Tỷ giá tăng, lãi suất leo thang: Hàng hoá vào chu kỳ lên giá
Mai Anh -
20/11/2022 22:09 (GMT+7)
(VNF) - Tỷ giá và lãi suất liên tục đi lên khiến giá nguyên liệu tăng, chi phí tài chính đắt đỏ hơn dẫn tới giá hàng hóa, dịch vụ cũng tăng theo. Một chu kỳ tăng giá mang theo nỗi lo lạm phát chi phí đẩy đang đến gần.
Số liệu từ Tổng cục Thống kê cho thấy, trong tháng 10/2022, trong 11 nhóm hàng hóa và dịch vụ tiêu dùng chính, có 9 nhóm hàng tăng giá, 2 nhóm hàng giảm giá so với tháng trước.
Đáng lưu ý, nhóm đồ uống và thuốc lá tăng 0,34% do giá nguyên liệu sản xuất đồ uống và tỷ giá USD tăng cao. Nhóm may mặc, mũ nón, giày dép tăng 0,2% do giá nguyên phụ liệu sản xuất, chi phí nhân công và nhu cầu mua sắm tăng.
Thời gian qua, giá nhiều loại hàng hóa là nguyên liệu đầu vào liên tục tăng, có loại tăng tới 50%. Ở Việt Nam, gần 1 nửa nguyên liệu đầu vào cho sản xuất là nhập khẩu. Vì vậy, không chỉ tăng theo giá thế giới mà việc tỷ giá tăng mạnh đã tác động đến chi phí đầu vào sản xuất.
Sau khi Ngân hàng Nhà nước nới biên độ tỷ giá USD/VND từ ±3% lên ±5% và 4 lần liên tiếp điều chỉnh giá bán, tỷ giá trung tâm giữa USD và VND cũng như tỷ giá tại các ngân hàng thương mại đều biến động mạnh.
Giá USD trong nước hiện tăng tới gần 10% trong khi các năm trước chỉ tăng 2-3%. Với diễn biến tỷ giá USD/VND tăng nhanh, nhất là ‘cú sốc’ tháng 10 vừa qua là biến động khiến các doanh nghiệp có hoạt động xuất nhập khẩu không thể lường. Tác động của diễn biến này rất lớn, bởi USD là đồng tiền thanh toán chính cho phần lớn các hợp đồng xuất nhập khẩu của Việt Nam.
Về lý thuyết, tỷ giá tăng sẽ có lợi cho xuất khẩu. Nhưng thực tế, đa phần doanh nghiệp xuất nhập khẩu tại Việt Nam đang chịu ảnh hưởng tiêu cực vì tỷ giá tăng.
Đại diện một doanh nghiệp sản xuất thức ăn chăn nuôi có nhà máy ở Hoà Bình, Bình Định cho biết, công ty thường phải nhập khẩu nguyên liệu để sản xuất. Thời gian qua, giá nguyên liệu trên thế giới và tỷ giá tăng khiến chi phí sản xuất ngày càng đắt đỏ trong khi giá thành không tăng tương xứng. Về lâu dài, việc giữ giá sản phẩm là không thể.
Các doanh nghiệp ngành gỗ lẽ ra sẽ được hưởng lợi từ việc tăng giá USD khi bán được giá cao vào mùa xuất hàng tốt. Nhưng hiện nay, nhiều doanh nghiệp ngành gỗ đang ở thế kẹt do USD tăng giá cao, nguyên liệu nhập khẩu tăng giá mạnh trong khi giá bán không thể tăng do đã ký hợp đồng trước đó.
Với các doanh nghiệp dệt may. Giá nguyên phụ liệu nhập khẩu tăng mạnh khiến phần lãi chênh lệch từ tỷ giá không đáng kể.
Giám đốc công ty may lớn ở Long Biên - Hà Nội cho biết, ngoài chi phí tăng do tỷ giá, lạm phát tăng khiến người dân các quốc gia nhập khẩu thắt chặt chi tiêu, nhu cầu giảm. Vì thế, nhiều doanh nghiệp xuất khẩu có lượng đơn hàng ít đi và còn bị “ép” giá. Trong khi đó, nhiều đối thủ của Việt Nam phá giá đồng tiền mạnh hơn khiến hàng Việt mất lợi thế cạnh tranh.
