Cuộc chiến thuế quan: Mô hình tăng trưởng truyền thống và thách thức trong bối cảnh mới

Kỳ Thư - 10/04/2025 17:00 (GMT+7)

(VNF) - GS.TS Tô Trung Thành, Đại học Kinh tế Quốc dân cho rằng, mô hình tăng trưởng truyền thống, thiếu động lực mới, thiếu bền vững về môi trường; Khu vực tư nhân và doanh nghiệp còn đang đối mặt với nhiều khó khăn; Tính lành mạnh của hệ thống tài chính tiền tệ và rủi ro bất ổn kinh tế vĩ mô là những thách thức mà Việt Nam phải đối mặt.

Thúc đẩy các động lực trong nước để tăng trưởng cao

Tại Hội thảo Kinh tế Việt Nam năm 2024 và triển vọng năm 2025 “Thúc đẩy cải cách thể chế kinh tế trong bối cảnh mới”, GS.TS Tô Trung Thành, Đại học Kinh tế Quốc dân đã phác hoạ bức tranh bối cảnh kinh tế thế giới và khu vực cũng như dự báo tăng trưởng kinh tế Việt Nam 2025.

Về thách thức từ thế giới, ông Thành cho biết, căng thẳng địa chính trị thế giới còn diễn biến phức tạp; Chiến tranh và xung đột chính trị làm đứt gãy các chuỗi cung ứng, gây ra ảnh hưởng đến nguồn cung, chi phí logistics, giá dầu và lương thực.

Bên cạnh đó, nguy cơ kinh tế thế giới suy giảm cùng cuộc chiến thuế quan và thương mại toàn cầu cũng như chính sách thuế quan của Mỹ và phản ứng của quốc gia hay nhóm quốc gia đang gây ảnh hưởng đến kinh tế Việt Nam.

Ba động lực chính gồm: Xuất khẩu - Đầu tư - Tiêu dùng đều đang kém tích cực.

Ở trong nước, mô hình tăng trưởng truyền thống, thiếu động lực mới, thiếu bền vững về môi trường; Khu vực tư nhân và doanh nghiệp còn đang đối mặt với nhiều khó khăn; Tính lành mạnh của hệ thống tài chính tiền tệ và rủi ro bất ổn kinh tế vĩ mô là những thách thức mà Việt Nam phải đối mặt.

Đối với các động lực tăng trưởng kinh tế, cả ba động lực chính gồm: Xuất khẩu - Đầu tư - Tiêu dùng đều đang đố mặt nhiều thách thức. Trong đó, đầu tư tư nhân khó tăng mạnh do những khó khăn của khu vực doanh nghiệp; Xuất khẩu và FDI trong quý I tăng trưởng tốt, đóng vai trò quan trọng trong tăng trưởng kinh tế nhưng mới đây lại phải đối diện sức ép lớn từ chính sách của Mỹ.

Hiện tăng trưởng chủ yếu được hậu thuẫn bởi các chính sách tiền tệ mở rộng, đầu tư công và tiêu dùng cuối cùng khu vực tư nhân đóng vai trò chủ chốt, ông Thành nhận định.

Về bối cảnh hiện tại, PGS.TS Phạm Thế Anh, Đại học Kinh tế Quốc dân cũng cho rằng, mục tiêu tăng trưởng kinh tế 8% hoặc cao hơn được đặt ra từ đầu năm và chưa tính đến những diễn biến hiện tại trên thị trường quốc tế đặc biệt là chính sách thuế quan của Mỹ đối với tất cả các đối tác thương mại trong đó có Việt Nam.

Nền kinh tế Việt Nam phụ thuộc rất nhiều vào xuất khẩu và khu vực FDI hướng ra xuất khẩu. Vì vậy, những chính sách thuế quan hiện nay làm cho hàng hoá của Việt Nam khi xuất khẩu sang thị trường Mỹ trở lên đắt đỏ hơn. Đây là một rào cản rất lớn cho tăng trưởng kinh tế Việt Nam trong năm nay.

