'Cứ điểm' sản xuất trong chuỗi giá trị công nghệ cao toàn cầu

Nơi lót tổ của loạt “đại bàng” công nghệ

Tọa lạc tại cửa ngõ phía Bắc Thủ đô Hà Nội, Bắc Ninh từ lâu đã trở thành địa bàn chiến lược về phát triển công nghiệp. Với hệ thống giao thông kết nối thuận lợi, bao gồm Quốc lộ 1A, Quốc lộ 18 và các tuyến cao tốc trọng yếu như Hà Nội – Lạng Sơn, Hà Nội – Thái Nguyên, Bắc Ninh có khả năng tiếp cận nhanh chóng các trung tâm kinh tế, cảng biển và sân bay lớn, đáp ứng tối đa nhu cầu vận chuyển hàng hóa, nguyên liệu và linh kiện trong các chuỗi cung ứng toàn cầu.

Không chỉ sở hữu tốc độ tăng trưởng kinh tế ấn tượng, Bắc Ninh còn là điểm đến hấp dẫn hàng đầu của dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), đặc biệt trong lĩnh vực công nghệ cao. Nhiều tập đoàn công nghệ hàng đầu thế giới đã chọn Bắc Ninh là điểm đặt chân chiến lược, hình thành nên một hệ sinh thái công nghiệp năng động, đa dạng và có tính liên kết cao.

Bắc Ninh hiện đang là “đại bản doanh” của nhiều tập đoàn công nghệ hàng đầu thế giới, trong đó nổi bật nhất là Samsung. Tập đoàn điện tử Hàn Quốc này đã đầu tư tổ hợp nhà máy sản xuất điện thoại và linh kiện điện tử lớn nhất Việt Nam ngay tại Bắc Ninh. Từ đây, hàng triệu sản phẩm mang thương hiệu Samsung như điện thoại thông minh, máy tính bảng, linh kiện viễn thông… đã được xuất khẩu đi khắp thế giới, đưa Bắc Ninh vào bản đồ công nghiệp điện tử toàn cầu.

Foxconn – đối tác sản xuất hàng đầu của Apple và nhiều thương hiệu công nghệ lớn cũng đã có mặt tại Bắc Ninh với các nhà máy quy mô lớn, đảm nhiệm việc lắp ráp và sản xuất linh kiện điện tử then chốt cho các tập đoàn công nghệ quốc tế. Cùng với đó, Canon đã đầu tư xây dựng các nhà máy sản xuất máy in, máy ảnh và thiết bị quang học tại đây, góp phần nâng cao vị thế của Bắc Ninh trong ngành công nghiệp điện tử chính xác.

Đặc biệt, sự hiện diện của Amkor Technology – một trong những công ty hàng đầu thế giới về đóng gói và thử nghiệm bán dẫn đang mở ra một chương mới cho Bắc Ninh trong lĩnh vực sản xuất chip. Nhà máy của Amkor được kỳ vọng sẽ trở thành trung tâm lớn của ngành bán dẫn khu vực, tạo đà thu hút thêm nhiều doanh nghiệp công nghệ cao khác.

Nhiều tên tuổi lớn như Goertek (sản xuất thiết bị âm thanh và thiết bị đeo thông minh), Hitachi Energy (công nghệ năng lượng) và Johnson Health Tech (thiết bị luyện tập sức khỏe)… cũng đã và đang đầu tư mạnh mẽ tại Bắc Ninh, tạo ra hàng chục nghìn việc làm và đóng góp tích cực vào phát triển công nghiệp phụ trợ tại địa phương này.

Sự hiện diện của các “ông lớn” công nghệ đã tạo giá trị toàn diện trong chuỗi cung ứng toàn cầu giúp Bắc Ninh không chỉ là nơi sản xuất sản phẩm hoàn chỉnh mà còn đang đóng vai trò quan trọng trong chuỗi giá trị sản xuất toàn cầu khi đảm nhiệm việc sản xuất các linh kiện, bán thành phẩm then chốt như chip bán dẫn, màn hình, bảng mạch, thiết bị quang học và cơ khí chính xác. Điều này thể hiện năng lực sản xuất ngày càng cao và chuyên môn hóa sâu sắc của các doanh nghiệp tại Bắc Ninh.

