Dự án BOT đầu tư xây dựng tuyến cao tốc Bắc Giang - TP. Lạng Sơn đoạn Km45+100-Km108+500, kết hợp tăng cường mặt đường Quốc lộ 1 đoạn Km1+800 - Km106+500 được triển khai từ năm 2015.
Còn nhớ, hơn hai năm kể từ ngày khởi công, dự án này vẫn “dậm chân tại chỗ” do chưa xong thủ tục, hợp đồng, nhà đầu tư khi đó (đứng đầu là UDIC) đã cho thấy sự yếu kém khi chưa huy động đủ vốn chủ sở hữu theo quy định.
Tình hình dự án chỉ thay đổi theo chiều hướng tích cực khi Bộ Giao thông vận tải (nay là Bộ Xây dựng) mời Tập đoàn Đèo Cả vào thay thế nhà đầu tư cũ, “giải cứu” dự án với tổng mức đầu tư hơn 12.000 tỷ đồng, hoàn toàn không sử dụng vốn Nhà nước.
Chỉ sau 2 năm được cứu, ngày 15/1/2020, tuyến cao tốc dài gần 65 km này chính thức đi vào khai thác, được giới chuyên gia đánh giá là kỳ tích về tiến độ trong ngành giao thông vận tải, đáp ứng niềm mong mỏi của Chính phủ và nhân dân.
Để đảm bảo tính minh bạch và khách quan trong quá trình triển khai dự án, Tập đoàn Đèo Cả đã chủ động mời Kiểm toán Nhà nước vào kiểm tra, giám sát. Chỉ tính riêng giai đoạn 2017–2020, đã có 5 kết luận kiểm toán được ban hành. Các kết luận ghi nhận những khó khăn, vướng mắc của dự án và nhà đầu tư, đánh giá việc tuân thủ pháp luật và kiến nghị Nhà nước xem xét hỗ trợ ngân sách cho dự án.
Đại diện nhà đầu tư cho biết, trải qua hơn 5 năm đưa vào vận hành khai thác, tuyến cao tốc đã phục vụ hơn 11 triệu lượt phương tiện lưu thông an toàn và thông suốt, trong khi tuyến QL1 đã phục vụ hơn 18 triệu lượt, đảm bảo giao thông ổn định. Dù vậy, các vướng mắc về việc bố trí vốn ngân sách Nhà nước hỗ trợ dự án vẫn chưa được giải quyết.
Theo quy định tại hợp đồng BOT, dự án được thu phí hoàn vốn tại 2 trạm trên QL1 (tại Km24+800, Km93+160) và các trạm trên tuyến cao tốc. Thực tế quá trình vận hành, doanh thu thu phí chỉ đạt 31,06 % so với phương án tài chính ban đầu, không đủ chi trả gốc và lãi phát sinh cho ngân hàng.
Theo đại diện nhà đầu tư, dự án phải giảm 1 trạm thu phí trên QL1 (trạm thu phí Km24+900) dẫn đến giảm nguồn thu trong suốt thời gian thu phí (giảm gần 5.500 tỷ đồng theo phương án tài chính), ảnh hưởng đến tỷ lệ phân lưu giữa QL1 và tuyến cao tốc, làm giảm lưu lượng trên cao tốc.
Bên cạnh đó, việc tăng giá vé theo lộ trình của hợp đồng BOT không được thực hiện gây thiệt hại 171 tỷ đồng. Chính sách miễn giảm giá vé khoảng 5.000 phương tiện phạm vi 10 km quanh trạm thu phí Km93+160 khiến doanh thu giảm 72 tỷ đồng trong giai đoạn 2018 - 2024.
Do đó, UBND tỉnh Lạng Sơn đã báo cáo Chính phủ tại các Văn bản số 402/BC-UBND ngày 13/8/2024, Tờ trình số 23/TTr-UBND ngày 06/3/2024, đề nghị bổ sung vốn NSNN 4.600 tỷ đồng vốn dự án ̣(chiếm 37,75% tổng mức đầu tư, nhỏ hơn mức 50% quy định tại Khoản 1 Điều 69 Luật PPP).
