Thu hồi tài sản tham nhũng: Không 'xé rào' thì không thể xử lý được
Thụy Khanh -
21/11/2017 16:23 (GMT+7)
(VNF) – Đại biểu Quốc hội Nguyễn Thị Thủy (đoàn Bắc Kạn) cho rằng tham nhũng là loại tội phạm đặc biệt, xảy ra rất lâu rồi mới bị phát hiện, độ ẩn của tội phạm là rất cao. Do đó, nếu như không có các thủ tục tố tụng đặc biệt vượt lên các khuôn khổ pháp lý thông thường thì sẽ không thể xử lý được.
Đại biểu Quốc hội Nguyễn Thị Thủy
Dẫn số liệu từ báo cáo của Chính phủ, bà Nguyễn Thị Thủy cho biết trong 10 năm số thiệt hại do tham nhũng gây ra là 59.750 tỷ đồng và 400ha đất nhưng số thu hồi chỉ là 4.676 tỷ đồng và 219ha đất, tức là chỉ trên dưới 10%.
Theo bà Thủy, việc thu hồi tài sản tham nhũng gặp khó khăn là do pháp luật hiện hành chưa có cơ chế để xử lý đối với tài sản không giải trình được nguồn gốc hợp pháp.
"Thực tiễn vừa qua có một số trường hợp kê khai không đúng nhưng chỉ áp kỷ luật đối với chính người kê khai, có thể là khiển trách, cảnh cáo, thậm chí là cách chức chứ không thể đụng được vào khối tài sản không giải trình được nguồn gốc hợp pháp của họ. Muốn xử lý tịch thu khối tài sản này thì phải thông qua một vụ án hình sự, từ khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử. Đến khi đó sẽ rất khó khăn, nhiều vụ án sẽ không còn tài sản để thi hành án", bà Thủy nói.
Theo bà Thủy, Điều 122 và 123 Dự thảo Luật Phòng, chống tham nhũng vẫn chỉ xử lý đối với người kê khai không đúng. Cụ thể là nếu như người đó đang được dự kiến bổ nhiệm thì sẽ không được bổ nhiệm nữa và nếu như người đó đã được bổ nhiệm thì tuỳ theo mức độ mà có thể bị cách chức hoặc giáng chức. Đối với khối tài sản không giải trình được nguồn gốc hợp pháp thì dự thảo vẫn tiếp tục để ngỏ không có cơ chế xử lý giống như hiện nay.
"Ban soạn thảo giải thích cho việc không bổ sung quy định nêu trên là để phù hợp với nguyên tắc của tố tụng hình sự, nguyên tắc trách nhiệm chứng minh thuộc về nhà nước. Theo đó, muốn xử lý tịch thu khối tài sản này thì chính các cơ quan tiến hành tố tụng phải có trách nhiệm chứng minh chứ không phải người có tài sản có trách nhiệm giải trình.
"Ở khía cạnh này, chúng tôi khác với ý kiến Ban soạn thảo và đồng tình với nhiều chuyên gia, bởi lẽ tham nhũng là loại tội phạm đặc biệt, xảy ra rất lâu rồi mới bị phát hiện, độ ẩn của tội phạm là rất cao. Do đó, nếu như không có các thủ tục tố tụng đặc biệt vượt lên các khuôn khổ pháp lý thông thường thì sẽ không thể xử lý được", bà Thủy nhấn mạnh.
Dẫn kinh nghiệm từ phía Trung Quốc, bà Thủy cho biết Trung Quốc không có luật riêng về phòng, chống tham nhũng. Để xử lý đối với tài sản không giải trình được nguồn gốc hợp pháp, Trung Quốc đã bổ sung vào Điều 395 của Bộ luật Hình sự: "bất kỳ công chức công nào có tài sản hoặc chi tiêu vượt quá thu nhập hợp pháp, nếu có sự khác biệt lớn thì đều có thể bị yêu cầu giải trình về nguồn gốc hợp pháp của tài sản đó. Nếu công chức không giải trình được thì phần tài sản vượt quá thu nhập hợp pháp sẽ bị coi là tài sản bất hợp pháp và bị tịch thu. Ngoài ra còn có thể bị phạt tù đến 5 năm".
