Vì sao Thụy Điển trở thành 'thiên đường' khởi nghiệp?
Trần Ngọc -
03/04/2019 07:28 (GMT+7)
Thủ đô Stockholm của Thụy Điển trở thành “nôi” của các công ty khởi nghiệp (startup), chỉ đứng sau Thung Lũng Silicon (Silicon Valley) của Mỹ.
Sự hiện diện của những tên tuổi lão làng như Spotify và Skype đã góp phần làm rạng danh “thiên đường” khởi nghiệp Thụy Điển.
Không chỉ là nơi sinh ra những thương hiệu nổi tiếng như H&M, Volvo, Electrolux, IKEA…, Thụy Điển còn được đánh giá là “thiên đường” của các doanh nghiệp khởi nghiệp (startup) trên thế giới.
Theo báo cáo của công ty đầu tư mạo hiểm Atomico, thủ đô Stockholm của Thụy Điển có số lượng startup tỷ USD nhiều thứ hai trên thế giới, chỉ đứng sau Thung lũng Silicon (Silicon Valley) của Mỹ.
Các startup khổng lồ như Spotify – dịch vụ nghe nhạc trực tuyến hàng đầu thế giới, Mojang (nhà phát triển game Minecraft) hay King Digital Entertainment (nhà phát triển game Candy Crush Saga) đều được thành lập tại quốc gia Bắc Âu này.
Skype cũng khởi đầu ở Stockholm trước khi “chuyển nhà” sang thủ đô Berlin của Đức.
“Máu” khởi nghiệp
Thụy Điển là một quốc gia có mức thuế cao, người lao động được nhận phúc lợi xã hội hào phóng và có nhiều thời gian nghỉ ngơi. Điều này có vẻ như có thể “gây hại” cho tinh thần kinh doanh, bởi theo lý thuyết, thuế thu nhập cao làm giảm lợi nhuận mong đợi của doanh nghiệp và làm giảm động lực để người dân thành lập các công ty mới. Tuy nhiên, thực tế lại không phải như vậy.
Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) xếp hạng Thụy Điển cao nhất trong các quốc gia phát triển về khả năng nhận thức cơ hội. Khoảng 65% người Thụy Điển trong độ tuổi từ 18 – 64 nghĩ rằng có nhiều cơ hội tốt để mở một công ty nơi họ sinh sống, so với 47% người Mỹ cũng nhóm tuổi có cùng suy nghĩ. Nhờ đó, từ những năm 1990, tốc độ các công ty mới ra đời tại Thụy Điển đã tăng lên nhanh chóng.
Stockholm cho ra đời số lượng công ty công nghệ cao trị giá hàng tỷ USD trên đầu người cao thứ 2 trên thế giới, chỉ đứng sau Thung lũng Silicon. Thụy Điển có 20 startups với trên 1.000 nhân viên, so với con số 5 startups ở Mỹ, theo số liệu của OECD.
Thụy Điển cũng đã tạo ra hệ thống vườn ươm doanh nghiệp và các khu công nghệ cao nơi các ý tưởng và sáng tạo được ươm mầm và phát triển, nơi các doanh nghiệp nước ngoài có thể đầu tư và góp phần thu hút tài năng và những công nghệ mới nhất trên toàn cầu.
Nhận thức được tác động công nghệ và sáng tạo của công nghệ thông tin, Chính phủ Thụy Điển đã trợ cấp một phần giá thành máy vi tính trong những năm 90. Trẻ em lớn lên và phát triển cùng máy tính, cùng với kỹ năng tin học được hỗ trợ đã bùng phát sớm tại Thụy Điển, kết quả là Thụy Điển là quốc gia phát triển hàng đầu về kinh tế số.
Nhân viên được nghỉ việc để… khởi nghiệp
Theo thông tin từ WEF Forum, Thụy Điển là quốc gia duy nhất trên thế giới cho phép tất cả các nhân viên có thể nghỉ việc trong vòng 6 tháng để thực hiện ý tưởng khởi nghiệp. Đây là một trong những lý do khiến thành phố Stockholm trở thành cái nôi của rất nhiều công ty khởi nghiệp mới.
Đã 20 năm nay, các nhân viên tại Thụy Điển được nhận một quyền lợi mà không nước nào trên thế giới có, đó là "tjänstledighet", theo đó, họ có thể nghỉ việc trong vòng 6 tháng để mở công ty khởi nghiệp cho riêng mình.
Bộ luật Quyền được nghỉ để thực hiện hoạt động kinh doanh tạo ra một trong những quyền chỉ có tại Thụy Điển, cho phép nhân viên được nghỉ làm việc để tiếp tục học tập hoặc chăm lo cho gia đình, hoặc phát triển ý tưởng kinh doanh...
