80 năm Quốc khánh: 'Việt Nam sẽ tiếp tục vươn tới những tầm cao mới'

Phóng viên có cuộc trao đổi với GS. TSKH (ngành kinh tế) Vladimir Mazyrin, hiện là Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Việt Nam và ASEAN, Viện Trung Quốc và Châu Á đương đại (ICCA), Viện Hàn lâm Khoa học Nga, đồng thời là Giáo sư Viện Nghiên cứu châu Á và châu Phi, Đại học Quốc gia Moskva mang tên Lomonosov.

Ông Mazyrin còn là Tổng Biên tập Tạp chí Nghiên cứu Việt Nam của Nga từ năm 2018 và Chủ tịch Hội đồng Luận án Kinh tế của ICCA từ năm 2023.

Những thành tựu phát triển của Việt Nam thật đáng khâm phục

- Thưa Giáo sư, trước hết xin cảm ơn ông đã nhận lời tham gia cuộc phỏng vấn nhân dịp Quốc khánh 2/9 của Việt Nam. Ông có thể chia sẻ đôi nét về mối duyên của mình với Việt Nam và ấn tượng sâu sắc nhất của ông về đất nước, con người Việt Nam?

GS. TSKH Vladimir Mazyrin: Nếu nhìn lại chặng đường 80 năm kể từ khi thành lập nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, có thể khẳng định rằng những thành tựu phát triển của Việt Nam thật đáng khâm phục. Nhân dân Việt Nam đã vượt qua muôn vàn thử thách, vươn lên trở thành một trong những quốc gia phát triển nhanh và thành công bậc nhất thế giới, sau kháng chiến thống nhất đất nước giai đoạn 1965-1975.

Bước sang năm 2025, điều gây ấn tượng mạnh mẽ chính là quy mô và tính triệt để của các cải cách, nhiệm vụ mà Tổng Bí thư Tô Lâm vừa khởi xướng.

Trong ký ức cá nhân tôi, quãng thời gian học tập tại Đại học Hà Nội để lại ấn tượng sâu sắc với hình ảnh những dàn tên lửa Liên Xô đã bắn rơi máy bay Mỹ năm 1972, góp phần quan trọng vào chiến thắng Điện Biên Phủ trên không tháng 12/1972, mở đường cho giải phóng miền Nam năm 1975.

Một kỷ niệm khác không kém phần sống động trong thời gian tôi công tác tại Đại sứ quán Liên Xô tại Việt Nam giai đoạn 1985-1990 là khi những tổ máy đầu tiên của Nhà máy thủy điện Hòa Bình được đưa vào vận hành. Công trình này trong nhiều năm liền là nguồn cung cấp điện năng lớn nhất của đất nước, đồng thời trở thành biểu tượng tiêu biểu cho quan hệ hợp tác kinh tế giữa hai quốc gia chúng ta.

- Ông từng nhận định Việt Nam là một nền kinh tế năng động và đang hội nhập sâu rộng. Trong bối cảnh kinh tế thế giới nhiều biến động, ông đánh giá thế nào về triển vọng tăng trưởng của Việt Nam trong thập kỷ tới?

GS. TSKH Vladimir Mazyrin: Theo tôi, tăng trưởng kinh tế của Việt Nam tiếp tục duy trì năng động và ổn định, giúp Việt Nam giữ vững vị thế dẫn đầu ASEAN về tốc độ tăng trưởng. Tuy nhiên, mục tiêu tăng GDP trên 8% mỗi năm và nâng quy mô GDP bình quân đầu người vào năm 2030 còn gặp nhiều trở ngại, thách thức khách quan mà mới đây là chính sách thuế quan mới của Mỹ.

Bài học đặt ra là Việt Nam cần giảm phụ thuộc vào các đối tác và nhà đầu tư lớn, đồng thời thúc đẩy đa dạng hóa thương mại và nguồn vốn đầu tư.

Trong bối cảnh này, các động lực chính của nền kinh tế cần được xác định là: Trong lĩnh vực dịch vụ – chuyển đổi số và thương mại điện tử; trong xây dựng – các dự án hạ tầng quy mô lớn; trong công nghiệp – sản xuất chất bán dẫn, vi điện tử và phát triển năng lượng hạt nhân; trong nông nghiệp và kinh tế biển – công nghệ nông nghiệp và sản xuất sản phẩm hữu cơ để xuất khẩu.

Nguồn tài chính sẽ đến từ việc huy động nội lực trong nước và giảm phụ thuộc vào vốn, công nghệ bên ngoài.

Việt Nam sẽ gia nhập nhóm 20 nền kinh tế lớn nhất thế giới

- Từ kinh nghiệm nghiên cứu lâu năm, ông dự báo Việt Nam sẽ ở vị trí nào trên bản đồ kinh tế – chính trị thế giới?

GS. TSKH Vladimir Mazyrin: Nếu duy trì được đà phát triển hiện nay, tôi cho rằng, đến năm 2030, Việt Nam sẽ vươn lên vị trí thứ ba ASEAN về quy mô GDP danh nghĩa (sau Indonesia và Malaysia) và đến năm 2045 – thậm chí có thể sớm hơn – sẽ gia nhập nhóm 20 nền kinh tế lớn nhất thế giới.

Trên bản đồ địa chính trị khu vực, Việt Nam sẽ tiếp tục là một trong những quốc gia có uy tín và ảnh hưởng hàng đầu ở Đông Nam Á và Đông Á.

