Tháng 10/2021, 136 quốc gia đã tham gia cuộc đàm phán do Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế (OECD) tổ chức và đồng ý với giải pháp cải cách thuế hai trụ cột. Trong đó, trụ cột 2 về mức thuế tối thiểu toàn cầu là 15%. Doanh thu 1 năm của công ty mẹ tối cao phải đạt ngưỡng 750 triệu euro/năm (tương đương gần 20 nghìn tỷ đồng/năm) mới nằm trong diện áp dụng. Để không bỏ lỡ quyền đánh thuế, nhiều quốc gia phát triển đã nhanh chóng có những hành động. Các nước thành viên của OECD và các thành viên của Khuôn khổ toàn diện đang sửa đổi luật pháp để đảm bảo tuân thủ vào năm 2024.
Diễn biến này khiến Việt Nam có lý do lo ngại. Thuế thu nhập doanh nghiệp phổ thông của Việt Nam là 20%, trong khi đó thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) thực tế của các doanh nghiệp FDI là 12,3%. Cá biệt, một số tập đoàn lớn nước ngoài chỉ chịu thuế suất thuế TNDN là từ 2,75% đến 5,95% vì nhiều dự án FDI lớn được áp dụng thuế suất thuế TNDN 10% trong cả đời dự án, miễn 4 năm, giảm 50% trong 9 năm tiếp theo.
Số liệu trên cho thấy mức thuế ở Việt Nam thấp hơn mức thuế tối thiểu khá nhiều. Như vậy, các quốc gia sẽ yêu cầu công ty mẹ tối cao của những doanh nghiệp có dự án đầu tư ở Việt Nam nộp phần thuế còn lại. Nếu không muốn bị các nước khác thu phần thuế chênh lệch này thì Việt Nam chỉ có một cách là nâng thuế suất thuế TNDN lên bằng mức tối thiểu theo trụ cột 2, tức 15%. Đó là cách để Việt Nam không mất quyền thu thuế vào tay các nước khác.
Phó tổng cục trưởng Tổng cục Thuế Đặng Ngọc Minh cho biết: “Trước mắt, chúng tôi dự kiến sẽ đưa mức thuế tối thiểu 15% đối với các doanh nghiệp và các tập đoàn chịu ảnh hưởng của thuế tối thiểu theo khung của OECD; tiếp theo là ban hành các quy định, quy chế về khấu trừ thuế tại nguồn tại Việt Nam”. Về trung hạn, đại diện Tổng cục Thuế kiến nghị sửa đổi các ưu đãi thuế bảo vệ nguồn thu trong nước; ban hành thuế tối thiểu 15%; ban hành ưu đãi thuế theo hướng hỗ trợ các chi phí đầu tư, đào tạo lao động; hỗ trợ cho tăng trưởng xanh và bảo vệ môi trường.
Phó thủ tướng Chính phủ Lê Minh Khái cũng đã yêu cầu Bộ Tài chính phân tích đánh giá thật đầy đủ, toàn diện tác động của thuế suất tối thiểu toàn cầu đối với Việt Nam, trong đó tập trung đánh giá tác động đến: ngân sách nhà nước; nhà đầu tư; thu hút đầu tư nước ngoài của Việt Nam.
Suốt thời gian qua, nhiều doanh nghiệp, hiệp hội đã có nhiều gợi ý để Việt Nam thích ứng với chính sách mới này. Bởi nếu Việt Nam không có động thái hỗ trợ các doanh nghiệp FDI đang được hưởng nhiều ưu đãi, họ sẽ phải nộp phần thuế bổ sung cho quốc gia nơi đặt trụ sở chính. Có nghĩa, một công ty A có nhà máy ở Việt Nam nếu chỉ nộp thuế TNDN 5% ở Việt Nam, thì khi chính sách thuế tối thiểu toàn cầu được áp dụng, công ty A này sẽ phải nộp thêm 10% thuế TNDN cho “chính quốc”, thay vì được hưởng trọn 10% phần thuế chênh lệch này như lâu nay.
