Vàng tăng giá và tài sản phình to: Bất an vì không biết cất đâu cho chắc

Mua được vàng đã khó, giữ còn khó hơn

Khi giá vàng liên tục biến động mạnh, anh H. (38 tuổi, Hà Nội) quyết định dồn phần lớn tiền tiết kiệm của gia đình để mua vàng vật chất. Với anh, vàng là tài sản “cầm được, nhìn thấy được”, là nơi trú ẩn an toàn trước những bất ổn kinh tế.

Thế nhưng, ngay sau khi mang những miếng vàng đầu tiên về nhà, cảm giác an tâm lại nhanh chóng nhường chỗ cho lo lắng. “Vàng mua rồi mà đêm nào cũng nghĩ xem nếu có chuyện gì xảy ra thì sao. Mất thì coi như mất trắng”, anh H. chia sẻ trên diễn đàn giá vàng.

Cuối năm ngoái, khi tất toán sổ tiết kiệm trước hạn, anh T. cũng quyết định không gửi lại tiền ngân hàng. Lãi suất khi đó chỉ quanh 5-6%/năm, trong khi giá vàng liên tục tăng mạnh. Từ mức 75-80 triệu đồng/lượng, vàng nhanh chóng leo lên 85 triệu đồng, khiến anh tin rằng giữ tiền mặt là lãng phí.

Anh âm thầm mua vàng nhẫn trơn 9999, ban đầu vài cây, sau đó mỗi tháng lại gom thêm vài chỉ. Chỉ sau nửa năm, anh đã sở hữu hơn 4,5 cây vàng, tất cả được cất trong két sắt tại nhà, không ai biết ngoài anh.

Khi giá vàng vượt 100 rồi 120 triệu đồng/lượng, tài sản tăng lên rõ rệt, nhưng càng nhiều vàng, anh càng bất an. Đi xa thì lo, đêm ngủ cũng không yên, liên tục kiểm tra khóa két, sợ trộm cắp, cháy nổ hay một sơ suất nào đó khiến công sức tích lũy tan biến.

“Tôi nhận ra, có tài sản lớn trong tay chưa chắc đã là hạnh phúc. Đôi khi, nó giống như một gánh nặng vô hình”, anh chia sẻ. Hiện anh đang cân nhắc gửi giữ hộ vàng tại ngân hàng hoặc bán bớt để chốt lời, đổi lấy sự an tâm.

Năm 2017, bà Trương (sống tại Hàng Châu, Trung Quốc) dùng hơn 3,3 tỷ đồng tiền tiết kiệm để mua 3kg vàng. Sáu năm sau, khi giá vàng lập đỉnh, số vàng bà cất trong két đã tăng gần gấp đôi, mang lại khoản lãi ròng hơn 840.000 NDT. Tuy nhiên, trái ngược với con số lợi nhuận ấn tượng, quãng thời gian ấy lại đầy căng thẳng. Việc cất giữ hơn 3kg vàng trong nhà cũng khiến bà luôn bất an, ngay cả khi đi du lịch.

Nhiều nhà đầu tư vàng vật chất rơi vào tình thế tương tự: mua vàng để an tâm tài chính, nhưng lại bất an vì không biết cất giữ ở đâu cho an toàn. Trong bối cảnh đó, các dịch vụ bảo quản vàng tại ngân hàng trở thành lựa chọn được nhiều người cân nhắc.

Khi vàng nhiều dần, nỗi lo cất giữ cũng lớn theo

Khi số lượng vàng mua vào còn ít, việc cất giữ thường khá đơn giản và chưa tạo nhiều áp lực. Nhưng khi tích lũy ngày càng nhiều, đặc biệt với những người đã mua vàng từ nhiều năm trước và giá trị tài sản tăng lên đáng kể, bài toán cất giữ an toàn bắt đầu trở thành mối bận tâm không thể bỏ qua.

Bên dưới các bài đăng, thường xuyên xuất hiện hàng loạt câu hỏi về dịch vụ giữ hộ vàng của ngân hàng: có nên sử dụng hay không, mức độ an toàn ra sao và trong trường hợp nào thì việc gửi giữ hộ mới thực sự là lựa chọn phù hợp.

Trao đổi với VietnamFinance, ông Bùi Thế Bảo - Chuyên gia về tài chính cá nhân, Sáng lập trang Chìa khóa vàng cho biết: hiện nay, các ngân hàng đang cung cấp hai hình thức phổ biến để bảo quản vàng cho khách hàng cá nhân.

Thứ nhất là dịch vụ giữ hộ vàng. Theo hình thức này, khách hàng mang vàng đến ngân hàng và ký hợp đồng để ngân hàng lưu giữ vàng trong kho bảo mật. Đây là loại hình dịch vụ được xếp trong nhóm dịch vụ kho quỹ, bên cạnh việc giữ hộ tiền mặt, giấy tờ có giá và các tài sản quý khác. Mức phí được tính theo đơn vị thời gian, phổ biến là theo tháng.

Thứ hai là dịch vụ thuê két sắt tại ngân hàng. Với hình thức này, khách hàng thuê một két riêng đặt trong khu vực kho an toàn của ngân hàng, tự bảo quản tài sản của mình. Việc tiếp cận két sắt được kiểm soát theo hợp đồng, thông qua chìa khóa hoặc mã riêng do khách hàng quản lý.

