Một cách dễ hiểu, khi cho vay tiền không có tài sản đảm bảo, không có bên thứ 3 bão lãnh thì tối thiểu nhất là phải có thông tin được kiểm chứng về năng lực, uy tín của con nợ… nhưng với đa số TPDN trên thị trường thời gian qua, điều này cũng không được đáp ứng. Chỉ khi “bom nợ” TPDN hiện hữu, những vụ án hình sự với lệnh bắt và khởi tố nổ ra thì người ta mới nói nhiều về yếu tố đã trở thành thông lệ tối thiểu trên thị trường quốc tế là xếp hạng tín nhiệm doanh nghiệp phát hành trái phiếu.
Thị trường TPDN thời gian qua xuất hiện thực tế “rất Việt Nam” là nhà đầu tư sẵn sàng đổ tiền tỷ đầu tư nhưng lại hoàn toàn phụ thuộc vào môi giới. Rất nhiều người khi mang tiền đi gửi tiết kiệm được nhân viên ngân hàng hay được nhân viên của các tổ chức môi giới, phát hành mời chào… dù không hiểu biết gì về doanh nghiệp, chưa bao giờ đọc báo cáo tài chính, xem phương án phát hành trái phiếu, mục đích sử dụng vốn của doanh nghiệp… nhưng vẫn quyết định mua vì lãi suất cao và nghe môi giới nói, môi giới cam kết… Có nhà đầu tư còn không phân biệt được vai trò đơn vị phân phối và doanh nghiệp phát hành trái phiếu.
Thậm chí, khi được mời mua TPDN riêng lẻ và theo yêu cầu phải là nhà đầu tư chuyên nghiệp với số dư tài khoản giao dịch 2 tỷ đồng thì nhà đầu tư cũng không cần biết vì mọi điều kiện đều sẽ do môi giới hợp thức hoá hộ, chỉ việc chuyển tiền để mua.
Tình trạng này được nhóm Nghiên cứu rủi ro tín dụng FiinRatings thuộc FiinGroup gọi là sự bất cân xứng thông tin giữa các chủ thể tham gia thị trường trái phiếu. Người có tiền liên tục được chào mời mua TPDN nhưng không hiểu đó là trái phiếu gì, mục đích đầu tư là gì, doanh nghiệp hoạt động thế nào…
Đã có rất nhiều lời khuyên với các nhà đầu tư là cần nâng cao nhận thức, phải thận trọng chọn lựa doanh nghiệp có năng lực tốt, uy tín cao, minh bạch thông tin… Tuy nhiên, không phải nhà đầu tư nào cũng đủ kiến thức, thời gian để tìm kiếm và tự thẩm định được các thông tin tài chính chuyên sâu trước khi ra quyết định đầu tư, chưa kể tình trạng doanh nghiệp cố tình che dấu, làm sai hay thậm chí lừa đảo.
Vì thế, theo các chuyên gia, cần thiết xếp hạng tín nhiệm theo thông lệ quốc tế để giải quyết các vấn đề này. Xếp hạng tín nhiệm là cơ chế đánh giá các tổ chức phát hành và công cụ nợ được thực hiện bởi một bên thứ ba độc lập đánh giá dựa trên các nguồn dữ liệu khác nhau, từ đó đưa ra ý kiến về khả năng thanh toán các nghĩa vụ tài chính của một doanh nghiệp cụ thể.
Ông Donald Lambert, Trưởng Ban Phát triển khu vực tư nhân của Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) cho biết: Mục đích của xếp hạng tín nhiệm doanh nghiệp là cung cấp thông tin và sự minh bạch về tình hình tài chính của doanh nghiệp cho các nhà đầu tư. Kết quả xếp hạng tín nhiệm giúp nhà đầu tư sẽ có thêm cơ sở để lựa chọn rót tiền vào doanh nghiệp theo khẩu vị rủi ro của mình.
Đại diện FiinRatings thì nhấn mạnh, nhiệm vụ của một đơn vị xếp hạng tín nhiệm là cung cấp kết quả đánh giá chất lượng nhà phát hành đó một cách chuẩn hóa và có hệ thống để hỗ trợ quyết định của nhà đầu tư khi đầu tư trái phiếu.
Tuy nhiên, cũng phải thừa nhận xếp hạng tín nhiệm không phải là “bảo bối” giúp nhà đầu tư miễn nhiễm trước mọi rủi ro, mà được xác định như là cơ chế sàng lọc và cảnh báo rủi ro. Nhà đầu tư trên thị trường sẽ đối mặt nhiều nguy cơ và chính cơ chế sàng lọc và cảnh báo này sẽ giúp nhà đầu tư xem xét kênh đầu tư của mình. Mỗi người sẽ có khẩu vị rủi ro khác nhau, sẽ có quyết định căn cơ, an toàn hơn dựa trên kết quả xếp hạng tín nhiệm.
