Có nên đầu tư chứng khoán không và nên bắt đầu từ đâu?
Huy Hoàng -
14/10/2021 14:33 (GMT+7)
Đừng quá băn khoăn rằng có nên đầu tư chứng khoán không. Đầu tư chứng khoán không phải canh bạc, đây là phương pháp hiệu quả giúp tài sản tăng trưởng theo thời gian.
Có nên đầu tư chứng khoán không là câu hỏi khiến nhiều người băn khoăn
Đôi khi đầu tư chứng khoán là một việc điên rồ.
Thị trường chứng khoán rất khó nắm bắt, bạn có thể kiếm tiền bằng cách chi tiền, thậm chí nó còn không phải là tiền thật. Nó chỉ đơn giản là những con số điện tử chớp nháy trên bảng điện tử. Và làm cách nào các con số này có thể thay đổi từng giây, từng giờ?
Nói một cách đơn giản thì mọi người tham gia vào thị trường chứng khoán đang cố gắng sử dụng sức mạnh của lãi kép, từ đó khiến cho nguồn tiền của họ trở nên lớn hơn, nhờ đó có thể đạt được các mục tiêu tài chính như mua nhà hay tích lũy cho nghỉ hưu.
Bên cạnh đó, đầu tư chứng khoán cũng là một cách để tạo thu nhập thụ động - tức là kiếm tiền mà không cần làm thêm giờ. Một khi bạn đã thiết lập cho mình một danh mục đầu tư hợp lý, bạn sẽ tốn tương đối ít thời gian và tiền bạc để quản lý, nhưng có thể thu được lợi nhuận đáng kể. Nhà đầu tư trung bình thu được mức tăng trưởng 10% mỗi năm trong một thế kỷ qua.
Vậy có nên đầu tư chứng khoán không? Đâu là cách tốt nhất để bắt đầu đầu tư chứng khoán? Bạn cần biết những gì trước khi tham gia vào thị trường?
Đầu tư chứng khoán là gì?
Trước khi bàn luận về cách bắt đầu đầu tư chứng khoán, hãy làm rõ một số thuật ngữ cơ bản.
Đầu tư là chi tiền vào một thứ gì đó, có thể là cổ phần của một công ty trên thị trường chứng khoán, một ngôi nhà hoặc một bức tranh với hy vọng rằng giá trị của nó sẽ tăng lên theo thời gian. Nếu dự đoán đúng, nhà đầu tư có thể bán những tài sản trên với giá cao hơn và thu được lợi nhuận.
Có bốn loại hình đầu tư chính:
Thứ nhất là đầu tư cổ phiếu, chính là mua lại một phần nhỏ công ty trên thị trường.
Thứ hai là đầu tư vào tài sản cho lợi nhuận cố định như trái phiếu.
Thứ ba là gửi tiền tiết kiệm và các khoản đầu tư tương tự.
Thứ tư là đầu tư tài sản hữu hình như bất động sản hay các mặt hàng khác.
Đầu tư cổ phiếu
Về cơ bản, cổ phiếu hay quyền sở hữu các phần nhỏ của công ty sẽ được giao dịch công khai. Chúng sẽ tăng giá khi công ty làm ăn tốt và thu được lợi nhuận.
Cổ đông được trả cổ tức khi điều công ty có lãi, nhưng tất nhiên, họ sẽ bị lỗ dưới các tác động bởi sự sụt giảm của thị trường. Giá trị cổ phiếu sẽ giảm xuống khi công ty hoạt động kém hoặc thậm chí ngừng hoạt động.
Quỹ tương hỗ và các quỹ ETF cũng có thể coi là một lựa chọn đầu tư. Chúng bao gồm cổ phiếu của nhiều công ty cùng với các trái phiếu khác nhau để nhà đầu tư có thể đa dạng hóa danh mục đầu tư của mình.
Đầu tư tài sản với thu nhập cố định
Đây là những khoản đầu tư mang đến mức lãi suất cố định và thường được thanh toán định kỳ. Trái phiếu là ví dụ phổ biến nhất. Cụ thể, khi bạn mua trái phiếu chính phủ, bạn đang cho chính phủ vay một khoản tiền mà chính phủ đồng ý sẽ hoàn trả lại sau một khoảng thời gian nhất định (hay thời gian đáo hạn của trái phiếu) với một mức lãi suất đã định.