Chính vì vậy, Hiệp hội doanh nghiệp Hàn Quốc tại Việt Nam (Kocham) lo lắng: Chính phủ Việt Nam đang đưa ra nhiều ưu đãi về thuế hấp dẫn, thu hút đầu tư nước ngoài. Tuy nhiên, khi thuế tối thiểu toàn cầu thực thi thì ưu đãi về thuế này không hấp dẫn nữa. Nói cách khác, chính sách này sẽ vô hiệu hóa hiệu quả của ưu đãi thuế. Kocham khuyến nghị Việt Nam cần cải thiện môi trường đầu tư, bảo vệ quyền đánh thuế của mình, điều này rất cấp thiết. Kocham đề xuất ưu đãi dựa trên chi phí đầu tư phù hợp với tình hình Việt Nam hiện tại. Điểm mạnh của chính sách này là sẽ ngăn chặn chuyển giá, chuyển lợi nhuận, giúp khuyến khích đầu tư thực chất vào Việt Nam, giúp doanh nghiệp đưa ra phương án đầu tư dài hạn tại Việt Nam. Hình thức ưu đãi dựa trên chi phí đầu tư đang được nhiều quốc gia áp dụng, Việt Nam tham gia vào sân chơi chung của quốc tế thì nên áp dụng luật chơi chung.
Để khắc phục tác động của thuế suất tối thiểu toàn cầu sắp tới, Hiệp hội doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam (EuroCham) đề xuất các biện pháp khuyến khích đầu tư, bao gồm miễn thuế nhập khẩu, kéo dài thời gian miễn thuế đất và ưu đãi dựa trên chi phí, đặc biệt là chi phí nghiên cứu và phát triển. Theo Eurocham, hiện tại, các chính sách ưu đãi thuế TNDN chủ yếu là hình thức ưu đãi trên thu nhập, tức là chỉ khi doanh nghiệp kinh doanh có lãi, có thu nhập chịu thuế thì khi ấy mới có thể hưởng các lợi ích từ ưu đãi thuế. Trong khi đó, các hình thức ưu đãi trực tiếp về mặt chi phí chưa phổ biến theo quy định tại Việt Nam.
Các doanh nghiệp thường chưa có lãi trong các năm đầu hoạt động do chi phí cố định phát sinh lớn đối với các dự án đầu tư về cơ sở hạ tầng, công nghệ, nghiên cứu phát triển. Theo đó, những doanh nghiệp này sẽ cần các hình thức ưu đãi trực tiếp hơn, như ưu đãi hỗ trợ về mặt chi phí, như hỗ trợ chi phí đối với các khoản đầu tư vào hạ tầng, nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ, hoặc chuyển giao công nghệ, nhằm khuyến khích các doanh nghiệp thực hiện nhiều hơn các hoạt động đầu tư, nghiên cứu phát triển, cũng như chuyển giao công nghệ tại Việt Nam.
Một mặt cho rằng Việt Nam cần đảm bảo quyền đánh thuế, song đại diện Samsung Việt Nam cũng lưu ý: Việt Nam cần xây dựng các cơ chế về khoản hỗ trợ nhằm bổ sung hoàn thiện cho phần ưu đãi bị sụt giảm của các doanh nghiệp FDI khi áp dụng thuế tối thiểu toàn cầu. Tuy nhiên, phương án triển khai các khoản hỗ trợ bằng tiền này sẽ được xây dựng tiêu chuẩn áp dụng tùy theo đặc tính của từng loại hình doanh nghiệp.
Dù thế nào, chính sách thuế tối thiểu toàn cầu sẽ thay đổi hoàn toàn cách thức Việt Nam thu hút đầu tư nước ngoài thời gian tới. Những ưu đã về thuế TNDN sẽ không còn tác dụng. Mặt khác, Việt Nam cũng phải ứng xử hài hòa với các nhà đầu tư nước ngoài đang được hưởng nhiều ưu đãi thuế, bởi nếu không khéo sẽ làm nảy sinh nhiều khiếu kiện từ cộng đồng doanh nghiệp nước ngoài. Đây sẽ là phép thử để cho thấy Việt Nam tôn trọng các cam kết đầu tư, làm cơ sở để các nhà đầu tư yên tâm sản xuất kinh doanh ở Việt Nam.