Cho đến nay, nhà đầu tư vẫn mòn mỏi chờ các vướng mắc được giải quyết từ các cấp có thẩm quyền để dự án tiếp tục vận hành hiệu quả. “Khi dự án gặp khó, nhà đầu tư đã chấp nhận vừa huy động nguồn lực, vừa làm, vừa gỡ khó, đưa dự án về đích, tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội cho vùng. Vì vậy, khi gặp phải bất cập trong thể chế chính sách, nhà đầu tư rất cần có sự chung tay gỡ khó của địa phương và các cơ quan quản lý”, đại diện nhà đầu tư cho biết.
Trao đổi với báo chí, ông Hồ Minh Hoàng - Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Đèo Cả khẳng định rằng việc hoàn thành dự án cao tốc Bắc Giang – Lạng Sơn là kết quả của sự đồng lòng từ người dân và đặc biệt là sự ủng hộ, chỉ đạo sát sao của HĐND, UBND tỉnh Lạng Sơn qua các thời kỳ.
Cụ thể, trong giai đoạn dự án gặp khó khăn do vụ án liên quan đến nhà đầu tư cũ khiến Dự án bị đình trệ gần 5 năm, Bí thư Tỉnh ủy Lạng Sơn khi đó là ông Trần Sỹ Thanh (nay là Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Trung ương) đã trực tiếp động viên nhà đầu tư mới là Tập đoàn Đèo Cả đứng ra nhận trách nhiệm “ Giải cứu ” đồng thời thống nhất phương án bỏ 1 trạm thu phí để tránh việc bất hợp lý khi bố trí trạm ở hai đầu tuyến theo phương án nhà đầu tư cũ đã ký với nhà nước sẽ xung đột với lợi ích của người dân.
Dự án này đã được hoàn thành với 63 km chỉ trong vòng 18 tháng (là kỷ lục nhanh nhất về GPMB, thi công cao tốc thời điểm đó). Tiếp nối tinh thần đó, Bí thư Tỉnh ủy Lạng Sơn nhiệm kỳ 2021-2024 là ông Nguyễn Quốc Đoàn (nay là phó tổng thanh tra Chính phủ) cũng nhiều lần động viên, đồng hành cùng nhà đầu tư và doanh nghiệp dự án, chủ động tháo gỡ các vướng mắc của Dự án BOT Bắc Giang Lạng Sơn thúc đẩy tuyến kết nối cao tốc Hữu Nghị – Chi Lăng để xóa nút thắt cổ chai (khi còn 30 km mới tới TP. Lạng Sơn), tất cả đã tạo ra được tiền đề để kết nối thực hiện được Dự án Đồng Đăng Trà Lĩnh – Cao Bằng bằng việc giảm được TMĐT từ 42.000 tỷ còn 21.000 tỷ từ việc tối ưu hướng tuyến.
“Tinh thần đồng hành của lãnh đạo tỉnh Lạng Sơn qua các thời kỳ chính là điểm tựa vững chắc để dự án được hoàn thành đúng tiến độ, góp phần tạo nền tảng cho việc triển khai tiếp hai dự án trọng điểm Hữu Nghị – Chi Lăng và Đồng Đăng – Trà Lĩnh. Đây cũng là bước đi quan trọng hướng tới mục tiêu hoàn thành 3.000 km đường cao tốc toàn quốc vào năm 2025 theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ”, đại diện nhà đầu tư bình luận.
Trong quá trình tìm lời giải cho các vướng mắc, sự vào cuộc đồng bộ của các cơ quan, trong đó có Thanh tra Chính phủ và Đảng bộ, chính quyền tỉnh Lạng Sơn được xem là yếu tố then chốt giúp đảm bảo sự công tâm, minh bạch và thúc đẩy sớm hoàn thiện cơ chế hỗ trợ dự án.