- Với vai trò Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Việt Nam và ASEAN, ông đánh giá tầm quan trọng của nghiên cứu học thuật đối với việc thúc đẩy quan hệ Việt-Nga ra sao?

GS. TSKH Vladimir Mazyrin: Các nghiên cứu khoa học về Việt Nam tại Trung tâm của tôi và ở Nga nói chung đã góp phần phác họa bức tranh toàn diện về những diễn biến hiện nay, lịch sử đất nước và quan hệ đối ngoại; đồng thời xác định triển vọng phát triển, định hướng, nhiệm vụ, cũng như những vấn đề trong hợp tác song phương, qua đó đánh giá hiệu quả của các hình thức hợp tác hiện có, như Hiệp định Thương mại Tự do Việt Nam – EAEU.

Giáo sư Mazyrin là tác giả của hơn 150 công trình khoa học, trong đó có nhiều chuyên khảo về cải cách và chuyển đổi kinh tế Việt Nam, quan hệ Nga – Việt và các vấn đề an ninh, hợp tác khu vực.
Nhiều tác phẩm của ông đã được xuất bản bằng tiếng Nga, tiếng Việt và tiếng Anh, góp phần thúc đẩy hiểu biết lẫn nhau và quan hệ đối tác chiến lược giữa Nga với Việt Nam cũng như ASEAN.

Từ khi thành lập (2008), Trung tâm đã xuất bản khoảng 20 chuyên khảo và tuyển tập, hơn 100 bài báo trên các tạp chí khoa học hàng đầu của Nga và quốc tế về Việt Nam, trong đó ít nhất một nửa được biên soạn cùng các đồng nghiệp Việt Nam. Đỉnh cao trong hoạt động của Trung tâm là cuốn chuyên khảo "Nghiên cứu Việt Nam tại Nga: Lịch sử và Hiện đại" xuất bản năm 2025, phản ánh gần một thế kỷ hình thành và phát triển của ngành Việt Nam học tại Nga. Cuốn sách này đã được trao tặng Tổng Bí thư Tô Lâm vào tháng 5/2025 trong chuyến thăm chính thức của ông tới Nga.

Trung tâm được thừa nhận tại Nga là đầu mối quy tụ và điều phối các nghiên cứu về Việt Nam. Do đó, việc hợp tác với Trung tâm, tham khảo các đánh giá và khuyến nghị của cơ quan này, sẽ góp phần nâng cao hiệu quả quan hệ song phương không chỉ trong lĩnh vực khoa học mà còn ở cấp Nhà nước và trong hoạt động kinh doanh. Một ví dụ điển hình là cuốn sách tham khảo "Việt Nam – Đối tác Thương mại và Đầu tư" (2022), đã nhận được sự đánh giá cao tại Nga."

- Tạp chí Nghiên cứu Việt Nam của Nga đã góp phần như thế nào trong việc lan tỏa hình ảnh và thông tin khoa học về Việt Nam tại Nga, thưa ông?

GS. TSKH Vladimir Mazyrin: Tạp chí "Nghiên cứu Việt Nam" hiện là một trong những ấn phẩm học thuật uy tín hàng đầu tại Nga, chuyên cung cấp những dữ liệu và đánh giá đáng tin cậy về thành tựu của Việt Nam trên nhiều lĩnh vực. Tạp chí thu hút sự quan tâm đặc biệt của giới nghiên cứu Việt Nam học ở Nga cũng như các học giả Việt Nam.

Tạp chí số 3 năm 2025 được xuất bản nhân kỷ niệm thiết lập quan hệ ngoại giao giữa hai nước, với nội dung tập trung vào những sự kiện quan trọng trong lịch sử Việt Nam. Trong mỗi số, ít nhất một nửa các bài viết do các tác giả Việt Nam thực hiện.

Tạp chí không chỉ đăng tải các nghiên cứu khoa học về chính sách đối nội, đối ngoại, phát triển kinh tế – xã hội và văn hóa của Việt Nam, mà còn phản ánh đời sống học thuật sôi động, thông qua việc giới thiệu hội nghị, hội thảo, triển lãm, bảo vệ luận án, các ấn phẩm mới của học giả Việt Nam, cũng như những cột mốc và thành tựu nổi bật của giới nghiên cứu Việt Nam học tại Nga.

- Nhân dịp Quốc khánh 2/9 của Việt Nam, Giáo sư muốn gửi thông điệp gì tới nhân dân Việt Nam?

GS. TSKH Vladimir Mazyrin: Nhân dịp Quốc khánh Việt Nam, tôi xin chúc đất nước các bạn đạt thêm nhiều thành tựu mới trên mọi lĩnh vực, nâng cao đời sống nhân dân, trên nền tảng giữ vững nền độc lập – đặc điểm then chốt của sự phát triển quốc gia. 

Việc bảo vệ và truyền lại cho các thế hệ mai sau những giá trị truyền thống, bản sắc văn hóa dân tộc là nhiệm vụ hàng đầu và là sự bảo đảm cho ổn định chính trị – tư tưởng của bất kỳ quốc gia nào. 

Chúng tôi tin rằng, dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, Việt Nam sẽ tiếp tục vươn tới những tầm cao mới trong thế kỷ XXI, kiên định thực hiện những nguyên tắc này và thể hiện trong các quyết sách của Đại hội XIV sắp tới của Đảng.

Xin trân trọng cảm ơn ông!