hình tài chính và vận hành mới nhằm giải quyết tính rủi ro kinh tế của việc xây dựng nhà máy hạt nhân.
Theo Ngân hàng Barclays, chi phí của cả hạt nhân truyền thống và SMR hiện “đều vượt quá giá thị trường của điện”.

Trung Quốc và Hàn Quốc đã chứng minh rằng có thể xây dựng lò lớn trong vòng 5 năm và đúng ngân sách. Cả 2 nước đã chuẩn hóa thiết kế, xây nhiều lò tại cùng một địa điểm, và triển khai liên tục các dự án để duy trì lực lượng lao động và chuỗi cung ứng, từ đó giảm chi phí.
Theo một nghiên cứu trên tạp chí Nature của Đại học Johns Hopkins, “thị trường điện khổng lồ và đang mở rộng” của Trung Quốc giúp kích thích đầu tư vào chuỗi cung ứng. Phương Tây có thể học theo cách tăng nhu cầu như vậy, mặc dù sẽ có những khó khăn.
Thực tế còn nhiều khó khăn
Đổi mới các mô hình tài chính là quan trọng, nhưng cải tiến vận hành cũng cần thiết.
“Không thể làm 1 hay 2 dự án, mà phải làm 10… cần một chương trình quốc gia chứ không phải vài dự án riêng lẻ”, chuyên gia Armond Cohen nhận định.
Công ty Westinghouse có vẻ đồng tình, khi muốn khởi công 10 lò AP1000 tại Mỹ trước năm 2030. The Nuclear Company cũng theo đuổi cách tiếp cận “thiết kế một lần, xây nhiều lần”. Chủ tịch Patrick Maloney nói công ty ông hướng tới việc gom các khách hàng lại để xây dựng 6 lò giống hệt nhau.
Dẫu có nhiều tín hiệu tích cực, cuộc “phục hưng” của năng lượng hạt nhân vẫn gặp nhiều trở ngại. Kinh tế vẫn là vấn đề khó nhằn. Quy định khắt khe là rào cản lớn, còn nỗ lực cắt giảm thủ tục có nguy cơ vấp phải phản ứng từ công chúng. Trong khi đó, chuỗi cung ứng chưa hoàn thiện; lao động có tay nghề khan hiếm. Những người am hiểu về ngành này đều hiểu rõ: cả nguồn vốn chính phủ và đầu tư tư nhân đều dễ biến động.
Tuy nhiên, những người tiên phong vẫn không hề nao núng. Theo ông Clay Sell, CEO start up SMR X-energy: “Chưa bao giờ cơ hội dành cho các nhà đổi mới hạt nhân lại rộng mở đến thế, thậm chí còn hơn cả buổi bình minh của kỷ nguyên hạt nhân thương mại những năm 1960.” Lời tuyên bố này phản ánh khát vọng đang dâng cao của ngành – cho dù thực tế vẫn còn nhiều khó khăn.
Châu Âu 'tuyên chiến' thầm lặng với Nga
Hai tháng xung đột Trung Đông: Nguy cơ khủng hoảng đe dọa các nền kinh tế mới nổi
(VNF) - Hai tháng sau khi chiến sự Iran bùng phát, tác động kinh tế không còn bó hẹp ở Trung Đông mà đã lan rộng sang các thị trường mới nổi. Giá năng lượng tăng cao, lạm phát leo thang và áp lực tài chính gia tăng đang khiến nhiều nền kinh tế đối mặt nguy cơ bất ổn ngày càng lớn.
Giá vàng tiếp tục tăng mạnh, tái chiếm mốc 5.000 USD/ounce?
(VNF) - Khảo sát của Reuters cho thấy giá vàng có thể tiếp tục tăng trong năm 2026 nhờ nhu cầu từ ngân hàng trung ương và bất ổn kinh tế, bất chấp ảnh hưởng từ xung đột Trung Đông.
Khi Hormuz dậy sóng: Mỹ - Trung tranh ngôi 'bá chủ' năng lượng toàn cầu
(VNF) - Việc phong tỏa eo biển Hormuz đang gây ra những tác động sâu rộng lên thị trường năng lượng toàn cầu. Nhưng phía sau cuộc khủng hoảng này, một cuộc cạnh tranh lớn hơn cũng đang diễn ra khi Mỹ và Trung Quốc chạy đua để giành quyền định hình trật tự năng lượng của tương lai.
TT Trump cảnh báo hạ tầng dầu mỏ của Iran sắp ‘nổ tung’
(VNF) - Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 26/4 tuyên bố cơ sở hạ tầng dầu mỏ của Iran có thể phát nổ trong khoảng 3 ngày tới do các sự cố kỹ thuật nghiêm trọng, bị làm trầm trọng thêm bởi lệnh phong tỏa của Mỹ đối với các tàu chở dầu của nước này.
