Cuộc đua hút nhân tài AI tại Việt Nam: Lương 100 triệu đồng chưa phải tất cả

Môi trường và cơ hội phát triển vượt lên trên mức lương

Theo Nikkei, các doanh nghiệp quy mô nhỏ tại Việt Nam đang gặp nhiều khó khăn trong việc thu hút nhân tài trí tuệ nhân tạo (AI) trong một thị trường cạnh tranh khốc liệt, vốn bị chi phối bởi những tập đoàn có tiềm lực tài chính mạnh.

Nguyễn Duy Anh - Trưởng bộ phận dịch vụ AI tại tập đoàn công nghệ LTS Group, đang đặt mục tiêu tăng gấp đôi quy mô đội ngũ lên 32 người để phát triển các hệ thống đa tác tử, mô hình AI, thị giác máy tính và các sản phẩm AI tạo sinh.

“Hiện nay, mức lương cho nhân sự AI cao hơn khoảng 20 - 30% so với lập trình viên thông thường, do tình trạng khan hiếm, đặc biệt là ở cấp chuyên gia và chiến lược,” anh cho biết.

“Điểm mạnh của chúng tôi là môi trường làm việc và quyền sở hữu dự án. Nhân sự được tham gia nhiều dự án và đảm nhận vai trò lớn hơn để hiểu toàn bộ quy trình,” Duy Anh nói.

“Nếu thành viên trong nhóm thấy điều gì đó thú vị và có đủ năng lực, quyết tâm thực hiện, chúng tôi sẽ tạo điều kiện. Chúng tôi linh hoạt hơn so với các doanh nghiệp lớn, nơi KPI thường cố định,” anh nói thêm.

Duy Anh cho biết anh bị thu hút bởi sứ mệnh đưa nhân tài Việt Nam ra thế giới và cơ hội xây dựng đội ngũ AI từ con số không.

Tuy nhiên, điều này không hề dễ dàng. Từng làm việc tại Palantir Technologies, anh hiện chỉ ngủ 4- 5 tiếng mỗi ngày, làm việc ban ngày và trao đổi với khách hàng Mỹ vào ban đêm. Một trong những nhân sự anh tự hào nhất là một sinh viên Việt Nam 19 tuổi đang học tại Úc, thành viên trẻ nhất đội và được xem là “thần đồng”.

Theo Duy Anh, mức lương cho sinh viên mới tốt nghiệp ngành AI dao động từ 15 - 20 triệu đồng/tháng. Nhân sự trẻ có thể nhận 20 - 26 triệu đồng, cấp trung từ 26 - 45 triệu đồng, còn cấp cao thì cao hơn nữa. Những người có chuyên môn sâu trong một lĩnh vực cụ thể thường nhận mức lương cao nhất.

Việc ứng dụng AI tại Việt Nam đang khá phổ biến: 73% doanh nghiệp đã sử dụng AI và 65,1% có kế hoạch tăng ngân sách cho công nghệ này trong năm 2025, theo ITviec. Dự kiến 62% doanh nghiệp sẽ mở rộng đội ngũ AI trong vòng 12 tháng tới.

Theo IMARC Group, thị trường AI tại Việt Nam có thể tăng gần gấp 4 lần, đạt khoảng 2,8 tỷ USD vào năm 2033, so với 750 triệu USD năm 2024.

Cuộc cạnh tranh nhân tài cũng lan sang các trường đại học, nơi nhiều chương trình đào tạo AI đang được mở rộng. Đại học FPT cùng các đối tác quốc tế như Đại học Greenwich (Anh), Đại học Châu Á (Đài Loan) và Viện Jetking (Ấn Độ) cung cấp nhiều chuyên ngành AI. Các trường như VinUni và Fulbright cũng đang đi theo hướng này.

Trong chiến lược phát triển công nghệ, Việt Nam đặt mục tiêu đào tạo 100.000 kỹ sư AI và bán dẫn trong những năm tới.

