Báo cáo toàn cảnh báo chí truyền thông Việt Nam các năm gần đây cho thấy doanh thu quảng cáo của các báo, đài đang trên đà sụt giảm rất mạnh. Trả lời chất vấn của các đại biểu Quốc hội trong phiên chất vấn về lĩnh vực Thông tin và Truyền thông ngày 12/11/2024, Bộ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông (nay là Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ) Nguyễn Mạnh Hùng khẳng định nhiều cơ quan báo chí, đặc biệt là cơ quan báo chí tự chủ tài chính, đã giảm đáng kể nguồn thu khi mạng xã hội xuất hiện.
Cũng đã có nhiều báo, đài sử dụng hợp lý các kênh mạng xã hội, phân phối thông tin trên nhiều hạ tầng, nhiều nền tảng, như báo Nhân dân, Thông tấn xã Việt Nam, báo Hà Tĩnh, Đài PTTH Nghệ An, Đài PTTH Vĩnh Long… thu được nhiều thành quả cả về tiếp cận khán giả và doanh thu.
Gần đây, nhiều báo, đài cũng đã tham gia “cuộc đua” này, như các báo Vietnam Plus, VietNamNet, báo Xây dựng (sau khi sáp nhập với báo Giao thông), Đài PTTH Điện Biên, Đài PTTH Hà Nam… Tuy nhiên, còn rất nhiều đơn vị báo chí gặp khó khăn trong việc phân phối nội dung và nhất là kiếm tiền từ nội dung chia sẻ trên mạng xã hội.
Các báo đài đang kiếm tiền như thế nào?
Đa phần các báo, đài chỉ biết đến việc sử dụng nền tảng YouTube để phân phối thông tin (chủ yếu là dạng video, gần đây là dạng audio qua hình thức podcast) và thu được doanh thu quảng cáo trực tiếp từ nền tảng. Việc kiếm tiền từ Facebook đối với các đơn vị báo chí ở Việt Nam còn gặp nhiều hạn chế, nên các báo, đài thường dùng nền tảng này để quảng bá, giới thiệu thông tin là chủ yếu.
Tuy nhiên, với các công ty truyền thông như BH Media, Hoa Dương, việc đăng tải phim, tiểu phẩm trên Facebook hiện không còn xa lạ. Còn với nền tảng TikTok, hiện chủ yếu vẫn kiếm tiền bằng các chương trình tiếp thị liên kết (Affiliate Marketing), kiếm tiền chủ yếu là các cá nhân nổi tiếng, những người có ảnh hưởng (KOL, KOC), nên các báo, đài cũng chỉ đang sử dụng kênh này để lan truyền (viral) nội dung là chính. Bên cạnh đó, các báo, đài còn sử dụng nhiều nền tảng mạng xã hội khác để quảng bá và phân phối thông tin đến độc giả, khán giả, như Zalo, Instagram, X (Twitter), Spotify…
Tuy nhiên, nói đến kiếm tiền từ mạng xã hội ở Việt Nam hiện nay, chủ yếu vẫn là nền tảng YouTube. Nhiều báo, đài đã kiếm tiền từ nền tảng này hiệu quả hàng chục năm nay, như các báo Thanh niên, Tuổi trẻ, các đài VTV, ANTV, VTC (trước đây), với những lời khen về các bản tin, chương trình “triệu view”. Theo cách tính thông thường, mỗi video có 1 triệu lượt view hiện có thể thu được từ 300-400 USD tiền quảng cáo, khi mức RPM (Revenue Per Mille hay Revenue Per Thousand - số tiền nhà sáng tạo nhận được cho mỗi 1.000 lượt xem) của các kênh báo chí ở Việt Nam hiện khoảng 0,3-0,4. Đây chính là minh chứng cho câu nói “Nội dung chính là tiền”. Tất nhiên, để làm được nội dung kiếm được tiền không phải dễ.
Trong việc kiếm tiền từ YouTube, các báo, đài cũng đang biết đến nhiều nhất với hình thức nhận doanh thu quảng cáo do nền tảng phân phối vào nội dung (Adsense), mà chưa biết đến còn cả chục hình thức kiếm tiền khác. Tuy nhiên, Adsense đang đem lại nguồn thu chính cho các báo hiện nay.