Do vậy, ở góc độ vĩ mô, muốn đạt được tăng trưởng cao 8% hoặc thậm chí cao hơn, đặc biệt là trong bối cảnh quốc tế không thuận lợi như vậy thì cần tập trung vào thúc đẩy các động lực tăng trưởng trong nước để đạt cao hơn.

Đầu tư tư nhân: Động lực tăng trưởng trong dài hạn

Nhận diện các động lực tăng trưởng trong thời gian tới, trong ngắn hạn, xuất khẩu bị ảnh hưởng nghiêm trọng do chính sách thuế quan của Mỹ. Tiêu dùng cũng không phải là một động lực tăng trưởng có thể bứt phá trong năm nay khi thu nhập của người dân không tăng nhanh trong mấy năm vừa qua khiến sức mua của người dân đã bị hạn chế đi rất nhiều, chuyên gia phân tích.

Theo ông Thế Anh, sự tăng nóng của thị trường bất động sản, thuế thu nhập cá nhân chưa phù hợp đều làm giảm khả năng tiêu dùng của người dân.

"Chúng ta có thể bù đắp một phần từ thị trường quốc tế nếu Việt Nam thích ứng nhanh thì có thể nới lỏng thêm điều kiện về thị thực, phát triển du lịch quốc tế để bù đắp một phần tác động tiêu cực từ xuất khẩu", chuyên gia Phạm Thế Anh nói.

Về đầu tư, ông Thế Anh cho rằng từ nay đến cuối năm sẽ là giai đoạn khó khăn của đầu tư FDI bởi bối cảnh thế giới càng bất ổn, các doanh nghiệp sẽ cẩn trọng hơn bởi Việt Nam không còn là điểm đến an toàn trong việc né tránh thuế quan nữa.

Có thể các doanh nghiệp FDI vẫn vào Việt Nam để tận dụng các FTA, lao động giá rẻ nhưng họ đang gặp rào cản ở thị trường lớn nhất là thị trường Mỹ. Vì vậy, đây sẽ không phải một yếu tố trở thành động lực tăng trưởng cho năm nay.

Về đầu tư tư nhân, doanh nghiệp nội địa vẫn gặp rất nhiều khó khăn từ bất ổn chính sách ở cả bên trong lẫn bên ngoài. Vì vậy, để thu hút được đầu tư tư nhân cần phải tạo môi trường kinh doanh, thể chế ổn định trong nhiều năm, nhiều thời kỳ kéo dài từ nhiệm kỳ này sang nhiệm kỳ khác, chứ nếu thay đổi quá thường xuyên thì các doanh nghiệp trong nước sẽ không đầu tư lâu dài.

Năm nay là năm khởi đầu đặt ra tham vọng tăng trưởng cao, thế nên chưa thể tác động ngay đến khu vực đầu tư tư nhân. Nếu các chính sách giảm được thủ tục hành chính, gỡ bỏ rào cản kinh doanh và thể hiện được sự cam kết của Chính phủ thì đầu tư tư nhân sẽ tăng trở lại trong các năm tiếp theo.

"Trong bối cảnh thế giới bất ổn như hiện nay thì môi trường đầu tư trong nước phải rất an toàn thì các doanh nghiệp mới đầu tư lâu dài", ông Thế Anh phân tích.

Cuối cùng là đầu tư công, yếu tố này phụ thuộc rất nhiều vào năng lực chủ quan trong triển khai. Nếu gỡ bỏ các rủi ro về pháp lý, khơi thông các dự án đầu tư công thì sẽ đem lại động lực cho tăng trưởng kinh tế.

Tăng trưởng cao phải gắn với ổn định vĩ mô.

Tuy nhiên, đầu tư công sẽ chỉ bù đắp được phần nào tác động tiêu cực từ bên ngoài. Việc đạt được tăng trưởng GDP hai con số hay trên 8% rất thách thức và rủi ro bởi nếu "ép giải ngân" sẽ khó mang lại hiệu quả thu hút đầu tư tư nhân.

