Trước đó, tháng 8/2017, Bộ Tài chính công bố đề xuất áp dụng thuế tiêu thụ đặc biệt (TTĐB) 10% đối với nước ngọt có đường, trừ các sản phẩm sữa nhằm hạn chế tiêu thụ các sản phẩm này và góp phần bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng, giảm tỷ lệ người thừa cân, béo phì và tiểu đường tại Việt Nam, đồng thời tăng thêm nguồn thu cho ngân sách.
Nhằm đánh giá những tác động kinh tế của đề xuất trên đối với ngành giải khát nói riêng và nền kinh tế nói chung, Viện Nghiên cứu Quản lý Kinh tế Trung ương, với sự hỗ trợ của Hiệp hội Bia – Rượu – Nước giải khát Việt Nam đã tiến hành một nghiên cứu độc lập. Kết quả chỉ ra rằng, việc áp thuế TTĐB đối với nước ngọt có đường ở mức thuế suất 10% sẽ giúp tăng ngân sách nhà nước khoảng 1.975 tỷ đồng.
Hội thảo công bố báo cáo của CIEM.
Tuy nhiên, chính sách thuế mới này cũng có thể khiến cho doanh thu và sản lượng của riêng ngành nước giải khát và ngành mía đường giảm khoảng 3.928 tỷ đồng. Bên cạnh đó, các ngành công nghiệp phụ trợ như bao bì, vận chuyển, bán lẻ… cũng bị ảnh hưởng, do vậy làm phát sinh những tác động không mong muốn đối với cả nền kinh tế.
Cụ thể, theo ước tính của nhóm nghiên cứu, nếu áp dụng thuế TTĐB 10% đối với nước ngọt và giữ nguyên mức thuế VAT, GDP sẽ giảm khoảng 0,115%, thu nhập từ sản xuất của cả nền kinh tế giảm 0,14%, thặng dư sản xuất giảm 0,077% và lao động giảm 0,06-0.08%.
Không chỉ vậy, Dự luật thuế còn có thể gây tác động đến hàng chục ngàn lao động trong chuỗi giá trị của doanh nghiệp, ảnh hưởng đến 9.000 doanh nghiệp vừa và nhỏ và 1 triệu hộ kinh doanh sản phẩm. Đó là chưa kể, việc đánh thuế nước giải khát có đường dự kiến sẽ tác động tiêu cực tới sinh kế của 337.000 hộ gia đình trồng mía.
Như vậy, thuần về mặt kinh tế, chi phí và tác động bất lợi của chính sách dường như lớn hơn lợi ích từ khoản thu thuế mang lại, chưa kể đến tác động lũy thoái của chính sách thuế cũng sẽ làm nới rộng khoảng cách giàu nghèo trong dân.
Trong bối cảnh Chính phủ đặt ưu tiên cải thiện môi trường kinh doanh, giảm chi phí đầu tư kinh doanh thì việc thay đổi chính sách thuế rõ ràng có ảnh hưởng tiêu cực, làm gia tăng mức độ rủi ro và giảm tỷ suất lợi nhuận của thị trường, làm nản lòng các nhà đầu tư mới và khiến cho nền kinh tế kém cạnh tranh hơn so với các nước trong khu vực.
Ngoài ra, theo số liệu của nhiều nghiên cứu quốc tế, tỷ lệ thừa cân béo phì ở Việt Nam nằm trong nhóm thấp nhất thế giới và khu vực. Nói cách khác, vấn đề thừa cân béo phì là hiện hữu ở Việt Nam, song mức độ và quy mô không nghiêm trọng và ở diện rộng như các nước khác. Thêm vào đó, thừa cân, béo phì lại bắt nguồn từ nhiều nguyên nhân khác nhau như thói quen dinh dưỡng, yếu tố văn hóa, lối sống sinh hoạt, mức độ vận động. Điều đó có nghĩa là nước giải khát có đường không phải là nguyên nhân chính của việc gây ra thừa cân, béo phì.
Theo ông Đậu Anh Tuấn, Trưởng ban Pháp chế, Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), việc áp thuế TTĐB nước ngọt không chỉ tước đi niềm vui của các em nhỏ nông thôn mà còn làm chậm tiến trình xóa suy dinh dưỡng trẻ em.
Theo báo cáo của CIEM, việc áp thuế suất 10% đối với các loại đồ uống có đường sẽ ảnh hưởng tiêu cực đến nhiều doanh nghiệp và cả nền kinh tế nói chung.
Theo cách đánh thuế đề xuất của Bộ Tài chính, không chỉ các doanh nghiệp sản xuất nước giải khát, các doanh nghiệp mía đường, nông dân trồng mía chịu ảnh hưởng mà cả những doanh nghiệp, nông dân trong các ngành cà phê, chè, trái cây, thậm chí cả sữa cũng bị ảnh hưởng.