Về cơ bản, với hình thức chia sẻ doanh thu qua quảng cáo (Adsense) sẽ áp dụng với các nội dung video dài. Video thường phải có độ dài trên 8 phút để tối ưu quảng cáo. Độ dài như vậy mang lại cơ hội tối ưu quảng cáo tốt hơn nhờ tính năng chèn quảng cáo giữa video.
Như vậy, với một chiến lược phân phối nội dung tốt trên nền tảng chính và các hạ tầng mạng xã hội, các báo, đài có thể biến nội dung thành tiền; nội dung đơn lẻ thì đăng shorts, các tin ngắn thì có thể ghép lại thành bản tin dài. Tất nhiên, bên cạnh đáp ứng các tiêu chuẩn về nội dung, báo, đài nào có video gốc, sẽ có nhiều lợi thế tiếp cận khán giả hơn. Nhưng không có video gốc không phải không có cơ hội, vì nếu bạn có một tin tức nóng, đặc sắc, hay độc quyền, thì vẫn có sức hút to lớn đối với khán giả. Đây chính là minh chứng rõ nét cho câu nói “Nội dung là vua” trên tất cả các nền tảng.
Sự hỗ trợ của các công ty công nghệ
Bước vào “cuộc chơi” mạng xã hội, rất nhiều báo, đài gặp phải những khó khăn bước đầu. Bởi vì không phải cứ làm nội dung tốt thì làm mạng xã hội cũng tốt hay cũng ra được tiền. Hàng loạt câu hỏi được đặt ra, như: Làm sao để có nhiều nội dung, làm sao để hiểu được khán giả, làm sao để đưa được những nội dung đến đúng khán giả mục tiêu, với các biện pháp kỹ thuật như SEO (tối ưu hóa công cụ tìm kiếm), đặt từ khóa, hashtag, đặt tiêu đề hay làm hình đại diện như thế nào cho hấp dẫn khán giả trên mạng xã hội, hay cài đặt, tối ưu quảng cáo thế nào, nhận tiền từ nền tảng ra sao? Lúc đó, họ sẽ tìm đến các công ty công nghệ, chuyên quản lý network hay Mạng đa kênh (MCN) như MeTub, 5G Network… để hợp tác.
Về kỹ thuật, các công ty công nghệ giúp các báo, đài quản trị kênh YouTube, bảo vệ bản quyền nội dung, xử lý các vấn đề, các lỗi kỹ thuật hay các cảnh báo từ nền tảng. Bên cạnh đó, các công ty cũng hướng dẫn báo, đài xử lý nội dung thành những video phù hợp nhất với nhu cầu khán giả trên nền tảng và thu hộ tiền quảng cáo. Hai bên cũng có thể hợp tác với các đối tác khác trong việc tài trợ và hợp tác thương hiệu (branded content), tạo nội dung cho các nhãn hàng gắn liền với tin tức hoặc chủ đề xã hội. Tất nhiên, các nội dung tài trợ, quảng cáo luôn phải đảm bảo các yếu tố hợp pháp, khách quan, minh bạch.
Do am hiểu nền tảng, các công ty công nghệ thường trở thành những nhà tư vấn hiệu quả cho các tòa soạn trong việc xử lý và phân phối nội dung trên các nền tảng. Trước hết, là tránh các nội dung, hình ảnh vi phạm bản quyền, vi phạm các chính sách cộng đồng; sau đó là giúp nội dung tiếp cận được khán giả tốt nhất. Với sự hướng dẫn của các chuyên gia, những nội dung thuần túy hiện nay đều có thể biến thành các video thu hút, nhất là khi có sự hỗ trợ của các công nghệ hiện đại như trí tuệ nhân tạo (AI).