Nếu quá dễ dãi với tín dụng, chính sách tiền tệ, giải ngân đầu tư công để bằng mọi giá đạt mục tiêu tăng trưởng thì sẽ rất rủi ro cho nền kinh tế, nguy cơ lạm phát, mất giá tiền tệ, thâm hụt ngân sách và đặc biệt là bong bóng giá tài sản sẽ xuất hiện.

"Trường hợp tiền sẽ không đi vào sản xuất mà đi vào các bong bóng giá tài sản khiến chúng ta thất bại trong việc thu hút các nguồn lực tư nhân vào sản xuất kinh doanh, đầu tư, đổi mới công nghệ tạo ra tăng trưởng thực trong dài hạn", chuyên gia phân tích.

Nguồn lực đầu tư trong dài hạn phải đến từ khu vực tư nhân chứ không phải khu vực đầu tư công bởi so với nền kinh tế khu vực này rất nhỏ và ngân sách cũng không để dồi dào để tài trợ ở mức cao cho các dự án này.

GS. TS Tô Trung Thành cũng nhấn mạnh rằng tăng trưởng cao phải gắn với ổn định kinh tế vĩ mô.

Do đó, cần cẩn trọng sử dụng chính sách tiền tệ, tăng cường chính sách lành mạnh tài chính. Các chính sách tài khóa mở rộng, tập trung vào tăng hiệu quả giải ngân đầu tư công, giảm thuế có chọn lọc và tăng cường chính sách an sinh xã hội.

Đồng thời, cần tập trung vào nội lực, tạo môi trường cho khu vực kinh tế tư nhân phát triển thành động lực quan trọng nhất của nền kinh tế

Bên cạnh đó, cần tái cơ cấu chuỗi sản xuất theo hướng nâng cao giá trị gia tăng, thu hút FDI chất lượng cao, khu vực trong nước tham gia sâu vào chuỗi toàn cầu.

“Cùng với đó, phải tận dụng các FTA để đa dạng hóa thị trường xuất khẩu và thúc đẩy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; phát triển kinh tế số, kinh tế dữ liệu; tập trung các ngành công nghiệp chiến lược”, ông Thành nói.

ADB dự báo Việt Nam tăng trưởng 6,6% năm 2025, cảnh báo những thách thức lớn

Tài chính quốc tế

(VNF) - Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) dự báo kinh tế Việt Nam sẽ tăng trưởng 6,6% trong năm 2025 và 6,5% vào năm 2026. Tuy nhiên, ADB cũng đưa ra cảnh báo rằng những rủi ro từ bên ngoài, đặc biệt là căng thẳng thương mại toàn cầu và chính sách thuế quan mới của Mỹ, có thể đặt ra những thách thức đáng kể cho tăng trưởng của Việt Nam trong năm nay.

Tags:

tăng trưởng

GDP

nền kinh tế

FDI

công nghệ

môi trường

đầu tư

PC1 thông báo Chủ tịch Trịnh Văn Tuấn và Tổng giám đốc Vũ Ánh Dương bị bắt

(VNF) - Theo nội dung công bố ngày 16/5/2026, PC1 cho biết danh sách các cá nhân bị khởi tố, tạm giam gồm 7 người, trong đó có nhiều lãnh đạo cấp cao của tập đoàn.

Phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước tại Lễ kỷ niệm 120 năm Ngày truyền thống Đại học Quốc gia Hà Nội

Phó Chủ tịch Hiệp hội Bản quyền Việt Nam bị khởi tố vì xâm phạm bản quyền

Giám đốc nhà xe Vân Anh bị bắt vì trốn thuế hơn 34,6 tỷ đồng

Đằng sau làn sóng FDI tỷ USD: 'Doanh nghiệp Việt vẫn lép vế ngay trên sân nhà'

TP.HCM: Quy mô kinh tế đạt 1.200 tỷ USD năm 2050

Ông Trần Anh Tuấn và Phan Văn Trọng làm trợ lý Thủ tướng Lê Minh Hưng

15/05/26 14:47 (GMT+7)

(VNF) - Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng vừa có các quyết định điều động, bổ nhiệm Trợ lý Thủ tướng Chính phủ và Trợ lý Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ.

