Suy ngẫm về Ngày thống nhất đất nước 30/4/1975: Non sông một dải, nhân tâm một lòng
Nhà văn Nguyễn Thành Phong -
30/04/2018 09:14 (GMT+7)
Càng ngày, cùng với độ lùi của thời gian, càng tiếp cận nhiều tài liệu, nhiều phân tích, tham chiếu nhiều góc nhìn, ta càng thấy thêm những lý thú lịch sử từ ý nghĩa trọng đại của Chiến thắng Mùa Xuân năm 1975, với đỉnh cao là Chiến dịch Hồ Chí Minh, giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước.
Suy ngẫm về Ngày thống nhất đất nước 30/4/1975.
Một sự kiện tầm vóc nhất đã hoàn tất một hành trình xương máu chiến đấu và hy sinh suốt 30 năm, kéo dài từ Mùa thu năm Ất Dậu tới Mùa xuân Ất Mão, để khẳng định độc lập, tự do, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ của nước Việt Nam trong thời đại mới. Nếu kể từ nguồn cội sự kiện, thì phải trở lại đến 45 năm, khi thành lập Đảng cộng sản Đông Dương (3/2/1930), từ năm 1925 thành lập Việt Nam Thanh niên cách mạng đồng chí hội, hay từ khi Nguyễn Tất Thành lên tàu thủy tìm đường cứu nước, ngày 5/6/1911, ở bến cảng Nhà Rồng…
Trong lịch sử nước ta, đã có nhiều chiến thắng lớn lao. Chiến thắng này là lớn lao nhất, tích hợp được đầy đủ các ý nghĩa trọng đại nhất: Chấm dứt hơn 100 năm xâm lược và đô hộ của thực dân Pháp, phát xít Nhật, đế quốc Mỹ; Khẳng định độc lập, tự do của dân tộc dưới sự lãnh đạo của chính quyền nhân dân; Khẳng định sự thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ, non sông liền một dải.
Lần đầu tiên trong lịch sử nước ta, một chiến thắng quân sự lớn lao lại mở ra một ngày hội mới: Ngày Hội Non Sông!
Nhìn lại hành trình phát triển và mở mang đất nước, bờ cõi xứ sở của chúng ta đã mở rộng theo bước chân hành phương Nam, theo những cánh buồm của người Việt lênh lênh trên biển lớn. Đất nước đã thành một dải đất thon thả kéo dài từ Mục Nam Quan tới rừng đước Năm Căn ra nơi Đất Mũi trên đất liền, rồi mở mang ra cả vùng biển, những Côn Đảo, Phú Quốc, Trường Sa, Hoàng Sa… Quá trình này đã định hình hình thể đất nước từ đầu thế kỷ 17 đến khoảng giữa thế kỷ 18 thì hoàn tất như ngày hôm nay…
Đất nước cũng đã có nhiều thời đoạn phân tranh, cát cứ, chia cắt, núi sông thành trăm mối tơ vò.
Loạn sứ quân chia đất nước thành 12 vùng ảnh hưởng khác nhau. Chiến tranh Nam và Bắc triều giữa nhà Mạc và nhà Trịnh, nhà Lê, rồi tiếp đến là thời Trịnh, Nguyễn phân tranh, đất nước thành Đàng trong, Đàng ngoài. Chia cắt thời Tây Sơn, ở phía Nam gọi là Nam Hà, có thực lực và độc lập do nhà Tây Sơn nắm, còn ở phía Bắc, gọi là Bắc Hà. Đến chia cắt thời Pháp thuộc là chia cắt đô hộ, một nước bị chia ra làm ba miền, ba xứ, với ba hệ thống cai trị khác nhau, là Bắc Kỳ, Trung kỳ và Nam Kỳ.
Sau Hiệp định Genève về Đông Dương, non sông lại bị cắt chia với một bên là một nước Việt Nam mới giải phóng được nửa giang sơn, đã có độc lập nhưng chưa thống nhất trên thực tế, một bên là dưới quyền thực dân Pháp chưa chịu rút hết, vẫn đang cố gắng níu kéo, bám víu cho kỳ được, rồi sau đó Mỹ nhảy vào và từng bước lấn dần quyền lực, hất cẳng hoàn toàn để thay vai trò của Pháp…
Bằng sự kiện lừng lẫy ngày 30/4/1975, dân tộc ta đã hoàn thành sự nghiệp thống nhất non sông, đưa đất nước thoát khỏi nỗi đau chia cắt mấy trăm năm, chuẩn bị mở đầu cho một thời kỳ phát triển mới.