Kinh nghiệm quốc tế cho thấy việc xếp hạng tín nhiệm một mặt giúp bảo vệ các nhà đầu tư, mặt khác giúp doanh nghiệp có tình hình tài chính lành mạnh, có dự án tốt, có kế hoạch sử dụng nguồn tiền rõ ràng huy động được vốn với chi phí thấp. Chính vì thế, các chuyên gia kiến nghị cần khuyến khích sự hình thành và phát triển của các công ty xếp hạng tín nhiệm và tiến tới nghiên cứu cơ chế bắt buộc xếp hạng tín nhiệm.
Theo đánh giá của ADB, Việt Nam đang đi chậm hơn các nước trong khu vực cũng như trên thế giới trong xếp hạng tín nhiệm doanh nghiệp. Thậm chí, vai trò của xếp hạng tín nhiệm hiện còn quá mờ nhạt so với sự bùng nổ của thị trường trái phiếu.
Hiện nay, Việt Nam chỉ có 2 đơn vị được cấp phép xếp hạng tín nhiệm. Trong khi đó, nhiều nước trong khu vực Đông Nam Á đã triển khai xây dựng thành công nhiều đơn vị xếp hạng tín nhiệm như là một thiết chế để thúc đẩy sự phát triển bền vững của thị trường vốn. Sự ra đời của công ty xếp hạng tín nhiệm sẽ giúp thị trường phát triển hơn, vì càng nhiều đơn vị tham gia thì thị trường càng minh bạch. Theo đó, việc xếp hạng tín nhiệm sẽ hình thành một “tiêu chuẩn” đánh giá chung, giúp người mua dễ đánh giá hơn, từ đó sẽ có quyết định tốt hơn.
Không chỉ thiếu tổ chức xếp hạng, Vụ Tài chính các ngân hàng và tổ chức tài chính, Bộ Tài chính cũng thừa nhận hoạt động cung cấp dịch vụ xếp hạng tín nhiệm vẫn còn rất hạn chế do pháp luật hiện hành chưa có quy định về bắt buộc sử dụng dịch vụ xếp hạng tín nhiệm khi phát hành trái phiếu ra thị trường, nhà đầu tư cũng chưa có thói quen lựa chọn đầu tư vào trái phiếu doanh nghiệp có xếp hạng tín nhiệm.
Theo quy hoạch từ Bộ Tài chính, bộ này đã đưa ra lộ trình phát triển cho ngành xếp hạng tín nhiệm với kế hoạch cấp phép tối đa cho 5 đơn vị cho đến năm 2030.
Cùng với đó, các cơ quan chức năng cũng đang triển khai ban hành các nghị định liên quan như Nghị định số 88/2014/NĐ-CP quy định về dịch vụ xếp hạng tín nhiệm, Nghị định số 153/2020/NĐ-CP quy định về phát hành trái phiếu và Nghị định số 155/2020/NĐ-CP hướng dẫn Luật Chứng khoán, để tạo hành lang pháp lý đẩy mạnh sự phát triển của ngành xếp hạng tín nhiệm tại Việt Nam.
Trong đó, dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 153/2020/NĐ-CP về phát hành TPDN riêng lẻ có quy định về xếp hạng tín nhiệm bắt buộc đối với một số loại trái phiếu phát hành hướng chính vào đối tượng trái phiếu không tài sản đảm bảo, không bảo lãnh thanh toán, doanh nghiệp phát hành có kết quả kinh doanh của năm liền trước năm phát hành lỗ hoặc có lỗ lũy kế tính đến năm phát hành. Điều này nhằm tăng tính công khai, minh bạch, góp phần nâng cao chất lượng trái phiếu được phát hành, đồng thời giúp thị trường có thói quen sử dụng kết quả xếp hạng tín nhiệm để đánh giá rủi ro của trái phiếu, tiệm cận với thông lệ quốc tế, hạn chế rủi ro cho nhà đầu tư.
Dự thảo Nghị định hướng dẫn Luật Chứng khoán đang quy định việc áp dụng xếp hạng tín nhiệm khi phát hành ra công chúng đối với một số trường hợp và sẽ được áp dụng sau 2 năm kể từ khi Luật Chứng khoán có hiệu lực.
