Đánh thức những miền đất: Hồi sinh làng Nủ

Bà Hoàng Thị Cài (63 tuổi) hôm nay mặc bộ quần áo đẹp nhất, bộ quần áo mà bà chỉ dám diện trong những ngày tết hay lễ hội của làng. Sáng nay, bà tới thăm ngôi nhà mới của cô cháu gái vừa được chính quyền tỉnh Lào Cai trao tặng. Nhà bà Cài ở làng trên, cách khu tái định cư Làng Nủ mới khoảng 3km.

Từ đầu dốc, bà đã quan sát trọn vẹn ngôi làng với 40 căn nhà sàn 2 tầng có kiến trúc giống nhau, cùng sơn màu trắng, mái tôn xanh nổi bật trên nền đất đỏ. Bốn khu nhà sàn nối tiếp nhau, so le từ cao xuống thấp tạo thành một quần thể ấm cúng; cùng những con đường bê-tông vừa mới thảm, những hàng cây vừa mới trồng…

Ở vị trí chính giữa, trung tâm của bản mới, một ngôi nhà sàn lừng lững, vững chãi, mái xòe rộng hơn cả, có hàng bậc cao dẫn lên tầng 2. Đó là nhà sinh hoạt cộng đồng của làng Nủ mới. Kế bên, điểm trường Làng Nủ cũng đã hoàn thiện gồm 4 phòng học cấp 4 khang trang xây dựng liền khối.

Sáng nay, dù là chủ nhật nhưng trường đã mở cửa đón các cháu vào học buổi đầu tiên, trong không gian lớp học khang trang với những bộ bàn ghế, bảng học và dụng cụ học tập mới. Khoảng sân chung láng bê-tông rộng rãi sẽ là nơi diễn ra các sự kiện của cộng đồng, cũng vừa là sân chơi của các cháu.

Bên hông ngôi nhà văn hóa thôn Nủ mới là một vườn hoa khoe sắc rực rỡ. Ở vị trí trung tâm nhà văn hóa, chiếc cột inox vừa dựng chiều qua, bên trên là lá cờ Tổ quốc được gió thổi căng, từ xa cũng nhìn rõ ngôi sao vàng 5 cánh…

Theo con đường mới tỏa đến các dãy nhà sàn san sát bên nhau, giữa mỗi ngôi nhà là một vườn rau nhỏ đang lên xanh, hàng rào tre quây bốn xung quanh cao ngang ngực; bên chái mỗi ngôi nhà là một khu vườn hoa đang đua nở. Đó là những bông hoa đầu tiên nở trên đất mới, đọ sắc với màu đất…

Bí thư Đảng ủy xã Phúc Khánh, bà Vũ Thị Tư cho biết sẽ đặt tên làng mới là “Làng Nủ hạnh phúc”, bởi những người còn sống đã nhận được sự quan tâm, yêu thương đùm bọc của đồng bào nhân dân cả nước, của Đảng, Chính phủ, các cơ quan, tổ chức… trong suốt những tháng ngày qua. "Hạnh phúc vì mình còn tồn tại sau trận thiên tai, còn giữ được sự an toàn tính mạng của bản thân để giờ đây được sống trong ngôi nhà mới”, bà Tư cho biết.

Trở lại hiện trường vụ lũ quét đêm 10/9 tại làng Nủ, những bộn bề, ngổn ngang vẫn còn đó dù đã vơi bớt những tan hoang. Bãi đất đá bị sạt lở vẫn là một khoảng bạt ngàn hơn 20ha, những đá hộc, đá tảng… vẫn đứng ngồi nhấp nhổm. Cây cầu bắc qua con suối đi vào thôn Nủ, con đường đất giờ đây dường như đã hoàn hồn trở lại, cỏ đã xanh lại hai bên. Dòng suối giờ đây cũng gọn gàng hơn, đồng hành cùng con đường đất. Những khoảng đất được dọn dẹp bắt đầu thành hình, nổi lên bề mặt là những vạt rau mầm bắt đầu bén đất, nhưng màu xanh như vẫn còn run rẩy…

Làng Nủ cũ giờ đây vắng vẻ có chút hoang liêu, khác với không khí khẩn trương, vội vã, đau thương hơn 3 tháng trước, với sự có mặt của cả ngàn con người chạy đua với thời gian, lật từng khóm cây, dò từng hốc đất tìm kiếm, cứu hộ những nạn nhân của cơn lũ…

Đứng ở làng Nủ cũ, phóng tầm mắt có thể nhìn thấy khu tái định cư vừa mới hoàn thành, đã bàn giao cho những người đến an cư, lạc nghiệp. Từ Làng Nủ mới, cũng có thể nhìn thấy làn khói bếp bảng lảng cất lên từ một mái bếp của một nóc nhà cũ nép mình ở mé đồi, dưới tán một lùm cây xanh.