Cuối tháng 7/2025, tuyến cao tốc Bắc Giang – Lạng Sơn nằm trong danh sách các dự án của Bộ Xây dựng gặp khó khăn, vướng mắc được Thanh tra Chính phủ xem xét.
Trong kết luận thanh tra ngày 14/10/2025, Thanh tra Chính phủ nhận định trong bối cảnh nguồn ngân sách nhà nước rất khó khăn, triển khai chủ trương của Đảng về huy động nguồn lực đầu tư kết cấu hạ tầng giao thông theo hình thức đối tác công tư, việc triển khai đầu tư dự án cao tốc Bắc Giang – Lạng Sơn bằng nguồn vốn của nhà đầu tư, hoàn thành đưa vào khai thác sử dụng đáp ứng tiến độ, chất lượng, đúng mục tiêu đầu tư, góp phần giảm tải về lưu lượng phương tiện, giảm ùn tắc và tai nạn giao thông trên tuyến QL1, rút ngắn thời gian di chuyển, tạo động lực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế, nâng cao chất lượng đời sống nhân dân tại các địa phương có tuyến đường đi qua.
Thanh tra Chính phủ khẳng định Dự án BOT Bắc Giang – Lạng Sơn được đưa vào khai thác, cùng với tuyến cao tốc Hà Nội – Bắc Giang (hoàn thành năm 2016) và tuyến cao tốc Hữu Nghị – Chi Lăng (khởi công tháng 4/2024, dự kiến hoàn thành năm 2026) sẽ tạo thành trục cao tốc hoàn chỉnh kết nối Thủ đô Hà Nội với cửa khẩu quốc tế Hữu Nghị.
Việc hình thành trục cao tốc liên thông này sẽ góp phần tăng năng lực vận tải, thúc đẩy giao thương quốc tế, đồng thời thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội vùng Đông Bắc và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.
Theo Thanh tra Chính phủ, dự án không đạt mục tiêu ban đầu, hiệu quả thấp, đến thời điểm thanh tra doanh thu không đạt so với phương án tài chính trong Hợp đồng BOT và các phụ lục đã ký kết, dẫn đến DNDA thu phí không đủ trả lãi, gốc vay ngân hàng.
Bên cạnh tác động của dịch Covid-19 khiến lưu lượng phương tiện giảm, Thanh tra Chính phủ chỉ ra rằng lưu lượng dự báo chưa sát, lưu lượng phương tiện thực tế thấp hơn nhiều so với dự báo ban đầu, dẫn tới thâm hụt doanh thu, phương án tài chính đã phê duyệt của dự án không còn đảm bảo để thực hiện.
Đặc biệt, việc không thu phí tại Trạm Km24+900, QL1 theo hoàn cảnh khách quan tại thời điểm thực hiện, cũng như việc miễn giảm phương tiện quanh Trạm thu phí Km93+160, QL1 đã làm ảnh hưởng đến phương án tài chính của dự án.
Trao đổi với báo chí, PGS. TS Trần Chủng, Chủ tịch Hiệp hội các Nhà đầu tư công trình giao thông đường bộ Việt Nam (VARSI) cho rằng, việc chậm xử lý thủ tục tăng vốn Nhà nước theo chủ trương được cấp có thẩm quyền phê duyệt, hay chậm xử lý vướng mắc tồn tại ở nhiều dự án BOT giao thông hiện nay đang ảnh hưởng không nhỏ đến tiến độ các dự án PPP và tâm lý các nhà đầu tư.
“Pháp luật cần mang tính kiến tạo, phát triển nhưng thẳng thắn nhìn nhận, thời gian qua, Luật PPP chưa đảm bảo được sự công bằng của các chủ thể tham gia. Luật pháp cũng chưa quy định ai sẽ là trọng tài đứng ra giải quyết xung đột giữa các chủ thể tham gia trong quá trình triển khai dự án PPP.