Trong vòng hơn 1 tháng qua, Ngân hàng Nhà nước đã 2 lần điều chỉnh tăng lãi suất điều hành và lập tức gây ra làm sóng tăng lãi suất thương mại, tạo nên sức ép lên chi phí của doanh nghiệp. Nhiều doanh nghiệp đang phải chịu lãi suất cho vay tới 11-12%/năm, cao hơn hẳn mức lãi suất 8-9%/năm được áp dụng trước đó.
Lãnh đạo một doanh nghiệp xuất nhập khẩu thiết bị thi công phân tích, một doanh nghiệp thực hiện xuất nhập khẩu thì không chỉ phải chịu lãi suất cho vay tăng thêm từ 2-3% mà còn phải cộng với mức biến động trên 5% của tỷ giá, khiến chi phí kinh doanh tăng tới 10%. Chưa kể, tỷ giá và lãi suất cũng khiến các chi phí liên quan đến vận tải, logistics và nguyên liệu cũng sẽ bị đẩy lên.
Và hệ quả tất yếu là giá nguyên liệu đầu vào tăng, chi phí sản xuất của doanh nghiệp đội lên sẽ khiến giá bán của sản phẩm tăng lên.
Chấp nhận giảm lãi
Với tình thế hiện nay, các doanh nghiệp ở thế lưỡng nan bởi nếu tăng giá sản phẩm, doanh nghiệp sẽ mất khách; còn giữ nguyên giá thì gần như không có lợi nhuận thậm chí thua lỗ và bị siết nợ.
Công ty Chứng khoán Maybank Investment Bank nhận định việc mở rộng biên độ tỷ giá sẽ ảnh hưởng tiêu cực tới các doanh nghiệp vay nợ ngoại tệ lớn như ngành thép, hàng không, điện... Cụ thể, ngành hàng không chịu nhiều tác động tiêu cực nhất do thuê máy bay chiếm phần lớn chi phí và phải trả bằng USD. Các doanh nghiệp ngành thép cũng chịu ảnh hưởng gặp bất lợi do nguyên liệu được nhập tính bằng USD, một số khoản nợ cũng bằng USD...
Công ty Chứng khoán ACB (ACBS) cho hay, lợi nhuận của các doanh nghiệp vay nợ bằng đồng USD đang bị ảnh hưởng trong bối cảnh lãi vay tăng lên đáng kể.
Trong báo cáo kết quả kinh doanh quý III/2022, Công ty Cổ phần Tập đoàn Hoa Sen (HSG) cho hay, tỷ giá VND/USD tăng làm chi phí nhập khẩu nguyên liệu như thép cán nóng, kẽm thỏi… của các doanh nghiệp tôn mạ cũng tăng theo, đồng thời làm tăng chi phí chênh lệch tỷ giá với các khoản vay bằng USD.
Tương tự, trong quý III/2022, Công ty Cổ phần Tập đoàn Hòa Phát (HPG) ghi nhận mức lỗ kỷ lục 1.786 tỷ đồng. Một trong những nguyên nhân khiến HPG rơi vào thua lỗ là do chính sách tiền tệ thắt chặt để kiềm chế lạm phát làm lãi suất tăng mạnh, tỷ giá USD leo cao, làm tăng chi phí tài chính.
Giám đốc một chuỗi hải sản lớn cho biết, các hợp đồng nhập khẩu của công ty ông chủ yếu được thanh toán bằng USD. Khi tỷ giá USD/VND thay đổi sẽ tác động ngay đến kết quả kinh doanh. Ước tính, mỗi tháng công ty ông phải mất thêm vài tỷ đồng do chênh lệch tỷ giá.
Để ứng phó, nhiều doanh nghiệp đang phải chủ động cắt giảm lợi nhuận để không tăng giá sản phẩm. Nhưng theo chuyên gia kinh tế Nguyễn Bích Lâm, nguyên Tổng cục trưởng Thống kê, đây là phương án “cực chẳng đã”. Bên cạnh việc chấp nhận không tăng giá đầu ra thì các doanh nghiệp sản xuất cần phải đa dạng hóa thị trường nhập khẩu, không phụ thuộc vào một thị trường cố định nào.