Chủ tịch Hồ Chí Minh hiệu triệu sự nghiệp thống nhất trong bài thơ Mừng Xuân cuối cùng của Người (1969): "Tiến lên! Chiến sỹ, đồng bào/Bắc - Nam xum họp xuân nào vui hơn!". Anh hùng LLVT, Thi tướng Huỳnh Văn Nghệ, những ngày mở đầu cuộc chiến đấu chống Pháp ở rừng Chiến khu Đ đã gói trọn khát vọng thống nhất trong hai câu thơ vào hàng tuyệt bút: "Từ độ mang gươm đi mở cõi/Trời Nam thương nhớ đất Thăng Long". Cảm xúc thống nhất vỡ òa hiện thực trong "Bài ca thống nhất" của nhạc sỹ Võ Văn Di: "Biển trời quê ta/Nay chung một nhà/Thỏa lòng bao năm/Ước mơ... /Trời Việt Nam gió reo nắng cười/Đàn bồ câu tắm trong vàng tươi/Người Việt Nam đón Xuân xây đời/Tương lai...".
Có ý kiến rằng, nên gọi Ngày Chiến thắng 30/4/1975 là Ngày Thống nhất đất nước. Đây là một đề xuất rất hay. Gọi như vậy không hạ thấp ý nghĩa chiến thắng, mà còn đề cao khát vọng ngàn đời nay của dân tộc ta về một quốc gia non sông liền một dải, nhân tâm tụ một lòng, để hướng về phát triển và thịnh vượng…
Vậy là đã trải qua thời gian gần gấp rưỡi thời gian làm nên Ngày Thống nhất đất nước. Ba mươi năm với hai cuộc chiến tranh kéo dài liên tiếp để chống lại "hai đế quốc to" đã chấn động địa cầu, hiệp định đình chiến, phân định thắng thua được đàm phán và ký kết tại thủ đô Genève và Paris dưới ánh mắt dõi theo của toàn thế giới. Hòa bình lập lại trên một dải non sông đầy thương tích trên cơ thể người và trên đất đai. Những tưởng sẽ yên bình mà tập trung dựng xây và kiến thiết…
Vậy mà trong hơn bốn mươi năm đã qua, nước Việt lại đối đầu với biết bao nhiêu biến cố và thử thách mới:
Hai cuộc chiến tranh ở biên giới Tây Nam và biên giới phía Bắc. Những xung đột giằng co lúc quyết liệt, khi âm thầm ngoài biển Đông, nơi Trường Sa chưa trọn vẹn, nơi Hoàng Sa còn đau đáu… Một cuộc cấm vận kéo dài hai mươi năm. Hai cuộc khủng hoảng tài chính khu vực và thế giới tác động tới nền kinh tế vừa gượng dậy sau kiệt quệ.
Và cùng với đấy là những khó khăn nội tại: Những duy ý chí, ấu trĩ và chủ quan của một thời, rồi buông lỏng quản lý dẫn tới sự tàn phá của lợi ích nhóm, của tham ô tham nhũng, rồi diễn biến hòa bình, tự chuyển hóa, tha hóa từ chính trong những con người đã lập nên những chiến công lừng lẫy năm xưa…
Kể ra như thế, để thấy những gì chúng ta đã đạt được hôm nay, xứng đáng được coi là thần kỳ, là "điều kỳ diệu" như nhiều đánh giá của những nhân vật có ảnh hưởng lớn trên thế giới.
Không cần phải dẫn ra những con số, những so sánh, chỉ bằng những cảm nhận đầy cảm tính của những người bình thường, thì đã không ai phủ định được những thành tựu ấy. Một dải đất ven biển Đông đầy vết đạn bom xưa, nay đã chuyển mình thành tráng lệ. Các thành phố lớn của nước ta, ta đang ở đấy, đã rất lâu rồi, mà nhiều khi ta phải thốt lên, nào có kém gì những đô thị lâu đời và hiện đại trên thế giới.