Trái phiếu được coi là khoản đầu tư an toàn hơn cổ phiếu bởi nó ít chịu tác động từ thị trường hơn.
Gửi tiền tiết kiệm và các khoản đầu tư tương tự
Những khoản đầu tư này có tính thanh khoản cao (có nghĩa là chúng có thể nhanh chóng được chuyển đổi thành tiền mặt). Ví dụ như gửi tiền vào ngân hàng hoặc các khoản đầu tư ngắn hạn như chứng chỉ tiền gửi... Loại tài sản này đem lại mức tăng trưởng tương đối thấp nhưng đổi lại, chúng rất an toàn.
Đầu tư vào các loại tài sản hữu hình
Bao gồm việc đầu tư vào các loại tài sản như bất động sản, đồ mỹ nghệ, các tác phẩm nghệ thuật hay các loại hàng hóa khác. Nhà đầu tư sẽ mua chúng và chờ đợi sự tăng giá trong tương lai.
Có nên đầu tư chứng khoán không?
Ngay cả các lựa chọn “an toàn nhất” cũng sẽ đi kèm với một rủi ro nhất định. Không tồn tại thứ gọi là một khoản đầu tư chắc chắn. Nhiều người cảm thấy thoải mái hơn rất nhiều khi gửi tiền mặt vào tài khoản tiết kiệm lãi suất thấp, thậm chí dưới cả mức lạm phát bởi họ cảm thấy an toàn. Nhưng đầu tư là một trong những cách dễ nhất để kiếm thu nhập thụ động. Nếu bạn muốn tích lũy tài sản và trở nên giàu có, thị trường chứng khoán chắc chắn là nơi dễ nhất để biến điều đó thành hiện thực.
Đầu tư chứng khoán để bảo vệ giá trị tài sản
Trên thực tế, nếu tính đến lạm phát, đầu tư không chỉ là một cách kiếm thêm tiền mà còn là một biện pháp cần thiết để bảo vệ giá trị tài sản trước tác động của lạm phát.
Mức lạm phát trung bình được ghi nhận từ 4% đến 5%. Vì thế, nếu mức lạm phát được giữ nguyên trong 20 đến 30 năm, về bản chất, bạn sẽ mất rất nhiều tiền.
Vì thế, nếu bạn muốn tài sản của mình không bị hao mòn bởi các tác động từ thị trường, hãy bắt đầu đầu tư. Và tất nhiên, cần nhớ rằng đầu tư là chơi trò chơi lâu dài. Bạn có thể sẽ nghe một số người nói rằng thị trường chứng khoán thật rủi ro trong suốt quãng thời gian đầu tư. Nhưng miễn là bạn chuẩn bị cho mình một tâm lý vững vàng và không chạy theo những lợi nhuận trong ngắn hạn, bạn sẽ kiếm được tiền trong tương lai.
Hãy để tiền đẻ ra tiền
Các nhà đầu tư tận dụng sức mạnh của lãi kép bằng cách tiếp tục đầu tư số tiền mình kiếm được vào thị trường tài chính, quy trình này gọi là tái đầu tư. Theo thống kê, cứ 15 năm, thị trường sẽ cho bạn mức lợi nhuận dương bất chấp các giai đoạn đi xuống. Điều này nghĩa là nếu bạn đầu tư vào thị trường đúng cách, sau 15 năm bạn chắc chắn sẽ có lãi. Đó là trong trường hợp thị trường chịu các tác động tiêu cực khác nhau, trung bình thị trường tăng trưởng 10% mỗi năm nên cơ hội của các nhà đầu tư luôn rộng mở.
Cách để bắt đầu đầu tư chứng khoán
Làm thế nào để bắt đầu đầu tư chứng khoán theo cách riêng nếu bạn chưa có nhiều tiền?