Tất nhiên, để làm được những điều nói trên, toàn bộ tòa soạn, báo đài cần phải thay đổi, nhất là thay đổi tư duy, chuyển từ đơn nền tảng sang đa nền tảng. Mỗi nhà báo, phóng viên cũng phải đa nhiệm, đáp ứng đầy đủ các yêu cầu của một nhà báo hiện đại. Đó là những nhà báo tác nghiệp đa nền tảng, có thể “độc lập tác chiến” từ viết tin, bài, chụp ảnh, quay video, tự biên tập nội dung của mình thành các sản phẩm khác nhau phù hợp với từng nền tảng mạng xã hội. Sau đó, mỗi nhà báo còn phải là một nhà truyền thông, không chỉ biết phân phối từng nội dung trên từng nền tảng, mà còn biết cách quảng bá, thu hút khán giả trên mỗi nền tảng, sau đó, còn có thể biết cách “thả” quảng cáo một cách phù hợp nhất. Nghe qua thì nghĩ phải rất “siêu nhân” mới làm hết được những điều này, nhưng thực tế, hiện trong làng báo không thiếu những nhà báo như vậy.
Còn những hình thức kiếm tiền nào khác
Bên cạnh thu hút tiền từ quảng cáo Adsense của YouTube, các báo, đài còn những cách kiếm tiền khác từ trên nền tảng mạng xã hội này.
Đầu tiên, là tính năng cơ bản YouTube Premium, mà YouTube chia sẻ với các nhà sáng tạo nội dung từ phí đăng ký của người dùng YouTube Premium. Thay vì thu nhập từ quảng cáo như thông thường, các báo, đài có thể nhận được phần doanh thu dựa trên thời gian người dùng Premium xem video của họ.
Tiếp đến, là một tính năng mới, YouTube Shoping, cho phép các cửa hàng bán sản phẩm liên kết trong video hoặc livestream, giúp chủ kênh có thể thu được phần chia sẻ doanh thu, phụ thuộc vào các yếu tố như loại sản phẩm, quốc gia và thỏa thuận cụ thể giữa nhà sáng tạo và đối tác bán hàng.
Các kênh YouTube cũng có thể thu được phí hội viên, khi khán giả trả phí hàng tháng để nhận ưu đãi của kênh. Điều này chỉ thực hiện khi kênh của cơ quan truyền thông đạt điều kiện bật tính năng này.
Các kênh báo, đài hay các chương trình, các nhân vật được khán giả yêu thích (như MC, chuyên gia) cũng có thể thu được tiền qua các công cụ tặng quà, tặng tiền cho nội dung, như Super Chat, Super Sticker, cho phép khán giả ghim những tin nhắn này lên đầu ô trò chuyện ở phần bình luận.
Một cách kiếm tiền khác trên mạng xã hội dựa trên sở hữu trí tuệ, là gắn Content ID. Các báo, đài có thể gắn hệ thống nhận dạng (Content ID) vào các video mà người khác đang sử dụng nội dung, để doanh thu quảng cáo từ nội dung đó được chuyển về cho kênh sở hữu bản quyền. Điều này cần phải thực hiện qua hệ thống quản trị nội dung (CMS) YouTube hoặc qua các đối tác ủy quyền.
Các báo, đài cũng có thể tổ chức các khóa học (YouTube Courses) trên kênh của mình, với các giảng viên nổi bật để thu tiền từ các học viên.
Bên cạnh đó, nếu sử dụng hiệu quả các nền tảng mạng xã hội khác như Facebook, đặc biệt là TikTok, các báo, đài cũng có thể áp dụng các hình thức tiếp thị liên kết cho các nhãn hàng khác, hoặc bán các mặt hàng mang đặc trưng của tòa soạn như mũ, áo phông, vòng tay, cốc in hình hay các ấn bản đặc biệt, sản phẩm có chữ ký của các ngôi sao, người nổi tiếng trong xã hội.
Báo, đài cần thay đổi thế nào?
Việc chuyển đổi số báo chí là một quá trình khó khăn, phức tạp và việc áp dụng các nền tảng mạng xã hội cho báo, đài cũng vậy. Đa phần các nhà báo là những người sản xuất nội dung, số người thành thạo công nghệ, sử dụng hiệu quả mạng xã hội chưa nhiều, số người hiểu biết cách kiếm tiền từ mạng xã hội cũng còn ít. Do đó, không phải cơ quan báo chí có lượng truy cập lớn từ mạng xã hội đều có doanh thu tỷ lệ thuận.