Nước Việt Nam, từ một xứ thuộc địa, mờ mờ nhân ảnh, giờ đã là một chủ thể có vai trò quan trọng, tham gia chủ động điều tiết nhiều vấn đề trong khu vực và trên thế giới. Người Việt Nam đã bắt tay và đối thoại bình đẳng trong sự tin cậy với mọi dân tộc trên thế giới…
Hơn bốn mươi năm. Lớp người sinh ra trong thập kỷ 70 của thế kỷ trước, thập kỷ của thống nhất đất nước, giờ đã có nhiều tên tuổi thành những nhà lãnh đạo, quản lý, thành những nhà khoa học, văn nghệ sỹ nổi danh, không chỉ trong phạm vi nước Việt Nam, mà còn vang danh trên thế giới. Một đội ngũ doanh nhân thế hệ 7x giờ đang chiếm tỉ trọng cao nhất trong top 500 doanh nghiệp lớn nhất. Họ có bóng dáng của công dân toàn cầu, nghĩ lớn, làm lớn, và thực sự đã là đầu tầu cùng với lớp trước, lớp kế sau, làm nên rường cột của kinh tế và phát triển của đất nước hiện nay và trong chặng đường sắp đến…
"Non sông một dải, nhân tâm một lòng" - Khát vọng lớn lao ngàn đời này của dân tộc càng cần được hun đúc và bồi đắp trong thời điểm hiện nay.
Nếu hỏi, thật sự, nhân tâm của mọi người dân Việt, cả ở trong nước và các nơi trên thế giới, đã tụ về thành một lòng chưa, thì cũng phải trả lời thành thật rằng, chưa đâu! Đây chính là lúc mà chúng ta cần nỗ lực nhất cho cuộc tụ hội này!
Khi nào nhân tâm của mọi người Việt tụ lại thành một lòng thì chúng ta mới tin rằng giấc mơ thịnh vượng và bền vững ngàn đời nay của quốc gia bên bờ sóng Thái Bình Dương này mới hội đủ cơ sở để hiện thực hóa.
Cuộc chiến chống tham nhũng, chống lợi ích nhóm hiện nay với những bước đi quyết liệt và hiệu quả cho thấy nhân tâm đang tụ lại… Khi người dân tin tưởng vào phẩm cách, trí tuệ, sức mạnh và quyết tâm của những người lãnh đạo đất nước trong công cuộc chiến đấu chống tha hóa, thì cũng là lúc nhân tâm được thắp lên.
Những chủ trương, chính sách lấy lợi ích khoan thư sức dân, động viên mọi người dân phát triển và làm giàu, đóng góp vào sự phát triển và giàu mạnh như những hiệu triệu của thời kỳ mới. Việc công khai, minh bạch, dân chủ thực sự trong những quyết sách quan trọng sẽ nhân lên lòng tin yêu của người dân đối với Nhà nước của mình, sẽ bồi đắp bền vững vào nhân tâm.
Những người Việt tứ tán khắp nơi trong những biến cố của lịch sử đất nước vẫn đau đáu dõi nhìn về đất nước và họ đang trở về… Chúng ta đón họ trong tâm thế "có triệu người vui nhưng cũng có triệu người buồn" như tâm thế của Cố Thủ tướng Võ Văn Kiệt. Còn có gì cao hơn nghĩa đồng bào, còn có gì thiêng liêng hơn đất nước chôn rau cắt rốn, gốc tích của các đời con cháu tiếp nối sau này. Hãy lấy cái gốc ấy từ nhiều phía mà đối đãi, cư xử. Điều ấy sẽ làm nhân tâm tụ về…
Trong lịch sử đất nước thời hiện đại, các cuộc chiến tranh và hành trình cách mạng như "trời long đất lở", có những lựa chọn đớn đau vào những thời điểm lịch sử, và có cả những sai lầm trong nhận định, trong xử thế vì ưu tiên hay coi trọng những mục tiêu chiến lược. Thời gian đã trôi qua, đủ để chúng ta nhìn lại, đưa ra những minh định. Điều này cũng sẽ làm nhân tâm dân tộc tụ về…
Có lẽ, chưa bao giờ, đất nước hội được nhiều những yếu tố để phát triển và cất cánh như hiện nay.
