Vì sao hàng loạt 'ông lớn' chứng khoán rút khỏi cuộc chơi tiền số?

Cuộc rút lui của nhiều công ty chứng khoán khỏi 'trend' tài sản số

Thị trường tài sản số tại Việt Nam đang bước vào giai đoạn sàng lọc. Mùa đại hội đồng cổ đông (ĐHĐCĐ) của các ngân hàng, công ty chứng khoán năm nay cho thấy hai chiều quan điểm trong cuộc chơi tiền số. Một nhóm tỏ ra thận trọng khi lựa chọn theo dõi và chờ đợi, trong khi nhóm khác vẫn rất khí thế, đã hoàn tất chuẩn bị và chờ điều kiện pháp lý để vận hành.

Đáng chú ý, hàng loạt tên tuổi lớn trong ngành chứng khoán như SSI, HSC và Vietcap đã chính thức đưa ra thông báo tạm rút lui hoặc đứng ngoài cuộc chơi này.

Trả lời câu hỏi của cổ đông về lĩnh vực này, ông Nguyễn Duy Hưng, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty CP Chứng khoán SSI cho rằng “chưa nhìn thấy một mô hình vận hành vừa hiệu quả cho doanh nghiệp, vừa an toàn cho nhà đầu tư, đồng thời đáp ứng đầy đủ yêu cầu pháp lý”. Lý do vì SSI thấy rằng các quy định hiện nay đối với tài sản mã hóa đang dần giống với chứng khoán (từ việc lưu ký tập trung, giao dịch tập trung…).

Động thái này diễn ra sau thông tin hồ sơ của Công ty CP Công nghệ số SSI (SSID) thuộc SSI theo Bộ Tài chính công bố là chưa đạt.

Dù vậy, Chủ tịch SSI cũng nói thêm khi thị trường thực sự vận hành hiệu quả, có nhà đầu tư quan tâm và bảo đảm an toàn, chắc chắn sẽ tham gia và không để tụt hậu.

Việc Chứng khoán SSI rời bỏ kế hoạch được xem là một bất ngờ, khi trước đó doanh nghiệp này liên tục tổ chức các hội thảo về tiền số. SSI còn ra mắt cả công ty công nghệ trong hệ sinh thái, được định vị tập trung vào hạ tầng tài chính số, giải pháp fintech và đầu tư tài sản mã hóa.

Tương tự, Chứng khoán HSC (mã chứng khoán: HCM) cũng thông tin chưa sẵn sàng tham gia sàn tài sản số.

Tại ĐHĐCĐ năm nay, lãnh đạo HSC cho biết đã nghiên cứu và thảo luận về tài sản số, nhưng đánh giá còn “khá sớm” để tham gia, vì cần tính chiến lược dài hạn và cần thời gian phát triển dài.

Trước đó, Chứng khoán Vietcap đã dừng kế hoạch lập sàn tài sản số từ tháng 8/2025, với lý do yêu cầu vốn lớn và chưa phù hợp với chiến lược thời điểm đó.

Việc các công ty chứng khoán rút lui là một minh chứng cho thấy sân chơi tài sản số, tài sản mã hóa không dành cho tất cả và đòi hỏi doanh nghiệp phải có tiềm lực tài chính khổng lồ, năng lực công nghệ cao.

Ở chiều ngược lại, nhiều công ty chứng khoán vẫn tỏ ra hào hứng với lĩnh vực này. Theo công bố từ Bộ Tài chính hồi tháng 2, có khoảng 5 hồ sơ đáp ứng đầy đủ điều kiện tham gia thị trường tiền mã hóa, gồm: Sàn giao dịch tài sản mã hóa VIX (Chứng khoán VIX), Sàn Lộc Phát Việt Nam (liên quan LPBank), Sàn Việt Nam Thịnh Vượng (CAEX, liên quan VPBankS), Sàn Techcom (TCEX, liên quan Techcombank) và Sàn Tài sản số Việt Nam (liên quan Sun Group).

Tại ĐHĐCĐ 2026, lãnh đạo VPBank cho biết công tác chuẩn bị cho CAEX cơ bản hoàn tất, từ việc tăng vốn lên 10.000 tỷ đồng đến hợp tác cùng đối tác quốc tế OKX. Hệ thống đang trong quá trình được cơ quan quản lý kiểm định an toàn và có thể ra mắt từ tháng 6 nếu được phê duyệt.

