Công an tiết lộ về 'chợ đen' chuyên rao bán mã độc và lỗ hổng bảo mật
Ngọc Lưu -
05/04/2024 22:07 (GMT+7)
(VNF) - Thông tin này được Trung tá Lê Xuân Thủy, Giám đốc Trung tâm An ninh mạng Quốc gia, Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05 - Bộ Công an) cho biết tại tọa đàm "Phòng chống tấn công mã hóa dữ liệu tống tiền" vừa được tổ chức mới đây.
Buôn bán lỗ hổng bảo mật như một "nền công nghiệp"
Tấn công bằng mã độc vào các hệ thống công nghệ thông tin của tổ chức, doanh nghiệp từ lâu là hoạt động sinh lợi bất chính của các nhóm tin tặc. Nhưng không phải nhóm hacker nào cũng tự mình thực thi chiến dịch tấn công, thay vào đó chúng bán lỗ hổng bảo mật cho bên khác để thu về những khoản tiền khổng lồ.
Theo thống kê, tính riêng 3 tháng đầu năm 2024, số sự cố tấn công mạng vào các hệ thống thông tin tại Việt Nam được ghi nhận lên tới 2.323 vụ. Tính từ đầu năm 2023 đến nay, đã có hơn 13.750 cuộc tấn công mạng vào các hệ thống thông tin tại Việt Nam, gây ra những ảnh hưởng nhất định.
Theo Trung tá Lê Xuân Thủy, Giám đốc Trung tâm An ninh mạng Quốc gia, Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05 - Bộ Công an), hiện nay tồn tại một thị trường chuyên rao bán, cung cấp mã độc và lỗ hổng bảo mật.
Trung tá Lê Xuân Thủy.
Nhờ đó, những đối tượng thực thi chiến dịch tấn công không cần phải quá giỏi vẫn có thể có được quyền sử dụng, truy cập mã độc để phục vụ mục đích bất chính.
"Các tổ chức tài chính, chứng khoán luôn nằm trong danh sách mục tiêu hàng đầu của các nhóm tấn công ransomware", ông Thủy cho biết, đồng thời bày tỏ thực tế những cuộc tấn công mã hóa dữ liệu đòi tiền chuộc xảy ra liên tiếp ở Việt Nam gần đây đang dấy lên lo lắng về một chiến dịch quy mô, nhắm vào các hệ thống công nghệ thông tin trong nước.
Đồng tình với Lê Xuân Thủy, ông Vũ Ngọc Sơn thì cho biết trên thị trường "chợ đen", có những nhóm tấn công, xâm nhập hệ thống rồi bán lại quyền khai thác cho nhóm khác.
Thậm chí những nhóm nghiên cứu khi phát hiện ra lỗ hổng bảo mật, họ cũng có 2 lựa chọn là bán lại cho nhà phát triển để nhận tiền theo chương trình trao thưởng cho người phát hiện lỗi; hoặc bán cho đối tác khác, thường vì mức giá được trả cao hơn.
"Điều này đã trở thành một nền công nghiệp bán lỗ hổng bảo mật, bán quyền truy cập hệ thống", ông Vũ Ngọc Sơn nói và cho biết những công cụ khai thác, mã độc được thay đổi hằng ngày bởi khi một nhóm hacker tấn công thì cũng xác định luôn không thể thực hiện lại quy trình đó, do vậy họ chấp nhận đầu tư lại từ đầu với hình thức phát triển mới.
Đầu tư đúng chứ không phải đầu tư bao nhiêu
Việt Nam hiện đã có luật về an toàn thông tin, tuy nhiên nhiều doanh nghiệp chưa đầu tư và thực hiện đúng quy định, gây ra các hậu quả đáng tiếc.
Theo ông Lê Xuân Thủy, tần suất tấn công của những vụ việc tương tự sẽ ngày càng dồn dập, tập trung vào các hệ thống lớn. Đó là bởi đa số các doanh nghiệp Việt Nam chưa có sự quan tâm đúng mức cho vấn đề an toàn an ninh, bất chấp làn sóng chuyển đổi số đang diễn ra nhanh và mạnh.
"Nhiều công ty có hệ thống bảo vệ an toàn thông tin bị bỏ quên, hoặc liên kết với đơn vị thành viên bảo mật nhưng còn yếu… Đây là những nguyên nhân chính khiến nhiều công ty trở thành nạn nhân của các cuộc tấn công", ông Thủy nói.
Ngoài ra, sự chậm trễ trong việc thông báo tới cơ quan chức năng khi xảy ra sự cố, lúng túng, không có kế hoạch điều tra và ứng phó, vội vàng khôi phục hệ thống… đều khiến tình hình trở nên tồi tệ hơn và thậm chí làm mất dấu vết tấn công.
