Analytic

Tài chính

Điều gì khiến quán quân bán xe Thaco bị Toyota rượt ‘sát nút’?

Ngọc Trang - 09:00, 14/07/2017

(VNF) - Kết thúc 6 tháng/2017, Thaco chỉ tiêu thụ được 47.866 xe, giảm gần 5.300 chiếc so cùng kỳ năm trước. Trái lại, Toyota bứt phá với 29.638 xe được bán ra, tăng hơn 4.800 chiếc, tương đương với 19%.

Điều gì khiến quán quân bán xe Thaco bị Toyota rượt ‘sát nút’?

Cuộc chiến giữa Thaco và Toyota ngày càng gay cấn

Theo số liệu thống kê của Hiệp hội các nhà sản xuất ô-tô (VAMA), kết thúc quý II/2017, toàn thị trường ô-tô tiêu thụ được 24.365 xe, bao gồm 14.179 xe du lịch, 9.137 xe thương mại và 1.049 xe chuyên dụng. Tổng doanh số bán hàng của toàn thị trường đã giảm 1% so với 6 tháng đầu năm 2016. Trong đó, số lượng xe lắp ráp trong nước giảm 6% và xe nhập khẩu tăng 15%.

Trong số các nhà sản xuất, doanh số của Công ty Cổ phần Ô tô Trường Hải (Thaco), doanh nghiệp lắp ráp, sản xuất xe ô-tô lớn nhất Việt Nam, có chiều hướng giảm mạnh trong nửa đầu năm 2017. Thaco chỉ bán được 47.866 xe, giảm 10% so với 6 tháng đầu năm ngoái. Ngược lại, lượng tiêu thụ xe của Toyota lại khá khẩm hơn với 29.638 xe, tăng 19% so với cùng kỳ năm 2016.

Điều này vô hình chung đã kéo gần đáng kể khoảng cách thị phần giữa 2 doanh nghiệp đang “xưng vương” tại thị trường ô-tô Việt Nam. Cụ thể, thị phần của Thaco và Toyota kết thúc hai quý đầu năm nay lần lượt là 38,1% và 23,6%, cùng kỳ năm 2016 là 43% và 20,1%. Phải chăng những bước đi mạnh bạo gần đây của Thaco đang phản tác dụng?

Thaco & Toyota – Kẻ tám lạng, người nửa cân

Không phải đến bây giờ cuộc đua thị phần giữa hai “đại gia” ô – tô là Thaco và Toyota mới được nhắc đến. Thực chất, hai doanh nghiệp này vẫn luôn âm thầm “so kè” với đối thủ trên từng phân khúc thị trường và dòng xe.

Trước năm 2014, Thaco liên tục đứng thứ hai sau Toyota trên thị trường tiêu thụ ô-tô tại Việt Nam với thị phần từ 29,3 – 29,8%. Tuy nhiên, cuối năm 2013, Thaco vượt lên “đấu tay ngang” với Toyota về thị phần cùng ở mức khoảng 31%. Kết thúc năm 2014, cùng với sự thăng hoa của toàn ngành, Thaco tăng tốc vượt lên trước đối thủ với thị phần tiêu thụ ô-tô lần lượt là 31,7% và 30,6%. Từ đó đến nay, Thaco vẫn duy trì dẫn trước và dãn khoảng cách ấn tượng về thị phần đối với Toyota. Đỉnh điểm là năm 2016, Thaco dẫn trước Toyota đến hơn 20,5 điểm phần trăm (%) thị phần ô-tô.

Thaco Toyota

Thaco nhanh chóng vượt thị phần đối thủ từ năm 2014

Trong những năm 2014 và 2015, xu hướng chung tại Châu Á là các dòng xe Hàn Quốc nhờ mẫu mã đẹp mắt và trẻ trung cùng giá cả “gần gũi” với người tiêu dùng. Vì vậy, khi bắt tay liên doanh với Công ty Cổ phần Ô-tô Trường Hải (Thaco), không khó để dòng xe KIA nhanh chóng tạo sức hút và bứt phá về doanh số tại Việt Nam nhờ mạng lưới phân phối lớn, hiệu quả cũng như kinh nghiệm, sự am hiểu về thị trường nội địa của Thaco.

Sau dòng xe KIA, Thaco tiếp tục hợp tác sản xuất và phân phối dòng xe Mazda. Mazda vốn là thương hiệu Nhật, nhưng lại thiên về mẫu mã hiện đại, giá cả “mềm” tương tự như dòng xe KIA, vì thế, Mazda tiếp tục cùng KIA “khai phá” khoảng trống thị trường – nơi dòng xe khá bảo thủ như Toyota chưa chạm đến.

