Cổ phiếu tăng vọt và hành trình hồi sinh của 'đế chế hàng hải' VIMC

Từ cổ phiếu mờ nhạt trên UPCoM đến chu kỳ lợi nhuận nghìn tỷ

Tháng 10/2018, cổ phiếu MVN của Tổng Công ty Hàng hải Việt Nam – CTCP (VIMC, UPCoM: MVN) chính thức giao dịch trên hệ thống UPCoM sau khi hoàn tất cổ phần hóa theo phương án được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt. Với giá tham chiếu 10.000 đồng/cổ phiếu, MVN khi đó có vốn hóa hơn 10.600 tỷ đồng, đánh dấu bước khởi đầu của doanh nghiệp đầu ngành hàng hải trên thị trường chứng khoán.

Tuy nhiên, trái với kỳ vọng dành cho một “ông lớn” doanh nghiệp Nhà nước, cổ phiếu MVN gần như không tạo được dấu ấn trong giai đoạn đầu. Thanh khoản èo uột, giao dịch thưa thớt trong suốt giai đoạn 2018–2020, khiến cổ phiếu MVN trở thành cái tên mờ nhạt trên bảng điện.

Diễn biến này phản ánh đúng thực trạng của VIMC thời điểm đó. Khi cổ phiếu chính thức lên sàn, VIMC (khi ấy còn mang tên Vinalines) vẫn đang gánh khoản lỗ lũy kế hơn 3.400 tỷ đồng, hệ quả của giai đoạn kinh doanh kém hiệu quả kéo dài trước đó. Hoạt động sản xuất – kinh doanh trong giai đoạn 2018-2020 cũng không mấy sáng sủa, doanh thu suy giảm qua từng năm, biên lợi nhuận mỏng và thậm chí ghi nhận thua lỗ trong năm 2020.

Bước ngoặt xuất hiện từ năm 2021, khi doanh nghiệp chính thức đổi tên, khép lại thương hiệu “Vinalines”. Cùng với sự thay đổi về nhận diện, kết quả kinh doanh của VIMC cũng đảo chiều rõ rệt. Doanh thu năm 2021 phục hồi mạnh sau khi chạm đáy vào năm 2020, đạt hơn 13.266 tỷ đồng, tăng khoảng 33%. Lợi nhuận sau thuế vượt mốc 2.100 tỷ đồng - mức cao nhất kể từ năm 2015.

Từ quý III/2021, thanh khoản cổ phiếu MVN bắt đầu cải thiện đáng kể, giá cổ phiếu nhanh chóng leo lên vùng đỉnh ở mức 51.740 đồng/cổ phiếu (giá điều chỉnh phiên 11/8/2021).

Xóa lỗ lũy kế, cổ phiếu bước vào chu kỳ “tái định giá”

Giai đoạn 2021-2024 đánh dấu chu kỳ tăng trưởng lợi nhuận ổn định của VIMC, với mức lãi sau thuế hàng năm dao động từ 1.700-2.600 tỷ đồng. Khoản lỗ lũy kế từng là gánh nặng đè lên doanh nghiệp trong những ngày đầu lên sàn cũng được xóa sạch vào cuối quý I/2024. Từ đây, VIMC chính thức chuyển sang trạng thái tích lũy “của để dành”, với lợi nhuận sau thuế chưa phân phối đạt hơn 1.148 tỷ đồng tại thời điểm cuối quý III/2025.

Trên thị trường chứng khoán, cổ phiếu MVN sau khi đạt đỉnh năm 2021 lại bước vào nhịp điều chỉnh kéo dài. Thị giá rơi về đáy 11.890 đồng/cổ phiếu trong tháng 3/2023 (giá điều chỉnh phiên 17/3/2023), thanh khoản giai đoạn 2022–2024 duy trì ở mức trung bình thấp, dù không rơi vào trạng thái “đóng băng”.

Phải đến giữa năm 2024, khi thông tin xóa sạch lỗ lũy kế chính thức được công bố, cổ phiếu MVN mới thực sự thu hút trở lại sự chú ý của thị trường. Chuỗi phiên tăng trần liên tiếp giúp MVN bứt phá mạnh mẽ, nhanh chóng quay lại vùng đỉnh cũ quanh mốc 51.000 đồng/cổ phiếu và thậm chí xác lập những đỉnh giá mới.