“Các tác động đó có thể bao gồm ảnh hưởng đến khả năng tiêu dùng của các gia đình tại nông thôn, vùng sâu, vùng xa, tác động tiêu cực đến các doanh nghiệp và người nông dân trong một số lĩnh vực nông nghiệp”, ông Tuấn khẳng định.
Trên cơ sở đó, Báo cáo của CIEM khuyến nghị, cơ quan soạn thảo cần có cách tiếp cận toàn diện và tổng hợp về vấn đề thuế TTĐB đối với nước giải khát có đường dựa trên cơ sở đánh giá tác động kỹ lưỡng, cụ thể đối với doanh nghiệp và người tiêu dùng.
Thay vì áp thuế, Nhà nước nên đưa ra các giải pháp chính sách có tính thân thiện với thị trường hơn đã được chứng minh hiệu quả ở các nước khác như tuyên truyền, phổ biến, giáo dục cho học sinh về nếp sống và những lựa chọn lành mạnh cho sức khỏe; thuyết phục các công ty sản xuất tự cam kết và xây dựng kế hoạch giảm mức đường trong sản phẩm; công bố chuẩn dinh dưỡng; dán nhãn sản phẩm để thông tin tốt hơn cho người tiêu dùng.
“Chúng tôi hy vọng rằng, báo cáo này sẽ cung cấp cho Chính phủ và các cơ quan chức năng những thông tin và và số liệu hữu ích để tham khảo trong quá trình hoạch định các chính sách quan trọng có ảnh hưởng đến sự phát triển của một ngành công nghiệp và cả nền kinh tế”, Tiến sỹ Nguyễn Đình Cung, Viện trưởng Viện Quản lý Kinh tế Trung ương chia sẻ.
Tags:
(VNF) - Ngày 30/1, Tổng công ty Hàng không Việt Nam (Vietnam Airlines, HVN) công bố kết quả kinh doanh quý IV/2025 với doanh thu tăng 12% so với cùng kỳ, lợi nhuận hợp nhất trước thuế đạt gần 540 tỷ đồng.
(VNF) - Digiworld bất ngờ chi hơn 772 tỷ đồng để đầu tư vào chứng khoán trong quý IV/2025, tạm lỗ 90 tỷ đồng ở thời điểm cuối năm 2025.
(VNF) - Đà tăng của cổ phiếu dầu khí được hẫu thuẫn từ cả những yếu tố ngắn hạn lẫn trung dài hạn, đặc biệt là việc sửa đổi Luật Dầu khí.
(VNF) - Công ty Cổ phần Bán lẻ Kỹ thuật số FPT (FPT Retail, HoSE: FRT) đã công bố kết quả kinh doanh năm 2025 với nhiều dấu ấn tích cực, ghi nhận sự tăng trưởng đồng đều về quy mô, hiệu quả vận hành và chất lượng dịch vụ trên toàn hệ thống.
(VNF) - Công ty Cổ phần Tập đoàn GELEX (HoSE: GEX) ghi nhận lợi nhuận trước thuế 4.636 tỷ đồng trong năm 2025, mức cao nhất từ trước đến nay.
(VNF) - Sự tích cực của cổ phiếu nhóm bán lẻ đã giúp VN-Index chấm dứt chuỗi giảm điểm kéo dài nhất trong vòng 7 năm với 7 phiên điều chỉnh liên tiếp.
(VNF) - Kết thúc năm tài chính 2025, Công ty Cổ phần Nhựa Thiếu niên Tiền Phong (HNX: NTP) không chỉ hoàn thành xuất sắc các chỉ tiêu đề ra mà còn thiết lập những cột mốc kỷ lục mới về cả doanh thu và lợi nhuận sau 65 năm hình thành và phát triển.
(VNF) - Cáp treo Núi Bà Tây Ninh báo lãi ròng 26,46 tỷ đồng trong năm 2025, tăng gần 145% so với năm trước đó.
(VNF) - Ông Nguyễn Văn Cương, hiện là Phó Tổng Giám đốc Sông Đà 2 đã mua 1,36 triệu cổ phiếu mà không công bố thông tin theo quy định. Giao dịch "chui" này khiến ông bị xử phạt hành chính 238 triệu đồng và đình chỉ giao dịch 4 tháng.
(VNF) - Theo chuyên gia tài chính cá nhân, rủi ro lớn nhất không nằm ở giá vàng tăng hay giảm, mà nằm ở những quyết định tài chính được đưa ra khi cảm xúc lấn át kế hoạch.
(VNF) - Công ty Cổ phần Đầu tư F88 (UPCoM: F88) vừa công bố kết quả kinh doanh quý IV/2025 cho biết lợi nhuận trước thuế của công ty đạt 304 tỷ đồng, tăng 47% so với cùng kỳ năm trước. Lũy kế cả năm 2025, F88 ghi nhận 907 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế, tăng 102% so với năm 2024.