Nhiều năm trở lại đây, Thaco liên tục mở rộng quy mô nhà máy sản xuất cũng như hệ thống phân phối trên toàn quốc. Năm 2013, Công ty tiếp tư phát triển các nhà máy công nghiệp hỗ trợ: Nhà máy Dây điện ô tô, Nhà máy Kính ô tô, nhà máy sản xuất linh kiện nhựa, mở rộng nhà máy Cơ khí. Đến năm 2014, Thaco khai trương Trung tâm thương mại & trưng bày ô tô Thaco – Bảo Lộc tại Lâm Đồng với vốn đầu tư 132 tỷ đồng. Tổng cộng, Công ty đã có 17 showroom trực thuộc và Đại lý, nâng tổng số Showroom, Đại lý toàn hệ thống Thaco lên đến 123.

Tháng 3/2017 vừa qua, Thaco tiếp tục khởi công xây dựng thêm nhà máy xe Mazda 12.000 tỷ đồng tại khu phức hợp Chu Lai – Trường Hải (Quảng Nam).

Mặc dù nhiều năm “hụt hơi” trên thị trường ô-tô khi so với Thaco, nhưng doanh số bán hàng của Toyota vẫn tăng trưởng đều đặn trên 20% mỗi năm và đang dần lấy lại phong độ trong nửa đầu năm 2017. Cụ thể, xét về dòng xe du lịch, Toyota tiêu thu được 29.638 xe, vượt con số 24.997 xe của Thaco. Tại phân khúc B, Toyota Vios bỏ xa KIA Rio và Mazda 2 với doanh số 9.688 xe; phân khúc D cũng chứng kiến Camry Toyota dẫn trước đối thủ Mazda 6 với lượng tiêu thụ lần lượt là 1.733 xe và 1.088 xe.

Phản tác dụng khi “châm ngòi” cuộc chiến giám giá xe?

Tại Đại hội cổ đông thường niên năm 2017, “vua ô-tô” Trần Bá Dương, Chủ tịch Thaco khẳng định “sẽ đi đầu trong việc giảm giá thành xe ô-tô”. Theo đó, trong 3 năm liên tiếp từ 2016 – 2018, Thaco đặt mục tiêu sẽ giảm giá xe 5%/năm. Tỷ lệ giá vốn của Thaco liên tục tăng mạnh từ năm 2016 đến nay có thể nói xuất phát từ chính nguyên nhân này.

Xét trong bối cảnh “ồ ạt” hội nhập năm 2016, các công ty liên doanh ô-tô nội địa phải thu hẹp sản xuất, thậm chí có nguy cơ phải dừng lắp ráp khi thuế nhập khẩu ô-tô khu vực ASEAN giảm xuống còn 0%, chiến lược giảm giá xe của Thaco được xem là kịp thời và dễ hiểu.

Tuy nhiên, sự thật lại cho thấy, mặc dù Thaco giảm giá nhiều nhưng lại vấp phải sự cạnh tranh giá bán khốc liệt từ nhiều “tay đua” có tiếng khác trên thị trường ô-tô Việt. Nhiều hãng xe cũng chủ trương hạ giá để kích cầu. Đối thủ lớn nhất của Thaco, Toyota hiển nhiên cũng không nằm ngoài cuộc chơi.

Xét từ tháng 4/2017, các dòng xe ăn khách của Toyota như Vios đã giảm 30 triệu đồng, Altis giảm 30 – 40 triệu đồng, Camry giảm 50 – 60 triệu đồng còn Innova giảm 45 triệu đồng. Dòng xe đa dụng CR – V của Honda cũng giảm đậm 145 triệu đồng. Ford Focus và Ford Ranger cũng lần lượt giảm 59 và 20 triệu đồng. Đặc biệt, Suziki cũng giảm toàn bộ các dòng xe, trong đó Vitara giảm sâu gần 100 triệu đồng.

Khi giá các dòng xe đều trở lên “mềm”, thương hiệu Toyota lại lên ngôi khi hãng xe Nhật này đã ăn vào tiềm thức người Việt như là sự lựa chọn số 1 về độ bền, ít hỏng vặt, dễ sửa chữa và đặc biệt là ít mất giá khi bán lại. Các dòng xe của Thaco dù mới mẻ và trẻ trung, nhưng chưa đủ để thay đổi tâm thức người Việt vốn vẫn nặng tâm lý “vừa rẻ vừa bền” hơn là mua xe chỉ để hưởng thụ, nhất là khi xe cộ là mặt hàng có giá trị lớn.