PCI 2025: Bắc Ninh, Đà Nẵng, Hải Phòng lọt nhóm điều hành tốt nhất

15/05/26 10:30 (GMT+7)

(VNF) - Theo công bố PCI 2025 của Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam, Bắc Ninh, Đà Nẵng, Hải Phòng, Phú Thọ và Quảng Ninh là 5 địa phương thuộc nhóm chất lượng điều hành “Tốt” nhất cả nước. Đây cũng là năm đầu tiên PCI được công bố theo mô hình phân nhóm thay vì xếp hạng thứ tự, phản ánh cách tiếp cận mới trong đánh giá môi trường kinh doanh và năng lực điều hành địa phương.

Mục tiêu 2 triệu DN: Khó đạt nếu không thay đổi cách xây dựng môi trường kinh doanh

14/05/26 14:30 (GMT+7)

(VNF) - Sau gần một năm triển khai Nghị quyết 68, bức tranh doanh nghiệp cho thấy nhiều thách thức khi tốc độ gia nhập thị trường không đủ bù số rút lui. Điều này khiến mục tiêu 2 triệu doanh nghiệp vào năm 2030 đứng trước áp lực lớn.

'Doanh nghiệp Việt yếu công nghệ, khó chen chân vào chuỗi cung ứng FDI'

14/05/26 08:30 (GMT+7)

(VNF) - Theo TS. Lê Duy Bình, Giám đốc Economica Việt Nam, dù Việt Nam hiện có hơn 1 triệu doanh nghiệp đang hoạt động nhưng số doanh nghiệp tham gia trực tiếp vào chuỗi cung ứng toàn cầu vẫn rất hạn chế.

Doanh nghiệp mòn mỏi chờ cải cách tư pháp kinh doanh

14/05/26 08:00 (GMT+7)

(VNF) - Sau một năm thực hiện Nghị quyết 68, nhiều doanh nghiệp vẫn chưa cảm nhận rõ chuyển biến trong cải cách tư pháp kinh doanh. Theo Luật sư Nguyễn Thanh Hà, thủ tục tố tụng kéo dài và thiếu hướng dẫn cụ thể đang khiến doanh nghiệp tiếp tục chờ đợi một môi trường pháp lý thông thoáng hơn.

'Công bố số DN thành lập mới cao, ít người nhắc tới lượng DN rút khỏi thị trường'

14/05/26 07:30 (GMT+7)

(VNF) - TS.Nguyễn Đình Cung cho rằng, trong khi số doanh nghiệp thành lập mới thường được nhắc đến với những cụm từ như “bùng nổ”, thì số doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường cũng đang tăng rất mạnh nhưng ít được nhìn nhận đầy đủ.

Đề nghị truy tố vắng mặt Chủ tịch Cây xanh Công Minh

13/05/26 16:33 (GMT+7)

(VNF) - Cơ quan An ninh điều tra Bộ Công an đề nghị truy tố vắng mặt bị can Nguyễn Công Minh, Chủ tịch HĐQT Tổng Công ty Cây xanh Công Minh, trong vụ án liên quan vi phạm đấu thầu, đưa và nhận hối lộ.

TS. Bùi Thanh Minh: 'Cải cách không đi vào thực tế sẽ không tạo được niềm tin'

13/05/26 15:06 (GMT+7)

(VNF) - TS. Bùi Thanh Minh cho biết mỗi tháng có khoảng 32.000 doanh nghiệp gia nhập thị trường nhưng cũng có tới 30.400 doanh nghiệp rút lui, cho thấy sức khỏe khu vực kinh tế tư nhân vẫn còn nhiều lo ngại và niềm tin doanh nghiệp chưa phục hồi như kỳ vọng.