Còn lãnh đạo Chứng khoán DNSE cho biết doanh nghiệp đã đầu tư 1% vào Công ty CP Tài sản số Việt Nam (VNDA) nhằm bước đầu triển khai chiến lược tham gia lĩnh vực tài sản số.

Rào cản vốn lớn

Dữ liệu thị trường cho thấy quy mô tài sản số tại Việt Nam đang ở mức lớn. Theo Chainalysis, dòng vốn tài sản mã hóa vào Việt Nam năm 2025 vượt 220 tỷ USD, tăng 55% so với năm trước, đưa Việt Nam đứng thứ ba trong khu vực. Con số này cho thấy mức độ tham gia ngày càng sâu của người dân và doanh nghiệp vào thị trường tài sản số.

Nghị quyết 05/2025 của Chính phủ đặt nền móng thí điểm thị trường tài sản mã hóa trong 5 năm theo hướng thận trọng, minh bạch và bảo vệ nhà đầu tư. Sau đó, Bộ Tài chính tiếp tục ban hành loạt quy định liên quan đến vận hành và thuế.

Bên cạnh định hướng chiến lược, các doanh nghiệp cũng cần đáp ứng những điều kiện cụ thể khi tham gia thị trường.

Một trong những trở ngại lớn nhất vẫn là câu chuyện quy mô vốn điều lệ, cần phải có khoảng 10.000 tỷ đồng, không khác gì nhiều nhà băng hiện nay.

Ngoài áp lực về vốn, còn hàng loạt thách thức khác như khung pháp lý cho tài sản số tại Việt Nam vẫn còn trong giai đoạn thí điểm, đồng nghĩa với việc các quy định có thể thay đổi và còn nhiều yếu tố chưa rõ ràng.

Bên cạnh đó, quá trình triển khai vẫn đối mặt nhiều thách thức khi sức hấp dẫn của lĩnh vực suy giảm cùng các vấn đề về quản trị tài sản, phòng chống rửa tiền, an ninh mạng và kiểm soát rủi ro.

Chưa kể, chi phí đầu tư cho công nghệ, bảo mật hệ thống và vận hành cũng là một con số không hề nhỏ.

Có thể thấy, thị trường tài sản số tại Việt Nam đang bước vào giai đoạn sàng lọc thực chất hơn, nơi yếu tố pháp lý, năng lực tài chính, công nghệ và khả năng kiểm soát rủi ro trở thành điều kiện sống còn, thay vì chỉ là cuộc chơi của xu hướng và kỳ vọng tăng trưởng. Ở cuộc chơi này, nguồn vốn chỉ là điều kiện cần. Điều kiện đủ là tầm nhìn dài hạn, năng lực công nghệ vượt trội và khả năng quản trị rủi ro trong một lĩnh vực đầy biến động.

Lãnh đạo các ngân hàng lớn thừa nhận “miếng bánh” tài sản số không dễ tham gia, thị trường này tiềm ẩn rủi ro công nghệ, vận hành và biến động mạnh. Kinh nghiệm quốc tế cho thấy tỷ lệ thành công rất hạn chế, dù số lượng đơn vị tham gia không nhỏ.

Luật sư Đào Tiến Phong, Giám đốc điều hành hãng luật Investpush, cho rằng vấn đề lúc này không chỉ dừng lại ở việc đưa sàn giao dịch tiền số vào vận hành mà quan trọng hơn là xây dựng một thị trường minh bạch, an toàn và phát triển bền vững. Trong giai đoạn đầu cần có cơ chế hỗ trợ phù hợp để thu hút nhà đầu tư và doanh nghiệp tham gia, hạn chế dòng vốn chảy ra nước ngoài. Các tiêu chuẩn quản trị rủi ro như quy định niêm yết tài sản, lưu ký, quản lý thanh khoản và phòng chống rửa tiền cũng cần được thiết lập theo thông lệ quốc tế.

Cùng với đó, khung pháp lý trong giai đoạn thử nghiệm cần bảo đảm tính linh hoạt để thích ứng với biến động nhanh của thị trường. Nếu duy trì cơ chế kiểm soát quá chặt trong thời gian dài, thanh khoản có thể suy giảm và khó thu hút dòng tiền mới.