Từ trường hợp của Luật đặc khu: Nhìn lại những tiền lệ về hoãn thi hành luật
Lệ Chi -
12/06/2018 19:03 (GMT+7)
(VNF) - Việc Quốc hội rút dự thảo Luật đặc khu ra khỏi chương trình kỳ họp thứ 5 không phải là chưa có tiền lệ, bởi trước đó cũng đã có nhiều đạo luật chưa có hiệu lực thi hành đã phải tính đến chuyện sửa.
Bộ luật Hình sự 2015 từng hoãn thi hành
Hoãn thông qua Luật đặc khu
Dự án Luật Đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt Vân Đồn, Bắc Vân Phong và Phú Quốc (Luật đặc khu) được Chính phủ trình Quốc hội cho ý kiến tại kỳ họp thứ 4 (tháng 10/2017). Ngay sau đó, dự thảo đã gây ra những tranh cãi trái chiều trong dư luận.
Một trong những vấn đề được dư luận quan tâm nhất là nội dung nhà đầu tư được phép thuê đất tới 99 năm tại các đặc khu. Dư luận cho rằng thời gian cho thuê kéo dài như vậy sẽ tạo ra các nguy cơ và hệ lụy khó lường cho đất nước.
Trước những phản biện trái chiều, Chính phủ đã đề nghị Quốc hội xem xét lùi việc thông qua dự thảo Luật Đặc khu từ kỳ họp thứ 5 sang kỳ họp thứ 6 (Quốc hội khóa 14) để có thêm thời gian nghiên cứu, hoàn thiện.
Theo thông báo gửi lúc 3h sáng (9/6), Chính phủ cho hay việc đề nghị lùi thông qua Luật đặc khu được thực hiện sau khi tiếp thu các ý kiến tâm huyết, trách nhiệm của các đại biểu Quốc hội, các nhà khoa học, nhà kinh tế, chuyên gia, cử tri và nhân dân cả nước.
Chính phủ đánh giá, việc lùi thông qua Dự Luật vào kỳ họp thứ 6 là để có thêm thời gian nghiên cứu, hoàn thiện nhằm bảo đảm dự án Luật đáp ứng được các yêu cầu, nguyện vọng của đại biểu Quốc hội, cử tri và nhân dân, xây dựng thành công 3 đặc khu, giữ vững an ninh quốc phòng và chủ quyền quốc gia.
Ngày 11/6, Quốc hội đã tiến hành biểu quyết về việc rút dự án Luật Đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt Vân Đồn, Bắc Vân Phong và Phú Quốc ra khỏi chương trình kỳ họp thứ 5.
Kết quả biểu quyết có 423/432 vị đại biểu có mặt tán thành, 8 vị không tán thành và 1 vị không biểu quyết.
Giữa năm 2015, tại kỳ họp thứ 9, nghị trường cũng đã chứng kiến những tranh luận nảy lửa khi Chính phủ đề nghị sửa điều 60 Luật Bảo hiểm xã hội 2014 về bảo hiểm xã hội một lần.
Theo quy định tại điều 60 Luật bảo hiểm xã hội 2014 (sửa đổi) được Quốc hội thông qua vào ngày 20/11/2014, người lao động không được nhận bảo hiểm xã hội một lần sau 1 năm nghỉ việc nếu không tiếp tục đóng bảo hiểm xã hội và có yêu cầu nhận bảo hiểm xã hội một lần mà chưa đủ 20 năm đóng bảo hiểm xã hội.
Quy định này sau đó đã gây bức xúc trong đông đảo người lao động vì quyền lợi của họ bị hạn chế.
Trước diễn biến này, Chính phủ đã báo cáo Quốc hội xem xét, điều chỉnh điều 60, Luật bảo hiểm xã hội theo hướng: cho phép người lao động có quyền lựa chọn hưởng bảo hiểm xã hội một lần hoặc tiếp tục bảo lưu thời gian đóng bảo hiểm xã hội như quy định của Luật bảo hiểm xã hội năm 2006.