Tags:
(VNF) - Theo Phó thủ tướng Nguyễn Văn Thắng, tổng vốn đầu tư thực hiện toàn xã hội trong 9 tháng đạt trên 3,11 triệu tỷ đồng, tăng 15,1%. Tuy nhiên, quá trình chuyển hóa nguồn lực thành sản lượng và năng lực sản xuất thực tế vẫn còn chậm.
(VNF) - Hơn 48.700 doanh nghiệp hoàn tất thủ tục giải thể trong 9 tháng đầu năm, tăng 118,8% so với cùng kỳ năm 2025, trong khi số doanh nghiệp thành lập mới tăng 3,2%, cho thấy sức ép rút lui khỏi thị trường vẫn ở mức cao.
(VNF) - Tổng sản phẩm trong nước (GDP) quý III/2026 ước tăng 9,95% so với cùng kỳ năm trước, cao hơn mức tăng 8,15% của quý I và 8,81% của quý II. Tính chung 9 tháng, GDP tăng 9,01%, trong đó công nghiệp và xây dựng tiếp tục là động lực tăng trưởng chủ yếu.
(VNF) - Theo TS Lê Minh Nghĩa, Chủ tịch VFCA, quản lý gia sản là một cấu phần hạ tầng của thị trường tài chính, không chỉ là dịch vụ dành cho nhóm siêu giàu.
(VNF) - Sau 5 phiên liên tiếp giảm sàn từ ngày 28/9 đến 2/10, PNJ đã gửi báo cáo giải trình tới HoSE.
(VNF) - Liên quan vụ sai phạm tại điểm thi Trường THPT chuyên Tuyên Quang, Cơ quan An ninh điều tra Bộ Công an đã khởi tố Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Tuyên Quang Vũ Đình Hưng, nâng tổng số bị can trong vụ án lên 41 người.
(VNF) - Bộ Công an cho biết, vụ án Công ty Việt Mỹ đã khởi tố 9 bị can về 3 tội danh, thu hồi 118 tỷ đồng và 261.000 USD.
(VNF) - Yêu cầu huy động người tài bằng những cách linh hoạt, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh có việc lớn thì tìm người giỏi nhất để giao, không bó hẹp trong biên chế.
(VNF) - Nhấn mạnh Luật Đất đai là dự án luật đang được người dân, doanh nghiệp và lãnh đạo các cấp đặc biệt quan tâm, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu Luật Đất đai phải làm thật chặt chẽ, thật kỹ.
(VNF) - Phạm Văn Hoành, Giám đốc Công ty Cổ phần Mua bán nợ Công Danh có trụ sở tại TP.HCM cùng đồng bọn bị Công an TP.HCM bắt vì đòi nợ thuê.
(VNF) -Ngày 29/9/2026, Tập đoàn Hateco đã ký MOU về hợp tác thử nghiệm và phát triển hệ sinh thái hàng không không người lái (UAV/eVTOL) phục vụ logistics, cảng biển và bất động sản.
(VNF) - TP. HCM được định hướng phát triển các outlet tập trung dọc cao tốc TP. HCM - Long Thành - Dầu Giây và khu vực gần sân bay quốc tế Long Thành.
(VNF) - Các chuyên gia cho rằng cần đa dạng hóa các kênh huy động vốn, trong đó chú trọng phát triển nguồn vốn dài hạn để đáp ứng nhu cầu đầu tư hạ tầng đường bộ cao tốc.
(VNF) - Trong báo cáo đánh giá kinh tế mới nhất, Ngân hàng Standard Chartered dự báo tăng trưởng GDP quý III/2026 của Việt Nam đạt 8,7% so với cùng kỳ năm trước, tăng từ mức 8,4% trong quý II, phản ánh đà tăng trưởng tiếp tục được duy trì vững chắc bất chấp những thách thức từ môi trường bên ngoài.