Còn TS Lê Xuân Nghĩa, nguyên Phó Chủ tịch Ủy ban Giám sát tài chính quốc gia, cho biết, trong bối cảnh thị trường hàng hóa và ngoại hối còn diễn biến phức tạp, các doanh nghiệp xuất nhập khẩu cần chú ý để đảm bảo ổn định dòng tiền thanh toán, chú ý đến tỷ giá hối đoái giữa VND và các đồng tiền thanh toán, để lựa chọn thị trường xuất khẩu, nhập khẩu và lựa chọn đồng tiền thanh toán có lợi.
Một số chuyên gia cho rằng, để hạn chế những tác động từ tỷ giá và lãi suất lên chi phí sản xuất kinh doanh, doanh nghiệp cần quyết liệt tái cấu trúc, đa dạng hóa nguồn vốn, quan tâm hơn đến quản lý rủi ro, nhất là rủi ro tài chính, lãi suất và tỷ giá. Các doanh nghiệp nên đa dạng hóa thị trường nhập khẩu, bằng cách sử dụng các ngoại tệ khác nhau, tránh phụ thuộc quá nhiều vào đồng USD để giảm áp lực lên tỷ giá. Ngoài ra, các doanh nghiệp cần lập quỹ dự phòng biến động tỷ giá, hạn chế việc vay bằng ngoại tệ khi không có đủ nguồn trả.
(VNF) - Ngân hàng TMCP Quân đội (MB) vừa công bố báo cáo tài chính quý I/2026, ghi nhận kết quả kinh doanh tích cực ngay từ đầu năm, tiếp tục duy trì đà tăng trưởng ổn định và củng cố nền tảng tài chính trong bối cảnh thị trường còn nhiều biến động.
(VNF) - Giá USD trên thị trường tự do hôm nay tăng thêm 100 đồng, tiến sát mốc 27.000 đồng/USD. Trong khi đó, giá USD tại các ngân hàng thương mại và giá USD thế giới suy yếu.
(VNF) - Chủ tịch Vũ Văn Tiền bộc bạch nguyên nhân cốt lõi khiến ông lựa chọn quay lại ABBank là do không thể chịu đựng nổi khi nhìn thấy các ngân hàng khác không ngừng đổi mới trong khi ABBank lại rơi vào tình trạng "cứ đều đều như vậy và không phát triển được".
(VNF) - Ngân hàng TMCP Quốc Tế Việt Nam (VIB) công bố kết quả kinh doanh quý I/2026 với lợi nhuận trước thuế đạt hơn 2.800 tỷ đồng, tăng 16% so với cùng kỳ năm 2025. Bên cạnh đó, tăng trưởng tín dụng của ngân hàng đạt hơn 1% và huy động vốn tăng 7% so với đầu năm, phản ánh định hướng tăng trưởng có chọn lọc, tập trung vào chất lượng tài sản và hiệu quả hoạt động.
(VNF) - Ngân hàng TMCP Đông Nam Á (SeABank, HoSE: SSB) mới đây đã công bố kết quả kinh doanh quý I/2026. Với các chỉ tiêu tài chính duy trì ổn định theo đúng lộ trình kế hoạch đã đề ra, lợi nhuận trước thuế đạt 1.388 tỷ đồng, đã phản ánh định hướng điều hành thận trọng, bám sát kế hoạch năm và phù hợp với diễn biến thị trường từ phía ngân hàng.
(VNF) - Lãnh đạo các ngân hàng đều nhìn nhận bất động sản vẫn là một trụ cột quan trọng của nền kinh tế. Điều cốt lõi là phải kiểm soát dòng vốn vào đúng phân khúc.
(VNF) - Làn sóng chuẩn hóa dòng tiền và số hóa hoạt động kinh doanh đang mở ra cơ hội lớn để ngân hàng đẩy mạnh cho vay tiểu thương hộ kinh doanh trên nền tảng số. Tuy nhiên, việc mở rộng nhóm khách hàng cũng đặt ra yêu cầu cao hơn về thẩm định và kiểm soát rủi ro cho ngân hàng.
(VNF) - Theo giới phân tích, đợt điều chỉnh lãi suất huy động gần đây mới chỉ mang tính cục bộ, chưa tạo ra sự dịch chuyển đủ mạnh để kéo mặt bằng lãi suất chung xuống mức như kỳ vọng.
