Gen Z Mỹ kiện Tổng thống Trump vì vấn đề môi trường
(VNF) - Một phiên tòa tại Montana đang gây chú ý toàn nước Mỹ khi một nhóm nguyên đơn Gen Z kiện Tổng thống Donald Trump, cho rằng chính sách năng lượng của ông đã làm trầm trọng thêm khủng hoảng khí hậu.
- 'Chìa khóa xanh' đưa nông sản Việt vào sâu chuỗi giá trị toàn cầu 17/08/2025 02:30
Gen Z yêu khí hậu khởi kiện Tổng thống Trump
Tại thành phố Missoula, bang Montana - Mỹ, một phiên điều trần đang bất ngờ thu hút sự chú ý toàn quốc. Trong vụ kiện, 22 nguyên đơn ở độ tuổi thanh thiếu niên cùng tổ chức môi trường Our Children’s Trust (OCT) đã khởi kiện Tổng thống Donald Trump với cáo buộc rằng các sắc lệnh hành pháp của ông đã “châm ngòi” cho biến đổi khí hậu.
Đơn kiện nhấn mạnh các quyết sách thúc đẩy khai thác dầu khí, khoan dầu, mở rộng khai thác than và kìm hãm năng lượng tái tạo của ông Trump đã trực tiếp đe dọa quyền sống và tự do của thế hệ trẻ, vi phạm Hiến pháp Mỹ. Phiên tòa có sự tham gia của nhiều chuyên gia khí hậu, dự kiến làm rõ mức độ tác động của các chính sách này đến tình trạng nóng lên toàn cầu.

Trong đơn kiện, các nguyên đơn nêu những bằng chứng cụ thể như: một sinh viên 19 tuổi từ California mô tả ảnh hưởng của khói cháy rừng tới sức khỏe; một nữ sinh 17 tuổi ở Montana cho biết việc đưa xe buýt điện về trường bị cản trở bởi chính sách liên bang; và một sinh viên 20 tuổi gốc Oregon, hiện sống ở Florida, cảnh báo về bão và cháy rừng ngày càng dữ dội.
“Dù sống ở đâu, tôi cũng không thể tránh khỏi những hiện tượng khí hậu cực đoan do ô nhiễm nhiên liệu hóa thạch”, sinh viên Avery McRae nhấn mạnh trong bản tuyên bố gửi tòa.
Giới chuyên gia nhận định đây là một trận chiến pháp lý đầy “chông gai”. Khác với Hiến pháp bang Montana, vốn bảo đảm “quyền được sống trong môi trường trong lành”, Hiến pháp Mỹ không có điều khoản tương tự. Giáo sư David Dana từ Đại học Northwestern nhấn mạnh: “Luật liên bang thực sự không mang lại nhiều cơ sở để nhóm nguyên đơn dựa vào”.
Trước động thái này, Bộ Tư pháp Mỹ đã đệ đơn yêu cầu Thẩm phán Dana Christensen bác bỏ vụ kiện. Trước đó, một vụ kiện tương tự do Our Children’s Trust theo đuổi tại Oregon cũng đã bị buộc phải kết thúc khi Tòa án Tối cao từ chối xem xét. Điều này cho thấy con đường pháp lý của các nguyên đơn trẻ lần này cũng gập ghềnh không kém.
Tuy vậy, luật sư Andrea Rodgers của Our Children’s Trust vẫn lạc quan: “Hiến pháp Mỹ bảo vệ quyền sống và tự do, những giá trị không thể bỏ qua”. Bà lập luận dù thiếu điều khoản môi trường cụ thể, các quyền hiến định cơ bản vẫn bị đe dọa khi khí hậu toàn cầu bị tác động nghiêm trọng.
Vụ kiện diễn ra trong bối cảnh tranh luận gay gắt về chính sách năng lượng của chính quyền Tổng thống Donald Trump.