Một trong những mô hình startup thành công nhờ bộ luật này chính là Spotify. Được thành lập từ 2006, công ty này đã thực hiện cổ phần hóa vào năm ngoái và niêm yết trên sàn New York Stock Exchang với giá trị vốn hóa lên tới 24,5 tỷ USD.
Vài công ty nữa cũng có thể kể tới là Skype (đã được Microsoft mua lại vào 2011 với giá 8,5 tỷ USD) và Mojang (công ty đã làm ra game Minecraft và cũng được Microsoft thâu tóm với giá 2,5 tỷ USD vào năm 2014).
Bất cứ nhân viên chính thức nào đã làm việc được ít nhất 6 tháng tại công ty đều có quyền nghỉ 6 tháng để khởi nghiệp. Công ty chỉ có thể từ chối đề nghị của nhân viên nếu họ nắm giữ vai trò quá quan trọng và ý tưởng khởi nghiệp của họ trùng lặp với công ty mà họ đang làm.
Ở nhiều quốc gia trên thế giới, hiện đang có một xu hướng là người đi làm sẽ tạo một công ty nhỏ cho riêng mình và vận hành nó vào những lúc không làm công việc chính. Vào thời gian rảnh, họ dành sức lực để kiếm thêm thu nhập ngoài nguồn lương chính. Họ có thể tranh thủ làm dịch vụ taxi, đưa thư một vài giờ, vẽ tranh hay làm đồ thủ công để bán trên "chợ mạng". Theo Cục Thống kê lao động Mỹ (BLS), ở Mỹ có khoảng 16,5 triệu người làm việc theo hình thức này.
Diễn đàn Kinh tế Thế giới vừa công bố Báo cáo cạnh tranh toàn cầu, trong đó nhấn mạnh tới sự cần thiết phải đổi mới sáng tạo và biến nó thành động lực tăng trưởng. Các quốc gia như Đức, Mỹ và Thụy Sĩ đều được đặt tên là các cường quốc đổi mới, nhưng đối với hầu hết các nước khác, năng lực đổi mới vẫn còn hạn chế, rất cục bộ hoặc tồn tại chỉ trong một vài lĩnh vực.
(VNF) - Chỉ trong chưa đầy một giây, hệ thống camera trí tuệ nhân tạo tại Nhà máy Lọc dầu Dung Quất có thể nhận diện khuôn mặt, xác thực danh tính và phát hiện các dấu hiệu xâm nhập bất thường. Công nghệ này đang trở thành “lá chắn số”, hỗ trợ kiểm soát an ninh và an toàn vận hành tại một trong những công trình năng lượng quan trọng nhất cả nước.
(VNF) - Đằng sau sự bùng nổ của các trung tâm dữ liệu phục vụ làn sóng trí tuệ nhân tạo là một “vùng mờ” về môi trường: tiêu thụ năng lượng khổng lồ, phát thải gia tăng nhưng lại thiếu minh bạch. Một cuộc điều tra cho thấy các tập đoàn công nghệ lớn đã vận động để hạn chế công khai dữ liệu, khiến tác động thực sự của hạ tầng số ngày càng khó được giám sát.
(VNF) - Dù đã nỗ lực tuân thủ đầy đủ quy định, nhiều doanh nghiệp – đặc biệt là doanh nghiệp FDI vẫn gặp vướng mắc trong quá trình thực thi do hạn chế ở thủ tục và hệ thống. Theo Luật sư Nguyễn Thanh Hà, Chủ tịch Công ty Luật SBLaw, thực tế này khiến doanh nghiệp lo ngại rủi ro pháp lý có thể phát sinh ngay cả khi “làm đúng quy trình”, trong bối cảnh các quy định về dữ liệu ngày càng siết chặt.
(VNF) - Nền tảng nội địa vững chắc giúp Ấn Độ tiếp tục bứt phá, khẳng định vai trò là một trong những đầu tàu tăng trưởng quan trọng nhất của kinh tế toàn cầu.
(VNF) - Với 4,9 tỷ lượt tải trong năm 2025, trong đó tới 95% đến từ thị trường quốc tế, ngành game Việt Nam đang nổi lên như một mũi nhọn xuất khẩu số đầy tiềm năng.
(VNF) - Nhấn mạnh phải coi đầu tư cho an toàn dữ liệu là đầu tư cho năng lực chống chịu quốc gia, ông Nguyễn Hùng Sơn, Phó Chủ tịch HĐQT FSI cho rằng một sự cố lớn trong tài chính không chỉ ảnh hưởng một ngân hàng hay một công ty chứng khoán, mà có thể gây hiệu ứng lan truyền tới niềm tin thị trường.
