Gen Z Mỹ kiện Tổng thống Trump vì vấn đề môi trường
(VNF) - Một phiên tòa tại Montana đang gây chú ý toàn nước Mỹ khi một nhóm nguyên đơn Gen Z kiện Tổng thống Donald Trump, cho rằng chính sách năng lượng của ông đã làm trầm trọng thêm khủng hoảng khí hậu.
- 'Chìa khóa xanh' đưa nông sản Việt vào sâu chuỗi giá trị toàn cầu 17/08/2025 02:30
Gen Z yêu khí hậu khởi kiện Tổng thống Trump
Tại thành phố Missoula, bang Montana - Mỹ, một phiên điều trần đang bất ngờ thu hút sự chú ý toàn quốc. Trong vụ kiện, 22 nguyên đơn ở độ tuổi thanh thiếu niên cùng tổ chức môi trường Our Children’s Trust (OCT) đã khởi kiện Tổng thống Donald Trump với cáo buộc rằng các sắc lệnh hành pháp của ông đã “châm ngòi” cho biến đổi khí hậu.
Đơn kiện nhấn mạnh các quyết sách thúc đẩy khai thác dầu khí, khoan dầu, mở rộng khai thác than và kìm hãm năng lượng tái tạo của ông Trump đã trực tiếp đe dọa quyền sống và tự do của thế hệ trẻ, vi phạm Hiến pháp Mỹ. Phiên tòa có sự tham gia của nhiều chuyên gia khí hậu, dự kiến làm rõ mức độ tác động của các chính sách này đến tình trạng nóng lên toàn cầu.

Trong đơn kiện, các nguyên đơn nêu những bằng chứng cụ thể như: một sinh viên 19 tuổi từ California mô tả ảnh hưởng của khói cháy rừng tới sức khỏe; một nữ sinh 17 tuổi ở Montana cho biết việc đưa xe buýt điện về trường bị cản trở bởi chính sách liên bang; và một sinh viên 20 tuổi gốc Oregon, hiện sống ở Florida, cảnh báo về bão và cháy rừng ngày càng dữ dội.
“Dù sống ở đâu, tôi cũng không thể tránh khỏi những hiện tượng khí hậu cực đoan do ô nhiễm nhiên liệu hóa thạch”, sinh viên Avery McRae nhấn mạnh trong bản tuyên bố gửi tòa.
Giới chuyên gia nhận định đây là một trận chiến pháp lý đầy “chông gai”. Khác với Hiến pháp bang Montana, vốn bảo đảm “quyền được sống trong môi trường trong lành”, Hiến pháp Mỹ không có điều khoản tương tự. Giáo sư David Dana từ Đại học Northwestern nhấn mạnh: “Luật liên bang thực sự không mang lại nhiều cơ sở để nhóm nguyên đơn dựa vào”.
Trước động thái này, Bộ Tư pháp Mỹ đã đệ đơn yêu cầu Thẩm phán Dana Christensen bác bỏ vụ kiện. Trước đó, một vụ kiện tương tự do Our Children’s Trust theo đuổi tại Oregon cũng đã bị buộc phải kết thúc khi Tòa án Tối cao từ chối xem xét. Điều này cho thấy con đường pháp lý của các nguyên đơn trẻ lần này cũng gập ghềnh không kém.
Tuy vậy, luật sư Andrea Rodgers của Our Children’s Trust vẫn lạc quan: “Hiến pháp Mỹ bảo vệ quyền sống và tự do, những giá trị không thể bỏ qua”. Bà lập luận dù thiếu điều khoản môi trường cụ thể, các quyền hiến định cơ bản vẫn bị đe dọa khi khí hậu toàn cầu bị tác động nghiêm trọng.
Vụ kiện diễn ra trong bối cảnh tranh luận gay gắt về chính sách năng lượng của chính quyền Tổng thống Donald Trump.
Ngay khi nhậm chức nhiệm kỳ hai, Tổng thống Trump đã ban hành “tình trạng khẩn cấp năng lượng”, mở rộng ưu đãi cho khai thác dầu khí và than đá, đồng thời thu hẹp các khoản hỗ trợ cho năng lượng tái tạo.