"Trao đổi với chúng tôi tại hội thảo do Ban Nội chính Trung ương tổ chức thì các chuyên gia của Trung Quốc cho biết là việc đặt ra các quy định nêu trên là để thực hiện mục tiêu bằng mọi giá người có hành vi tham nhũng phải trả lại tất cả những gì mà họ đã chiếm đoạt của nhà nước và nhân dân.
"Các chuyên gia cũng cho biết ở Trung Quốc thì việc thu hồi tài sản tham nhũng rất triệt để, khi thu là thu cả đồng hồ, bút máy đắt tiền. Và thu theo giá trị thực tế của tài sản. Ví dụ đối tượng sử dụng số tiền tham nhũng là 1 tỷ đồng để mua một chiếc ô tô mới, nhưng sau vài năm sử dụng thì giá trị của chiếc ô tô chỉ còn 600 - 700 triệu. Khi thu hồi sẽ tính theo giá trị của tài sản tại thời điểm thu hồi là 600 - 700 triệu, chứ không phải tính đã thu được 1 tỷ đồng", bà Thủy cho hay.
Còn đối với Singapore, bà Thủy cho biết quốc gia này không chỉ ban hành luật riêng về chống tham nhũng mà còn có luật riêng về thu hồi tài sản tham nhũng, trong đó có các quy định rất cụ thể về căn cứ, điều kiện, trình tự, thủ tục, thẩm quyền thu hồi tài sản tham nhũng.
"Hành vi tham nhũng thường diễn biến trong một thời gian dài. Còn có cơ hội tham nhũng là còn rút tiền của ngân sách và sau khi tham nhũng được là tiêu xài lãng phí, tặng cho, chuyển đổi dưới nhiều hình thức. Do đó, ngay chính các quốc gia được xem là mô hình đấu tranh chống tham nhũng hiệu quả cũng không hy vọng sẽ thu hồi được 100% số tài sản tham nhũng.
"Chính vì vậy, trách nhiệm giải trình và biện pháp chế tài áp dụng trong trường hợp không giải trình được nguồn gốc hợp pháp của tài sản đã được các quốc gia đặt ra để sớm khoanh vùng nhận diện và tăng khả năng thu hồi tài sản tham nhũng", bà Thủy nói.
(VNF) - Ngày 30-6, Tòa án Quân sự Trung ương tiếp tục xét xử phúc thẩm với bị cáo Nguyễn Văn Hậu (cựu Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng giám đốc Công ty Tập đoàn Phúc Sơn) và các bị cáo khác cũng như các bị hại (các nhà đầu tư) trong vụ án sai phạm tại dự án sân bay Nha Trang (cũ), liên quan đến Tập đoàn Phúc Sơn.
(VNF) - Từ những lời hứa hẹn lợi nhuận vượt xa lãi suất ngân hàng và hệ sinh thái kinh doanh được quảng bá rầm rộ, Công ty CP Tập đoàn Tâm Lộc Phát đã huy động hàng nghìn tỷ đồng từ hơn 17.400 nhà đầu tư trên cả nước. Theo cáo trạng, đây thực chất là mô hình lấy tiền của người tham gia sau trả cho người tham gia trước, khiến gần 1.380 tỷ đồng bị chiếm đoạt.
(VNF) - Quy hoạch tổng thể Thủ đô với tầm nhìn 100 năm đặt mục tiêu đưa Hà Nội trở thành thành phố toàn cầu, trung tâm đổi mới sáng tạo và nằm trong nhóm 10 thủ đô hạnh phúc nhất thế giới.
(VNF) - Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh quy hoạch chỉ thực sự có giá trị khi được tổ chức thực hiện hiệu quả, đồng thời kêu gọi cộng đồng doanh nghiệp tiếp tục đặt niềm tin vào Việt Nam và Hà Nội với tinh thần đầu tư dài hạn, có trách nhiệm
(VNF) - Trước thời điểm diễn ra Hội nghị công bố Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm và xúc tiến đầu tư năm 2026, không gian trưng bày quy hoạch tại Trung tâm Hội nghị Quốc gia thu hút đông đảo đại biểu đến tham quan. Hệ thống sa bàn kết hợp công nghệ 3D Mapping mang đến góc nhìn trực quan về định hướng phát triển Hà Nội trong giai đoạn mới.