Tokyo Kiraboshi: Ngân hàng Nhật và lối đi riêng thâm nhập vào Việt Nam
(VNF) - Tập đoàn tài chính Tokyo Kiraboshi hợp tác Tập đoàn Tân Long và công ty khởi nghiệp Megaplan của Hàn Quốc trong lĩnh vực nuôi trồng thủy sản... Đây là bước đi mở rộng thị phần ở Việt Nam
Một loại nguyên liệu khan hiếm và tăng giá, Zara, H&M, Nike... trước nguy cơ 'khủng hoảng'
(VNF) - Giá nhiên liệu hóa thạch tăng mạnh đang đẩy chi phí sản xuất polyester leo thang, gây áp lực lên toàn bộ chuỗi cung ứng may mặc tại châu Á. Khi nguyên liệu đầu vào từ dầu mỏ tăng giá và nguồn cung gián đoạn, các nhà sản xuất buộc phải nâng giá, kéo theo nguy cơ tác động đến các thương hiệu thời trang lớn như Zara, H&M, Nike...
Đổ vỡ tín dụng tư nhân: Nỗi lo bị thổi phồng hay rủi ro được giấu kín?
(VNF) - Dù thường bị gắn mác “quả bom hẹn giờ” tiếp theo của hệ thống tài chính, tín dụng tư nhân thực chất có cấu trúc an toàn hơn nhiều so với các định chế từng gây ra khủng hoảng năm 2008. Tuy vẫn tồn tại những rủi ro nhất định, dữ liệu cho thấy mối đe dọa mà lĩnh vực này đặt ra mang tính cục bộ và được kiểm soát tốt hơn, thay vì có khả năng gây ra một cú sốc hệ thống.
Lãi suất tăng mạnh và dòng vốn hàng chục tỷ USD rút khỏi thị trường
(VNF) - Tuần qua, kinh tế - tài chính toàn cầu tiếp tục chịu ảnh hưởng mạnh từ xung đột địa chính trị, chính sách tiền tệ và dòng vốn quốc tế. Những biến động này không chỉ tác động tới các thị trường lớn mà còn lan rộng tới các nền kinh tế mới nổi.
Bí ẩn 6.000 tấn vàng dưới lòng New York: Kho báu khổng lồ không thuộc về Mỹ
Giữa lòng New York, hàng nghìn tấn vàng được cất giữ trong một kho đặc biệt dưới lòng đất. Nhưng điều bất ngờ là số vàng này không thuộc về Mỹ. Vậy ai mới là chủ nhân thực sự?
Tỷ phú sở hữu Louis Vuitton cảnh báo 'thảm họa toàn cầu' vì chiến sự Trung Đông
(VNF) - Giám đốc điều hành của LVMH (Moët Hennessy Louis Vuitton), tỷ phú Bernard Arnault vừa cảnh báo về một “thảm họa toàn cầu” nếu cuộc xung đột ở Trung Đông không được giải quyết.
Đàm phán Mỹ - Iran lại rơi vào bế tắc vì bất đồng mới
(VNF) - Quyết định phút chót của Tổng thống Donald Trump đã khiến tiến trình đàm phán với Iran thêm bế tắc. Trong khi các cuộc thương lượng không đạt kết quả, căng thẳng tại Trung Đông tiếp tục gia tăng với những động thái mới và lập trường cứng rắn từ các bên liên quan.
Khách hàng giảm chi tiêu, Coca-Cola hụt doanh thu hơn 12 tỷ USD
(VNF) - Trong khi lưu lượng khách đến nhà hàng suy giảm và tăng trưởng doanh thu chững lại, Coca-Cola đang đẩy mạnh hợp tác với các chuỗi F&B nhằm kích cầu tiêu dùng và củng cố kênh bán hàng ngoài gia đình - một trụ cột quan trọng trong chiến lược tăng trưởng của doanh nghiệp.
Những tuyến đường bí mật đưa dầu khí Trung Đông vượt 'tử huyệt' Hormuz
(VNF) - Từ những đường ống xuyên sa mạc đến các hành lang hàng hải ít được biết tới, Trung Đông đang buộc phải kích hoạt những lối thoát chiến lược vốn lâu nay chỉ tồn tại trên giấy hoặc trong tính toán dự phòng.
Ngân hàng Trung Quốc kiểm soát nợ xấu bằng 'vệ tinh'
(VNF) - Trong bối cảnh nợ xấu gia tăng và tài sản đảm bảo trở thành tâm điểm kiểm soát rủi ro, các ngân hàng Trung Quốc đang đẩy mạnh ứng dụng công nghệ vệ tinh để đánh giá tài sản trên mặt đất của khách hàng. Đây được xem là một bước đi công nghệ cao nhằm bảo vệ hệ thống tài chính trước những rủi ro tín dụng ngày càng lớn.
Người kế nhiệm gây chấn động, làm những điều Warren Buffett chưa từng làm
(VNF) - Chỉ vài tháng nắm quyền tại Berkshire Hathaway, Greg Abel đã đảo chiều triết lý hàng chục năm, tung loạt nước đi táo bạo khiến phố Wall choáng váng.