'DN lớn đã vui nhưng 98% doanh nghiệp nhỏ, hộ kinh doanh đang lo lắng’

13/05/26 14:30 (GMT+7)

(VNF) - Đó là nhìn nhận chung của các chuyên gia, Nghị quyết 68 đã mở ra nhận thức và nhiều cơ hội mới, thực tiễn triển khai cho thấy, một nhóm nhỏ DN lớn đã thấy được kết quả bước đầu nhưng nhóm DN nhỏ và vừa, hộ kinh doanh đang còn nhiều e ngại.

'Cải cách môi trường kinh doanh không thể chỉ dừng ở việc ban hành thêm văn bản'

13/05/26 08:50 (GMT+7)

(VNF) - Sáng nay (13/5) tại Hà Nội, Tạp chí Đầu tư Tài chính – VietnamFinance tổ chức tọa đàm “Dấu ấn 1 năm thực hiện Nghị quyết 68” nhằm đánh giá những kết quả bước đầu, nhận diện các khó khăn, vướng mắc và đề xuất giải pháp sau một năm triển khai Nghị quyết số 68-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân.

Lập đoàn kiểm tra doanh nghiệp dùng phần mềm lậu

12/05/26 17:20 (GMT+7)

(VNF) - Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch sẽ kiểm tra doanh nghiệp sử dụng phần mềm không bản quyền và xử lý các hành vi vi phạm bản quyền trên môi trường số đến hết ngày 30/5.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: 'Dân là gốc - nền tảng sức mạnh của Mặt trận'

12/05/26 12:19 (GMT+7)

(VNF) - Sáng 12/5, tại Đại hội đại biểu toàn quốc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam lần thứ XI, nhiệm kỳ 2026 - 2031, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có bài phát biểu quan trọng, nhấn mạnh vai trò của khối đại đoàn kết toàn dân tộc, yêu cầu đổi mới mạnh mẽ hoạt động của Mặt trận trong giai đoạn phát triển mới của đất nước, đồng thời khẳng định quan điểm xuyên suốt "Dân là gốc", lấy Nhân dân làm trung tâm của mọi chủ trương, chính sách. VietnamFinance trân trọng giới thiệu toàn văn bài phát biểu của

Đề xuất tăng 15 lần mức phạt tiền trong quyền hạn của cảnh sát giao thông: Bộ Công an nói gì?

12/05/26 11:34 (GMT+7)

(VNF) - Bộ Công an vừa đề xuất nâng mạnh mức phạt tiền trong thẩm quyền xử lý vi phạm của nhiều chức danh thuộc lực lượng Công an nhân dân, trong đó có cảnh sát giao thông. Nội dung này được nêu trong dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 168 về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ.

Người dân thực hiện toàn bộ thủ tục hành chính online từ năm 2035

12/05/26 10:22 (GMT+7)

(VNF) - Chính phủ vừa đặt mục tiêu đến năm 2035, mọi giao dịch giữa người dân với cơ quan nhà nước sẽ được thực hiện hoàn toàn trên môi trường số. Người dân không còn phải nộp lại giấy tờ nhiều lần, đồng thời mọi thủ tục có thể xử lý trực tuyến mà không phụ thuộc địa giới hành chính.

Chủ tịch Quốc hội: Không để phát sinh 'khoảng trống pháp luật', nợ đọng văn bản

11/05/26 09:59 (GMT+7)

(VNF) - Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn yêu cầu khẩn trương ban hành đầy đủ, kịp thời các văn bản hướng dẫn thi hành luật, nhấn mạnh không để phát sinh “khoảng trống pháp luật” hay nợ đọng văn bản gây khó khăn cho người dân và doanh nghiệp khi triển khai thực tế.

Chiêu 'rửa tiền của Giám đốc Herbitech: Dùng tiền bán thực phẩm chức năng giả đầu tư đất

11/05/26 08:50 (GMT+7)

(VNF) - VKSND Tối cao cáo buộc Giám đốc Herbitech Phạm Vũ Khiêm dùng tiền thu từ hoạt động sản xuất, buôn bán thực phẩm giả để đầu tư thuê đất tại khu công nghiệp nhằm hợp thức hóa dòng tiền.