Việc chậm xử lý vướng mắc tại các dự án làm cho nhà đầu tư vất vả hơn trong hoàn thiện hồ sơ khi có sự thay đổi chính sách. Đây là sự lãng phí rất lớn về thời gian, làm nguội đi khát vọng và đánh mất cơ hội cho nhà đầu tư góp sức phát triển đất nước”, ông Chủng nhấn mạnh.
Tags:
(VNF) - Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cho biết thời gian qua, dù đã triển khai các dự án điện gió, điện mặt trời, thủy điện, nhưng nhìn chung nguồn cung vẫn chưa thể đáp ứng đủ đảm bảo cho yêu cầu đi lên công nghiệp hóa, hiện đại hóa của đất nước.
(VNF) - Tổng giám đốc Tập đoàn Phúc Hoàng Nguyên Nguyễn Đình Nam bị bắt tạm giam để điều tra về hành vi “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”.
(VNF) - Phó chủ tịch thường trực UBND TP. Hà Nội Dương Đức Tuấn vừa ký, ban hành kế hoạch số 325 về khắc phục tình trạng ngập úng tại thủ đô.
(VNF) - Công ty cổ phần Tân Tân xuất phát điểm là cơ sở chế biến đậu phộng chiên, rồi xây nhà máy, lập công ty. Doanh nghiệp nổi tiếng với món đậu phộng thương hiệu Tân Tân bị cáo buộc trốn thuế lên gần 3,5 tỷ đồng.
(VNF) - Chiều 3/12, Chính phủ đã trình Quốc hội dự thảo Nghị quyết của Quốc hội sửa đổi, bổ sung một số điều Nghị quyết số 98 về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển TP. HCM.
(VNF) - Công ty TNHH Tập đoàn Sơn Hải được Ban Quản lý Dự án đầu tư xây dựng số 1 chọn làm nhà đầu tư thực hiện dự án cao tốc Tân Phú - Bảo Lộc.
(VNF) - Một cuộc khảo sát tư nhân cho thấy hoạt động dịch vụ của Trung Quốc tăng trưởng với tốc độ yếu nhất trong 5 tháng. Đây có thể xem là một dấu hiệu nữa cho thấy nhu cầu tiêu dùng chậm chạp đang khiến bức tranh tăng trưởng của nền kinh tế lớn thứ 2 thế giới thêm phần u ám.
(VNF) - UBND phường Cửa Nam (TP. Hà Nội) vừa triển khai hệ thống wifi miễn phí tại các điểm du lịch và không gian công cộng trên địa bàn.
(VNF) - "Ông trùm" cầm đầu đường dây tổ chức đánh bạc và đánh bạc dưới hình thức cá độ bóng đá hàng nghìn tỷ đồng là Hoàng Tạ Minh Cường, sinh năm 1995.
(VNF) - Hơn 146.000 người đã nghỉ việc theo chính sách, chế độ đối với cán bộ, công chức, viên chức, người lao động và lực lượng vũ trang trong thực hiện sắp xếp tổ chức bộ máy.
(VNF) - GreenFeed Việt Nam ghi nhận lợi nhuận sau thuế 1.716 tỷ đồng trong 6 tháng đầu năm 2025, tăng 2,5 lần so với cùng kỳ. Dù tăng gấp đôi vốn điều lệ, công ty vẫn do nhóm cổ đông ngoại chi phối.
(VNF) - Công an tỉnh Bắc Ninh cho biết, đã bắt tạm giam 2 đối tượng cùng là cán bộ Cục Thuế tỉnh Bắc Giang, nay là Thuế Bắc Ninh vì nhận 4,3 tỷ đồng để “bỏ qua” cho doanh nghiệp có sai phạm về thuế.
(VNF) - Sở Xây dựng Đà Nẵng đang nghiên cứu điều chỉnh phân bổ không gian, tổ chức lại các hoạt động kinh tế – xã hội theo hướng phù hợp hơn với năng lực hạ tầng.
