(VNF) - Năm 2023 đầy biến động đã chứng kiến dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) tăng trưởng khiêm tốn. Những bất ổn về địa chính trị và kinh tế vĩ mô dự kiến sẽ tiếp tục ảnh hưởng đến dòng vốn FDI vào năm 2024. Tuy nhiên, vẫn có những yếu tố giúp viễn cảnh bớt u ám.
Ảnh minh hoạ
Biến động dòng chảy FDI
Theo Báo cáo “Giám sát xu hướng đầu tư toàn cầu" của Hội nghị Liên hợp quốc về Thương mại và Phát triển (UNCTAD), dòng vốn FDI toàn cầu ước tính đạt 1.370 tỷ USD trong năm 2023, cho thấy mức tăng nhẹ (+3%) so với năm 2022. Tuy nhiên, sự gia tăng phần lớn là do tăng trưởng ở một số nền kinh tế lớn ở châu Âu, nếu loại trừ những kênh này, dòng vốn FDI toàn cầu thấp hơn 18%.
Cụ thể, ở các nước phát triển, FDI vào Liên minh châu Âu (EU) đã tăng từ -150 tỷ USD vào năm 2022 lên +141 tỷ USD do những biến động lớn ở Luxembourg và Hà Lan. Ngoại trừ hai quốc gia này, dòng vốn vào phần còn lại của EU giảm 23%, với sự sụt giảm ở một số nước nhận FDI lớn. Dòng vốn đầu tư vào các nước phát triển khác cũng trì trệ, tăng trưởng bằng 0 ở Bắc Mỹ và giảm ở những nơi khác.
Đối với các nước đang phát triển, dòng vốn FDI giảm 9% xuống còn 841 tỷ USD. Trong đó, giảm 12% ở các nước châu Á đang phát triển và 1% ở châu Phi. Đầu vào FDI duy trì ổn định ở châu Mỹ Latin và Caribe, trong khi Trung Mỹ lại tăng trưởng.
ASEAN, vốn thường là động lực tăng trưởng FDI, đã báo cáo nguồn vốn FDI giảm 16% trong năm ngoái. Tuy nhiên, sức hấp dẫn của khu vực đối với đầu tư sản xuất được nhấn mạnh bởi số lượng công bố dự án mới tăng 37%, với mức tăng trưởng mạnh mẽ ở Việt Nam, Thái Lan, Indonesia, Malaysia, Philippines và Campuchia. Ấn Độ báo cáo dòng vốn FDI giảm (-47%), nhưng số lượng công bố dự án mới ổn định, giúp nước này nằm trong top 5 điểm đến dự án lĩnh vực xanh toàn cầu.
Xu hướng nào cho năm 2024?
Theo các nhà kinh tế, có nhiều điểm sáng cho bức tranh đầu tư toàn cầu trong năm 2024. Đơn cử như việc lãi suất dự kiến sẽ giảm ở Mỹ và châu Âu khi lạm phát giảm. Chi phí vốn rẻ hơn sẽ mang lại cho các doanh nghiệp đa quốc gia cơ hội tốt hơn để chuyển hướng nguồn lực từ các thị trường nội địa thiếu hụt vốn và theo đuổi các cơ hội kinh doanh ở các nền kinh tế đang phát triển nhanh. Nhiều vốn hơn, kết hợp với chu kỳ hàng hóa sôi động, sẽ khiến các khu vực giàu tài nguyên trở thành tâm điểm chú ý trong mắt các nhà đầu tư toàn cầu.
Tính cạnh tranh thay đổi theo môi trường vĩ mô
Đối với một số quốc gia lớn, điều kiện kinh tế vĩ mô yếu kém sẽ tiếp tục kéo dài đến năm 2024, bao gồm cả nhiều cường quốc như Anh và Đức. Tuy nhiên, các thị trường lớn vẫn hấp dẫn các nhà đầu tư vì chúng cung cấp lượng khách hàng khổng lồ cũng như môi trường kinh doanh, nhân tài và cơ sở hạ tầng tốt nhất.
Thông thường trong điều kiện kinh tế khó khăn, các nhà đầu tư tìm kiếm sự an ủi ở những thị trường an toàn. Tây u, Bắc Mỹ và một phần châu Á sẽ vẫn là những trọng điểm. Tuy nhiên, GlobalData cho biết khu vực nổi bật mới sẽ là Trung Đông, chủ yếu là nhờ Dubai - nơi sẽ trở thành thành phố điểm đến hàng đầu trên toàn cầu. Các quốc gia khác, chẳng hạn như Arab Saudi, vẫn tiếp tục thu hút sự quan tâm của các nhà đầu tư.