Tại tọa đàm, các chuyên gia đều đồng tình rằng dù nguy cơ Việt Nam bị tấn công mạng còn cao, song nhận thức của đa số doanh nghiệp về vấn đề này còn chưa tốt.
"Biến từ nhận thức thành hành động đối với chúng ta vẫn còn một độ trễ nào đó. Dường như ta phải nhìn thấy một thứ gì đó xảy ra, rồi mới bắt đầu phản ứng. Điều đó là không nên với tốc độ phát triển công nghệ thông tin như hiện nay", chuyên gia về an ninh mạng nói.
Ông Vũ Ngọc Sơn.
Theo ông Vũ Ngọc Sơn, đa phần chúng ta hình dung đầu tư cho an ninh mạng tốn kém nhưng thực tế không phải như vậy. Theo công thức chung của thế giới, đầu tư cho an ninh mạng thường chiếm khoảng 10% chi phí đầu tư cho hệ thống thông tin.
“Mức đầu tư cho an ninh mạng hiện nay lý tưởng là 10%, tốt là 20%, tuy nhiên, ở Việt Nam chưa làm được như vậy và hiện chỉ ở mức dưới 5%”, ông Sơn nói.
Dẫn chứng về thực trạng này, ông Sơn cho biết trên cổng đấu thầu quốc gia, tổng mức đầu tư cho dịch vụ giám sát an ninh mạng là 56 tỷ đồng. Một gói thầu khác về thiết bị tường lửa là 50 tỷ đồng.
"Một dự án tường lửa nhưng lại có chi phí bằng tổng các dự án giám sát an ninh mạng của tất cả các cơ quan, tổ chức đấu thầu trên cổng dịch vụ công quốc gia. Điều này cho thấy sự chênh lệch lớn trong việc đầu tư các hệ thống an toàn thông tin", chuyên gia Vũ Ngọc Sơn nhấn mạnh.
Cũng theo ông Sơn, điều cần làm là phải đầu tư đúng chứ không phải đầu tư bao nhiêu tiền. Các cơ quan, tổ chức Việt Nam thường đầu tư 80% chi phí vào việc ngăn chặn, tuy nhiên, chỉ dành 15% nguồn vốn cho giám sát theo dõi và 5% cho phản ứng. Tư duy mới hiện nay là phải đầu tư đều cho việc ngăn chặn, theo dõi và phản ứng, theo kiểu kiềng 3 chân.
Về vấn đề này, ông Lê Xuân Thuỷ cho rằng việc đầu tư cho hệ thống an toàn, an ninh mạng theo một số báo cáo thường chiếm khoảng 10-15%. Tuy nhiên, với mức độ tấn công mạng như hiện nay, theo khuyến cáo từ Bộ TT&TT, mức đầu tư nên ở mức an ninh mạng 20%.
Hiện Việt Nam đáp ứng trên 90% các giải pháp phục vụ đảm bảo an toàn an ninh mạng trong nước. Việt Nam cũng là một trong số không nhiều quốc gia có thể tự chủ được các giải pháp về an toàn an ninh mạng. Việt Nam cũng đã có khá đầy đủ những sản phẩm, giải pháp an ninh mạng như bảo vệ đường truyền, tường lửa, giám sát, phát hiện tấn công và chống tấn công…
Tuy nhiên, các giải pháp an ninh mạng của Việt Nam còn gặp nhiều khó khăn trong việc cạnh tranh với các giải pháp nước ngoài, như thiếu nguồn lực nhân sự, thiếu vốn đầu tư, thiếu sự hỗ trợ của Chính phủ, thiếu sự tin tưởng của khách hàng… Do đó, cần có sự đồng bộ, phối hợp giữa các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp trong nước và quốc tế để nâng cao chất lượng và hiệu quả của các giải pháp an ninh mạng của Việt Nam.
(VNF) - Thay vì chạy theo cuộc đua sản xuất chip công nghệ cao tốn kém, các chuyên gia cho rằng hướng đi phù hợp hơn với Việt Nam là tập trung vào chip bán dẫn chuyên dụng, gắn với những lĩnh vực có nhu cầu tăng trưởng mạnh như năng lượng, viễn thông, xe điện và y sinh.
(VNF) - Ông Amandeep Singh Gill - Phó Tổng Thư ký Liên Hợp Quốc, Đặc phái viên về Công nghệ của Tổng Thư ký Liên Hợp Quốc đánh giá cao chiến lược phát triển AI và chuyển đổi số của Việt Nam.
(VNF) - Với kỳ vọng doanh thu kỷ lục, mọi ánh mắt đang đổ dồn về Apple, trong bối cảnh chi phí gia tăng, cạnh tranh gay gắt và biến động kinh tế toàn cầu.