Trong tháng 6/2024, MVN ghi nhận chuỗi 12 phiên tăng điểm liên tiếp với nhiều phiên tăng trần, đưa thị giá lên mức 71.520 đồng/cổ phiếu (phiên 21/6/2024). Đáng chú ý, đây cũng là thời điểm nhóm cổ phiếu vận tải biển “nổi sóng”, trong bối cảnh căng thẳng tại khu vực Biển Đỏ làm gián đoạn chuỗi logistics toàn cầu, kéo theo giá cước vận tải biển tăng mạnh.

Chuỗi tăng giá này không chỉ giúp thị giá cổ phiếu bứt phá, mà còn đưa VIMC từng bước quay trở lại “câu lạc bộ” doanh nghiệp có vốn hóa tỷ USD trên thị trường chứng khoán. Tại thời điểm tháng 6/2024, vốn hóa thị trường của VIMC ước đạt khoảng 2,5 tỷ USD - mức cao kỷ lục kể từ khi doanh nghiệp chính thức giao dịch trên thị trường chứng khoán. Đây được xem là dấu mốc quan trọng trong quá trình tái định giá doanh nghiệp, khi các yếu tố nền tảng như lợi nhuận, cấu trúc tài chính và triển vọng ngành đồng loạt được cải thiện.

Sau nhịp điều chỉnh ngắn hạn, đà tăng giai đoạn cuối năm 2024 - đầu năm 2025 tiếp tục đưa MVN lên đỉnh cao mới tại mức 88.800 đồng/cổ phiếu (phiên 14/2/2025). Dù vậy, sau giai đoạn sôi động, cổ phiếu dần rơi vào trạng thái trầm lắng khi thiếu vắng thông tin hỗ trợ, điều chỉnh theo xu hướng chung nhưng không giảm sâu về các vùng đáy cũ.

Sóng doanh nghiệp Nhà nước và kế hoạch tìm nhà đầu tư chiến lược

Bước sang năm 2026, thị trường chứng khoán ghi nhận một trong những “con sóng” đầu tiên hướng tới nhóm doanh nghiệp có vốn Nhà nước, đặc biệt trong bối cảnh Nghị quyết số 79-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế nhà nước được ban hành.

Trong làn sóng đó, MVN nhanh chóng trở thành tâm điểm khi cổ đông Nhà nước đang nắm giữ tới 99,469% vốn điều lệ. Chỉ trong khoảng 9 phiên giao dịch đầu năm 2026, cổ phiếu MVN tăng gần 60%, ghi nhận hai phiên tăng trần liên tiếp (14-15/1). Thanh khoản tăng mạnh, riêng phiên 15/1, khối lượng giao dịch cao gấp khoảng 10 lần mức bình quân một năm trước đó.

Giá trị vốn hóa thị trường của VIMC hiện ước đạt khoảng 3,3 tỷ USD, qua đó thiết lập mức đỉnh cao mới trong lịch sử niêm yết. Quy mô vốn hóa này không chỉ củng cố vị thế của VIMC trong nhóm doanh nghiệp Nhà nước lớn trên thị trường chứng khoán, mà còn tái khẳng định vai trò “ông lớn” đầu ngành hàng hải Việt Nam.

Cùng với diễn biến cổ phiếu, VIMC cũng công khai thư mời các đơn vị tham gia tư vấn tăng vốn điều lệ. Nội dung tư vấn bao gồm phương án chào bán cổ phiếu ra công chúng, phát hành cổ phiếu tăng vốn cổ phần từ nguồn vốn chủ sở hữu, chào bán cho nhà đầu tư chiến lược. Đặc biệt là phương án chuyển cổ phiếu giao dịch tại HoSE.

Đây được xem là một trong những doanh nghiệp Nhà nước đầu tiên công khai kế hoạch giảm tỷ lệ sở hữu Nhà nước kể từ khi Nghị quyết 79 được ban hành. Theo công bố của MVN, doanh nghiệp dự kiến tăng vốn điều lệ, đồng thời giảm tỷ lệ sở hữu Nhà nước xuống còn 65%, nhằm phục vụ chiến lược phát triển kinh tế biển và nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

Việc tìm kiếm đối tác tư vấn uy tín được kỳ vọng sẽ hỗ trợ MVN thu hút nhà đầu tư chiến lược tham gia góp vốn, qua đó tăng cường nguồn lực tài chính và triển khai các dự án trọng điểm trong thời gian tới.