Ngay khi nhậm chức nhiệm kỳ hai, Tổng thống Trump đã ban hành “tình trạng khẩn cấp năng lượng”, mở rộng ưu đãi cho khai thác dầu khí và than đá, đồng thời thu hẹp các khoản hỗ trợ cho năng lượng tái tạo.

Phát ngôn viên Nhà Trắng Taylor Rogers khẳng định: “Tổng thống Trump hành động vì lợi ích tốt nhất của người dân Mỹ, và bảo vệ an ninh kinh tế và quốc gia. Ông Trump sẽ tiếp tục giải phóng năng lượng Mỹ”.
Với giới quan sát, vụ kiện không chỉ nhằm vào tòa án mà còn hướng đến “tòa án dư luận”. Giáo sư Jonathan Adler từ Trường Luật William and Mary nhận xét: “Những vụ kiện này luôn mang mục tiêu kép: vừa tạo sức ép pháp lý, vừa khuấy động nhận thức xã hội về khủng hoảng khí hậu”.
Khi người trẻ hướng về môi trường
Những nguyên đơn tuổi từ 17 đến 20 chính là minh chứng cho mối quan tâm ngày càng sâu sắc của thế hệ Gen Z với biến đổi khí hậu. Họ không chỉ phản ánh nỗi lo của thanh thiếu niên Mỹ, mà còn đại diện cho một phong trào toàn cầu đòi hỏi hành động khẩn cấp trước hiện tượng thời tiết cực đoan.
Từ khói cháy rừng miền Tây, bão lũ ở vùng duyên hải đến hạn hán tại đồng bằng, mỗi nhân chứng trẻ trong vụ kiện đều mang đến câu chuyện cá nhân, cho thấy biến đổi khí hậu không còn là khái niệm xa vời. Việc đưa những trải nghiệm này vào hồ sơ pháp lý vừa giúp tòa án hình dung rõ hơn về tác động thực tế, vừa khơi dậy sự đồng cảm của công chúng.
Phong trào này nối dài những nỗ lực đã từng thành công. Năm 2024, Our Children’s Trust đã đạt thỏa thuận lịch sử tại Hawaii, buộc bang phải khử carbon trong hệ thống giao thông trong vòng 21 năm. Một số bang như Illinois, Pennsylvania, Massachusetts và New York cũng đã ghi nhận quyền được sống trong môi trường lành mạnh vào hiến pháp, tạo tiền lệ quan trọng cho các vụ kiện tương lai.

Dù triển vọng thắng kiện trước chính phủ liên bang còn xa vời, vụ việc đã đặt nền móng cho cuộc thảo luận quốc gia về trách nhiệm của Nhà Trắng đối với biến đổi khí hậu. Điều này nhấn mạnh thanh thiếu niên, những người sẽ gánh chịu hậu quả nặng nề nhất không còn chấp nhận vai trò thụ động.
Nếu tòa án liên bang chấp nhận lập luận rằng quyền sống và tự do của công dân bị đe dọa bởi chính sách năng lượng, đây sẽ là cột mốc pháp lý mang tính cách mạng. Ngay cả khi thất bại, phiên tòa vẫn có thể tạo động lực cho các bang khác bổ sung quyền môi trường vào hiến pháp và buộc các nhà hoạch định chính sách liên bang phải cân nhắc yếu tố khí hậu trong mọi quyết định.
Sự kiện này cũng phản chiếu xu hướng toàn cầu: giới trẻ từ châu Âu đến châu Á liên tục khởi kiện chính phủ, yêu cầu cam kết cắt giảm phát thải.
Tòa phúc thẩm Mỹ bác lệnh sa thải Thống đốc Fed của TT Trump
- Vi phạm hàng loạt, Chicland Danang Beach Hotel bị phạt 560 triệu đồng 15/09/2025 08:09
- Việt Nam đã loại trừ được 240 triệu tấn CO₂ 15/09/2025 08:08
- Một tuần 'xanh' sôi động: Thị trường carbon, điện mặt trời mái nhà và những mục tiêu mới 14/09/2025 03:32
Mỹ tái khởi động chiến dịch thuế quan, thương mại toàn cầu dậy sóng
(VNF) - Tuần này, chính quyền Tổng thống Donald Trump đã đề xuất áp đặt các mức thuế quan mới trên diện rộng đối với hàng chục quốc gia, bao gồm cả những đối tác thương mại hàng đầu của Mỹ như Canada và Trung Quốc.