Chọn phương tiện để đầu tư
Việc đầu tiên cần làm đó là quyết định xem bạn sẽ tham gia đầu tư thông qua đâu và những nền tảng nào là phù hợp. Mỗi một phương tiện đầu tư tương ứng với một mục tiêu tài chính khác nhau, hãy nghiên cứu để lựa chọn ra phương tiện phù hợp nhất với mình.
Một trong những cách thức phổ biến nhất là mở tài khoản đầu tư cá nhân tại các công ty đầu tư. Hiện nay, chúng ta có thể dễ dàng mở tài khoản đầu tư mà không cần phải có mặt trực tiếp tại các cơ sở của công ty. Thậm chí, đã có nhiều ngân hàng cung cấp các dịch vụ đầu tư, bạn hoàn toàn có thể mở cho mình một tài khoản đầu tư ở các chi nhánh ngân hàng. Hãy nghiên cứu các thông tin liên quan như chi phí giao dịch, dịch vụ chăm sóc, hỗ trợ khách hàng, cách thức giao dịch và lựa chọn cho mình phương tiện đầu tư phù hợp nhất.
Nghiên cứu các loại tài sản để đầu tư
Một tài khoản đầu tư đang hoạt động tốt không có nghĩa là bạn có thể để mặc nó như vậy mãi mãi.
Đầu tư là rủi ro. Vì thế bạn nên cân nhắc xem mình nên đầu tư vào đâu để có hiệu quả tốt nhất.
Bên cạnh đó, cổ phiếu không phải là tài sản duy nhất bạn nên để ý tới. Bạn cũng nên xem xét thêm một số loại trái phiếu, quỹ tương hỗ và quỹ ETF.
Chính xác thì quỹ tương hỗ là gì? Một quỹ tương hỗ là một tập hợp các cổ phiếu, trái phiếu trên thị trường,và nó sẽ giúp bạn đa dạng hóa danh mục của mình một cách hiệu quả.
Đa dạng hóa là điều quan trọng trong đầu tư. Không ai muốn mất trắng tài sản của mình trong một lần thị trường đi xuống. Và đó là lý do mà các nhà đầu tư luôn phải nhớ rằng :"Không bao giờ bỏ tất cả trứng vào một rỏ".
Bằng cách đầu tư vào nhiều loại tài sản, bao gồm các công ty khác nhau về ngành và vị trí địa lý, bạn có thể bảo vệ danh mục đầu tư của mình trước sự đi xuống của cả thị trường.
Các quỹ tương hỗ thường được tập hợp lại và được quản lý bởi những chuyên gia tài chính hoặc công ty đầu tư chuyên nghiệp, bạn sẽ cần một lượng tiền trên mức tối thiểu để có thể tham gia vào các quỹ như vậy.
Quỹ hoán đổi danh mục (ETF) tương tự như quỹ tương hỗ ở chỗ chúng cũng bao gồm các tài sản đầu tư, nhưng nói chung chúng không được quản lý trực tiếp bởi con người. Điều này nghĩa là chi phí quản lý của nó sẽ thấp hơn. Và không giống như các quỹ tương hỗ, bạn có thể mua ETF trên thị trường trực tiếp giống như cách bạn mua cổ phiếu. Giá của mỗi ETF cũng phụ thuộc vào các biến động trên thị trường, nhưng bạn sẽ không bị giới hạn số lượng mua tối thiểu.
Xác định những gì tốt nhất cho danh mục của bạn
Khi bạn đã hiểu những gì tài khoản mình cần, hãy tiếp tục nghiên cứu và khám phá những cơ hội trên thị trường và xem đâu là cơ hội tốt nhất. Hãy nghiên cứu các phương pháp phân tích, đọc hiểu báo cáo tài chính cũng như lịch sử thị trường tài chính thông qua sách báo và tin tức mỗi ngày. Bạn sẽ hiểu cách thị trường này vận hành và tận dụng nó để trở nên giàu.
Cuối cùng, đừng quên quy tắc vàng trong đầu tư: hãy liên tục đa dạng hóa. Mua cổ phiếu của các công ty trong nhiều ngành khác nhau có thể giúp bạn vượt qua sự hỗn loạn của thị trường.
