Chiến sự càng kéo dài, kinh tế Nga càng lộ rõ bất ổn
Minh Đăng -
27/11/2023 00:40 (GMT+7)
(VNF) - Quân đội Nga và các nhà máy vũ khí của nước này đang thu hút ngày càng nhiều nhân lực khi Moscow chuẩn bị cho một cuộc chiến kéo dài ở Ukraine. Điều này đã khiến các lĩnh vực dân sự rơi vào tình trạng thiếu lao động trầm trọng và tiềm tàng nguy cơ gây bất ổn cho nền kinh tế.
Cơn khát nhân lực
“Tình trạng khan hiếm lao động ở Nga đang trở nên trầm trọng. Đó không chỉ là việc huy động lực lượng tham gia chiến đấu hay làn sóng tháo chạy khỏi Nga. Vấn đề chính là sản xuất vũ khí”, người đứng đầu một công ty khai thác mỏ lớn của Nga chia sẻ vớ Financial Times.
Tổng thống Nga Vladimir Putin trước đó đã nhiều lần chỉ ra tổng sản phẩm quốc nội ngày càng tăng của Nga là bằng chứng về sức khỏe kinh tế của nước này và sự thất bại của các biện pháp trừng phạt của phương Tây. Tuy nhiên, các nhà kinh tế cho rằng những con số này được củng cố bởi sự gia tăng lớn trong chi tiêu quốc phòng.
Tình trạng thiếu lao động đã làm lộ rõ những điểm yếu của nền kinh tế Nga. Theo Financial Times, Nga không phải là quốc gia duy nhất trong số các nền kinh tế công nghiệp hóa có thị trường lao động rất eo hẹp và thực tế là dân số nước này đang già đi và thu hẹp lại chỉ làm tình trạng thiếu hụt trở nên trầm trọng hơn.
Tổng thống Nga Vladimir Putin thừa nhận rằng tình trạng thiếu lao động đang bắt đầu ảnh hưởng nhất định đến các doanh nghiệp vừa và nhỏ.
Nhưng chiến sự khiến cuộc khủng hoảng ở Nga trở nên đặc biệt nghiêm trọng. Năm ngoái, 300.000 nam giới bất ngờ được huy động để tòng quân. Hàng trăm ngàn người khác, hầu hết trong số họ là những thanh niên có học vấn, di cư ra nước ngoài để trốn lệnh động viên. Điều này gây ảnh hưởng nặng nề đến ngành công nghệ thông tin và các lĩnh vực khác phụ thuộc vào lao động có tay nghề cao.
Trong khi các công ty quốc phòng đang làm việc hết công suất để cung cấp cho lực lượng vũ trang, các ngành công nghiệp dân sự đang phải vật lộn để tìm nguồn lao động.
Tại Nga, công nhân trong lĩnh vực quốc phòng có thể được miễn nghĩa vụ quân sự. Điều này khiến công việc ở những công ty như vậy trở nên đặc biệt hấp dẫn đối với những nam giới muốn tránh phải nhập ngũ.
Thách thức nền kinh tế
Tỷ lệ thất nghiệp của Nga đã giảm xuống 3%, mức thấp nhất trong 30 năm, khiến các doanh nghiệp gặp khó khăn trong việc tìm kiếm lao động cho các ngành sử dụng nhiều lao động đang thống trị nền kinh tế đất nước.
“Khó có thể ước tính mức độ chính xác của sự gia tăng sản xuất và số lượng công nhân trong lĩnh vực quốc phòng liên quan đến chiến sự từ dữ liệu hiện có, nhưng chúng tôi đã thấy mức tăng 30-40% trong chỉ số quản lý mua hàng trong lĩnh vực quân sự kể từ tháng 1/2023”, ông Pavel Luzin, thành viên cấp cao không thường trú tại Trung tâm Phân tích Chính sách Châu Âu, cho biết.
Chiến sự khiến cuộc khủng hoảng lao động ở Nga trở nên đặc biệt nghiêm trọng.