Sự phát triển mạnh mẽ của ngành công nghiệp phụ trợ tại Bắc Ninh cũng là điểm nhấn đáng chú ý. Hàng loạt doanh nghiệp vệ tinh, nhà cung ứng linh kiện, vật liệu và dịch vụ kỹ thuật đã và đang hình thành quanh các khu công nghiệp lớn, tạo nên một hệ sinh thái sản xuất hoàn chỉnh. Việc này không chỉ giúp giảm chi phí sản xuất và thời gian giao hàng, mà còn tăng tính linh hoạt và khả năng phản ứng nhanh của toàn bộ chuỗi cung ứng.

Với lợi thế nằm liền kề thủ đô Hà Nội – trung tâm chính trị, kinh tế và khoa học hàng đầu cả nước, Bắc Ninh có điều kiện thuận lợi để tận dụng hạ tầng kỹ thuật đồng bộ và nguồn nhân lực chất lượng cao. Việc sáp nhập hành chính với Bắc Giang còn mở rộng quy mô không gian phát triển, đồng thời tạo ra động lực mới cho việc quy hoạch và xây dựng các khu công nghiệp hiện đại, đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế.

Trong tương lai, là một phần của vùng kinh tế Thủ đô Hà Nội, Bắc Ninh sẽ được thừa hưởng các lợi ích vượt trội về quy hoạch, giao thông liên vùng, kết nối kỹ thuật số và các dịch vụ công cộng cao cấp như giáo dục, y tế, viễn thông. Điều này đặc biệt quan trọng với các doanh nghiệp công nghệ cao, nơi yêu cầu khắt khe không chỉ về logistics mà còn về năng lực nhân sự, hạ tầng nghiên cứu – phát triển (R&D) và dịch vụ hỗ trợ doanh nghiệp.

Hạt nhân của ngành bán dẫn Việt Nam

Một trong những yếu tố then chốt giúp Bắc Ninh duy trì sức hút đối với nhà đầu tư nước ngoài chính là môi trường đầu tư ổn định, minh bạch và chính sách hỗ trợ doanh nghiệp tích cực. Chính quyền tỉnh đã có nhiều giải pháp cải cách thủ tục hành chính, đơn giản hóa quy trình cấp phép và đồng hành cùng doanh nghiệp trong quá trình triển khai dự án.

Bên cạnh đó, việc đầu tư xây dựng các khu công nghiệp chuyên sâu, khu công nghệ cao với hạ tầng kỹ thuật hiện đại, hệ thống xử lý môi trường đạt chuẩn quốc tế là nền tảng quan trọng cho sự phát triển bền vững của ngành công nghiệp công nghệ cao.

Chính quyền địa phương cũng đang hướng tới việc xây dựng các trung tâm đổi mới sáng tạo, phòng thí nghiệm và khu R&D để hỗ trợ doanh nghiệp phát triển công nghệ, nghiên cứu sản phẩm mới và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Trong bối cảnh Chính phủ đặt mục tiêu phát triển ngành bán dẫn trở thành một trong những trụ cột của nền kinh tế tương lai, Bắc Ninh đang nắm giữ vai trò “đầu tàu”. Với sự hiện diện của các “ông lớn”, địa phương này sẽ có thêm sức hút để các tập đoàn bán dẫn lớn trên thế giới tiếp tục tập trung về đây đầu tư, sản xuất. Từ đó đưa Bắc Ninh trở thành trung tâm nghiên cứu – sản xuất bán dẫn hàng đầu Đông Nam Á.

Sự phát triển ngành bán dẫn tại Bắc Ninh không chỉ giúp nâng cao giá trị gia tăng trong chuỗi sản xuất mà còn mở ra cơ hội lớn cho chuyển giao công nghệ, đào tạo nguồn nhân lực kỹ thuật cao và từng bước đưa Việt Nam thoát khỏi vai trò gia công, tiến tới làm chủ các công đoạn phức tạp hơn trong chuỗi giá trị toàn cầu.

Tổng hòa các yếu tố như vị trí địa lý thuận lợi, hệ thống hạ tầng đồng bộ, sự hiện diện của các tập đoàn công nghệ hàng đầu và chính sách đầu tư thông thoáng đã và đang đưa Bắc Ninh trở thành một trong những cứ điểm chiến lược quan trọng nhất trong chuỗi sản xuất công nghệ cao toàn cầu. Không chỉ là một trung tâm sản xuất, Bắc Ninh đang dần vươn lên thành trung tâm nghiên cứu, phát triển và đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực công nghệ cao và bán dẫn – lĩnh vực được kỳ vọng sẽ định hình tương lai kinh tế Việt Nam trong thời gian tới.