Cân nhắc thuê một chuyên gia tài chính
Việc có cho mình một chuyên gia tài chính tuy rằng chưa thực sự phổ biến ở nước ta có lẽ do thị trường chứng khoán chưa thực sự được coi trọng ở các nước đang phát triển. Nhưng có cho mình một cố vấn tài chính- những người am hiểu về thị trường sẽ giúp cho bạn có các quyết định đúng đắn hơn.
Nếu bạn có một lượng tiền lớn đang dành dụm cho các dự định trong tương lai như mua nhà hay dành cho nghỉ hưu, bạn muốn bắt đầu đầu tư nhằm có một mức lãi suất ổn định. Bạn muốn bảo vệ giá trị của tài sản của mình nhưng lại không có kiến thức cũng như kinh nghiệm về thị trường. Một chuyên gia tài chính sẽ giúp bạn làm việc đó.
Liên tục rót tiền vào tài khoản của bạn
Sức mạnh của lãi suất kép là khiến tiền đẻ ra tiền… Vì vậy, những bạn cần đảm bảo là hãy tiếp tục gửi thêm tiền vào tài khoản của mình. Bạn càng đầu tư nhiều, lượng tiền bạn có thể kiếm được càng nhiều, lãi kép sẽ làm phần việc còn lại.
Hiện nay, có rất nhiều phương tiện giúp cho việc đầu tư trở nên thuận tiện. Các ứng dụng có thể kết nối trực tiếp với sàn giao dịch và rất tiện để có thể chuyển hoặc rút tiền ra khỏi tài sản. Vì thế hãy liên tục tiết kiệm và gửi tiền vào tài khoản của mình để tiếp tục tạo ra thêm tiền lãi.
Không được nóng vội và theo dõi danh mục của bạn thường xuyên
Thực hiện chiến lược đầu tư dài hạn không có nghĩa là bạn không cần quan tâm tới danh mục đầu tư của mình. Đôi khi, bạn sẽ cần thực hiện những điều chỉnh để có được hiệu quả cao nhất. Ngoài ra, theo dõi danh mục thường xuyên sẽ giúp bạn kịp thời phòng bị và quản trị rủi ro tốt hơn.
Cách tốt nhất để phân bổ tài sản hợp lý là hãy nói chuyện với một chuyên gia tài chính, nhưng hãy nhớ rằng ngay cả họ cũng không thể đoán trước được tương lai. Dựa trên quan điểm cá nhân, hãy tự đánh giá, nếu bạn thấy danh mục của mình đang hoạt động kém hơn dự tính, hãy nghiên cứu và đưa ra những sự điều chỉnh.
Đầu tư vào các loại tài sản khác
Bên cạnh đầu tư chứng khoán, có những loại tài sản khác có thể phù hợp hơn với điều kiện tài chính cũng như sở thích của bạn.
Đầu tư bất động sản cũng là một phương pháp tốt, bạn không cần quá lo lắng về việc bỏ tiền của mình để có mua một thứ trừu tượng như quyền sở hữu công ty. Có một tài sản hữu hình, có thể là một mảnh đất hay một thỏi vàng hoặc một chiếc bình được làm thủ công, có thể giúp bạn cảm thấy an tâm hơn rất nhiều so với việc xem những con số tăng giảm liên tục trên thị trường.
Tất nhiên, chiến lược đầu tư này đòi hỏi rất nhiều kiến thức để có thể thành công. Bạn cần có khả năng xác định những hàng hóa hoặc tài sản nào sẽ tăng giá trong tương lai.
Bất động sản từng được coi là loại đầu tư có mức rủi ro tương đối thấp cho đến khi cuộc khủng hoảng nhà đất 2008 diễn ra. Nhưng nhìn chung, khoản đầu tư vào bất động sản vẫn an toàn so với các loại hình đầu tư khác.
Nếu bạn đang suy nghĩ đến việc đầu tư vào các loại hình tiền ảo như Bitcoin, có vẻ như đây là xu thế của giới trẻ và được nhiều người đánh giá là có triển vọng trong tương lai. Dù sao, cho tới nay, Nhà nước vẫn chưa công nhận loại tiền này cũng như cấp phép các sàn giao dịch tiền điện tử dù đang có các kiến nghị về việc thí điểm và nghiên cứu sử dụng tiền điện tử..