(VNF) - Trong bối cảnh Đà Nẵng đang đẩy nhanh lộ trình phát triển Trung tâm Tài chính Quốc tế, hàng loạt lãnh đạo cơ quan Trung ương, lãnh đạo thành phố, nhà hoạch định chính sách và chuyên gia kinh tế hàng đầu sẽ cùng tham dự hội thảo "VIFC-DN: Kiến tạo thể chế – Định hình dòng vốn thế hệ mới" để thảo luận các giải pháp hoàn thiện thể chế, phát triển các sản phẩm tài chính đặc thù và thu hút những dòng vốn chất lượng cao, góp phần đưa VIFC-DN trở thành điểm đến của dòng vốn thế hệ mới.
(VNF) - Để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng GDP từ 10% trở lên trong năm 2026, Chính phủ đặt mục tiêu kinh tế 6 tháng cuối năm phải tăng 11,9%, đồng thời yêu cầu các bộ, ngành, địa phương đẩy mạnh đầu tư công, điều hành linh hoạt chính sách tài khóa, tiền tệ và thúc đẩy các động lực tăng trưởng.
(VNF) - Theo Công ty Vận hành hệ thống điện và thị trường điện quốc gia (NSMO), việc áp dụng biểu giá điện theo thời gian sử dụng (TOU) không nhằm tăng giá điện mà tạo động lực dịch chuyển phụ tải khỏi giờ cao điểm, qua đó giảm chi phí vận hành hệ thống, tận dụng tốt hơn nguồn năng lượng tái tạo và nâng cao độ tin cậy cung cấp điện.
(VNF) - Nhằm góp phần hoàn thiện thể chế, nhận diện các cơ hội phát triển và đề xuất các giải pháp đột phá cho Trung tâm Tài chính quốc tế tại TP. Đà Nẵng (VIFC-DN), ngày 30/6/ 2026, Tạp chí Đầu tư Tài chính – VietnamFinance phối hợp với Cơ quan Điều hành Trung tâm Tài chính quốc tế tại Đà Nẵng và Hiệp hội Tư vấn Tài chính Việt Nam (VFCA) tổ chức Hội thảo: “VIFC-DN: Kiến tạo thể chế - Định hình dòng vốn thế hệ mới”.
(VNF) - Hội thảo "VIFC-DN: Kiến tạo thể chế - Định hình dòng vốn thế hệ mới" do Tạp chí Đầu tư Tài chính – VietnamFinance phối hợp với Cơ quan Điều hành Trung tâm Tài chính quốc tế tại TP. Đà Nẵng (VIFC-DN) và Hiệp hội Tư vấn Tài chính Việt Nam (VFCA) tổ chức.
(VNF) - Ngày 29/6 tới, Hà Nội sẽ tổ chức Hội nghị công bố Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm và xúc tiến đầu tư năm 2026 với sự tham dự của khoảng 1.000 - 1.200 đại biểu, trong đó có hàng trăm nhà đầu tư, doanh nghiệp trong và ngoài nước.
(VNF) - Kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam tăng hơn 21% trong nửa đầu năm 2026, song triển vọng những tháng cuối năm đang đối mặt với nhiều sức ép từ thuế quan, chi phí logistics leo thang và bất ổn thương mại toàn cầu. Các hiệp hội ngành hàng cho rằng muốn duy trì mục tiêu tăng trưởng hai con số, cần sớm tháo gỡ điểm nghẽn về vốn, chi phí và tận dụng hiệu quả các FTA.
(VNF) - Chính phủ đặt mục tiêu nâng tỷ lệ huy động vào ngân sách nhà nước giai đoạn 2026-2030 lên khoảng 18% GDP, đồng thời đề xuất tăng mức bội chi ngân sách lên khoảng 5% GDP và nâng trần nợ công từ 45% lên 50% GDP nhằm tạo thêm dư địa tài khóa cho đầu tư phát triển.
(VNF) - UBND TP Hà Nội cho biết việc di dời, giải tỏa chợ Nhà Xanh (phường Cầu Giấy) sẽ được nghiên cứu, thực hiện đồng bộ với dự án mở rộng tuyến đường Phan Văn Trường theo quy hoạch nhằm chỉnh trang đô thị, nâng cao năng lực hạ tầng giao thông khu vực.
(VNF) - Bộ Chính trị thống nhất chủ trương thành lập thành phố Bắc Ninh trực thuộc Trung ương trên cơ sở địa giới hành chính hiện nay, định hướng trở thành đô thị xanh, thông minh, trung tâm công nghiệp công nghệ cao và đổi mới sáng tạo hàng đầu cả nước.