Ông Charlie Robertson, người đứng đầu bộ phận chiến lược vĩ mô tại công ty đầu tư FIM Partners, nhận định: “Đối với hầu hết châu Phi và Trung Đông, tài nguyên thiên nhiên vẫn sẽ thu hút hàng chục tỷ FDI vào năm 2024, nhờ vào yếu tố ‘địa’: địa lý, địa chất và địa chính trị”.
Ông Lawrence Yeo, Giám đốc điều hành của công ty tư vấn AsiaBIZ Strategy, nhận xét: “Vẫn còn tình trạng thiếu đầu tư ở nhiều quốc gia. Và trong khi dòng vốn FDI toàn cầu đến châu Á đang phục hồi về mức trước đại dịch, dòng vốn này dự kiến sẽ chậm lại vào năm 2024”. Dù vậy, danh sách theo dõi FDI nổi bật năm 2024 do bộ phận chuyên theo dõi đầu tư trực tiếp nước ngoài của Financial Times công bố, Campuchia, Philippines và Ấn Độ nằm trong số các quốc gia đang có động lực FDI mạnh mẽ hơn trong năm mới.
Áp lực lạm phát giảm
Tỷ lệ lạm phát đang chậm lại ở nhiều nền kinh tế toàn cầu, bao gồm hầu hết các nước G20. Tuy nhiên, nhìn chung, tỷ lệ lạm phát của các nước vẫn cao hơn mục tiêu đặt ra. Ví dụ, ở Anh, chỉ số giá tiêu dùng CPI đã chậm lại ở mức 4,6% vào tháng 10/2023 so với cùng kỳ năm 2022 (11%), nhưng vẫn cao gấp đôi mục tiêu 2%. Mặc dù bức tranh lạm phát toàn cầu hiện nay đã tốt hơn rất nhiều so với một năm trước nhưng vẫn còn một chặng đường dài trước khi các quốc gia đưa tỷ lệ lạm phát về mức mục tiêu.
Hầu hết các nền kinh tế đối phó với lạm phát gia tăng bằng cách tăng lãi suất. Các chính phủ có thể sẽ giữ lãi suất ở mức cao hiện tại vào đầu năm 2024 và dự kiến sẽ cắt giảm lãi suất lũy tiến trong suốt thời gian còn lại của năm. Mặc dù vậy, sự không chắc chắn trong lộ trình cắt giảm lãi suất vẫn là một yếu tố cản trở nhỏ đối với ý định đầu tư vào năm 2024, vì mục tiêu chính của các ngân hàng trung ương là kiểm soát lạm phát.
Căng thẳng địa chính trị
Trong năm 2023, chiến sự ở Ukraine gây áp lực lên nền kinh tế toàn cầu. Không chỉ vậy, cuộc chiến Israel-Palestine và những bất ổn tại Biển Đỏ cũng khiến môi trường chính trị toàn cầu thêm bất ổn, thôi thúc các nhà đầu tư tìm kiếm nơi trú ẩn an toàn.
Năm mới 2024 đã bắt đầu với môi trường chính trị đầy rủi ro, bên cạnh đó, năm nay còn là năm diễn ra một số cuộc bầu cử quan trọng, bao gồm cả bầu cử Tổng thống Mỹ, có thể khiến trật tự thế giới thay đổi và tạo ra những dòng chảy FDI mới.
Có thể thấy các công ty Mỹ đang tìm cách đa dạng hóa hoạt động đầu tư khỏi Trung Quốc. Năm 2023, Trung Quốc chỉ chiếm khoảng 2% tổng số dự án FDI ra nước ngoài của Mỹ, giảm so với mức 5% vào năm 2019. Điều này có lợi cho các quốc gia châu Á khác như Ấn Độ, Malaysia và Philippines... Các công ty Mỹ cũng đang tìm cách đầu tư nhiều hơn vào các thị trường đang tăng trưởng. Các dự án ra nước ngoài vào các quốc gia như UAE và Arab Saudi sẽ tăng lên đáng kể.
Nguồn FDI vào trí tuệ nhân tạo (AI) và năng lượng sạch
AI là xu hướng đầu tư công nghệ được nhắc đến nhiều nhất trong năm 2023 và sẽ tiếp tục thu hút đầu tư trong suốt năm tới. GlobalData ước tính tổng thị trường AI sẽ trị giá 909 tỷ USD vào năm 2030. Các lĩnh vực phát triển công nghệ quan trọng khác vào năm 2024 còn bao gồm điện toán đám mây, an ninh mạng, IoT và robot.