Phát ngôn viên Nhà Trắng Taylor Rogers khẳng định: “Tổng thống Trump hành động vì lợi ích tốt nhất của người dân Mỹ, và bảo vệ an ninh kinh tế và quốc gia. Ông Trump sẽ tiếp tục giải phóng năng lượng Mỹ”.
Với giới quan sát, vụ kiện không chỉ nhằm vào tòa án mà còn hướng đến “tòa án dư luận”. Giáo sư Jonathan Adler từ Trường Luật William and Mary nhận xét: “Những vụ kiện này luôn mang mục tiêu kép: vừa tạo sức ép pháp lý, vừa khuấy động nhận thức xã hội về khủng hoảng khí hậu”.
Khi người trẻ hướng về môi trường
Những nguyên đơn tuổi từ 17 đến 20 chính là minh chứng cho mối quan tâm ngày càng sâu sắc của thế hệ Gen Z với biến đổi khí hậu. Họ không chỉ phản ánh nỗi lo của thanh thiếu niên Mỹ, mà còn đại diện cho một phong trào toàn cầu đòi hỏi hành động khẩn cấp trước hiện tượng thời tiết cực đoan.
Từ khói cháy rừng miền Tây, bão lũ ở vùng duyên hải đến hạn hán tại đồng bằng, mỗi nhân chứng trẻ trong vụ kiện đều mang đến câu chuyện cá nhân, cho thấy biến đổi khí hậu không còn là khái niệm xa vời. Việc đưa những trải nghiệm này vào hồ sơ pháp lý vừa giúp tòa án hình dung rõ hơn về tác động thực tế, vừa khơi dậy sự đồng cảm của công chúng.
Phong trào này nối dài những nỗ lực đã từng thành công. Năm 2024, Our Children’s Trust đã đạt thỏa thuận lịch sử tại Hawaii, buộc bang phải khử carbon trong hệ thống giao thông trong vòng 21 năm. Một số bang như Illinois, Pennsylvania, Massachusetts và New York cũng đã ghi nhận quyền được sống trong môi trường lành mạnh vào hiến pháp, tạo tiền lệ quan trọng cho các vụ kiện tương lai.

Dù triển vọng thắng kiện trước chính phủ liên bang còn xa vời, vụ việc đã đặt nền móng cho cuộc thảo luận quốc gia về trách nhiệm của Nhà Trắng đối với biến đổi khí hậu. Điều này nhấn mạnh thanh thiếu niên, những người sẽ gánh chịu hậu quả nặng nề nhất không còn chấp nhận vai trò thụ động.
Nếu tòa án liên bang chấp nhận lập luận rằng quyền sống và tự do của công dân bị đe dọa bởi chính sách năng lượng, đây sẽ là cột mốc pháp lý mang tính cách mạng. Ngay cả khi thất bại, phiên tòa vẫn có thể tạo động lực cho các bang khác bổ sung quyền môi trường vào hiến pháp và buộc các nhà hoạch định chính sách liên bang phải cân nhắc yếu tố khí hậu trong mọi quyết định.
Sự kiện này cũng phản chiếu xu hướng toàn cầu: giới trẻ từ châu Âu đến châu Á liên tục khởi kiện chính phủ, yêu cầu cam kết cắt giảm phát thải.
Tòa phúc thẩm Mỹ bác lệnh sa thải Thống đốc Fed của TT Trump
- Vi phạm hàng loạt, Chicland Danang Beach Hotel bị phạt 560 triệu đồng 15/09/2025 08:09
- Việt Nam đã loại trừ được 240 triệu tấn CO₂ 15/09/2025 08:08
- Một tuần 'xanh' sôi động: Thị trường carbon, điện mặt trời mái nhà và những mục tiêu mới 14/09/2025 03:32
Đồng yên bật tăng rồi hụt hơi, Nhật Bản phát tín hiệu cảnh báo giới đầu cơ
(VNF) - Đồng yên tăng mạnh trong thời gian ngắn giữa nghi vấn Nhật Bản can thiệp thị trường, nhưng nhanh chóng hạ nhiệt, cho thấy động thái của Tokyo chủ yếu nhằm phát tín hiệu răn đe giới đầu cơ trong bối cảnh áp lực giảm giá vẫn kéo dài.