Chính phủ Nga hồi tháng trước cho biết họ dự định chi 10,8 nghìn tỷ rúp (118 tỷ USD), tương đương khoảng 6% tổng sản phẩm quốc nội cho quốc phòng vào năm tới. Con số này gấp ba lần số tiền được phân bổ vào năm 2021, năm cuối cùng trước khi Nga tiến hành chiến dịch quân sự tại Ukraine và nhiều hơn 70% so với kế hoạch ban đầu cho năm nay.
Các nhà phân tích độc lập cho rằng con số thực tế có thể còn cao hơn nếu tính cả những ước tính về chi tiêu mật.
Một minh họa về tình trạng thiếu lao động có thể thấy là thời gian làm việc trong tuần ngày càng kéo dài ở Nga. Các nhà phân tích tại công ty tư vấn FinExpertiza cho hay, thời gian làm việc của các công nhân Nga đã đạt mức cao nhất trong một thập kỷ. Nhiều nhà máy đã bắt đầu hoạt động theo ba ca.
“Thị trường lao động Nga và toàn bộ nền kinh tế đang hoạt động ở mức giới hạn, nó đã bị ép đến công suất tối đa và đơn giản là không thể sản xuất thêm nữa”, một chuyên gia nhận định.
Ví dụ, tại vùng Nizhny Novgorod, chính quyền báo cáo tình trạng thiếu lao động chưa từng có, ấn bản địa phương của tờ báo Kommersant đưa tin.
Số người thất nghiệp đăng ký đã giảm 27% trong tháng 9 và có 17.000 vị trí tuyển dụng trong lĩnh vực sản xuất trong khu vực. Trong số đó, 7.500 việc làm thuộc ngành công nghiệp quốc phòng và nhu cầu ngày càng tăng, với 1.600 vị trí được bổ sung trong năm qua.
Phát biểu trong cuộc họp với các doanh nghiệp lớn ở Điện Kremlin mới đây, ông Putin thừa nhận rằng: “Tình trạng thiếu lao động đang bắt đầu ảnh hưởng nhất định đến các doanh nghiệp vừa và nhỏ”.
Vào tháng 9, Bộ trưởng kinh tế Nga Maxim Reshetnikov đã mô tả tình trạng thiếu lao động là “rủi ro nội bộ lớn nhất đối với nền kinh tế Nga”.
Tỷ phú Oleg Deripaska, ông trùm khai thác mỏ và kim loại của Nga, cũng đồng ý rằng các công ty quốc phòng đang thu hút công nhân từ các lĩnh vực khác.
(VNF) - Thị trường TV toàn cầu đang bước vào một giai đoạn chuyển mình mạnh mẽ, nơi những tên tuổi từng thống trị nay buộc phải thay đổi để tồn tại. Từ việc “bán mình”, hợp tác với đối thủ, cho đến thay lãnh đạo để tìm hướng đi mới, các tập đoàn điện tử lớn đang cho thấy một thực tế: kỷ nguyên hoàng kim của TV truyền thống đã qua.
(VNF) - Ngân hàng Thụy Sĩ UBS Group AG đã công bố lợi nhuận ròng quý I vượt kỳ vọng, nhờ doanh thu mảng giao dịch đạt mức kỷ lục trong bối cảnh thị trường biến động mạnh do căng thẳng từ chiến tranh Iran.
(VNF) - Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent kêu gọi Trung Quốc gia tăng sức ép ngoại giao đối với Iran nhằm mở lại eo biển Hormuz, đồng thời nhấn mạnh rằng Mỹ có “quyền kiểm soát tuyệt đối” đối với tuyến đường thủy chiến lược này.
(VNF) - Từ dầu mỏ đến quốc phòng, dòng tiền của giới siêu giàu đang đổi hướng theo làn sóng bất ổn toàn cầu, qua đó cho thấy căng thẳng địa chính trị leo thang đang tái định hình trọng tâm đầu tư của khu vực tư nhân.
(VNF) - Mỹ và Iran đồng loạt triển khai các cuộc tấn công mới trên biển tại Vịnh Ba Tư, đánh dấu bước leo thang nghiêm trọng trong cuộc đối đầu nhằm kiểm soát eo biển Hormuz.