Trong khi đó, các cuộc họp COP 28 gần đây một lần nữa nêu lên sự cần thiết của việc các công ty nước ngoài phải đi đầu trong quá trình chuyển đổi năng lượng. Khối lượng các dự án đầu tư vào lĩnh vực năng lượng tái tạo và năng lượng thay thế lần đầu tiên đã giảm vào năm 2023 sau vài năm. Năng lượng tái tạo được xếp hạng là lĩnh vực FDI lớn thứ 13 (theo số dự án) vào năm 2019 nhưng đã tăng lên vị trí thứ 6 vào năm 2022. Lĩnh vực này giảm một bậc vào năm 2023 nhưng được kỳ vọng sẽ tăng trưởng trở lại trong năm 2024.
“Bất chấp những cơn gió ngược, tôi tin rằng năm 2024 sẽ là một năm mạnh mẽ nữa cho các dự án phát triển kinh tế”, ông Didi Caldwell, Giám đốc điều hành của công ty tư vấn Global Location Strategies, khẳng định.
(VNF) - Nhật Bản từ lâu được xem là một trong những quốc gia có thị trường nhà ở đặc biệt nhất thế giới. Trong khi quỹ đất hạn hẹp, dân cư tập trung đông tại các đô thị lớn và giá đất luôn ở mức cao, quốc gia này lại đang phải đối mặt với tình trạng hàng triệu căn nhà bỏ trống.
(VNF) - Nền tảng thương mại điện tử lớn nhất Hàn Quốc Coupang vừa bị phạt 624,7 tỷ won (khoảng 409 triệu USD) sau vụ rò rỉ dữ liệu ảnh hưởng đến hơn 33 triệu người dùng.
(VNF) - Không chỉ cạnh tranh trên sân cỏ, các ngôi sao hàng đầu còn đại diện cho những “thương hiệu toàn cầu” có khả năng tạo ra hàng chục triệu USD mỗi năm từ lương, thưởng, quảng cáo và các hoạt động thương mại.
(VNF) - Sau đợt IPO kỷ lục của SpaceX, Elon Musk được cho là đã trở thành tỷ phú nghìn tỷ đầu tiên trong lịch sử với khối tài sản vượt 1.000 tỷ USD, bỏ xa mọi đối thủ trên bảng xếp hạng người giàu thế giới.
(VNF) - BYD dự kiến chi gần 2 tỷ euro để phát triển hệ thống hạ tầng tại châu Âu nhằm đưa công nghệ sạc siêu nhanh chỉ trong 5 phút lên toàn bộ các dòng xe chủ lực của hãng trong vài năm tới.
(VNF) - Giá dầu tăng cao do chiến sự Iran và sự mạnh lên của đồng USD đang tạo ra áp lực kép đối với các nền kinh tế châu Á. Trong bối cảnh dự đoán về việc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) tiếp tục nâng lãi suất gia tăng, cùng với mức độ bất ổn kinh tế vẫn ở ngưỡng cao, các quốc gia trong khu vực ngày càng khó khăn hơn trong việc bảo vệ đồng nội tệ.
(VNF) - Giá vàng kỳ hạn chốt phiên 10/6 ở mức thấp nhất kể từ đầu năm, chính thức xác nhận việc kim loại quý này bước vào thị trường gấu lần đầu tiên trong vòng 4 năm qua. Diễn biến này xảy ra ngay cả khi nhà đầu tư vẫn đang tìm kiếm những nơi trú ẩn an toàn hơn cho dòng vốn trong bối cảnh cuộc xung đột tại Trung Đông tiếp tục diễn biến khó lường.
(VNF) - World Cup từ lâu không chỉ là sự kiện bóng đá lớn nhất hành tinh mà còn là tài sản thương mại giá trị nhất của FIFA. Tuy nhiên, khi World Cup 2026 khởi tranh tại Mỹ, Canada và Mexico, FIFA đang đối mặt một thực tế mới: bán bản quyền phát sóng ngày càng khó hơn, dù giải đấu được mở rộng và lượng khán giả toàn cầu vẫn ở mức khổng lồ.
(VNF) - Từng khiến giới đầu tư phát cuồng và tạo nên những cơn FOMO lớn nhất trên thị trường tài chính toàn cầu, vàng và Bitcoin đang đánh mất dần sức hút. Dòng tiền suy giảm, niềm tin lung lay và sự trỗi dậy của những câu chuyện đầu tư mới đang khiến ánh hào quang của chúng trở nên mờ nhạt hơn bao giờ hết.