Trải qua tuần giảm mạnh nhất tháng, giá vàng sẽ diễn biến ra sao?
(VNF) - Sau tuần lao dốc do áp lực từ đồng USD mạnh và kỳ vọng lãi suất duy trì ở mức cao, giá vàng được nhiều chuyên gia dự báo có thể phục hồi nhẹ trong ngắn hạn, dù thị trường vẫn đối mặt với không ít rủi ro từ yếu tố vĩ mô và địa chính trị.
Neo lãi suất cao trước áp lực lạm phát, nguy cơ chiến tranh thương mại Mỹ - EU trở lại
(VNF) - Kinh tế toàn cầu chịu tác động đan xen từ địa chính trị và chính sách tiền tệ khi Cục Dự trữ Liên bang Mỹ cùng nhiều ngân hàng trung ương lớn giữ nguyên lãi suất, nguy cơ chiến tranh thương mại Mỹ - EU bất ngờ quay trở lại khiến triển vọng kinh tế thế giới trở nên thận trọng.
'Biểu tượng' hàng không giá rẻ dừng bay, 17.000 nhân viên mất việc
(VNF) - Hãng hàng không Spirit Airlines đã ngừng toàn bộ hoạt động sau khi không đạt được thỏa thuận với các chủ trái phiếu về gói cứu trợ vào phút chót từ chính quyền Tổng thống Trump, chấm dứt kỷ nguyên du lịch giá rẻ.
Quốc gia từng cấm dân sở hữu vàng, lệnh giao nộp hoặc ngồi tù 10 năm
MỸ - Chính sách tịch thu vàng từng bị coi là ‘cướp của’ lại là liều thuốc giúp nền kinh tế số 1 thế giới thoát khỏi vũng lầy giảm phát và bật tăng GDP ngoạn mục
Tiền tệ châu Á phát tín hiệu 'báo động đỏ'
(VNF) - Ấn Độ và Indonesia vốn không thường xuyên nằm ở trung tâm của những cơn sóng tài chính toàn cầu. Thế nhưng, đồng rupee và rupiah hiện đang dẫn đầu đà suy yếu của các đồng tiền châu Á, cho thấy cuộc chiến Iran đang đe dọa các nền kinh tế trên khắp thế giới và với tốc độ ngày càng nhanh.
Hàng trăm tỷ USD đổ vào AI, hàng chục nghìn lao động bị 'loại khỏi cuộc chơi'
(VNF) - Meta và Microsoft mới đây tiết lộ kế hoạch cắt giảm hơn 20.000 việc làm, chỉ ít tháng sau khi Amazon tiến hành đợt sa thải lớn nhất từ trước tới nay, và đây có thể mới chỉ là khởi đầu của một cuộc "thay máu" nhân sự toàn cầu.
TT Trump tuyên bố chiến sự với Iran đã chấm dứt
(VNF) - Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết các hành động thù địch giữa Mỹ và Iran đã kết thúc, ngay trước khi hết thời hạn ông được phép tiến hành chiến dịch quân sự mà không cần sự phê chuẩn của Quốc hội.
Bị Mỹ phong tỏa, Iran cầm cự được bao lâu khi cạn nguồn thu và buộc phải nhượng bộ?
(VNF) - Cuộc đối đầu giữa Mỹ và Iran đang rơi vào thế giằng co khi cả hai bên đều chưa có dấu hiệu nhượng bộ. Lệnh phong tỏa hải quân do Tổng thống Donald Trump áp đặt khiến xuất khẩu dầu của Iran sụt giảm mạnh. Câu hỏi đặt ra lúc này là: Liệu Iran có thể cầm cự được bao lâu?
