Định giá hấp dẫn giữa nhịp phân hoá, cơ hội nào cho nhà đầu tư dài hạn?

Lợi nhuận DN tăng mạnh, giá cổ phiếu chưa phản ánh tương xứng

Từ đầu năm đến nay, thị trường chứng khoán ghi nhận sự phân hoá mạnh giữa các nhóm cổ phiếu. Diễn biến của VN-Index chủ yếu được dẫn dắt bởi một số mã vốn hóa lớn, trong khi phần lớn cổ phiếu chưa có sự cải thiện đáng kể về thị giá. Thống kê cho thấy gần 67% số cổ phiếu trên sàn HoSE hiện vẫn giao dịch dưới mức giá tại thời điểm cuối năm 2025.

Trao đổi tại Talk show Phố Tài chính (The Finance Street Talkshow), bà Nguyễn Thị Hằng Nga, CFA, Tổng giám đốc Công ty TNHH Quản lý Quỹ Đầu tư Chứng khoán Vietcombank (VCBF), cho rằng diễn biến giá cổ phiếu hiện đang trái ngược với bức tranh tăng trưởng lợi nhuận của doanh nghiệp trong quý I/2026.

Theo tổng hợp kết quả kinh doanh của các doanh nghiệp niêm yết trên cả ba sàn, lợi nhuận sau thuế thuộc về cổ đông công ty mẹ trong quý I/2026 tăng 36,9% so với cùng kỳ năm trước. Đáng chú ý, nếu loại trừ nhóm ngân hàng và các doanh nghiệp thuộc Vingroup, mức tăng trưởng lợi nhuận lên tới 62,9%.

Ở góc độ định giá, P/E hiện tại của VN-Index dao động quanh mức 15 lần. Tuy nhiên, nếu loại trừ cổ phiếu VIC, P/E của thị trường chỉ còn khoảng hơn 12 lần. Nhiều nhóm ngành có triển vọng tăng trưởng tích cực như bán lẻ, thực phẩm và đồ uống hay ngân hàng hiện vẫn đang giao dịch dưới mức định giá trung bình 10 năm.

Theo bà Nga, điều này cho thấy cơ hội đầu tư trên thị trường vẫn ở mức hấp dẫn, đặc biệt đối với các nhà đầu tư kiên nhẫn và có tầm nhìn dài hạn.

Dưới góc nhìn của quỹ đầu tư và các nhà đầu tư tổ chức, bà Nga cho rằng những biến động địa chính trị tại Trung Đông hiện nay chưa đủ để làm thay đổi triển vọng trung và dài hạn của kinh tế Việt Nam. Theo bà, các tiền lệ lịch sử cho thấy những cú sốc giá năng lượng do yếu tố địa chính trị thường chỉ mang tính tạm thời; giá cả sẽ dần bình ổn khi căng thẳng hạ nhiệt và chuỗi cung ứng thích nghi trở lại.

Dù những tác động ngắn hạn tới lạm phát và tăng trưởng kinh tế là khó tránh khỏi, VCBF đánh giá Việt Nam vẫn là điểm đến ổn định và hấp dẫn đối với dòng vốn đầu tư trong bối cảnh kinh tế toàn cầu ngày càng bất định.

Đối với thị trường chứng khoán, ngoài tâm lý lo ngại liên quan tới triển vọng đàm phán Mỹ - Iran và rủi ro gián đoạn tại eo biển Hormuz, mặt bằng lãi suất cao cùng xu hướng bán ròng kéo dài của khối ngoại đang tạo áp lực đáng kể. Tuy nhiên, bà Nga cho rằng lãi suất nhiều khả năng sẽ sớm đạt trạng thái cân bằng, trong khi định giá doanh nghiệp ngày càng trở nên hấp dẫn nhờ nền tảng tăng trưởng lợi nhuận vẫn được duy trì.

Từ kế hoạch kinh doanh năm 2026 của nhiều doanh nghiệp niêm yết lớn trong các lĩnh vực ngân hàng, bán lẻ, công nghệ, xây dựng, vật liệu xây dựng và chứng khoán, có thể thấy tâm lý lạc quan vẫn hiện hữu bất chấp những biến động gần đây. Không ít doanh nghiệp đặt mục tiêu tăng trưởng trên 15% cho cả năm và đã ghi nhận kết quả kinh doanh quý I tích cực.

Với quan điểm đó, VCBF cho biết vẫn duy trì chiến lược đầu tư kỷ luật, tập trung vào các doanh nghiệp có bảng cân đối kế toán lành mạnh, lợi thế cạnh tranh bền vững và năng lực điều hành vượt trội. Quỹ tiếp tục ưu tiên những doanh nghiệp có khả năng hưởng lợi từ các động lực tăng trưởng dài hạn của nền kinh tế Việt Nam.