(VNF) - Liên minh châu Âu (EU) dự kiến sẽ đưa Việt Nam và Panama ra khỏi danh sách các khu vực pháp lý không hợp tác về thuế trong đợt cập nhật vào tháng 10, Law360 dẫn lời 3 quan chức EU cho hay.
(VNF) - PGS.TS Phạm Bảo Sơn, nguyên Phó Giám đốc Đại học Quốc gia Hà Nội, được HĐND tỉnh Hưng Yên bầu giữ chức Phó Chủ tịch UBND tỉnh nhiệm kỳ 2026 - 2031.
(VNF) - Dự thảo Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa lần đầu đề xuất cấp voucher, cho phép doanh nghiệp đủ điều kiện sử dụng để giảm một số chi phí.
(VNF) - Đại biểu Quốc hội Nguyễn Minh Đức đề nghị quy định chặt chẽ cơ chế miễn trừ trách nhiệm trong thử nghiệm có kiểm soát trên thị trường chứng khoán, không áp dụng với hành vi cố ý vi phạm, lừa đảo, trục lợi hoặc thao túng thị trường.
(VNF) - Theo Chủ tịch Quốc hội, pháp luật phải theo kịp cuộc sống, nhưng theo kịp không có nghĩa là “chạy theo cuộc sống” bằng việc sửa luật liên tục.
(VNF) - Mục tiêu của hoạt động giám sát nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI phải góp phần thúc đẩy phát triển, nâng cao hiệu lực quản trị và kiểm soát quyền lực, tháo gỡ "điểm nghẽn", "nút thắt" về thể chế, pháp luật và tổ chức thi hành pháp luật, phòng ngừa, cảnh báo sớm được rủi ro và thúc đẩy hành động.
(VNF) - Sau khi hoàn thành việc sắp xếp thôn, tổ dân phố trên cả nước, công tác tinh gọn tổ chức bộ máy tiếp tục được triển khai ở các bộ, ngành và địa phương. Bộ Nội vụ cho biết các bộ đã giảm hàng chục phòng thuộc vụ và đơn vị sự nghiệp công lập bên trong; riêng mạng lưới cơ sở giáo dục công lập dự kiến giảm hơn 18.900 đầu mối.
(VNF) - Đối với những vấn đề, vụ việc đột xuất, bất thường, nghiêm trọng hoặc có nguy cơ tác động lớn về chính trị, kinh tế, xã hội và các tình huống cần kịp thời báo cáo, xin ý kiến chỉ đạo của Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Thường trực Ban Bí thư.
(VNF) - Cựu Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến đã khắc phục xong số tiền hơn 108 tỷ đồng trong vụ án dự án cơ sở 2 Bệnh viện Bạch Mai và Việt Đức.
(VNF) - Hỗ trợ 100% phí công bố đăng ký và chi phí chữ ký số trong năm đầu, Thái Nguyên đang giảm bớt gánh nặng chi phí cho doanh nghiệp mới, qua đó tạo động lực gia nhập thị trường và hướng tới mục tiêu 36.000 doanh nghiệp vào năm 2030.
(VNF) - Từ ngày 17/10, Quốc hội khóa XVI dự kiến bước vào kỳ họp thứ hai với chương trình nghị sự gồm nhiều nội dung quan trọng, trong đó có việc xem xét, thông qua 43 luật, nghị quyết và cho ý kiến lần đầu đối với 2 dự án luật.
(VNF) - Theo Phó thủ tướng Nguyễn Văn Thắng, tổng vốn đầu tư thực hiện toàn xã hội trong 9 tháng đạt trên 3,11 triệu tỷ đồng, tăng 15,1%. Tuy nhiên, quá trình chuyển hóa nguồn lực thành sản lượng và năng lực sản xuất thực tế vẫn còn chậm.
(VNF) - Khu du lịch ven biển Hòn Ngọc Á Châu được kiến nghị áp dụng các cơ chế, chính sách đặc thù để tháo gỡ vướng mắc cho dự án tiếp tục triển khai.