Khi thảo luận, một số ý kiến đại biểu Quốc hội bày tỏ sự đồng tình với việc sửa điều 60. Đề xuất của Chính phủ để người lao động có quyền lựa chọn hưởng bảo hiểm xã hội là hợp với tình hình hiện nay, phù hợp với những quy định của Hiến pháp 2013 về quyền con người, lựa chọn những việc làm không vi phạm pháp luật.
Sau đó, Quốc hội thông qua Nghị quyết về việc sửa quy định tại điều 60 của luật này, theo hướng cho người lao động được nhận bảo hiểm xã hội một lần.
Như vậy, chưa kịp chờ đến khi Luật bảo hiểm xã hội có hiệu lực (đến 1/1/2016 mới có hiệu lực) thì Điều 60 của luật này đã phải tạm dừng thực thi, để trở lại áp dụng quy định tương đương với luật cũ.
Trước khi Quốc hội thông qua nghị quyết nói trên, nhiều đại biểu bày tỏ "cảm thấy xấu hổ và có lỗi" khi bấm nút thông qua luật này (trong đó có điều 60). Chính những bất cập của điều 60 không cho người lao động có quyền lựa chọn, đã khiến công nhân nhiều nơi phản đối dữ dội và ngừng việc để bày tỏ.
Hoãn thi hành Bộ luật Hình sự 2015
Ngày 27/11/2015, Bộ luật Hình sự được Quốc hội thông qua, cuối tháng 12 được đăng công báo thì đến ngày 11/1/2016, Ủy ban Pháp luật của Quốc hội đã có công văn gửi Văn phòng Chính phủ đề nghị thay thế 4 trang tài liệu liên quan đến 6 điều luật ở Phần Chung và 4 điều luật ở Phần Các tội phạm. Lý do được nêu là do sơ suất về mặt kỹ thuật nên bộ luật gửi đến Văn phòng Chính phủ báo trước đó có sai sót.
Sau đó, vẫn còn những những sai sót khác được phát hiện. Đặc biệt, có nhiều lo ngại được bày tỏ xung quanh quy định của điều 292 về tội cung cấp dịch vụ trái phép trên mạng máy tính, mạng viễn thông, khi cộng đồng khởi nghiệp tại Việt Nam sẽ là đối tượng bị chịu ảnh hưởng nặng nề nhất từ điều luật này.
Trước sự phản đối dữ dội này, ngày 30/6, Văn phòng Chủ tịch nước tổ chức họp báo thông báo lệnh của Chủ tịch nước Trần Đại Quang công bố Nghị quyết về việc lùi hiệu lực thi hành của Bộ luật Hình sự năm 2015, Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự, Luật thi hành tạm giữ, tạm giam đồng thời bổ sung dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ Luật hình sự năm 2015 vào chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2016 của Quốc hội.
Cụ thể, Nghị quyết số 144 thông qua ngày 29/6/2016 của Quốc hội khoá XIII nêu rõ quyết định bổ sung dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật hình sự năm 2015 vào chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2016 và trình Quốc hội khoá XIV tại kỳ họp thứ 2 (theo thông lệ sẽ tổ chức vào cuối tháng 11 hàng năm).
Quốc hội thống nhất lùi hiệu lực thi hành của Bộ luật hình sự năm 2015, Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015, Luật tổ chức cơ quan điều tra hình sự và Luật thi hành tạm giữ, tạm giam từ ngày 1/7/2016 đến ngày Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật hình sự năm 2015 có hiệu lực thi hành.
Dù vậy, Quốc hội cũng loại trừ một số quy định của Bộ luật vẫn được thực thi từ 1/7/2016. Điều đó có nghĩa, từ 1/7/2016, dù toàn bộ Bộ luật Hình sự năm 2015 chưa có hiệu lực thi hành nhưng nhà nước vẫn thực hiện các quy định có lợi cho người phạm tội tại khoản 3 Điều 7. Nhà nước cũng tiếp tục áp dụng các quy định khác có lợi cho người phạm tội tại Nghị quyết số 109 năm 2015 của Quốc hội.
Từ ngày 1/7/2016, cả nước cũng bắt đầu áp dụng các quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015 để thi hành các quy định có lợi cho người phạm tội.