Vì sao Bitcoin liên tục bị bán tháo?
(VNF) - Ngay cả những nhà đầu tư nắm giữ Bitcoin lâu dài và có niềm tin mạnh mẽ nhất cũng đã tham gia vào làn sóng bán tháo gần đây. Theo Compass Point, diễn biến này có thể là dấu hiệu cho thấy thị trường giá xuống của Bitcoin đang bước vào giai đoạn cuối.
Quốc gia phát hiện mỏ vàng hơn 1 tỷ USD, trữ lượng vượt 1,13 triệu ounce
(VNF) - Zimbabwe đang tiến gần hơn tới mục tiêu trở thành một trong những trung tâm khai thác vàng hàng đầu châu Phi khi Dự án Vàng Dokwe – có giá trị ước tính hơn 1 tỷ USD – được kỳ vọng sẽ tạo thêm động lực tăng trưởng cho ngành khai khoáng của quốc gia này.
Cuộc đổi ngôi nghìn tỷ USD trên thị trường chứng khoán
(VNF) - Lần đầu tiên, các nhà sản xuất chip nhớ được định giá cao hơn những tập đoàn dầu khí hàng đầu, phản ánh sự dịch chuyển quyền lực từ năng lượng sang dữ liệu.
Mỹ mở mặt trận mới chống Iran
(VNF) - Mỹ đang gia tăng sức ép lên Iran khi trừng phạt sàn giao dịch tiền số lớn nhất nước này và tuyên bố đã tịch thu khoảng 1 tỷ USD tài sản số liên quan đến Tehran. Động thái mới cho thấy tiền điện tử đã trở thành mặt trận mới trong cuộc chiến trừng phạt giữa hai nước.
Cuộc soán ngôi lịch sử của vàng
(VNF) - Vàng đã vượt qua trái phiếu chính phủ Mỹ để trở thành tài sản dự trữ lớn nhất thế giới, sau nhiều năm được các ngân hàng trung ương liên tục mua vào cùng với đợt tăng giá mạnh mẽ khiến giá kim loại quý này gần như tăng gấp đôi trong vòng hai năm qua.
Chứng khoán tăng 96,7%, Hàn Quốc tạo ra 'quốc gia' của những nhà đầu tư
(VNF) - Thị trường chứng khoán Kospi của nước này đã tăng tới 96,7% trong năm nay. Số lượng tài khoản giao dịch chứng khoán đang hoạt động đã tăng thêm khoảng 1,25 triệu tài khoản mỗi tháng trong năm qua, nâng tổng số lên 106 triệu tài khoản.
Ai hưởng lợi nhiều nhất từ 'cỗ máy kiếm tiền' World Cup?
(VNF) - World Cup luôn được quảng bá như một cơ hội vàng để thúc đẩy kinh tế, nâng tầm vị thế quốc gia và thu hút hàng triệu du khách. Nhưng phía sau ánh hào quang của giải đấu thể thao lớn nhất hành tinh là một thực tế ít được nhắc đến: Ai mới thực sự kiếm được nhiều tiền nhất từ World Cup?
Dell Technologies: Lợi nhuận tăng 250%, cổ phiếu lên giá gấp đôi
(VNF) - Dell Technologies ghi nhận kết quả kinh doanh vượt kỳ vọng với lợi nhuận và doanh thu tăng mạnh nhờ nhu cầu máy chủ AI bùng nổ
Eo biển Hormuz chia thành hai làn riêng biệt cho Mỹ và Iran
(VNF) - Lưu lượng tàu thuyền qua eo biển Hormuz hiện vẫn chỉ bằng một phần nhỏ so với thời điểm trước chiến sự. Tuy nhiên, số lượng tàu di chuyển qua khu vực này đã tăng trở lại trong những tuần gần đây, đặc biệt thông qua một tuyến hàng hải do quân đội Mỹ thiết lập, bất chấp giao tranh trong khu vực tiếp tục leo thang.