Cuối cùng, bạn có thể cân nhắc các khoản gửi tiền tiết kiệm với mức rủi ro thấp nếu bạn đang cần một khoản đầu tư an toàn. Nhưng hãy nhớ rằng vào thời kỳ lạm phát tăng, những khoản đầu tư như vậy không thể giúp tài sản của bạn tăng trưởng, thậm chí còn bị bào mòn.
(VNF) - Năm 2025, các doanh nghiệp bảo hiểm nhân thọ đa quốc gia đã ghi nhận kết quả kinh doanh khả quan sau một giai đoạn dài gặp khó. Tuy nhiên, chuyên gia cho rằng, giai đoạn tới họ sẽ tiếp tục phải đối mặt với thách thức mới và cần có chiến lược để “sinh tồn”.
(VNF) - Trên cơ sở những kết quả kinh doanh tích cực và vững chắc năm 2025, ban lãnh đạo Tổng Công ty cổ phần bảo hiểm Quân đội (MIC) đã đề ra các mục tiêu lớn tại Đại hội đồng cổ đông diễn ra ngày 9/4.
Không ít người lao động thuộc diện nhận hoàn thuế trong mùa quyết toán thuế TNCN năm nay. Họ coi đây là khoản tiền thưởng giữa năm hoặc "lương tháng thứ 13" của mình.
(VNF) - Trong bối cảnh thị trường tài chính ngày càng phức tạp, việc hiểu rõ bức tranh tài chính cá nhân đang trở thành nhu cầu thiết yếu đối với nhiều gia đình. Tại Diễn đàn Hoạch định Tài chính Cá nhân 2026, người tham dự sẽ có cơ hội trải nghiệm Financial Health Check (FHC) – hoạt động giúp rà soát và đánh giá toàn diện tình hình tài chính cá nhân.
(VNF) - Các chuyên gia đánh giá, việc ứng dụng công nghệ bảo hiểm (Insurtech) và AI vào trong quy trình vận hành, bán hàng, xử lý bồi thường đang giúp cho cả tư vấn viên và người mua. Đây cũng là hướng đi tất yếu để tăng độ phủ bảo hiểm.
(VNF) - Cơ quan thuế đã triển khai cơ chế hoàn thuế thu nhập cá nhân (TNCN) tự động trên hệ thống công nghệ thông tin, cho phép rút ngắn thời gian xử lý xuống còn tối đa 3 ngày làm việc đối với các hồ sơ đáp ứng đầy đủ điều kiện.
(VNF) - Nghị định số 97/2026/NĐ-CP của Chính phủ đã bổ sung quy định vốn điều lệ tối thiếu đối với doanh nghiệp kinh doanh bảo hiểm tử kỳ có thời hạn từ 01 năm trở xuống.
(VNF) - Từ 3/4, ông Nguyễn Quang Phi được bổ nhiệm giữ chức vụ Chủ tịch Hội đồng Thành viên Bảo Việt Nhân thọ trong khi đó bà Trần Thị Diệu Hằng được bổ nhiệm làm Tổng Giám đốc.
(VNF) - Các bên đều đánh giá, việc sai khác giữa quy định pháp luật và thực tiễn chẩn đoán, điều trị bệnh ung thư tuyến giáp thể biết hoá đang gây ra “nghịch lý” trong chi trả bồi thường. Do đó, DN bảo hiểm mong sớm sửa đổi nhằm đảm bảo quyền lợi khách hàng.
(VNF) - Nhằm khuyến khích người tiêu dùng lấy hóa đơn khi mua hàng, Bộ Tài chính đề xuất chính sách thực hiện khen thưởng người tiêu dùng tố giác người bán không lập và giao hóa đơn điện tử.
(VNF) - Từ hình ảnh doanh nhân thành đạt đến đường dây huy động vốn hàng loạt, vụ việc của Vũ Ngọc Tý phơi bày thủ đoạn lừa đảo mới trong lĩnh vực đầu tư vàng: dựng hệ thống ký gửi giả, mượn danh cơ quan quản lý để tạo niềm tin và chiếm đoạt tài sản.