Theo ông Bảo, cả hai hình thức này đều mang lại lợi thế rõ rệt về bảo mật vật lý và an toàn pháp lý so với việc cất giữ vàng tại nhà. Tài sản được đặt trong hệ thống kho quỹ chuyên dụng, có kiểm soát ra vào và quy trình quản lý chặt chẽ.

Theo biểu phí dịch vụ kho quỹ áp dụng cho khách hàng cá nhân được BIDV công bố, ngân hàng này hiện cung cấp dịch vụ giữ hộ và bảo quản tài sản quý hiếm, trong đó có vàng. Với vàng vật chất, ngân hàng thu phí từ 1.000 - 2.000 đồng/chỉ/tháng, áp dụng mức phí tối thiểu 30.000 đồng/tháng. Ngoài ra, BIDV cũng quy định phí bảo quản tài sản quý hiếm theo tỷ lệ 0,05% giá trị tài sản mỗi tháng, kèm phí kiểm định nếu phát sinh. Dịch vụ này không mang lại lãi suất cho vàng gửi, nhưng đổi lại là việc bảo quản trong hệ thống kho quỹ chuyên biệt của ngân hàng.

VietinBank cũng triển khai dịch vụ giữ hộ tiền, giấy tờ có giá và tài sản quý tại kho ngân hàng, bao gồm cả vàng. Theo biểu phí hiện hành, phí giữ hộ vàng được áp dụng ở mức 5.000 đồng/chỉ/tháng, với mức thu tối thiểu 150.000 đồng mỗi lần. Ngoài hình thức giữ hộ, VietinBank còn cung cấp dịch vụ cho thuê két sắt, với mức phí tham khảo từ 150.000 - 250.000 đồng/két/tháng tùy kích cỡ. Giống các ngân hàng khác, dịch vụ giữ hộ vàng tại VietinBank mang tính bảo quản an toàn, không phát sinh lãi trên số vàng gửi.

TPBank hiện triển khai dịch vụ giữ hộ vàng cho khách hàng cá nhân với các mức phí linh hoạt theo thời hạn gửi. Theo đó, phí giữ hộ vàng dao động khoảng 500 - 1.000 đồng/chỉ/tháng tùy theo thời gian lưu giữ vàng (ví dụ: từ 500 đồng/chỉ/tháng nếu giữ trên 12 tháng, khoảng 800 đồng/chỉ/tháng cho 1-12 tháng và 1.000 đồng/chỉ/tháng nếu giữ không thời hạn). Phí này được thu mỗi tháng và tính theo số lượng vàng gửi, giúp khách hàng có lựa chọn phù hợp với nhu cầu lưu trữ dài hay ngắn hạn.

MBBank cung cấp dịch vụ giữ hộ vàng tại một số chi nhánh với mức phí cơ bản khoảng 1.000 đồng/chỉ/tháng, kèm phí tối thiểu khoảng 30.000 đồng/lần thu. Ngoài mức cơ bản này, một số biểu phí tham khảo còn ghi nhận mức 800 đồng/chỉ/tháng nếu giữ trong 1-12 tháng, và 500 đồng/chỉ/tháng nếu giữ trên 12 tháng. Dịch vụ giúp khách hàng an tâm để vàng trong kho ngân hàng thay vì tự cất giữ tại nhà.

ACB vẫn duy trì hình thức giữ hộ vàng sau khi ngừng huy động vàng có lãi. Ngân hàng áp dụng phí khoảng 0,05 % trên tổng giá trị vàng gửi mỗi tháng, với mức phí tối thiểu khoảng 50.000 đồng/tháng (có thời điểm được báo cáo khoảng tối thiểu 20.000 đồng theo quy định từng chi nhánh). Phí này tính dựa trên giá trị vàng theo thị trường, nên tổng chi phí sẽ thay đổi theo biến động giá vàng.

Eximbank từng triển khai dịch vụ giữ hộ vàng miếng SJC, và theo thông tin công bố, dịch vụ này có thể được miễn phí đối với khách hàng gửi vàng (không trả lãi trên vàng gửi), hoặc tính phí rất thấp theo biểu cũ. Một số biểu phí tham chiếu ghi nhận mức khoảng 1.600 đồng/chỉ/tháng với phí tối thiểu khoảng 30.000 đồng/lần thu cho những tài khoản giữ hộ tồn tại trước đây. Tuy nhiên, ngân hàng cũng có những giai đoạn không nhận mở mới dịch vụ này mà chỉ duy trì cho các tài khoản đang có.

Tuy nhiên, ông Bảo cũng lưu ý rằng, việc gửi giữ hộ hoặc thuê két sắt không đồng nghĩa với việc hoàn toàn không có rủi ro.

“Với tôi, đây là lựa chọn phù hợp với những người có tài sản vật chất lớn, ít sử dụng đến và ưu tiên sự an tâm - đặc biệt là người lớn tuổi hoặc những gia đình coi trọng giá trị tích lũy truyền thống”, ông Bảo nhận định.

Dù vậy, ông nhấn mạnh, không có giải pháp nào là tuyệt đối. Trong mọi quyết định tài chính, điều quan trọng nhất vẫn là người đầu tư phải hiểu rõ: mình đang gửi gì, gửi ở đâu, và gửi để làm gì. Chỉ khi đó, sự an tâm mới thực sự có ý nghĩa.

Ông Bảo cũng lưu ý, hiện nay một số ngân hàng chỉ duy trì dịch vụ giữ hộ vàng theo điều kiện cụ thể, không triển khai rộng rãi như sản phẩm huy động có lãi trước đây; khách hàng cần liên hệ chi nhánh để biết chi tiết hiện hành.