(VNF) - Trước khi công bố thành lập nhà máy kiểm thử và đóng gói chip bán dẫn, FPT khép lại năm 2025 với mức lợi nhuận sau thuế cao nhất trong lịch sử hoạt động.
(VNF) - Đại diện ACBS đánh giá Nghị quyết 79 là một bước tái định vị có ý nghĩa quan trọng đối với vai trò của kinh tế Nhà nước, với điểm then chốt là không mở rộng vai trò Nhà nước theo hướng dàn trải hay độc quyền, mà xác lập rõ kinh tế Nhà nước giữ vai trò nòng cốt tại các lĩnh vực then chốt.
(VNF) - Khi tích giữ với số lượng vàng ngày càng nhiều cùng với giá tăng mạnh khiến giá trị tài sản tăng lên đáng kể, niềm vui từ khoản đầu tư sinh lời lại nhanh chóng đi kèm với một nỗi lo khác: Giữ tại nhà thì bất an, gửi ngân hàng lại không sinh lãi và phát sinh chi phí. Bài toán tưởng chừng nhỏ ấy đang trở thành mối bận tâm thực sự của không ít nhà đầu tư cá nhân.
(VNF) - Lợi nhuận cả năm 2025 của Tập đoàn Masan gấp 1,6 lần so với năm trước đó, đạt 6.764 tỷ đồng, hoàn thành 139% so với kịch bản cơ sở đặt ra, là mức cao nhất từ trước đến nay.
(VNF) - Từng được xem là một trong những hệ sinh thái doanh nghiệp lớn trên thị trường, Tập đoàn FLC đã trải qua nhiều biến động kể từ khi ông Trịnh Văn Quyết bị bắt giam vào năm 2022. Đến nay, phần lớn cổ phiếu trong hệ sinh thái FLC đã lần lượt rời sàn chứng khoán.
(VNF) - Theo quy định mới, hộ, cá nhân kinh doanh có nhà, bất động sản cho thuê vượt mức 500 triệu đồng sẽ phải nộp thuế giá trị gia tăng và thu nhập cá nhân.
(VNF) - Thương vụ sang tay cổ phiếu DCV giữa các pháp nhân trong hệ sinh thái Dragon Capital được thực hiện theo phương thức thỏa thuận, với tổng giá trị xấp xỉ 1.359 tỷ đồng.
(VNF) - Cổ phiếu TIN của VietCredit đã ghi nhận đà tăng 50% chỉ trong vỏn vẹn 2 tuần, thanh khoản bùng nổ gấp nhiều lần mức bình quân 1 năm.
(VNF) - Việc phần lớn người lao động không được đóng BHXH trên thu nhập thực tế có thể làm giảm quyền lợi ở nhiều chế độ như ốm đau, thai sản, hưu trí và trợ cấp thất nghiệp, đồng thời gia tăng rủi ro an sinh trong dài hạn.
(VNF) - SB Space Holding đã “đánh bại” 3 nhà đầu tư tổ chức khác, trở thành cổ đông lớn của CMN sau khi trúng giá toàn bộ lô cổ phần với tổng giá trị hơn 206,1 tỷ đồng
(VNF) - Theo chuyên gia, hơn 90% tài khoản nhà đầu tư cá nhân được ghi nhận không có lãi hoặc chỉ đạt mức lợi nhuận dưới 10% trong năm 2025.
(VNF) - Từ ngày 1/7 tới, người nợ thuế có thể bị phong tỏa tài khoản; khấu trừ một phần tiền lương hoặc thu nhập; nộp đơn yêu cầu áp dụng thủ tục phá sản...
(VNF) - Chỉ mới tăng theo “sóng” các doanh nghiệp có vốn Nhà nước, cổ phiếu ACV đã quay trở lại vùng bắt đầu sau khoảng 3 tuần.
(VNF) - Sunshine Group vừa lập kỷ lục tăng trưởng chưa từng có với lợi nhuận hợp nhất trước thuế vượt 11.200 tỷ đồng trong cả năm 2025, cùng tổng tài sản tiệm cận 120.000 tỷ đồng, phản ánh rõ nét hiệu quả đột phá sau giai đoạn tái cấu trúc toàn diện vừa qua.
(VNF) - Ngày 30/1, Tổng công ty Hàng không Việt Nam (Vietnam Airlines, HVN) công bố kết quả kinh doanh quý IV/2025 với doanh thu tăng 12% so với cùng kỳ, lợi nhuận hợp nhất trước thuế đạt gần 540 tỷ đồng.
(VNF) - Ghi nhận của VietnamFinance trong tháng 1/2026 cho thấy hiện dự án HUD Mê Linh Central có nhiều đơn nguyên nhà ở xã hội được triển khai xây dựng nhưng phần lớn đang đình trệ.