(VNF) - Các ứng dụng vay tiền trực tuyến đang quảng cáo rầm rộ trên mạng với lời mời gọi “giải ngân siêu tốc”, “không cần chứng minh thu nhập”... nhưng ẩn sau đó là hàng loạt rủi ro về lãi suất “cắt cổ”.
(VNF) - Đại diện Bộ Y tế thừa nhận, thời gian vừa qua đã nhận được nhiều kiến nghị về việc sửa đổi Thông tư liên tịch số 28 năm 2013 và Bộ “hứa” sẽ đẩy nhanh tiến độ sửa đổi, giúp người tham gia bảo hiểm nhận được quyền lợi chính đáng.
(VNF) - Lãi suất cho vay mua nhà tăng nhanh trong thời gian ngắn khiến nhiều người vay đang rơi vào vòng xoáy áp lực tài chính kéo dài, kéo theo những hệ lụy nghiêm trọng về tâm lý.
(VNF) - Chuyên gia bảo hiểm Lê Minh nhìn nhận rằng, việc đầu tư trong bảo hiểm nhân thọ tuân thủ quy định của pháp luật nhằm đảm bảo an toàn tài chính và bảo vệ chính quyền lợi của khách hàng trong tương lai.
(VNF) - Trong năm 2025, Sun Life Việt Nam cho biết tiếp tục chiếm thị phần lớn mảng bảo hiểm hưu trí tự nguyện, duy trì tài chính an toàn và chiến lược đầu tư dài hạn.
(VNF) - Có thêm 5 nhóm thu nhập được Bộ Tài chính đề xuất miễn thuế từ năm 2026, đang lấy ý kiến tại dự thảo nghị định hướng dẫn Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025.
(VNF) - Theo đó, thay vì từ chối chi trả bồi thường một cách “máy móc”, các doanh nghiệp bảo hiểm nhân thọ đã tiên phong sửa đổi điều khoản, tạo ra một bước tiến lớn trong ngành bảo hiểm.
(VNF) - Bộ Tài chính đang lấy ý kiến về dự thảo Nghị định quy định một số điều của Luật Thuế thu nhập cá nhân (TNCN) với loạt chính sách miễn, giảm thuế, có lợi cho người nộp thuế (NNT).
(VNF) - Dù đã được luật hóa, quy định thuế thu nhập cá nhân đối với chuyển nhượng vàng miếng vẫn chưa xuất hiện trong dự thảo hướng dẫn mới, đặt ra nhiều câu hỏi về thời điểm áp dụng và cách thức triển khai trong thực tế.
(VNF) - Ngày 30/3, Techcom Life, công ty bảo hiểm nhân thọ thuộc hệ sinh thái Techcombank, chính thức công bố hợp tác chiến lược với Reinsurance Group of America (RGA) – tập đoàn tái bảo hiểm nhân thọ và sức khỏe hàng đầu thế giới.
(VNF) - Từ một ứng dụng tài sản số thu hút hàng triệu người dùng Việt, sàn ONUS đang là "nỗi đau" của nhiều người dùng bị mắc kẹt tài sản, từ vài chục triệu đồng tới hàng tỷ đồng.
(VNF) - Áp dụng mô hình “house hacking” - tức là sống trong một căn hộ và cho thuê phần còn lại có thể giúp các cặp vợ chồng trẻ tạo ra đủ thu nhập để trang trải tiền thế chấp.
(VNF) - Năm 2025, các doanh nghiệp bảo hiểm nhân thọ đa quốc gia đã ghi nhận kết quả kinh doanh khả quan sau một giai đoạn dài gặp khó. Tuy nhiên, chuyên gia cho rằng, giai đoạn tới họ sẽ tiếp tục phải đối mặt với thách thức mới và cần có chiến lược để “sinh tồn”.
(VNF) - Hồ điều hòa Thụy Phương 2 có tổng mức đầu tư hơn 700 tỷ đồng được thực hiện theo lệnh khẩn cấp nhằm giải quyết tình trạng úng ngập tại các điểm nóng trong mùa mưa.