(VNF) - Nhà máy do Viettel khởi công tại khu công nghệ cao Hòa Lạc (Hà Nội) với diện tích 27ha và sẽ là hạ tầng quốc gia phục vụ nghiên cứu, thiết kế, thử nghiệm và sản xuất chip bán dẫn.
(VNF) - Việt Nam - với nguồn cung lớn nhân lực công nghệ và kỹ thuật - đang được đánh giá là một trong những thị trường nhân tài tiềm năng, đặc biệt ở các lĩnh vực công nghệ, năng lượng, sản xuất tiên tiến và công nghệ y tế.
(VNF) - Dự án khu công viên công nghệ số và hỗn hợp có tổng quy mô 196,8ha, được triển khai từ năm 2026 đến năm 2031, phấn đấu hoàn thành và đưa vào khai thác hạng mục đầu tiên từ năm 2027.
(VNF) - Từ nền kinh tế số đạt hơn 300 tỷ USD giá trị giao dịch vào năm 2025, ASEAN đang hướng tới mốc 2.000 tỷ USD vào năm 2030. Hiệp định Khung Kinh tế số ASEAN trở thành cam kết tham vọng, hướng tới khuôn khổ kinh tế số cấp khu vực đầu tiên trên thế giới.
(VNF) - Hội nghị Bộ trưởng Số ASEAN lần thứ 6 tập trung thảo luận các chính sách hợp tác số nhằm khai thác dữ liệu, trí tuệ nhân tạo và nền tảng số, qua đó tạo giá trị gia tăng và năng lực cạnh tranh cho nền kinh tế khu vực.
(VNF) - Hợp tác đổi mới sáng tạo giữa Việt Nam và Nhật Bản đang bước sang giai đoạn mới, nơi các giải pháp AI được thúc đẩy thương mại hóa và tạo ra giá trị kinh tế thực tiễn cho doanh nghiệp.
(VNF) - Hội nghị Quan chức Cao cấp Số ASEAN (ADGSOM) lần thứ 6 diễn ra tại Hà Nội đã làm rõ các ưu tiên chính sách nhằm thúc đẩy liên thông số, thu hẹp khoảng cách số và xây dựng nền tảng cho tăng trưởng kinh tế số ASEAN trong giai đoạn 2026-2030, tạo tiền đề quan trọng cho các quyết sách ở cấp Bộ trưởng.
(VNF) - CES 2026 - Triển lãm công nghệ lớn nhất thế giới, quy tụ hàng nghìn công ty đến từ khắp nơi để phô diễn những sản phẩm, dịch vụ và công nghệ mới nhất.
(VNF) - Giải thưởng Âu Lạc Grand Prize trị giá 1 triệu USD sẽ tôn vinh sản phẩm, giải pháp AI do người Việt phát triển và làm chủ, tạo ra tác động mạnh mẽ, bền vững cho kinh tế - xã hội.
(VNF) - Từ 15/2, quảng cáo online phải được tắt sau 5 giây. Quy định quảng cáo mới buộc các nền tảng xuyên biên giới phải thay đổi cách hiển thị quảng cáo tại Việt Nam.
(VNF) - Từ ngày 1/1/2026, Luật Công nghiệp Công nghệ số chính thức có hiệu lực, các giao dịch tài sản số theo hình thức ngang hàng (P2P) tại Việt Nam có thể đối mặt với nhiều rủi ro pháp lý. Người tham gia có nguy cơ vô tình trở thành mắt xích trong các hoạt động rửa tiền, trốn thuế hoặc tài trợ cho hành vi phạm pháp, dẫn đến khả năng bị phong tỏa tài khoản, truy thu thuế, thậm chí bị truy cứu trách nhiệm hình sự, dù không có chủ ý.
(VNF) - Chưa thể nói nói Vivo X300 Ultra hay Oppo Find X9 Ultra vượt trội Galaxy S26 Ultra ở mọi khía cạnh, nhưng rõ ràng đã đến lúc Samsung phải tỉnh giấc.
(VNF) - Thay vì chạy theo cuộc đua sản xuất chip công nghệ cao tốn kém, các chuyên gia cho rằng hướng đi phù hợp hơn với Việt Nam là tập trung vào chip bán dẫn chuyên dụng, gắn với những lĩnh vực có nhu cầu tăng trưởng mạnh như năng lượng, viễn thông, xe điện và y sinh.
(VNF) - Ghi nhận của VietnamFinance cho thấy hàng loạt dãy nhà shophouse tại dự án khu đô thị Nam Phúc Yên (tỉnh Vĩnh Phúc cũ) chủ yếu đang bị bỏ hoang, có rất ít cư dân về sinh sống.