Theo ông Thắng Nguyễn, đối tác quản lý tại Aloha Consulting Group, nhu cầu tuyển dụng đang chuyển từ nhà khoa học dữ liệu sang các vị trí như kỹ sư máy học, phát triển nền tảng và quản trị hệ thống.

"Nhiều công ty muốn triển khai AI nhưng thiếu dữ liệu sạch, hạ tầng, quy trình tối ưu và quản lý sản phẩm giỏi. Ứng viên giỏi thường hỏi rất sâu về dữ liệu, chi phí tính toán, độ trễ, giám sát và rủi ro. Nếu không có câu trả lời rõ ràng, họ sẽ rời đi nhanh chóng", ông Thắng cho biết.

Cuộc cạnh tranh khốc liệt và bài toán dài hạn

Tuy vậy, mức lương vẫn là yếu tố quan trọng, đặc biệt với nhân sự cấp cao.

Techcombank đã đưa ra mức thưởng 100 triệu đồng cho mỗi trường hợp giới thiệu thành công nhân tài AI - tương đương khoảng 2/3 GDP bình quân đầu người của Việt Nam.

“Chúng tôi liên tục tìm kiếm nhân sự cấp cao. Đây là cuộc cạnh tranh khốc liệt và không thể chỉ giao cho bộ phận nhân sự,” CEO Jens Lottner cho biết.

“Bản thân tôi trực tiếp phỏng vấn các ứng viên về dữ liệu. Bạn phải cho họ thấy tầm nhìn và lý do để họ chọn bạn, vì họ có rất nhiều lựa chọn,” ông nói.

Techcombank hiện xử lý khoảng 8 tỷ điểm dữ liệu mỗi ngày từ 15 triệu khách hàng. Con số này còn có thể cao hơn nếu tính toàn bộ hệ sinh thái.

Ngân hàng cùng One Mount hiện có khoảng 500 nhân sự làm việc trong lĩnh vực dữ liệu và dự kiến tuyển thêm 150-200 người, tùy theo nhu cầu thị trường.

Theo ông Thắng, kênh giới thiệu nội bộ là cách hiệu quả nhất để tiếp cận ứng viên, bởi những nhân tài AI thường không chủ động tìm việc.

Ông cũng cho rằng khoản thưởng như Techcombank đưa ra vẫn tiết kiệm hơn so với phí dịch vụ tuyển dụng cấp cao, đặc biệt khi cần tuyển nhanh.

Theo ITviec, mức lương trung bình cho vị trí cấp C trong ngành công nghệ khoảng 100 triệu đồng/tháng, trong khi cấp quản lý khoảng 50 triệu đồng.

Tuy nhiên, xây dựng nguồn nhân lực AI chất lượng cao là một chiến lược dài hạn. Techcombank đã tài trợ 1 triệu USD học bổng cho 3 người chiến thắng trong cuộc thi AI trên truyền hình.

“Chúng ta cần đầu tư vào nhân tài ngay từ bây giờ. Tác động có thể thấy sau 5-10 năm, và điều đó hoàn toàn chấp nhận được,” ông Lottner nói.

Anh Đoàn Việt Thắng, một trong ba người chiến thắng, đang cân nhắc lựa chọn trường đại học và cách sử dụng khoản tài trợ hiệu quả nhất.

Trong khi đó, ông Thắng Nguyễn giữ quan điểm khá thực tế về AI: “Tôi nghĩ AI đang bị thổi phồng. Với tôi, nó chỉ là công cụ giúp con người làm việc nhanh hơn hoặc kết nối với nhau tốt hơn. Quyết định cuối cùng vẫn thuộc về con người,” ông nói, dù vẫn thừa nhận tầm quan trọng của công nghệ này.

Ông Thắng đặt mục tiêu học tiến sĩ AI tại Mỹ để tiếp cận công nghệ tiên tiến, sau đó quay về đóng góp cho ngành trong nước.

“Muốn tiến xa, phải thực sự hiểu công nghệ. Nếu không làm chủ được AI, tôi sẽ không thể đi xa và có thể phải bắt đầu lại từ đầu,” ông nói.