(VNF) - Trong khi Hàn Quốc dồn lực triển khai chiến lược công nghiệp trí tuệ nhân tạo với tham vọng dẫn dắt làn sóng bán dẫn toàn cầu, một cú sốc năng lượng mới lại bất ngờ xuất hiện, gợi nhắc những biến động của thập niên 1970. Sự gián đoạn nguồn cung từ Trung Đông không chỉ đe dọa chuỗi sản xuất chip mà còn đặt ra phép thử lớn đối với khả năng điều phối vốn, chính sách và sức chống chịu của nền kinh tế.
(VNF) - Đồng yên tăng mạnh trong thời gian ngắn giữa nghi vấn Nhật Bản can thiệp thị trường, nhưng nhanh chóng hạ nhiệt, cho thấy động thái của Tokyo chủ yếu nhằm phát tín hiệu răn đe giới đầu cơ trong bối cảnh áp lực giảm giá vẫn kéo dài.
(VNF) - Huyền thoại đầu tư Warren Buffett vừa lên tiếng cảnh báo về “văn hóa cờ bạc” đang lan rộng trên thị trường tài chính, đồng thời một lần nữa nhấn mạnh triết lý kiên nhẫn vốn làm nên tên tuổi của ông.
(VNF) - “Tốc độ Trung Quốc” đang trở thành chuẩn mực của ngành ô tô toàn cầu, đẩy các hãng xe Mỹ và châu Âu vào cuộc đua thích nghi trước sức ép cạnh tranh ngày càng lớn.
(VNF) - Số lượng khiếu nại liên quan đến việc nhân viên sử dụng sai mục đích tiền của khách hàng tại Prudential Life Insurance đã tăng lên khoảng 700 trường hợp, với tổng số tiền bị ảnh hưởng lên tới hàng trăm tỷ đồng. Trước diễn biến nghiêm trọng, doanh nghiệp này đã quyết định gia hạn tạm dừng hoạt động bán hàng thêm 180 ngày để tiến hành rà soát, xử lý và cải tổ toàn diện.
(VNF) - Cảng Corpus Christi chưa bao giờ nhộn nhịp đến thế khi các tàu chở dầu từ khắp nơi trên thế giới dồn dập cập bờ Vịnh Mexico của Mỹ để lấy dầu thô trong bối cảnh chiến sự với Iran chưa có dấu hiệu kết thúc.
(VNF) - Sự trỗi dậy nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo (AI) đang làm dấy lên những lo ngại ngày càng lớn về nguy cơ mất việc làm trong các văn phòng tại Mỹ. Dù mức độ tác động thực sự vẫn còn là một dấu hỏi, một báo cáo mới của ngân hàng Goldman Sachs cảnh báo rằng những người lao động bị thay thế bởi AI có thể phải đối mặt với những hệ lụy kinh tế nghiêm trọng và kéo dài.
(VNF) - Sau tuần lao dốc do áp lực từ đồng USD mạnh và kỳ vọng lãi suất duy trì ở mức cao, giá vàng được nhiều chuyên gia dự báo có thể phục hồi nhẹ trong ngắn hạn, dù thị trường vẫn đối mặt với không ít rủi ro từ yếu tố vĩ mô và địa chính trị.
(VNF) - Kinh tế toàn cầu chịu tác động đan xen từ địa chính trị và chính sách tiền tệ khi Cục Dự trữ Liên bang Mỹ cùng nhiều ngân hàng trung ương lớn giữ nguyên lãi suất, nguy cơ chiến tranh thương mại Mỹ - EU bất ngờ quay trở lại khiến triển vọng kinh tế thế giới trở nên thận trọng.
(VNF) - Hãng hàng không Spirit Airlines đã ngừng toàn bộ hoạt động sau khi không đạt được thỏa thuận với các chủ trái phiếu về gói cứu trợ vào phút chót từ chính quyền Tổng thống Trump, chấm dứt kỷ nguyên du lịch giá rẻ.