(VNF) - Sau gần một năm triển khai Nghị quyết 68, bức tranh doanh nghiệp cho thấy nhiều thách thức khi tốc độ gia nhập thị trường không đủ bù số rút lui. Điều này khiến mục tiêu 2 triệu doanh nghiệp vào năm 2030 đứng trước áp lực lớn.
(VNF) - Đó là nhìn nhận chung của các chuyên gia, Nghị quyết 68 đã mở ra nhận thức và nhiều cơ hội mới, thực tiễn triển khai cho thấy, một nhóm nhỏ DN lớn đã thấy được kết quả bước đầu nhưng nhóm DN nhỏ và vừa, hộ kinh doanh đang còn nhiều e ngại.
(VNF) - Sáng nay (13/5) tại Hà Nội, Tạp chí Đầu tư Tài chính – VietnamFinance tổ chức tọa đàm “Dấu ấn 1 năm thực hiện Nghị quyết 68” nhằm đánh giá những kết quả bước đầu, nhận diện các khó khăn, vướng mắc và đề xuất giải pháp sau một năm triển khai Nghị quyết số 68-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân.
(VNF) - Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch sẽ kiểm tra doanh nghiệp sử dụng phần mềm không bản quyền và xử lý các hành vi vi phạm bản quyền trên môi trường số đến hết ngày 30/5.
(VNF) - Sáng 12/5, tại Đại hội đại biểu toàn quốc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam lần thứ XI, nhiệm kỳ 2026 - 2031, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có bài phát biểu quan trọng, nhấn mạnh vai trò của khối đại đoàn kết toàn dân tộc, yêu cầu đổi mới mạnh mẽ hoạt động của Mặt trận trong giai đoạn phát triển mới của đất nước, đồng thời khẳng định quan điểm xuyên suốt "Dân là gốc", lấy Nhân dân làm trung tâm của mọi chủ trương, chính sách. VietnamFinance trân trọng giới thiệu toàn văn bài phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm.
(VNF) - Bộ Công an vừa đề xuất nâng mạnh mức phạt tiền trong thẩm quyền xử lý vi phạm của nhiều chức danh thuộc lực lượng Công an nhân dân, trong đó có cảnh sát giao thông. Nội dung này được nêu trong dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 168 về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ.
(VNF) - Chính phủ vừa đặt mục tiêu đến năm 2035, mọi giao dịch giữa người dân với cơ quan nhà nước sẽ được thực hiện hoàn toàn trên môi trường số. Người dân không còn phải nộp lại giấy tờ nhiều lần, đồng thời mọi thủ tục có thể xử lý trực tuyến mà không phụ thuộc địa giới hành chính.
(VNF) - Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn yêu cầu khẩn trương ban hành đầy đủ, kịp thời các văn bản hướng dẫn thi hành luật, nhấn mạnh không để phát sinh “khoảng trống pháp luật” hay nợ đọng văn bản gây khó khăn cho người dân và doanh nghiệp khi triển khai thực tế.
(VNF) - VKSND Tối cao cáo buộc Giám đốc Herbitech Phạm Vũ Khiêm dùng tiền thu từ hoạt động sản xuất, buôn bán thực phẩm giả để đầu tư thuê đất tại khu công nghiệp nhằm hợp thức hóa dòng tiền.
(VNF) - Bộ Nội vụ đề xuất nhiều cơ chế đãi ngộ đặc biệt để thu hút nhân tài vào khu vực công, trong đó chuyên gia, nhà khoa học đầu ngành và người có trình độ chuyên môn cao có thể được hưởng phụ cấp tới 300% mức lương hiện hưởng.
(VNF) - Theo TS. Nguyễn Đình Cung, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Quản lý Kinh tế Trung ương (CIEM), nếu không thực hiện cải cách thể chế một cách thực chất, khu vực doanh nghiệp nhà nước (DNNN) sẽ khó có bước chuyển căn bản và “10 năm nữa vẫn tiếp tục loay hoay với những bài toán cũ”. Ông nhấn mạnh, nút thắt lớn nhất hiện nay không nằm ở định hướng chính sách, mà ở cách thức tổ chức thực thi và cơ chế trao quyền trong quản trị doanh nghiệp.