(VNF) - Trong bối cảnh Hà Nội đang triển khai chương trình nâng cấp hạ tầng và tái thiết đô thị quy mô lớn, các dự án chống ngập khẩn cấp trên địa bàn thành phố đang được đẩy nhanh tiến độ để sớm đưa vào vận hành, góp phần nâng cao năng lực thoát nước và tăng khả năng chống chịu trước biến đổi khí hậu.
(VNF) - Từ các hợp đồng sản xuất tủ vũ khí, hàng rào cơ động và ghế thẩm vấn cho ngành công an, Nguyễn Văn Hưng cùng các đồng phạm bị cáo buộc nâng khống giá trị vật tư, lập quỹ ngoài sổ sách để chiếm đoạt hơn 18 tỷ đồng và gây thiệt hại nhiều tỷ đồng cho Nhà nước.
(VNF) - Mong muốn hưởng dịch vụ chất lượng cao với chi phí thấp đang tạo ra những kỳ vọng thiếu thực tế đối với bất động sản du lịch. Theo đại biểu Quốc hội Phan Đức Hiếu, nếu áp đặt cơ chế quản lý giá quá cứng nhắc, thị trường có nguy cơ đánh đổi chất lượng dịch vụ và rơi vào "bẫy giá rẻ", làm suy giảm sức cạnh tranh của du lịch Việt Nam.
(VNF) - Theo PGS.TS Nguyễn Đình Thọ, khi quyền quyết định các điều khoản hợp đồng vẫn chủ yếu nằm trong tay chủ đầu tư, rủi ro thường bị đẩy về phía khách hàng. Vì vậy, cần sớm hoàn thiện khung pháp lý, minh bạch cơ chế chia sẻ lợi ích và tăng cường giám sát để bảo vệ nhà đầu tư, tạo nền tảng cho thị trường phục hồi bền vững.
(VNF) - Trong dự thảo Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi), Bộ Công an đề xuất nâng mức phạt hành chính tối đa tăng lên 1,5 tỷ đồng với cá nhân và 3 tỷ đồng với tổ chức.
(VNF) - Chương trình hành động phát triển thủ đô Hà Nội của Chính phủ yêu cầu hình thành và phát triển trung tâm tài chính, hài hòa kết nối không gian di sản và hiện đại dọc trục hồ Hoàn Kiếm - hồ Tây - sông Hồng trước năm 2030.
(VNF) - Sáng 22/6, UBND TP. Hà Nội tổ chức lễ khởi công đồng thời 5 tuyến đường sắt đô thị. Đây được xem là một trong những chương trình đầu tư hạ tầng có quy mô lớn nhất từ trước đến nay của Thủ đô.
(VNF) - Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm yêu cầu nghiên cứu, đánh giá khả năng tiếp tục sắp xếp một số xã, phường dựa trên các tiêu chí về diện tích, dân số, hạ tầng và yêu cầu phát triển, nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và chất lượng phục vụ người dân.
(VNF) - Theo TS Trần Tiến, trí tuệ nhân tạo (AI) không phải thách thức lớn nhất của báo
chí. Điều quan trọng là đào tạo thế hệ nhà báo có thể làm chủ công nghệ mà không
đánh mất bản lĩnh và trách nhiệm nghề nghiệp.
(VNF) - Trong suốt lịch sử phát triển, báo chí cách mạng Việt Nam không ngừng
lớn mạnh cả về quy mô, chất lượng và sức ảnh hưởng, khẳng định vai trò
tiên phong trên mặt trận tư tưởng, văn hóa và truyền thông.
(VNF) - Ngày 30-6, Tòa án Quân sự Trung ương tiếp tục xét xử phúc thẩm với bị cáo Nguyễn Văn Hậu (cựu Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng giám đốc Công ty Tập đoàn Phúc Sơn) và các bị cáo khác cũng như các bị hại (các nhà đầu tư) trong vụ án sai phạm tại dự án sân bay Nha Trang (cũ), liên quan đến Tập đoàn Phúc Sơn.
(VNF) - Ngay trong ngày đầu mở cửa, Triển lãm Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm tại Bảo tàng Hà Nội thu hút hàng nghìn người dân đến tham quan.