Chuyên gia vào làm khu vực công có thể được hưởng phụ cấp tới 300% mức lương

10/05/26 14:30 (GMT+7)

(VNF) - Bộ Nội vụ đề xuất nhiều cơ chế đãi ngộ đặc biệt để thu hút nhân tài vào khu vực công, trong đó chuyên gia, nhà khoa học đầu ngành và người có trình độ chuyên môn cao có thể được hưởng phụ cấp tới 300% mức lương hiện hưởng.

Chủ tịch và Tổng giám đốc FPT Telecom được phong hàm thượng tá

10/05/26 11:36 (GMT+7)

(VNF) - Chủ tịch HĐQT và Tổng giám đốc FPT Telecom được Bộ Công an tuyển dụng chính thức và được phong cấp bậc hàm thượng tá.

'Nếu không cải cách thể chế, 10 năm nữa DNNN vẫn loay hoay với bài toán cũ'

09/05/26 14:00 (GMT+7)

(VNF) - Theo TS. Nguyễn Đình Cung, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Quản lý Kinh tế Trung ương (CIEM), nếu không thực hiện cải cách thể chế một cách thực chất, khu vực doanh nghiệp nhà nước (DNNN) sẽ khó có bước chuyển căn bản và “10 năm nữa vẫn tiếp tục loay hoay với những bài toán cũ”. Ông nhấn mạnh, nút thắt lớn nhất hiện nay không nằm ở định hướng chính sách, mà ở cách thức tổ chức thực thi và cơ chế trao quyền trong quản trị doanh nghiệp.

Bộ Tài chính đề xuất cắt giảm 60 ngành, nghề kinh doanh có điều kiện

09/05/26 11:30 (GMT+7)

(VNF) - Bộ Tài chính vừa đưa ra đề xuất cắt giảm thêm 60 ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, trong nỗ lực tiếp tục cải cách thủ tục, tháo gỡ rào cản gia nhập thị trường và giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp, qua đó tạo môi trường kinh doanh thông thoáng hơn.

Điểm lại loạt văn kiện hợp tác Việt Nam vừa ký với Sri Lanka

08/05/26 18:06 (GMT+7)

(VNF) - Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Tổng thống Sri Lanka Anura Kumara Dissanayake đã chứng kiến lễ trao các văn kiện hợp tác trong các lĩnh vực an ninh, khoa học và công nghệ, văn hóa, thông tin và truyền thông.

Chính phủ yêu cầu 'tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật'

08/05/26 17:03 (GMT+7)

(VNF) - Chính phủ vừa ban hành Nghị quyết số 122/NQ-CP về phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 4/2026, trong đó yêu cầu các bộ, ngành, địa phương tập trung nguồn lực thực hiện tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, đồng thời đẩy nhanh xây dựng các văn bản hướng dẫn thi hành luật, nghị quyết mới.

Bộ Xây dựng dự kiến cắt giảm hơn 40% điều kiện kinh doanh

08/05/26 12:30 (GMT+7)

(VNF) - Bộ Xây dựng đang đẩy mạnh chương trình cải cách thủ tục hành chính và điều kiện đầu tư kinh doanh với quy mô lớn, trong đó dự kiến cắt giảm hơn 40% điều kiện kinh doanh và đơn giản hóa, bãi bỏ hàng trăm thủ tục nhằm tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp.

Hà Nội 'siết' quản lý đầu tư, kiểm tra 200 dự án trong năm 2026

08/05/26 10:15 (GMT+7)

(VNF) - Hà Nội sẽ tăng cường giám sát và kiểm tra 200 dự án đầu tư trong năm 2026, bao gồm cả dự án đầu tư công và ngoài ngân sách, nhằm siết chặt kỷ luật đầu tư.

Tin khác

PC1 thông báo Chủ tịch Trịnh Văn Tuấn và Tổng giám đốc Vũ Ánh Dương bị bắt