Theo các chuyên gia, những bước đi này sẽ giúp thị trường làm quen với các chuẩn mực của dịch vụ xếp hạng, điều này được kỳ vọng như một bước đi đúng đắn cho thị trường phát triển lành mạnh và bền vững, có lợi cho cả 3 bên: nhà đầu tư, doanh nghiệp phát hành và thị trường tài chính quốc gia.
Tags:
(VNF) - VIFC Đà Nẵng sẽ tập trung phát triển 5 sản phẩm tài chính trọng điểm, gồm token hóa tài sản, tín chỉ carbon, sàn giao dịch hàng hóa, quản lý quỹ và thị trường trái phiếu nhằm kết nối dòng vốn quốc tế với nền kinh tế thực của Việt Nam.
(VNF) - VN-Index duy trì đà tăng trong phiên 30/6 nhưng biên độ khá hẹp, phản ánh trạng thái thận trọng của dòng tiền. Động lực chính vẫn đến từ nhóm bluechips, nhất là hệ sinh thái Vingroup, trong bối cảnh khối ngoại nối dài chuỗi bán ròng với quy mô hơn 1.100 tỷ đồng.
(VNF) - Bộ Tư pháp vừa công bố hồ sơ thẩm định Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều Luật Chứng khoán 2019. Dự án Luật dự kiến trình Quốc hội xem xét, thông qua tại Kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XVI vào tháng 10-2026.
(VNF) - Theo lãnh đạo TP. Đà Nẵng, cơ quan điều hành Trung tâm tài chính quốc tế Việt Nam tại TP. Đà Nẵng (VIFC-DN) đã và đang phối hợp với các đối tác, định chế tài chính quốc tế lớn triển khai 3 nhóm sản phẩm trọng tâm, ưu tiên phát triển tại VIFC-DN.
(VNF) - VIMC chuẩn bị thu về hàng trăm tỷ đồng cổ tức tiền mặt khi nhiều doanh nghiệp cảng biển đồng loạt chốt quyền chi trả sau một năm kinh doanh khả quan.
(VNF) - Strategy sẽ chốt cổ tức và quyết định tỷ lệ cổ tức mới cho STRC trong ngày 30/6, giữa lúc cổ phiếu lao dốc mất hơn 25% giá trị so với mệnh giá.
(VNF) - Sau thời gian vận hành, Trung tâm tài chính quốc tế Việt Nam tại TP. Đà Nẵng (VIFC-DN) đã thu hút các chuyên gia quốc tế, định chế tài chính và doanh nghiệp công nghệ tài chính tham gia hệ sinh thái.
(VNF) - Hội thảo "VIFC-DN: Kiến tạo thể chế – Định hình dòng vốn thế hệ mới" là diễn đàn đối thoại chính sách quan trọng, góp phần hoàn thiện cơ chế vận hành và tạo nền tảng để VIFC-DN sớm trở thành điểm đến của các dòng vốn chất lượng cao trong khu vực và trên thế giới.
(VNF) - Trong kỷ nguyên tài sản số, tài chính xanh và đổi mới sáng tạo, cuộc cạnh tranh giữa các quốc gia đang chuyển từ thu hút vốn sang kiến tạo thể chế. Với việc triển khai Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam (VIFC), Đà Nẵng đứng trước cơ hội trở thành điểm đến của các dòng vốn thế hệ mới. Tuy nhiên, để hiện thực hóa khát vọng đó, Trung tâm Tài chính Quốc tế tại TP. Đà Nẵng (VIFC-DN) cần đánh giá đúng thực trạng, nhận diện các khoảng trống để tiếp tục kiến tạo môi trường thể chế minh bạch, l
(VNF) - Cầu về dịch vụ quản lý tài sản (Wealth Management) tại Việt Nam đang phát triển nhanh. Còn cung - nghĩa là một ngành thực sự, với khung pháp lý, đội ngũ, sản phẩm, và mô hình kinh doanh đúng nghĩa - thì gần như chưa hình thành.
(VNF) - SharpLink mua thêm hơn 39.000 ETH sau gần 8 tháng yên ắng, phát tín hiệu tiếp tục chiến lược xây dựng kho bạc Ethereum giữa vùng "giá đáy".
(VNF) - Bức tranh dòng vốn toàn cầu đang cho thấy một sự dịch chuyển đáng chú ý khi nhà đầu tư bắt đầu thận trọng hơn với nhóm cổ phiếu liên quan đến trí tuệ nhân tạo (AI) và bán dẫn. Thay vào đó, dòng tiền đang có xu hướng luân chuyển sang các nhóm cổ phiếu phi công nghệ. Tại Việt Nam, nhóm ngân hàng đang nổi lên như một điểm sáng.