Mỹ và Iran đã đến Pakistan: Vòng đàm phán tiếp theo bắt đầu
(VNF) - Sau gần một tuần trì hoãn, Iran và Mỹ đã tới Islamabad (Pakistan) để thúc đẩy nối lại đàm phán hòa bình, trong bối cảnh xung đột kéo dài 8 tuần gây thiệt hại lớn và làm rung chuyển thị trường năng lượng toàn cầu.
Đằng sau ‘cơn sốt’ bạc của Trung Quốc
(VNF) - Theo chuyên trang phân tích tài chính Kobeissi Letter, nhu cầu tăng mạnh từ nhà đầu tư cá nhân cùng với việc các nhà sản xuất đẩy nhanh sản xuất tấm pin mặt trời đã tạo ra một “cơn bão hoàn hảo”, khiến lượng bạc nhập khẩu của Trung Quốc tăng vọt.
Tỷ phú Jensen Huang tuyên bố chấp nhận ‘mức thuế cao nhất thế giới’
(VNF) - Bất chấp đề xuất áp thuế 5% đối với tài sản của giới tỷ phú tại bang California, động thái đang khiến một bộ phận người giàu cân nhắc rời đi, CEO Nvidia Jensen Huang cho biết ông vẫn sẵn sàng chấp nhận mức thuế này. Tuyên bố của ông được xem như một lời “thách thức” gửi tới giới tỷ phú Mỹ.
Trung Quốc dự trữ lượng dầu thô gấp 3 lần Mỹ
(VNF) - Dữ liệu mới cho thấy Trung Quốc bước vào cuộc xung đột với Iran với lượng dự trữ dầu chiến lược lớn gấp hơn 3 lần so với Mỹ.
Xung đột Iran làm lộ 'điểm yếu chí tử' trong cấu trúc năng lượng châu Âu
(VNF) - Xung đột Iran khiến các nước châu Âu vốn phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch nhập khẩu phải trả giá đắt để có được nguồn cung năng lượng, đồng thời làm các cuộc khủng hoảng năng lượng tại châu lục này diễn ra ngày càng nghiêm trọng hơn.
Hai cường quốc kinh tế 'giành giật' dầu Nga
(VNF) - Ấn Độ và Trung Quốc, hai trong số những quốc gia nhập khẩu dầu mỏ lớn nhất thế giới, đang lao vào cuộc cạnh tranh ngày càng gay gắt nhằm giành giật nguồn cung dầu thô khan hiếm.
Bao cao su tăng giá vì xung đột Iran
(VNF) - Cuộc xung đột Iran làm gián đoạn nguồn cung của các nguyên liệu sản xuất bao cao su, khiến mặt hàng này đối mặt với nguy cơ tăng giá.
Châu Á bước vào giai đoạn khó khăn nhất của khủng hoảng năng lượng
(VNF) - Châu Á đang bước vào giai đoạn khắc nghiệt nhất của cuộc khủng hoảng năng lượng khi các nguồn cung thay thế dần cạn kiệt. Từ Trung Quốc đến Ấn Độ, những nền kinh tế phụ thuộc lớn vào nhập khẩu dầu mỏ đang đối mặt với áp lực kép: giá nhiên liệu leo thang và rủi ro gián đoạn nguồn cung ngày càng hiện hữu, đe dọa tăng trưởng và làm gia tăng bất ổn kinh tế khu vực.
DN lao đao vì chiến sự Mỹ - Iran: Nợ xấu tăng lên, ngân hàng cảnh báo rủi ro tín dụng
(VNF) - Chiến sự Iran khiến giá năng lượng tăng vọt, buộc NAB tăng mạnh dự phòng rủi ro tín dụng, kéo theo hàng loạt doanh nghiệp chịu áp lực chi phí, lợi nhuận và chuỗi cung ứng.
Điểm lại loạt văn kiện hợp tác Việt Nam vừa ký với Hàn Quốc
(VNF) - Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung ngày 22/4 đã chứng kiến lễ trao 12 văn kiện hợp tác giữa các bộ, ngành hai nước.
Hai tháng xung đột Trung Đông: Nguy cơ khủng hoảng đe dọa các nền kinh tế mới nổi
(VNF) - Hai tháng sau khi chiến sự Iran bùng phát, tác động kinh tế không còn bó hẹp ở Trung Đông mà đã lan rộng sang các thị trường mới nổi. Giá năng lượng tăng cao, lạm phát leo thang và áp lực tài chính gia tăng đang khiến nhiều nền kinh tế đối mặt nguy cơ bất ổn ngày càng lớn.
Khảo sát khu đô thị 5 lần gia hạn tiến độ vẫn chưa xong GPMB ở Đà Nẵng
(VNF) - Sau nhiều lần điều chỉnh kể từ khi được phê duyệt năm 2018, dự án Khu đô thị Viêm Minh – Hà Dừa tiếp tục được gia hạn tiến độ đến năm 2027.































































