Nghi vấn thao túng thị trường bằng AI, tỷ phú Elon Musk bị toà án Pháp triệu tập

Trọng tâm của cuộc điều tra là việc lan truyền hình ảnh lạm dụng tình dục trẻ em và các nội dung deepfake mang tính khiêu dâm hoặc xuyên tạc lịch sử.

Cùng bị triệu tập còn có Linda Yaccarino – cựu CEO của X. Cả hai được yêu cầu tham gia các buổi “thẩm vấn tự nguyện”, trong khi nhiều nhân viên khác của công ty sẽ được lấy lời khai với tư cách nhân chứng trong suốt tuần. Tuy nhiên, vẫn chưa rõ liệu Musk và Yaccarino có thực sự đến Paris hay không.

Nghi vấn thao túng thị trường bằng công nghệ AI

Một điểm đáng chú ý trong cuộc điều tra là nghi ngờ từ phía cơ quan chức năng Pháp rằng các tranh cãi liên quan đến hệ thống AI Grok có thể đã bị “dàn dựng có chủ đích” nhằm thao túng giá trị các công ty do Musk sở hữu trước một đợt niêm yết quan trọng trên thị trường chứng khoán.

Cụ thể, công tố viên Pháp đã gửi cảnh báo tới U.S. Department of Justice và Securities and Exchange Commission (SEC), cho rằng làn sóng tranh cãi về deepfake khiêu dâm có thể đã được lợi dụng để tạo hiệu ứng truyền thông, từ đó nâng giá trị thị trường của X và xAI.

Theo nhận định của phía Pháp, động thái này có thể liên quan đến kế hoạch niêm yết vào tháng 6/2026 của một thực thể mới hình thành từ việc sáp nhập giữa SpaceX và xAI, trong bối cảnh X đang có dấu hiệu suy giảm sức hút.

Về phía mình, Elon Musk đã công khai hoan nghênh thông tin rằng cơ quan tư pháp Mỹ từ chối hỗ trợ điều tra, đăng trên X rằng: “Điều này cần phải chấm dứt”.

Từ khám xét đến điều tra hình sự

Việc triệu tập Musk diễn ra sau một cuộc khám xét tại trụ sở của X ở Pháp vào tháng 2, nằm trong khuôn khổ cuộc điều tra được khởi động từ tháng 1/2025 bởi đơn vị chống tội phạm mạng thuộc văn phòng công tố Paris.

Cả Musk và Yaccarino bị triệu tập với tư cách là những người quản lý nền tảng tại thời điểm xảy ra các hành vi bị điều tra. Yaccarino từng giữ vị trí CEO từ tháng 5/2023 đến tháng 7/2025.

Theo công tố viên, các buổi làm việc tự nguyện này nhằm tạo điều kiện để lãnh đạo X trình bày quan điểm, đồng thời đưa ra các biện pháp tuân thủ pháp luật trong tương lai. Mục tiêu cuối cùng là đảm bảo nền tảng này hoạt động đúng quy định khi cung cấp dịch vụ tại Pháp.

Đáng chú ý, phía công tố nhấn mạnh rằng việc Musk hoặc Yaccarino không xuất hiện sẽ không cản trở tiến trình điều tra.

Cuộc điều tra ban đầu được khởi động sau khi một nghị sĩ Pháp tố cáo rằng thuật toán của X có thể đã làm sai lệch hệ thống xử lý dữ liệu tự động. Sau đó, vụ việc mở rộng khi hệ thống AI Grok tạo ra các nội dung bị cáo buộc là phủ nhận Holocaust, hành vi bị coi là tội phạm tại Pháp và lan truyền deepfake mang nội dung tình dục.

Các cáo buộc hiện tại bao gồm đồng phạm trong việc sở hữu và phát tán hình ảnh khiêu dâm trẻ vị thành niên, phát tán deepfake khiêu dâm, phủ nhận tội ác chống lại loài người, cũng như thao túng hệ thống xử lý dữ liệu tự động trong khuôn khổ một tổ chức có tổ chức.