Vì vậy, thách thức đầu tiên của các báo, đài, chính là cần có mô hình tổ chức hoạt động đa nền tảng rõ ràng, đặc biệt là chú trọng mô hình kiếm tiền từ các nền tảng mạng xã hội. Điều này cần báo, đài tập trung vào quá trình tuyển dụng, sử dụng, đào tạo nhân sự phù hợp.
Thứ hai, trong bối cảnh cạnh tranh về thông tin như hiện nay, người làm báo cũng cần liên tục nâng cao năng lực, sản xuất ra nhiều thông tin vừa nhanh nhạy, chính xác, vừa hấp dẫn, thu hút khán giả.
Thứ ba, các nhà báo cần nắm vững các quy định về bản quyền, quy định cộng đồng của các nền tảng mạng xã hội. Khá nhiều kênh báo chí đã bị chặn tính năng kiếm tiền, thậm chí mất kênh, vì vi phạm các điều này.
Thứ tư, các tính năng kỹ thuật và thuật toán của các nền tảng mạng xã hội liên tục được cập nhật, thay đổi, do đó, các nhà báo cũng cần được cập nhật thường xuyên để đáp ứng đúng các quy định. Việc nghiên cứu xu hướng, phân tích hiệu quả nội dung và dữ liệu người dùng cũng cần được tập trung để định hướng nội dung phù hợp. Về điều này, các công ty công nghệ có thể hỗ trợ các báo, đài tốt và hiệu quả.
Cuối cùng, các cơ quan báo chí cũng cần đầu tư cho việc truyền thông, quảng bá cho thương hiệu kênh, cho từng chương trình hoặc cho những cá nhân (MC, nhà báo) nổi bật, qua đó thu hút thêm nhiều công chúng và xây dựng được một cộng đồng khán giả trung thành.
Tóm lại, kiếm tiền từ mạng xã hội là xu hướng tất yếu không chỉ cho ngành truyền thông, mà cho từng báo, đài truyền hình trong điều kiện thực tế hiện nay. Tuy nhiên, để kiếm tiền hiệu quả từ mạng xã hội là không dễ.
Các báo, đài và cá nhân mỗi phóng viên, nhà báo cần đổi mới tư duy, kết hợp giữa giá trị nội dung và chiến lược số để khai thác tiềm năng từ mạng xã hội một cách bền vững.
Tags:
(VNF) - Việt Nam - Nhật Bản nhất trí sớm triển khai các dự án hợp tác trong khuôn khổ Sáng kiến "Đối tác về khả năng chống chịu năng lượng và tài nguyên châu Á" (POWERR ASIA), nhằm hỗ trợ các nước châu Á tự chủ năng lượng, theo đó Nhật Bản sẽ hỗ trợ thu xếp nguồn cung dầu thô cho Nhà máy Lọc hóa dầu Nghi Sơn.
(VNF) - Xung đột quân sự tại Trung Đông đang khiến giá dầu thế giới liên tục biến động, kéo theo những tác động lan rộng tới thị trường năng lượng, tài chính và chuỗi cung ứng toàn cầu. Trao đổi với Tạp chí Đầu tư Tài chính – VietnamFinance, TS. Hà Huy Ngọc, Viện Kinh tế Việt Nam và Thế giới cho rằng với độ mở lớn, kinh tế Việt Nam đang phải đối mặt với áp lực chi phí, lạm phát và tăng trưởng.
(VNF) - Từ tháng 5/2026, hàng loạt chính sách mới liên quan đến tài chính – ngân hàng, bảo hiểm, doanh nghiệp và điện lực chính thức có hiệu lực, với nhiều quy định đáng chú ý nhằm tăng cường ổn định vĩ mô, hỗ trợ thị trường và siết chặt kỷ cương trong một số lĩnh vực.