Chưa bao giờ chúng ta có những chín muồi để tập hợp mọi năng lượng tích tụ từ trong lịch sử cũng như năng lực thật sự mạnh mẽ và sáng láng của người Việt cho công cuộc chấn hưng đất nước như giai đoạn hiện nay. Có thể nói, hiện nay, chứ không bao giờ khác nữa, hãy hiện thực hóa giấc mơ cháy bỏng ngàn đời nay của người Việt Nam chúng ta!
(VNF) - TS Nguyễn Sĩ Dũng khẳng định, sau hơn 51 năm kể từ ngày thống nhất đất nước, kinh tế Việt Nam đã trải qua hàng loạt bước ngoặt mang tính “mở khóa”, từ Đổi mới, hội nhập quốc tế đến tham gia các hiệp định thương mại thế hệ mới. Mỗi lần “mở cửa” không chỉ tạo ra tăng trưởng mà còn thúc đẩy nền kinh tế “nâng chuẩn”, từng bước hoàn thiện thể chế, nâng cao năng lực cạnh tranh và định hình vị thế Việt Nam trên bản đồ kinh tế toàn cầu.
(VNF) - Một trong những thay đổi đáng chú ý trong dự thảo là việc chuyển từ chỉ tiêu “tỷ lệ dư nợ cho vay trên tổng tiền gửi” (LDR) sang “tỷ lệ dư nợ cấp tín dụng so với huy động vốn” (CDR)
(VNF) - Thủ tướng yêu cầu xây dựng Đề án cải cách tổng thể thị trường tài chính Việt Nam gắn với thực hiện mục tiêu tăng trưởng ở mức cao, liên tục đến năm 2045, báo cáo cấp có thẩm quyền trong quý II/2026.
(VNF) - Một cựu nhân viên công ty tài chính bị tạm giam vì sử dụng thông tin của 60 khách hàng để thiết lập hợp đồng tín dụng trái phép, chiếm đoạt trên 1,86 tỷ đồng để chi tiêu cá nhân.
(VNF) - Từ ngày 1/7/2026, Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 chính thức có hiệu lực, mở rộng đáng kể các nhóm thu nhập được miễn thuế, từ bất động sản, tiền gửi ngân hàng, kiều hối đến các hoạt động khoa học – công nghệ và an sinh xã hội.
(VNF) - Hà Nội vừa công bố danh sách nhiều cơ sở vi phạm an toàn thực phẩm, trong đó có Dookki, Golden Gate và Sen Hồng. Các vi phạm chủ yếu liên quan đến vệ sinh khu chế biến, hệ thống thoát nước và thu gom rác thải.
(VNF) - Dự án nhà ở tái định cư N01 với gần 299 căn hộ nằm giữa ngã tư Duy Tân - Trần Thái Tông đang được gấp rút hoàn thiện đưa vào sử dụng sau 10 năm "đắp chiếu".
(VNF) - DNP Holding lên kế hoạch doanh thu 10.812 tỷ đồng trong năm 2026, tập trung nâng cao hiệu quả vận hành, phát huy hệ sinh thái và củng cố nền tảng tăng trưởng dài hạn ở các lĩnh vực thiết yếu.
(VNF) - Quốc hội khóa XVI đã chính thức có kỳ họp đầu tiên trong tháng 4/2026 với sự tham dự của 16 đại biểu là doanh nhân. Tiếp sau đây, hội đồng nhân dân các tỉnh thành cũng sẽ họp với sự có mặt của 75 đại biểu doanh nhân khác (có người vừa là đại biểu Quốc hội vừa là đại biểu HĐND). Trong chuyên đề này, Đầu tư Tài chính muốn nhìn lại những đóng góp của các đại biểu doanh nhân tại Quốc hội và HĐND, cũng như giới thiệu những gương mặt mới đang được kỳ vọng sẽ góp tiếng nói của mình vào công tác lập pháp nói chung, vào việc xây dựng các chính sách kinh tế nói riêng. Để có thể làm tốt cả hai vai doanh nhân - đại biểu, các doanh nhân sẽ cần phải nỗ lực nhiều hơn trong thời gian tới...