(VNF) - Chánh văn phòng Nhà Trắng đã có cuộc trao đổi với CEO của Anthropic, Dario Amodei, xoay quanh mô hình trí tuệ nhân tạo mới mang tên Mythos. Đây là công nghệ đang thu hút sự quan tâm đặc biệt từ chính phủ liên bang Mỹ do tiềm năng thay đổi sâu sắc cả lĩnh vực an ninh quốc gia lẫn nền kinh tế.
(VNF) - Dữ liệu cá nhân đang trở thành nguồn lực cốt lõi của nền kinh tế số, nhưng việc bảo vệ tài sản này vẫn còn nhiều khoảng trống, đặt ra thách thức lớn trong việc duy trì niềm tin và đảm bảo tăng trưởng bền vững.
(VNF) - Trong bối cảnh Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân chính thức có hiệu lực với các chế tài nghiêm khắc, việc xây dựng một "hệ miễn dịch số" không còn là lựa chọn mà đã trở thành nghĩa vụ pháp lý và điều kiện sống còn để bảo vệ uy tín doanh nghiệp.
(VNF) - Không chỉ là công cụ hỗ trợ, bản thân các hệ thống AI cũng tiềm ẩn nhiều nguy cơ liên quan đến bảo mật dữ liệu. Một số mô hình hiện nay có đặc điểm khó giải thích, khó kiểm chứng, khó truy vết, gây khó khăn trong việc kiểm soát và phát hiện sai lệch. Điều này dẫn đến rủi ro về chất lượng dữ liệu đầu vào, khả năng thiên lệch của mô hình và nguy cơ lộ lọt thông tin trong quá trình vận hành.
(VNF) - Các công tố viên Pháp đã triệu tập Elon Musk tới Paris vào ngày thứ Hai để phục vụ điều tra liên quan những cáo buộc nghiêm trọng xoay quanh X.
(VNF) - Startup TARS AI đang nổi lên như một cái tên không thể bỏ qua và khả năng họ sẽ định hình lại cục diện ngành robot toàn cầu trong những năm tới.
(VNF) - Bộ Khoa học và Công nghệ xuất thành lập Quỹ Phát triển trí tuệ nhân tạo quốc gia quy mô tối đa 30.000 tỷ đồng được kỳ vọng tạo cú hích lớn cho hạ tầng, dữ liệu và công nghệ lõi, với cơ chế tài trợ linh hoạt lên tới 70% kinh phí dự án.
(VNF) - Sự cố bảo mật làm lộ thông tin khách hàng trên Booking.com gợi lại hàng loạt sự cố tương tự từng xảy ra trên toàn cầu và tại Việt Nam của nền tảng này, trong bối cảnh các hình thức lừa đảo trực tuyến ngày càng tinh vi.
(VNF) - Từ năm 2026, FPT đặt mục tiêu chuyển dịch sang mô hình doanh nghiệp sáng tạo công nghệ, tập trung vào các lĩnh vực như AI, Quantum AI & Cybersecurity, UAV, công nghệ đường sắt, an ninh mạng và dữ liệu.
(VNF) - Giao diện web của Trump Mobile bóng bẩy hơn, nhưng sản phẩm chủ lực điện thoại T1 vẫn chỉ tồn tại trên màn hình, trong khi đã có 590.000 người đặt cọc.
(VNF) - Thỏa thuận hơn 11 tỷ USD giữa hai “ông lớn” công nghệ Amazon vài Globalstar có thể mở ra một kỷ nguyên mới cho tính năng vệ tinh trên iPhone của Apple.
(VNF) - Chỉ trong chưa đầy một giây, hệ thống camera trí tuệ nhân tạo tại Nhà máy Lọc dầu Dung Quất có thể nhận diện khuôn mặt, xác thực danh tính và phát hiện các dấu hiệu xâm nhập bất thường. Công nghệ này đang trở thành “lá chắn số”, hỗ trợ kiểm soát an ninh và an toàn vận hành tại một trong những công trình năng lượng quan trọng nhất cả nước.
(VNF) - Sau hơn một năm khởi công, dự án cầu đi bộ vượt sông Sài Gòn đang bước vào giai đoạn thi công cao điểm với nhiều hạng mục quan trọng dần hoàn thiện, tạo hình rõ nét cho một công trình được kỳ vọng trở thành điểm nhấn kiến trúc mới của TP. HCM.