(VNF) - Dự án khu nhà ở tại khu vực ngõ 226 Lê Lai, phường Ngô Quyền, TP Hải Phòng sẽ khởi công vào vào ngày 19/12/2025 để chào mừng Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV.
(VNF) - Ông Nguyễn Việt Thắng, Tổng Giám đốc Tập đoàn Hòa Phát kiêm Chủ tịch HĐQT HPA, cho biết doanh nghiệp sẽ chi trả cổ tức bằng tiền mặt hàng năm, không có kế hoạch huy động vốn thông qua phát hành thêm cổ phiếu.
(VNF) - Theo ông Võ Xuân Trường, Mekolor giữ vốn điều lệ 1 tỷ đồng từ năm 2016 đến nay là điều hoàn toàn bình thường và không liên quan đến quy mô dòng vốn quốc tế mà họ đàm phán được.
(VNF) - Từ ngày 15/12, kiểm soát thu nhập của chồng hoặc vợ có thể bị phạt đến 30 triệu đồng, theo quy định tại Nghị định 282 Chính phủ vừa ban hành.
(VNF) - Nhắc đến mục tiêu đến năm 2045 nước ta trở thành nước thu nhập cao, đại biểu Quốc hội nêu thách thức dân số "già trước khi giàu" là rất thực tế.
(VNF) - Ngay sau khi trúng đấu giá khu đất 12,3 ha tại Đồ Sơn, Hải Phòng, Công ty cổ phần Đầu tư kinh doanh địa ốc Phương Đông đã mang quyền tài sản của dự án đi thế chấp.
(VNF) - Hội đồng quản trị Công ty cổ phần Thủy điện Sông Ba Hạ vừa có báo cáo gửi Ủy ban Chứng khoán về nghị quyết phương án nhân sự tạm thời để điều hành hoạt động doanh nghiệp, trong lúc hàng loạt lãnh đạo chủ chốt nghỉ phép.
(VNF) - Đồng Nai dự kiến đấu giá 3 khu đất trên địa bàn, trong đó có 1 lô giá hơn 5.000 tỷ đồng, phiên đấu giá được tổ chức trong tháng 12.
(VNF) - Nhiều đại biểu Quốc hội cho rằng đất hiếm đang trở thành tài nguyên chiến lược của Việt Nam và thế giới, vì vậy cần có cơ chế quản lý - bảo vệ đặc biệt, tránh nguy cơ khai thác bừa bãi, xuất khẩu thô và thất thoát nguồn lực quốc gia.
(VNF) - Với mức giá gần 2,7 tỷ đồng, hiện biển số xe máy 99AA-999.99 tỉnh Bắc Ninh đang là một trong những biển số xe máy có giá cao nhất từ trước đến nay.
(VNF) - Theo cáo buộc, sau khi chiếm đoạt tiền của nhà đầu tư, Thân Văn Thoại (Tổng Giám đốc Công ty BBA) đã nhờ người mua 63 mảnh đất tại tỉnh Hòa Bình.
(VNF) - Nghị quyết 72 và Chương trình mục tiêu quốc gia về chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển giai đoạn 2026-2035 được kỳ vọng tạo ra bước đột phá về chăm sóc sức khỏe nhân dân.
(VNF) - Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cho biết thời gian qua, dù đã triển khai các dự án điện gió, điện mặt trời, thủy điện, nhưng nhìn chung nguồn cung vẫn chưa thể đáp ứng đủ đảm bảo cho yêu cầu đi lên công nghiệp hóa, hiện đại hóa của đất nước.
(VNF) - Hàng loạt dự án nhà ở xã hội tại Đà Nẵng như An Trung 2, Đại Địa Bảo, Ecohome Hòa Hiệp… đang được đẩy nhanh tiến độ, cung cấp hàng nghìn căn hộ cho thị trường, đáp ứng nhu cầu an cư của người thu nhập thấp.