MỸ - Chính sách tịch thu vàng từng bị coi là ‘cướp của’ lại là liều thuốc giúp nền kinh tế số 1 thế giới thoát khỏi vũng lầy giảm phát và bật tăng GDP ngoạn mục
(VNF) - Ấn Độ và Indonesia vốn không thường xuyên nằm ở trung tâm của những cơn sóng tài chính toàn cầu. Thế nhưng, đồng rupee và rupiah hiện đang dẫn đầu đà suy yếu của các đồng tiền châu Á, cho thấy cuộc chiến Iran đang đe dọa các nền kinh tế trên khắp thế giới và với tốc độ ngày càng nhanh.
(VNF) - Meta và Microsoft mới đây tiết lộ kế hoạch cắt giảm hơn 20.000 việc làm, chỉ ít tháng sau khi Amazon tiến hành đợt sa thải lớn nhất từ trước tới nay, và đây có thể mới chỉ là khởi đầu của một cuộc "thay máu" nhân sự toàn cầu.
(VNF) - Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết các hành động thù địch giữa Mỹ và Iran đã kết thúc, ngay trước khi hết thời hạn ông được phép tiến hành chiến dịch quân sự mà không cần sự phê chuẩn của Quốc hội.
(VNF) - Cuộc đối đầu giữa Mỹ và Iran đang rơi vào thế giằng co khi cả hai bên đều chưa có dấu hiệu nhượng bộ. Lệnh phong tỏa hải quân do Tổng thống Donald Trump áp đặt khiến xuất khẩu dầu của Iran sụt giảm mạnh. Câu hỏi đặt ra lúc này là: Liệu Iran có thể cầm cự được bao lâu?
(VNF) - Trong cuộc phỏng vấn với Euronews, Cao ủy Thương mại Liên minh châu Âu (EU) khẳng định EU sẽ giữ vững lập trường sau khi Trung Quốc đe dọa áp dụng các biện pháp trả đũa liên quan đến kế hoạch tăng cường chính sách công nghiệp của khối.
(VNF) - Ngân hàng DBS (Singapore) ghi nhận lợi nhuận quý I đạt khoảng 2,3 tỷ USD nhờ dòng vốn tiếp tục chảy mạnh vào Singapore và mảng quản lý tài sản tăng trưởng tích cực. Tuy nhiên, ngân hàng cảnh báo rủi ro từ bất ổn địa chính trị có thể làm gia tăng chi phí hậu cần và ảnh hưởng chuỗi cung ứng toàn cầu.
(VNF) - Mặt bằng lãi suất thấp tại Trung Quốc đang thúc đẩy làn sóng vay vốn bằng nhân dân tệ trên thị trường quốc tế, khi hàng loạt ngân hàng và tổ chức tài chính nước ngoài tìm đến nguồn vốn chi phí rẻ hơn. Xu hướng này không chỉ giúp thị trường trái phiếu dim sum bùng nổ, mà còn cho thấy vai trò ngày càng lớn của đồng nhân dân tệ trong hệ thống tài chính toàn cầu.
(VNF) - Dù bị hạn chế tiếp cận thị trường Mỹ, các hãng xe điện Trung Quốc vẫn tăng trưởng mạnh nhờ nhu cầu bùng nổ tại châu Á, châu Âu và nhiều khu vực khác.
(VNF) - Giá dầu Brent giảm nhẹ ngay sau khi chạm mức cao nhất trong 4 năm, lên tới 126 USD/thùng. Nhiều chuyên gia cảnh báo giá dầu có thể chạm mốc 150 USD/thùng nếu căng thẳng tiếp tục kéo dài.
(VNF) - Thị trường TV toàn cầu đang bước vào một giai đoạn chuyển mình mạnh mẽ, nơi những tên tuổi từng thống trị nay buộc phải thay đổi để tồn tại. Từ việc “bán mình”, hợp tác với đối thủ, cho đến thay lãnh đạo để tìm hướng đi mới, các tập đoàn điện tử lớn đang cho thấy một thực tế: kỷ nguyên hoàng kim của TV truyền thống đã qua.
(VNF) - Dự án Nhà ở chung cư cao tầng tại ô đất NO-11 thuộc KĐT mới Dịch Vọng (cạnh Vành đai 2,5 khẩn cấp đoạn KĐT mới Dịch Vọng - Dương Đình Nghệ) của LIDECO sau khi hoàn thành sẽ cung cấp ra thị trường 364 căn hộ.