(VNF) - “Phải có nghị quyết mới xứng tầm với quy mô, phải tìm kiếm mô hình phát triển để đáp ứng kỳ vọng của Trung ương và cả nước đối với siêu đô thị”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh.
(VNF) - Đây được xem là bước đi quan trọng, nhằm thể chế hóa chủ trương “không hình sự hóa các quan hệ kinh tế”, “khuyến khích khắc phục thiệt hại” theo tinh thần của các Nghị quyết số 57, 66, 68 và 79.
(VNF) - Từ 1/7/2026, lương hưu và trợ cấp dự kiến tăng 8% theo đề xuất của Bộ Nội vụ, kèm cơ chế bổ sung cho nhóm hưởng thấp, qua đó thay đổi cách tính mức chi trả cho hàng triệu người.
(VNF) - Theo Luật sư Nguyễn Văn Tuấn, đề xuất nâng ngưỡng doanh thu miễn thuế lên 1 tỷ đồng/năm sẽ giúp giảm đáng kể gánh nặng cho hộ kinh doanh nhỏ, nhưng điều quan trọng là phải đi kèm cơ chế quản lý minh bạch, chặt chẽ để hạn chế tình trạng “lách luật” và bảo đảm công bằng thuế.
(VNF) - Hôm nay, 26/4, trong không khí thiêng liêng của ngày Giỗ Tổ Hùng Vương, ngay sau Lễ dâng hương tại Đền Thượng, dâng hoa, dâng hương tại Lăng Hùng Vương, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã gặp gỡ, nói chuyện thân mật với bà con nhân dân tại đây. Tạp chí Đầu tư Tài chính - VietnamFinance trân trọng giới thiệu toàn văn nội dung buổi nói chuyện của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm.
(VNF) - Tổng bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm kỳ vọng Đà Nẵng sẽ trở thành một cực tăng trưởng lớn của cả nước, một đô thị biển hiện đại, thông minh, đáng sống.
(VNF) - Dịp lễ 30/4 – 1/5, 12 dự án thành phần cao tốc Bắc – Nam phía Đông sẽ được đưa vào khai thác cùng một số đoạn tuyến quan trọng như Cao tốc Biên Hòa – Vũng Tàu, góp phần giảm áp lực giao thông và hoàn thiện dần mạng lưới hạ tầng quốc gia.
(VNF) - Thủ tướng yêu cầu Bộ Công an khẩn trương hoàn thiện và vận hành Cổng Dịch vụ công quốc gia cùng hệ thống điều phối giải quyết thủ tục hành chính ngay trong tháng 4, nhằm khắc phục tình trạng gián đoạn, bảo đảm dịch vụ công trực tuyến được triển khai đồng bộ, thông suốt trên toàn quốc.
(VNF) - Cách đây tròn 10 năm, sự cố môi trường biển xuất phát từ khu liên hợp gang thép Formosa đã trở thành một sự kiện chấn động. Nhân dịp này, VietnamFinance muốn nhìn lại sự kiện này và cập nhật những thông tin mới nhất về dự án công nghiệp quan trọng này.
(VNF) - Theo Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng, việc vận hành VIFC “cần chuyển sang giai đoạn triển khai nhanh, rốt ráo, quyết liệt, không có lý do để chần chừ”.
(VNF) - TS Nguyễn Sĩ Dũng khẳng định, sau hơn 51 năm kể từ ngày thống nhất đất nước, kinh tế Việt Nam đã trải qua hàng loạt bước ngoặt mang tính “mở khóa”, từ Đổi mới, hội nhập quốc tế đến tham gia các hiệp định thương mại thế hệ mới. Mỗi lần “mở cửa” không chỉ tạo ra tăng trưởng mà còn thúc đẩy nền kinh tế “nâng chuẩn”, từng bước hoàn thiện thể chế, nâng cao năng lực cạnh tranh và định hình vị thế Việt Nam trên bản đồ kinh tế toàn cầu.
(VNF) - Khi cả nước bước vào kỳ nghỉ lễ 30/4 và 1/5, trên các công trường dự án cao tốc, hàng nghìn cán bộ, kỹ sư, công nhân vẫn miệt mài bám công trường, khẩn trương thi công để giữ vững tiến độ, góp phần đưa những dự án trọng điểm về đích đúng hẹn.