Theo bà Nga, về dài hạn, diễn biến giá cổ phiếu có mối tương quan gần như tuyệt đối với tốc độ tăng trưởng lợi nhuận thực chất của doanh nghiệp.

Thu hút thêm quỹ và nhà đầu tư tổ chức vào TTCK Việt Nam

Để thị trường chứng khoán thực sự trở thành kênh dẫn vốn trung – dài hạn và thu hút bền vững dòng vốn từ các quỹ cũng như nhà đầu tư tổ chức, bà Nga cho rằng cần triển khai đồng bộ nhiều nhóm giải pháp.

Trước hết là phát triển nhà đầu tư tổ chức và quyết liệt tái cấu trúc cơ cấu nhà đầu tư nhằm thúc đẩy ngành quỹ. Theo bà, tại các thị trường phát triển, nhà đầu tư tổ chức thường chiếm từ 60% – 80% giá trị giao dịch, trong khi tại Việt Nam tỷ lệ này mới chỉ vào khoảng 10% – 15%.

Bà đánh giá cao việc Luật Thuế thu nhập cá nhân sửa đổi, có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, quy định miễn thuế đối với hoạt động chuyển nhượng chứng chỉ quỹ mở nắm giữ từ hai năm trở lên. Đồng thời, Thông tư 136 sửa đổi Thông tư 98 về thành lập và hoạt động của quỹ đầu tư cũng đã mở đường cho nhiều mô hình quỹ mới như quỹ thị trường tiền tệ hay quỹ cơ sở hạ tầng.

Tuy nhiên, theo bà Nga, vẫn còn nhiều điểm nghẽn cần sớm được tháo gỡ. Trong đó, ưu tiên hàng đầu là phát triển hệ thống phân phối chứng chỉ quỹ. Dù đề án tái cấu trúc đã đề xuất cho phép ngân hàng phân phối chứng chỉ quỹ, Luật Các tổ chức tín dụng hiện hành vẫn yêu cầu ngân hàng phải thành lập công ty con để thực hiện chức năng này, khiến việc triển khai trên thực tế gặp nhiều khó khăn.

VCBF kiến nghị Chính phủ xem xét sửa đổi Luật Các tổ chức tín dụng theo hướng cho phép các ngân hàng thương mại đáp ứng đầy đủ điều kiện về an toàn vốn, nhân sự và quy trình được trực tiếp phân phối các quỹ đại chúng do các công ty quản lý quỹ uy tín vận hành.

Bên cạnh đó, bà Nga cũng nhấn mạnh yêu cầu mở rộng và nâng cao chất lượng hàng hóa trên thị trường, đồng thời đề xuất nâng mức miễn thuế thu nhập cá nhân đối với phần đóng góp vào quỹ bảo hiểm hưu trí bổ sung lên tối thiểu 5 triệu đồng/tháng, tương đương mức được khấu trừ khi tính thu nhập doanh nghiệp, nhằm thúc đẩy sự phát triển của hệ thống quỹ hưu trí.

Song song với việc phát triển nhà đầu tư tổ chức trong nước, thị trường cũng cần tiếp tục cải cách theo hướng mở rộng sản phẩm đầu tư, nâng cấp nền tảng giao dịch, cải thiện chất lượng báo cáo tài chính, công bố thông tin và tăng cường hiệu quả giám sát.

Nói thêm về quỹ hưu trí, bà Nga cho rằng sự phát triển của các quỹ này có ý nghĩa rất lớn đối với thị trường chứng khoán, bởi đây là nguồn vốn dài hạn giúp giảm sự phụ thuộc vào dòng tiền ngắn hạn và tâm lý nhà đầu tư cá nhân.

Theo thống kê của Bộ Tài chính, dù khung pháp lý cho quỹ hưu trí bổ sung đã được xây dựng từ năm 2016, quy mô thị trường hiện mới chỉ đạt khoảng 2.200 tỷ đồng với gần 28.500 người tham gia - còn rất nhỏ so với vai trò kỳ vọng của một trụ cột thứ hai trong hệ thống hưu trí.

Điểm tích cực là Chính phủ đã ban hành Nghị định 85/2026/NĐ-CP về bảo hiểm hưu trí bổ sung, có hiệu lực từ ngày 10/5/2026, thay thế Nghị định 88/2016 trước đây.

“Chúng tôi kỳ vọng quỹ bảo hiểm hưu trí bổ sung sẽ có những bước phát triển vượt bậc trong thời gian tới”, bà Nga cho biết.