(VNF) - Năm 2025 không chỉ đơn thuần là mốc thời gian khép lại một kế hoạch 5 năm, mà đã được ghi dấu là thời điểm bản lề để dân tộc Việt Nam chính thức bước vào "kỷ nguyên vươn mình". Trong bối cảnh thế giới đối mặt với sự phân mảnh và các cú sốc địa chính trị, Việt Nam đã bứt phá với mức tăng trưởng GDP cao nhất khu vực ASEAN, góp phần đưa quy mô nền kinh tế chính thức vượt ngưỡng 500 tỷ USD.
(VNF) - TS Nguyễn Sĩ Dũng khẳng định, sau hơn 51 năm kể từ ngày thống nhất đất nước, kinh tế Việt Nam đã trải qua hàng loạt bước ngoặt mang tính “mở khóa”, từ Đổi mới, hội nhập quốc tế đến tham gia các hiệp định thương mại thế hệ mới. Mỗi lần “mở cửa” không chỉ tạo ra tăng trưởng mà còn thúc đẩy nền kinh tế “nâng chuẩn”, từng bước hoàn thiện thể chế, nâng cao năng lực cạnh tranh và định hình vị thế Việt Nam trên bản đồ kinh tế toàn cầu.
(VNF) - TP. HCM được kỳ vọng sẽ tăng trưởng bằng một cấu trúc mới, từ đô thị trung tâm đến siêu đô thị vùng, là nơi tạo ra GDP lớn nhất cả nước.
Trưa ngày 30/4/1975, Sài Gòn bước vào một khoảnh khắc mà lịch sử như dồn tụ lại. Những cánh cổng Dinh Độc Lập mở ra, không chỉ cho đoàn xe tiến vào, mà cho cả một dân tộc bước qua ranh giới của chia cắt. Dòng người vỡ òa trên các con phố vì chiến tranh kết thúc, vì đất nước, sau bao năm chia cắt, cuối cùng đã thống nhất. Sài Gòn, trong thời khắc ấy, không còn là một địa danh mà trở thành biểu tượng - biểu tượng của ý chí hòa bình và khát vọng, của việc khép lại chia cắt, của hòa hợp và thống nhất, của độc lập, tự do và hạnh phúc.
(VNF) - Từ một nền kinh tế lạc hậu, chậm phát triển sau chiến tranh, Việt Nam đã vươn lên trở thành một trong những “ngôi sao tăng trưởng” của khu vực và thế giới, với quy mô GDP vượt 500 tỷ USD. 51 năm sau Ngày giải phóng Miền Nam, thống nhất đất nước, vị thế Việt Nam ngày càng được khẳng định trên bản đồ kinh tế toàn cầu.
(VNF) - Thủ tướng yêu cầu Bộ Nông nghiệp và Môi trường (NN&MT) phối hợp với Bộ Xây dựng thiết lập cơ chế xử lý đất bỏ hoang, thu hồi các dự án không triển khai theo cam kết
(VNF) - Ngày 29/4, TP. HCM đã đồng loạt khởi công các dự án trọng điểm, chào mừng Kỷ niệm 51 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30/4/1975 – 30/4/2026).
(VNF) - Một trong những thay đổi đáng chú ý trong dự thảo là việc chuyển từ chỉ tiêu “tỷ lệ dư nợ cho vay trên tổng tiền gửi” (LDR) sang “tỷ lệ dư nợ cấp tín dụng so với huy động vốn” (CDR)
(VNF) - Thủ tướng yêu cầu Ngân hàng Nhà nước nghiên cứu phân loại các loại hình bất động sản để quy định các hạn mức tín dụng phù hợp.
(VNF) - Thủ tướng yêu cầu xây dựng Đề án cải cách tổng thể thị trường tài chính Việt Nam gắn với thực hiện mục tiêu tăng trưởng ở mức cao, liên tục đến năm 2045, báo cáo cấp có thẩm quyền trong quý II/2026.
(VNF) - Thông tin từ Cục Thống kê cho thấy quy mô kinh tế Việt Nam đã ở trạng thái tiệm cận và vượt Thái Lan khoảng 4 tỷ USD.
(VNF) - Điều tra bước đầu xác định có 15 bị hại bị lừa đảo chiếm đoạt tài sản với nhiều hình thức khác nhau, với tổng số tiền gần 4 tỷ đồng.