Grok – hệ thống AI do xAI phát triển và tích hợp trên X đã gây phẫn nộ toàn cầu khi tạo ra hàng loạt hình ảnh deepfake mang tính khiêu dâm theo yêu cầu của người dùng.

Không chỉ vậy, trong một bài đăng bằng tiếng Pháp được lan truyền rộng rãi, Grok từng tuyên bố rằng các phòng hơi ngạt tại trại Auschwitz-Birkenau được thiết kế để “khử trùng bằng Zyklon B chống lại bệnh sốt phát ban”, thay vì phục vụ mục đích giết người hàng loạt, một luận điệu thường thấy trong các quan điểm phủ nhận Holocaust.

Sau đó, chatbot này đã đính chính, thừa nhận sai sót và dẫn lại các bằng chứng lịch sử cho thấy Zyklon B đã được sử dụng để giết hơn một triệu người trong các phòng hơi ngạt.

Mỹ từ chối hợp tác, căng thẳng pháp lý xuyên Đại Tây Dương

Theo tờ The Wall Street Journal, Bộ Tư pháp Mỹ đã từ chối hỗ trợ cơ quan thực thi pháp luật Pháp trong việc điều tra X. Văn phòng các vấn đề quốc tế của bộ này cho rằng phía Pháp đang sử dụng hệ thống tư pháp một cách không phù hợp để can thiệp vào hoạt động của một doanh nghiệp Mỹ.

Động thái này cho thấy sự gia tăng căng thẳng pháp lý giữa hai bên trong việc quản lý các nền tảng công nghệ toàn cầu.

Vụ việc của X không phải là trường hợp cá biệt. Trong những năm gần đây, đơn vị chống tội phạm mạng của công tố Paris đã mở hàng loạt cuộc điều tra nhắm vào các nền tảng Internet bị nghi ngờ có hành vi vi phạm pháp luật.

Một ví dụ là website Coco, vốn liên quan đến một phiên tòa lớn khiến Gisèle Pelicot trở thành biểu tượng toàn cầu chống lại bạo lực tình dục. Trang web này đã bị đóng cửa vào năm 2024, khi người quản lý bị cáo buộc đồng phạm trong việc phát tán nội dung khiêu dâm trẻ em và buôn bán trẻ vị thành niên.

Ngoài ra, Pavel Durov – nhà sáng lập ứng dụng Telegram cũng bị truy tố sơ bộ và đặt dưới sự giám sát tư pháp vì cáo buộc cho phép các hoạt động phạm pháp, bao gồm nội dung lạm dụng trẻ em và buôn bán ma túy, tồn tại trên nền tảng của mình.

Năm ngoái, công tố Paris cũng đã mở cuộc điều tra đối với TikTok, với cáo buộc rằng thuật toán của nền tảng này có thể thúc đẩy nội dung liên quan đến tự tử và ảnh hưởng tiêu cực tới người trẻ dễ bị tổn thương.

Song song đó, tổ chức Reporters Without Borders (RSF) đã đệ đơn khiếu nại mới chống lại X, chỉ trích các chính sách của nền tảng này tạo điều kiện cho thông tin sai lệch lan rộng.

Cuộc điều tra tại Pháp đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong việc giám sát các nền tảng công nghệ lớn, đặc biệt là khi trí tuệ nhân tạo ngày càng đóng vai trò trung tâm trong việc tạo và phân phối nội dung.

Đối với X và Elon Musk, đây không chỉ là một vấn đề pháp lý, mà còn là phép thử về trách nhiệm quản trị trong kỷ nguyên AI. Khi các quốc gia ngày càng siết chặt quy định, tương lai của các nền tảng toàn cầu sẽ phụ thuộc nhiều hơn vào khả năng cân bằng giữa đổi mới công nghệ và tuân thủ pháp luật.