(VNF) - Luật Quản lý thuế 2025 chính thức có hiệu lực từ ngày 1/7, quy định rõ 10 hành vi bị xác định là trốn thuế. Các hành vi vi phạm không chỉ bao gồm không kê khai, không xuất hóa đơn mà còn mở rộng đến việc sử dụng chứng từ không hợp pháp, khai sai giao dịch và gian lận trong hoạt động xuất nhập khẩu.
(VNF) - Phát triển trung tâm tài chính quốc tế chỉ có thể bền vững khi đi cùng một chiến lược phát triển hệ sinh thái đổi mới tài chính theo chiều sâu, trong đó vốn mạo hiểm không đứng ở bên lề, mà là một cấu phần nền của năng lực cạnh tranh tài chính quốc gia.
(VNF) - Cảng Đà Nẵng vẫn chưa đáp ứng điều kiện đại chúng khi VIMC chưa thoái bớt vốn, đứng trước nguy cơ phải hủy tư cách công ty đại chúng vào cuối năm.
(VNF) - Các mã vốn hóa lớn tiếp tục dẫn dắt nhóm cổ phiếu tăng mạnh, giúp thị trường chứng khoán nối dài nhịp phục hồi và tiến sát vùng đỉnh cũ.
(VNF) - Thay vì 10 năm như trước đây, quy định mới chỉ cho phép doanh nghiệp, hộ kinh doanh được thực hiện khai bổ sung hồ sơ kê khai thuế còn 5 năm.
(VNF) - Fahasa sẽ chốt danh sách cổ đông ngày 13/7 để tạm ứng cổ tức tiền mặt 8% và phát hành cổ phiếu thưởng 40%, nâng vốn điều lệ lên hơn 178,5 tỷ đồng.
(VNF) - Người nộp thuế được gia hạn thời gian nộp các sắc thuế giá trị gia tăng, thu nhập doanh nghiệp, thu nhập cá nhân, tiền thuế đến đến hết 30/12.
(VNF) - Nguồn nhân lực chất lượng cao không phải là phần bổ sung của VIFC, mà là một trong những yếu tố quyết định năng lực vận hành, khả năng đổi mới và sức cạnh tranh dài hạn của trung tâm tài chính.
(VNF) - Nguồn nhân lực chất lượng cao hiện là một trong những "điểm nghẽn" trong lộ trình xây dựng Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam (IFC) tại Đà Nẵng. Gỡ nút thắt này sẽ là điều kiện quan trọng để thành phố tham gia sâu hơn vào mạng lưới tài chính toàn cầu.
(VNF) - UDICO bất ngờ bổ sung tờ trình điều chỉnh Dự án khu nhà ở chung cư cao tầng đường Quốc lộ 1K vào chương trình ĐHCĐ thường niên 2026.
(VNF) - Vinhomes dự phát hành thêm 4,1 tỷ cổ phiếu mới, nâng vốn điều lệ lên hơn 80.000 tỷ đồng, là đợt cổ tức lớn nhất trong lịch sử chứng khoán Việt Nam về số lượng.
(VNF) - Thị trường vốn Việt Nam hiện vẫn phụ thuộc khá lớn vào dòng tiền ngắn hạn truyền thống và nhà đầu tư cá nhân. Tạp chí Đầu tư Tài chính – VietnamFinance đã có cuộc trò chuyện với chuyên gia Nguyễn Thu Bình, FRM, CIA - Giám đốc Quản trị rủi ro, Công ty Quản lý quỹ PVI, xung quanh vai trò của “bể chứa nguồn vốn” trung và dài hạn đang “chảy” trong nền kinh tế.
(VNF) - Cổ phiếu REE đã mất khoảng 21% giá trị chỉ trong ba tháng, rơi xuống vùng thấp nhất hơn một năm trong bối cảnh doanh nghiệp bước vào giai đoạn chuyển giao thế hệ lãnh đạo.
(VNF) - VIFC Đà Nẵng sẽ tập trung phát triển 5 sản phẩm tài chính trọng điểm, gồm token hóa tài sản, tín chỉ carbon, sàn giao dịch hàng hóa, quản lý quỹ và thị trường trái phiếu nhằm kết nối dòng vốn quốc tế với nền kinh tế thực của Việt Nam.
(VNF) - Ngay trong ngày đầu mở cửa, Triển lãm Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm tại Bảo tàng Hà Nội thu hút hàng nghìn người dân đến tham quan.