(VNF) - Một cựu nhân viên công ty tài chính bị tạm giam vì sử dụng thông tin của 60 khách hàng để thiết lập hợp đồng tín dụng trái phép, chiếm đoạt trên 1,86 tỷ đồng để chi tiêu cá nhân.
(VNF) - Từ ngày 1/7/2026, Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 chính thức có hiệu lực, mở rộng đáng kể các nhóm thu nhập được miễn thuế, từ bất động sản, tiền gửi ngân hàng, kiều hối đến các hoạt động khoa học – công nghệ và an sinh xã hội.
(VNF) - Hà Nội vừa công bố danh sách nhiều cơ sở vi phạm an toàn thực phẩm, trong đó có Dookki, Golden Gate và Sen Hồng. Các vi phạm chủ yếu liên quan đến vệ sinh khu chế biến, hệ thống thoát nước và thu gom rác thải.
(VNF) - Dự án nhà ở tái định cư N01 với gần 299 căn hộ nằm giữa ngã tư Duy Tân - Trần Thái Tông đang được gấp rút hoàn thiện đưa vào sử dụng sau 10 năm "đắp chiếu".
(VNF) - TP. HCM ngày 29/4 tổ chức lễ khởi công 4 dự án quy mô 142.000 tỷ đồng và trao chứng nhận đầu tư dự án cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ.
(VNF) - DNP Holding lên kế hoạch doanh thu 10.812 tỷ đồng trong năm 2026, tập trung nâng cao hiệu quả vận hành, phát huy hệ sinh thái và củng cố nền tảng tăng trưởng dài hạn ở các lĩnh vực thiết yếu.
(VNF) - Quốc hội khóa XVI đã chính thức có kỳ họp đầu tiên trong tháng 4/2026 với sự tham dự của 16 đại biểu là doanh nhân. Tiếp sau đây, hội đồng nhân dân các tỉnh thành cũng sẽ họp với sự có mặt của 75 đại biểu doanh nhân khác (có người vừa là đại biểu Quốc hội vừa là đại biểu HĐND). Trong chuyên đề này, Đầu tư Tài chính muốn nhìn lại những đóng góp của các đại biểu doanh nhân tại Quốc hội và HĐND, cũng như giới thiệu những gương mặt mới đang được kỳ vọng sẽ góp tiếng nói của mình vào công tác lập pháp nói chung, vào việc xây dựng các chính sách kinh tế nói riêng. Để có thể làm tốt cả hai vai doanh nhân - đại biểu, các doanh nhân sẽ cần phải nỗ lực nhiều hơn trong thời gian tới...
(VNF) - Hạng mục dân dụng của sân bay Phan Thiết chính thức được khởi công sau thời gian chậm tiến độ do điều chỉnh quy mô và hình thức đầu tư.
(VNF) - “Phải có nghị quyết mới xứng tầm với quy mô, phải tìm kiếm mô hình phát triển để đáp ứng kỳ vọng của Trung ương và cả nước đối với siêu đô thị”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh.
(VNF) - Đây được xem là bước đi quan trọng, nhằm thể chế hóa chủ trương “không hình sự hóa các quan hệ kinh tế”, “khuyến khích khắc phục thiệt hại” theo tinh thần của các Nghị quyết số 57, 66, 68 và 79.
(VNF) - Việt Nam - Nhật Bản nhất trí sớm triển khai các dự án hợp tác trong khuôn khổ Sáng kiến "Đối tác về khả năng chống chịu năng lượng và tài nguyên châu Á" (POWERR ASIA), nhằm hỗ trợ các nước châu Á tự chủ năng lượng, theo đó Nhật Bản sẽ hỗ trợ thu xếp nguồn cung dầu thô cho Nhà máy Lọc hóa dầu Nghi Sơn.
(VNF) - Khi cả nước bước vào kỳ nghỉ lễ 30/4 và 1/5, trên các công trường dự án cao tốc, hàng nghìn cán bộ, kỹ sư, công nhân vẫn miệt mài bám công trường, khẩn trương thi công để giữ vững tiến độ, góp phần đưa những dự án trọng điểm về đích đúng hẹn.