(VNF) - CEO của Tesla Elon Musk vừa đưa ra một tuyên bố đáng chú ý trong cuộc trò chuyện gần đây với nhà sáng lập Baron Capital, Ron Baron. Theo đó, ông Musk cho biết công ty của ông đang phát triển một con chip “tốt hơn NVIDIA từ hai đến ba lần” với chi phí chỉ bằng 10%, đặc biệt tập trung vào các tác vụ suy luận (inference).
(VNF) - Ở Hàn Quốc, nhà đầu tư cá nhân từ lâu không chỉ là một lực lượng tham gia thị trường. Họ còn là biến số có thể khuếch đại các chu kỳ tăng nóng, từ tiền mã hóa, cổ phiếu công nghệ cho tới các sản phẩm đòn bẩy.
(VNF) - Bitcoin đã bốc hơi khoảng 235 tỷ USD vốn hóa chỉ trong một tuần. Tuy nhiên, phía sau những biến động giá là một quá trình tái định hình đang diễn ra trong ngành tiền điện tử.
(VNF) - Chính quyền Mỹ ngày 8/6 đã công bố danh sách cập nhật các doanh nghiệp lớn của Trung Quốc mà Washington cho rằng có liên hệ hoặc hỗ trợ quân đội nước này. Danh sách này bao gồm nhiều tên tuổi nổi bật như Alibaba, Baidu và nhà sản xuất xe điện BYD.
(VNF) - Tính từ đầu năm đến nay, KOSPI đã ba lần kích hoạt cơ chế ngắt mạch trong năm 2026, lần lượt vào các ngày 4/3, 9/3 và 8/6. Tuy nhiên, nếu chỉ nhìn vào con số này, nhà đầu tư có thể bỏ qua điểm quan trọng hơn: ba lần thị trường buộc phải tạm dừng giao dịch không phản ánh cùng một" vấn đề" lặp lại.
(VNF) - Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBoC) đã kéo dài chuỗi mua vàng liên tiếp lên tháng thứ 19 trong tháng 5, trong bối cảnh dự trữ ngoại hối của nước này tăng lên mức cao nhất trong hơn một thập kỷ.
(VNF) - OPEC+ tiếp tục nâng mục tiêu khai thác dầu từ tháng 7, nhưng xung đột tại Trung Đông khiến phần lớn sản lượng tăng thêm vẫn chỉ tồn tại trên giấy.
(VNF) - Trước thềm cuộc họp đầu tiên trên cương vị Chủ tịch Fed, ông Kevin Warsh đang chịu sức ép từ Tổng thống Mỹ Donald Trump, người tiếp tục kêu gọi hạ lãi suất. Động thái này diễn ra chỉ vài ngày sau khi báo cáo việc làm tích cực của Mỹ làm gia tăng kỳ vọng Fed có thể phải nâng lãi suất trở lại.
(VNF) - Nguy cơ gián đoạn nguồn cung chưa hạ nhiệt và giá năng lượng duy trì ở mức cao, các áp lực mới đang xuất hiện đối với tăng trưởng kinh tế, lạm phát và an ninh lương thực toàn cầu.
(VNF) - Đồng won rơi xuống mức thấp nhất trong 17 năm khi đồng USD tăng giá và dòng vốn ngoại liên tục rời khỏi Hàn Quốc. Trong khi đó, thị trường chứng khoán Seoul chứng kiến phiên giảm sâu nhất nhiều tháng do làn sóng bán tháo cổ phiếu công nghệ và tâm lý né tránh rủi ro lan rộng.
(VNF) - Đằng sau cuộc gặp gỡ tưởng như đơn giản này là bàn ăn quy tụ các tập đoàn có tổng vốn hóa khoảng 5.370 tỷ USD cùng những kế hoạch mới xoay quanh AI, robot và tương lai ngành bán dẫn.
(VNF) - Nhật Bản từ lâu được xem là một trong những quốc gia có thị trường nhà ở đặc biệt nhất thế giới. Trong khi quỹ đất hạn hẹp, dân cư tập trung đông tại các đô thị lớn và giá đất luôn ở mức cao, quốc gia này lại đang phải đối mặt với tình trạng hàng triệu căn nhà bỏ trống.
(VNF) - Trên công trường cầu Thượng Cát - Hà Nội, hàng trăm công nhân cùng nhiều thiết bị cơ giới đang làm việc liên tục ngày đêm để đẩy nhanh tiến độ thi công, hướng tới mục tiêu hoàn thành công trình trong năm 2027.