(VNF) - Bức tranh lợi nhuận ngành ngân hàng quý I đang dần rõ nét, nhiều nhà băng báo lãi tăng mạnh. Trong khi đó, Hiệp hội kinh doanh vàng Việt Nam kiến nghị loạt giải pháp 'gỡ nghẽn' thị trường.
(VNF) - Ban đầu chỉ là khoản nợ hơn 11 triệu đồng, nhưng theo thời gian, con số phải trả đã tăng lên gần 188 triệu đồng. Điều gì khiến khoản vay nhỏ trở thành gánh nặng lớn như vậy?
(VNF) - Việt Nam và Hàn Quốc thúc đẩy hợp tác tài chính, triển khai thanh toán QR xuyên biên giới từ ngày 23/4/2026, kết nối hơn 115 triệu người dùng và mở rộng giao thương.
(VNF) - Chủ tịch HĐQT Techcombank Hồ Hùng Anh khẳng định, ngân hàng không phụ thuộc hoàn toàn vào hạn mức tín dụng do NHNN cấp để đáp ứng nhu cầu khách hàng.
(VNF) - Eximbank áp dụng mức phí dành cho khách hàng cá nhân với nghiệp vụ phong tỏa và cấp giấy xác nhận số dư phong tỏa để vay vốn tại ngân hàng khác là 500.000 đồng/tài khoản.
(VNF) - Theo lãnh đạo BIDV, nếu các phương án tăng vốn được triển khai thành công, năm nay, hệ số an toàn vốn của nhà băng này có thể đạt tối thiểu 9,5% và hướng tới 10%.
(VNF) - Ngày 24/6/2026 tại Hà Nội, Ngân hàng TMCP Tiên Phong (TPBank) đã tổ chức Đại hội đồng cổ đông thường niên năm 2026, thông qua các nội dung quan trọng liên quan đến kết quả kinh doanh năm 2025, định hướng phát triển và kế hoạch kinh doanh năm 2026.
(VNF) - Chia sẻ về lý do đặt mục tiêu tăng trưởng tín dụng thấp dù nhận chuyển giao bắt buộc ngân hàng yếu kém, Chủ tịch HĐQT Vietcombank Nguyễn Thanh Tùng cho biết ngân hàng hướng đến tăng trưởng bền vững chứ không phải tăng trưởng nóng hôm nay rồi ngày mai lại đi xử lý.
(VNF) - Ngày 24/4, Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (HoSE: VCB) đã thông qua nhiều nội dung quan trọng liên quan đến kế hoạch kinh doanh 2026, phương án phát hành cổ phiếu để tăng vốn điều lệ hơn 10.600 tỷ đồng và chủ trương thành lập ngân hàng tại Trung tâm tài chính quốc tế Việt Nam.
(VNF) - Tổng giám đốc Nguyễn Hoàng Linh cho biết trong trung hạn, ngân hàng sẽ chưa thực hiện thoái vốn khỏi TNEX, đồng thời kỳ vọng trong vòng 5-7 năm tới có thể định giá công ty tài chính này ở mức 1-2 tỷ USD.
(VNF) - Đại hội đồng cổ đông Ngân hàng TMCP Hàng Hải Việt Nam (HoSE: MSB) đã thông qua nhiều nội dung quan trọng, trong đó nổi bật là phương án tăng vốn từ 31.200 tỷ đồng lên 37.440 tỷ đồng theo hình thức phát hành cổ phiếu với tỷ lệ 20% từ nguồn vốn chủ sở hữu.
(VNF) - Theo đại diện VietinBank, đặc thù của các tài sản bảo đảm đối với các khoản nợ hiện nay phần lớn là bất động sản. Trong bối cảnh thị trường bất động sản gặp khó, việc xử lý nợ của ngân hàng sẽ có khó khăn và đây cũng là áp lực chung của nhiều ngân hàng khác.
(VNF) - TPBank đặt mục tiêu lợi nhuận trước thuế 10.300 tỷ trong năm 2026, nếu hoàn thành, ngân hàng này sẽ chính thức bước vào câu lạc bộ của những ngân hàng 'lãi vạn tỷ'.
(VNF) - Ngân hàng TMCP Quân đội (MB) vừa công bố báo cáo tài chính quý I/2026, ghi nhận kết quả kinh doanh tích cực ngay từ đầu năm, tiếp tục duy trì đà tăng trưởng ổn định và củng cố nền tảng tài chính trong bối cảnh thị trường còn nhiều biến động.