EU cảnh báo cứng rắn Trung Quốc: ‘Sẽ chiến đấu tới cùng'
(VNF) - Trong cuộc phỏng vấn với Euronews, Cao ủy Thương mại Liên minh châu Âu (EU) khẳng định EU sẽ giữ vững lập trường sau khi Trung Quốc đe dọa áp dụng các biện pháp trả đũa liên quan đến kế hoạch tăng cường chính sách công nghiệp của khối.
Ngân hàng DBS: Lợi nhuận tăng cao nhưng triển vọng nhiều rủi ro do chiến tranh
(VNF) - Ngân hàng DBS (Singapore) ghi nhận lợi nhuận quý I đạt khoảng 2,3 tỷ USD nhờ dòng vốn tiếp tục chảy mạnh vào Singapore và mảng quản lý tài sản tăng trưởng tích cực. Tuy nhiên, ngân hàng cảnh báo rủi ro từ bất ổn địa chính trị có thể làm gia tăng chi phí hậu cần và ảnh hưởng chuỗi cung ứng toàn cầu.
Lãi suất thấp 'châm ngòi' cơn sốt vay nhân dân tệ toàn cầu
(VNF) - Mặt bằng lãi suất thấp tại Trung Quốc đang thúc đẩy làn sóng vay vốn bằng nhân dân tệ trên thị trường quốc tế, khi hàng loạt ngân hàng và tổ chức tài chính nước ngoài tìm đến nguồn vốn chi phí rẻ hơn. Xu hướng này không chỉ giúp thị trường trái phiếu dim sum bùng nổ, mà còn cho thấy vai trò ngày càng lớn của đồng nhân dân tệ trong hệ thống tài chính toàn cầu.
Xe điện Trung Quốc tự tin 'thắng lớn' dù bị Mỹ 'chặn cửa'
(VNF) - Dù bị hạn chế tiếp cận thị trường Mỹ, các hãng xe điện Trung Quốc vẫn tăng trưởng mạnh nhờ nhu cầu bùng nổ tại châu Á, châu Âu và nhiều khu vực khác.
Giá dầu lập kỷ lục thời chiến, nguy cơ vọt lên 150 USD/thùng
(VNF) - Giá dầu Brent giảm nhẹ ngay sau khi chạm mức cao nhất trong 4 năm, lên tới 126 USD/thùng. Nhiều chuyên gia cảnh báo giá dầu có thể chạm mốc 150 USD/thùng nếu căng thẳng tiếp tục kéo dài.
Du lịch quá tải: Khi 'điểm nóng' hoá 'điểm nghẽn'
(VNF) - Trong nhiều năm, lượng khách đông kỷ lục từng là thước đo thành công của ngành du lịch toàn cầu. Nhưng khi dòng người đổ dồn vào một số địa danh quen thuộc vượt quá sức chịu tải, những “điểm nóng” du lịch đang dần trở thành “điểm nghẽn”, buộc các quốc gia phải nhìn lại mô hình tăng trưởng và tìm cách cân bằng giữa thu hút du khách với phát triển bền vững.
Tín dụng tư nhân đe dọa lợi nhuận ngân hàng: Lộ dần những mối quan hệ ngầm
(VNF) - Các lãnh đạo ngân hàng châu Âu đang tìm cách trấn an nhà đầu tư về những rủi ro liên quan đến tín dụng tư nhân, khi mức độ tiếp xúc của họ với lĩnh vực đang gặp khó khăn này một lần nữa trở thành tâm điểm trong mùa công bố kết quả kinh doanh.
Nhân dân tệ giành thêm ‘lãnh địa’ mới từ USD
(VNF) - Nỗ lực của Trung Quốc nhằm phi USD hóa hoạt động thương mại với phần còn lại của thế giới, bằng cách thay thế USD bằng đồng nhân dân tệ, đã lan sang một mặt hàng từ lâu chịu sự chi phối của đồng bạc xanh: quặng sắt.