37 quốc gia lập kỷ lục doanh số xe điện, điều gì đang diễn ra?
(VNF) - Doanh số xe điện tại 37 quốc gia đã lập kỷ lục theo tháng trong tháng 3 và 4, khi giá nhiên liệu tăng mạnh do cuộc chiến tại Trung Đông khiến người tiêu dùng chuyển hướng sang các phương tiện có chi phí sử dụng thấp hơn.
Hàng loạt kỳ lân đổ gục trong cuộc 'đại thanh lọc' của giới đầu tư mạo hiểm
(VNF) - Sự trỗi dậy của trí tuệ nhân tạo không chỉ hút dòng vốn về các doanh nghiệp AI mà còn làm lung lay nền tảng định giá của thế hệ startup tiền ChatGPT, mở ra một cuộc đại thanh lọc trong giới đầu tư mạo hiểm.
Lộ vụ quan chức chiếm đoạt 303 thỏi vàng, TT Mỹ yêu cầu kiểm toán kho vàng hơn 4.500 tấn
(VNF) - Tổng thống Donald Trump mới đây tiếp tục thúc đẩy yêu cầu kiểm toán kho vàng Fort Knox, sau khi một cựu quan chức bị phát hiện chiếm đoạt số lượng vàng thỏi trị giá khoảng 40 triệu USD.
Trở thành 'két sắt' an toàn cho giới siêu giàu: Singapore hụt hơi trước Dubai và Hồng Kông
(VNF) - Thành phố quốc gia này đang chạy đua để loại bỏ những rào cản thủ tục khi cuộc cạnh tranh thu hút giới siêu giàu giữa các trung tâm quản lý tài sản hàng đầu thế giới ngày càng gay gắt.
Bệ phóng mới đưa nhân dân tệ vươn ra toàn cầu
(VNF) - Chính phủ, ngân hàng và các tập đoàn sản xuất trên khắp thế giới đang đổ xô đến thị trường trái phiếu Trung Quốc, phát hành các khoản nợ bằng đồng nhân dân tệ để tận dụng môi trường lãi suất thấp trong bối cảnh chi phí vay vốn tại nhiều nền kinh tế lớn vẫn ở mức cao.
Thiếu nhà ở xã hội trầm trọng, Đức tìm cách xây thêm 2 triệu căn hộ
(VNF) - Nguồn cung nhà ở xã hội tại Đức đang giảm nhanh trong khi giá nhà, giá thuê và chi phí xây dựng tiếp tục leo thang, khiến khả năng tiếp cận nhà ở giá rẻ ngày càng khó khăn. Các chuyên gia cảnh báo nước này sẽ cần khoảng 2 triệu căn nhà ở xã hội vào năm 2030 và chỉ xây mới sẽ không đủ để giải quyết tình trạng thiếu hụt.
Nền kinh tế 'suy thoái kỹ thuật', Canada trước những cảnh báo rủi ro
(VNF) - Kinh tế Canada bước vào giai đoạn thử thách khi các động lực tăng trưởng truyền thống bị suy yếu, trong khi thị trường lao động và lạm phát tiếp tục tạo áp lực
World Cup 2026: Những khoản đầu tư khổng lồ và kỳ vọng doanh thu 40 tỷ USD
(VNF) - World Cup 2026 được kỳ vọng tạo ra hàng chục tỷ USD giá trị kinh tế, hàng trăm nghìn việc làm và làn sóng du lịch toàn cầu chưa từng có. Tuy nhiên, phía sau những dự báo đầy tham vọng là bài toán chi phí khổng lồ, áp lực hạ tầng và câu hỏi liệu lợi ích thực tế có tương xứng với khoản đầu tư bỏ ra.