(VNF) - Bộ Tài chính vừa đưa ra đề xuất cắt giảm thêm 60 ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, trong nỗ lực tiếp tục cải cách thủ tục, tháo gỡ rào cản gia nhập thị trường và giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp, qua đó tạo môi trường kinh doanh thông thoáng hơn.
(VNF) - Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Tổng thống Sri Lanka Anura Kumara Dissanayake đã chứng kiến lễ trao các văn kiện hợp tác trong các lĩnh vực an ninh, khoa học và công nghệ, văn hóa, thông tin và truyền thông.
(VNF) - Chính phủ vừa ban hành Nghị quyết số 122/NQ-CP về phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 4/2026, trong đó yêu cầu các bộ, ngành, địa phương tập trung nguồn lực thực hiện tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, đồng thời đẩy nhanh xây dựng các văn bản hướng dẫn thi hành luật, nghị quyết mới.
(VNF) - Bộ Xây dựng đang đẩy mạnh chương trình cải cách thủ tục hành chính và điều kiện đầu tư kinh doanh với quy mô lớn, trong đó dự kiến cắt giảm hơn 40% điều kiện kinh doanh và đơn giản hóa, bãi bỏ hàng trăm thủ tục nhằm tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp.
(VNF) - Hà Nội sẽ tăng cường giám sát và kiểm tra 200 dự án đầu tư trong năm 2026, bao gồm cả dự án đầu tư công và ngoài ngân sách, nhằm siết chặt kỷ luật đầu tư.
(VNF) - Chính phủ định hướng “giao một lần, giao sớm” các chỉ tiêu tăng trưởng giai đoạn 2026-2030 cho địa phương nhằm tạo sự chủ động trong xây dựng kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và phân bổ nguồn lực đầu tư.
(VNF) - Chủ tịch IEMS cùng hai người bị bắt vì liên quan đường dây tổ chức thi, cấp chứng chỉ tiếng Anh “chui” cho hơn 80.000 người, thu lợi gần 200 tỷ đồng.
(VNF) - Cáo trạng xác định, nhiều cán bộ thuộc Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội đã bị cáo buộc dựng “giấy phép con”, gây khó cho doanh nghiệp xuất khẩu lao động để nhận tiền “bôi trơn”. Cựu Thứ trưởng Nguyễn Bá Hoan bị cho là đã nhận hơn 16 tỷ đồng để tạo điều kiện giải quyết hồ sơ, cấp phép cho doanh nghiệp.
(VNF) - Chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đến Ấn Độ từ ngày 5 - 7/5 ghi nhận nhiều nội dung hợp tác kinh tế được trao đổi giữa hai bên, tập trung vào thương mại, đầu tư và các lĩnh vực công nghệ cao.
(VNF) - Việt Nam và Ấn Độ đánh giá cao hợp tác nhiều thập kỷ qua trong lĩnh vực thăm dò dầu khí. Trên cơ sở hợp tác cùng có lợi, hai bên nhất trí tăng cường hơn nữa các hoạt động thăm dò và khai thác, bao gồm phát triển các giếng mới mà Ấn Độ quan tâm tham gia, trên cơ sở luật pháp Việt Nam, luật pháp quốc tế, đặc biệt là Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển năm 1982 (UNCLOS).
(VNF) - Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi cùng chứng kiến lễ trao các văn kiện hợp tác giữa các bộ, ngành của hai nước sau cuộc hội đàm và họp báo chung tại thủ đô New Delhi ngày 6/5.
(VNF) - Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc yêu cầu sớm hoàn thành điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất quốc gia 2021-2030, sửa đổi Luật Đất đai trong năm 2026.
(VNF) - Sau gần một năm triển khai Nghị quyết 68, bức tranh doanh nghiệp cho thấy nhiều thách thức khi tốc độ gia nhập thị trường không đủ bù số rút lui. Điều này khiến mục tiêu 2 triệu doanh nghiệp vào năm 2030 đứng trước áp lực lớn.
(VNF) - Sau gần một năm kể từ khi Hà Tĩnh thực hiện sắp xếp, sáp nhập các đơn vị hành chính, hàng loạt trụ sở công từng được đầu tư hàng chục tỷ đồng đang rơi vào cảnh bỏ hoang, xuống cấp thậm chí bị kẻ gian đập phá, lấy trộm tài sản.