Mô hình trading kiếm ‘bộn’ tiền nhờ trí tuệ nhân tạo
(VNF) - Công ty giao dịch XTX Markets của ông Alex Gerko sử dụng chip Nvidia và phương pháp “học sâu” (deep learning) để dự báo biến động giá.
Cú đúp địa chính trị thổi bùng giá dầu
(VNF) - Giá dầu thế giới tăng mạnh khi Mỹ được cho là siết phong tỏa các cảng của Iran, trong lúc UAE bất ngờ tuyên bố rời OPEC, làm dấy lên lo ngại nguồn cung toàn cầu thêm căng thẳng.
Những 'mũi nhọn' đưa thương hiệu Trung Quốc ra biển lớn
(VNF) - Các thương hiệu Trung Quốc đang tăng tốc hiện diện trên khắp thế giới. Không còn gắn với hình ảnh hàng giá rẻ, làn sóng doanh nghiệp mới từ Trung Quốc đang từng bước chinh phục người tiêu dùng toàn cầu bằng thiết kế, công nghệ và chiến lược bản địa hóa linh hoạt.
USD mạnh lên sau cuộc họp ‘căng thẳng nhất nhiều thập kỷ’ của Fed
(VNF) - USD mạnh lên so với rổ tiền tệ chủ chốt sau khi Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) quyết định giữ nguyên lãi suất, trong bối cảnh nhà đầu tư vẫn căng thẳng khi cuộc chiến giữa Mỹ và Israel với Iran chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.
Một ‘thắng lợi’ mới của Tổng thống Mỹ Donald Trump
(VNF) - Quyết định rời OPEC của Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) được xem là diễn biến mang lại lợi thế mới cho Tổng thống Mỹ Donald Trump, khi liên minh dầu mỏ quyền lực nhất thế giới đứng trước nguy cơ suy yếu, còn nguồn cung toàn cầu có thể gia tăng và làm giảm áp lực giá năng lượng.
Hai tháng xung đột Trung Đông: Nguy cơ khủng hoảng đe dọa các nền kinh tế mới nổi
(VNF) - Hai tháng sau khi chiến sự Iran bùng phát, tác động kinh tế không còn bó hẹp ở Trung Đông mà đã lan rộng sang các thị trường mới nổi. Giá năng lượng tăng cao, lạm phát leo thang và áp lực tài chính gia tăng đang khiến nhiều nền kinh tế đối mặt nguy cơ bất ổn ngày càng lớn.
Giá vàng xuống mức thấp nhất trong 4 tuần, toàn cầu lo lắng 1 cú 'sốc' mới
(VNF) - Giá vàng giảm khi căng thẳng ở Trung Đông khiến giá dầu tăng vọt, trong khi cuộc họp của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) thu hút sự chú ý của giới đầu tư.
Biến động lớn tại liên minh dầu mỏ lớn nhất thế giới, giá dầu sẽ đi về đâu?
(VNF) - Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) ngày 28/4 đã giáng một đòn mạnh vào nhóm các nhà sản xuất dầu lớn nhất thế giới khi tuyên bố rời khỏi Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) cũng như liên minh giữa OPEC và các đối tác (OPEC+).
Đồng yên bật tăng rồi hụt hơi, Nhật Bản phát tín hiệu cảnh báo giới đầu cơ
(VNF) - Đồng yên tăng mạnh trong thời gian ngắn giữa nghi vấn Nhật Bản can thiệp thị trường, nhưng nhanh chóng hạ nhiệt, cho thấy động thái của Tokyo chủ yếu nhằm phát tín hiệu răn đe giới đầu cơ trong bối cảnh áp lực giảm giá vẫn kéo dài.
Khảo sát dự án Metropoli5 của Vietradico sau nhiều năm quây tôn
(VNF) - Dự án Metropoli5 của Vietradico tại Nam An Khánh mới đây đã bắt đầu chuyển động sau nhiều năm quây tôn.
































