Nợ công Mỹ tăng nhanh, Trung Quốc vượt Nhật Bản thành chủ nợ lớn thứ hai thế giới
(VNF) - Thị trường tài chính toàn cầu tiếp tục chịu tác động từ căng thẳng địa chính trị Trung Đông, biến động giá các tài sản và những thay đổi trong cán cân tài chính quốc tế.
Ajinomoto: DN bột ngọt bất ngờ thắng lớn trong cơn sốt cổ phiếu công nghệ
(VNF) - Làn sóng AI đang tạo ra những người chiến thắng vượt ra ngoài nhóm công nghệ và bán dẫn. Khi nhà đầu tư tìm kiếm các doanh nghiệp hưởng lợi ở cấp độ thứ hai và thứ ba từ cuộc đua AI, những cái tên tưởng chừng không liên quan như Ajinomoto, nhà sản xuất gia vị nổi tiếng của Nhật Bản, lại bất ngờ nổi lên.
Tín dụng tư nhân: Các khoản lỗ tăng mạnh, 'vết nứt' ngày càng lộ rõ
(VNF) - Những vết nứt đang xuất hiện rõ hơn trong thị trường tín dụng tư nhân khi các khoản lỗ chưa thực hiện tăng mạnh và thu nhập lãi phi tiền mặt tiếp tục duy trì ở mức cao.
Dựng web giả Excel, 'qua mặt' sếp để đầu tư chứng khoán trong giờ làm việc
(VNF) - Một trang web được thiết kế giống hệt giao diện Excel đang gây sốt tại Hàn Quốc khi cho phép người dùng âm thầm theo dõi giá cổ phiếu ngay trong giờ làm việc. Sự lan truyền nhanh chóng của nền tảng này không chỉ khiến nhiều người thích thú vì tính sáng tạo mà còn làm dấy lên tranh cãi về mức độ ám ảnh đầu tư ngày càng lớn của dân văn phòng xứ kim chi.
Điều gì đang xảy ra với đồng won Hàn Quốc?
(VNF) - Đồng won của Hàn Quốc đang giao dịch ở vùng đáy thấp nhất trong nhiều thập kỷ so với USD, bất chấp xuất khẩu chất bán dẫn tăng bùng nổ và thị trường chứng khoán thăng hoa.
CIMB giữ vững lợi nhuận khi biên lợi nhuận suy giảm và biến động tỷ giá
(VNF) - CIMB vượt qua áp lực suy giảm biên lợi nhuận và những thách thức từ biến động tỷ giá, với thu nhập hoạt động quý đầu tiên duy trì ổn định.
Nhật Bản chi đậm nhất lịch sử để ‘giải cứu’ đồng yên
(VNF) - Nhật Bản đã chi hơn 73 tỷ USD để hỗ trợ đồng yên trong tháng qua, đánh dấu lần can thiệp đầu tiên kể từ năm 2024 khi giới chức ngày càng lo ngại đồng nội tệ suy yếu sẽ đẩy chi phí nhập khẩu các mặt hàng thiết yếu như thực phẩm và năng lượng lên cao.
Mỹ tái khởi động chiến dịch thuế quan, thương mại toàn cầu dậy sóng
(VNF) - Tuần này, chính quyền Tổng thống Donald Trump đã đề xuất áp đặt các mức thuế quan mới trên diện rộng đối với hàng chục quốc gia, bao gồm cả những đối tác thương mại hàng đầu của Mỹ như Canada và Trung Quốc.
Khảo sát vị trí xây dựng cây cầu mới bắc qua sông Hương - Huế
(VNF) - Theo UBND TP.Huế, phương án thiết kế cầu qua Cồn Hến cần hướng đến tính độc bản, đặc sắc, có tầm vóc; trở thành điểm nhấn kiến trúc mới trên sông Hương, góp phần làm giàu thêm không gian văn hóa, cảnh quan của đô thị Huế.


































































