'Mối nguy' với tiền tệ Châu Á: Ông Trump nắm quyền, Trung Quốc và Nhật Bản lo sợ

Rổ tiền tệ châu Á lao dốc so với USD

Đồng USD đã tăng giá mạnh kể từ khi ông Donald Trump giành chiến thắng trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2024. Đồng bạc xanh đã tăng khoảng 5,39% kể từ cuộc bầu cử ngày 5/11 tại Mỹ.

Sự tăng giá liên tục của đồng bạc xanh đã khiến các loại tiền tệ châu Á như đồng Yên Nhật, đồng Won Hàn Quốc, đồng Nhân dân tệ (NDT) Trung Quốc và đồng Rupee Ấn Độ lao dốc xuống mức thấp nhất trong nhiều năm so với đồng bạc xanh.

Ngày 7/1, đồng NDT của Trung Quốc đã chạm mức thấp nhất trong 16 tháng là 7,3 NDT đổi 1 USD, chịu áp lực từ việc lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ tăng và đồng USD mạnh hơn.

Đồng won đã giảm xuống mức thấp nhất trong hơn 15 năm vào tháng 12/2024, trong khi đồng rupee cũng giảm xuống mức thấp kỷ lục mới.

Các loại tiền tệ châu Á khác như rupiah, ringgit và baht vẫn còn cách xa mức thấp nhất mọi thời đại, được thấy trong cuộc khủng hoảng tài chính châu Á năm 1998, nhưng gần đây cũng đã giảm so với đồng USD.

Một phần lý do đằng sau sức mạnh của đồng USD là các chính sách mà ông Trump đã hứa trong chiến dịch tranh cử, bao gồm thuế quan và cắt giảm thuế, được các nhà kinh tế coi là gây lạm phát.

Các quan chức liên bang tại cuộc họp tháng 12/2024 đã bày tỏ lo ngại về lạm phát và tác động mà các chính sách của Tổng thống đắc cử Donald Trump có thể gây ra, cho biết họ sẽ chậm lại trong việc cắt giảm lãi suất vì sự không chắc chắn.

Việc đánh giá lại triển vọng chính sách tiền tệ của Fed đã nới rộng khoảng cách lợi suất giữa trái phiếu Mỹ và một số trái phiếu châu Á.

Lãi suất trái phiếu Mỹ cao hơn và lợi thế về lợi suất của đồng bạc xanh có thể thúc đẩy dòng vốn chảy ra khỏi các thị trường mới nổi ở châu Á và làm suy yếu đồng tiền của họ.

Khối ngoại giảm đặt cược

Theo một cuộc thăm dò của Reuters, các khoản cược bi quan vào hầu hết các loại tiền tệ châu Á đã tăng lên mức cao nhất trong nhiều tháng.

Các khoản cược ngắn hạn vào đồng NDT của Trung Quốc đã tăng lên mức cao nhất kể từ tháng 6/2023, trong khi các khoản cược ngắn hạn vào đồng Ringgit Malaysia và đồng Rupiah Indonesia đạt mức cao nhất trong 7 tháng.

Vị thế bán khống đồng đô la Đài Loan đạt mức cao nhất kể từ tháng 5/2024.

Các cược giảm giá vào đồng rupee Ấn Độ, ghi nhận mức giảm hàng tuần thứ chín liên tiếp vào tuần trước, là mức cao nhất kể từ tháng 7/2022.

Các vị thế bán khống đồng đô la Singapore đạt mức cao nhất kể từ tháng 10/2022.

Các nhà phân tích của Citi cho biết: "Mặc dù Singapore có thể được bảo vệ trực tiếp khỏi việc tăng thuế quan của Mỹ, nhưng nước này vẫn sẽ phải chịu tác động gián tiếp đáng kể thông qua tăng trưởng toàn cầu chậm lại và sự lan tỏa từ sự suy giảm xuất khẩu của Trung Quốc".

Theo Citi, Cơ quan Tiền tệ Singapore (MAS) sẽ nới lỏng chính sách vào tháng 1 do xu hướng giảm phát gần đây và những thách thức đối với khả năng phục hồi tăng trưởng.

Thách thức của các ngân hàng trung ương châu Á

Trong khi về nguyên tắc, một đồng tiền rẻ hơn có thể giúp xuất khẩu cạnh tranh hơn ngay khi Tổng thống đắc cử Donald Trump đe dọa áp thuế, các ngân hàng trung ương ở châu Á sẽ cần đánh giá tác động của nó đối với lạm phát nhập khẩu và tránh các khoản cược đầu cơ vào sự suy yếu kéo dài của đồng tiền nước mình, điều có thể làm phức tạp thêm việc hoạch định chính sách, các nhà phân tích cho biết.

James Ooi, chiến lược gia thị trường tại công ty môi giới trực tuyến Tiger Brokers, chia sẻ rằng đồng USD mạnh sẽ khiến các ngân hàng trung ương châu Á khó quản lý nền kinh tế của họ hơn.

Ông Ooi cho biết đồng bạc xanh mạnh hơn có thể “gây ra thách thức cho các ngân hàng trung ương châu Á bằng cách gia tăng áp lực lạm phát thông qua chi phí nhập khẩu cao hơn và gây sức ép lên dự trữ ngoại hối của họ nếu họ cố gắng hỗ trợ đồng tiền của mình thông qua các biện pháp can thiệp”.

“Nếu một quốc gia đang phải vật lộn với lạm phát cao và đồng tiền mất giá, việc hạ lãi suất để kích thích tăng trưởng kinh tế có thể phản tác dụng”, chuyên gia này nói thêm.

Các nhà phân tích của DBS cho biết trong một lưu ý: "Môi trường bên ngoài có thể hạn chế mức độ nới lỏng của các ngân hàng trung ương châu Á khi tỷ giá hối đoái châu Á suy yếu kể từ khi Fed bắt đầu chu kỳ cắt giảm".

Alvin T. Tan, giám đốc chiến lược ngoại hối tại Ngân hàng Hoàng gia Canada ở Singapore, nhận định rằng các ngân hàng trung ương châu Á có thể sẽ phản ứng với chủ nghĩa bảo hộ này bằng cách cho phép tỷ giá hối đoái của họ mất giá một cách có kiểm soát.

PBOC nên ngưng cắt giảm lãi suất

Lorraine Tan, giám đốc nghiên cứu vốn chủ sở hữu khu vực châu Á tại Morningstar, cho biết đồng USD mạnh hơn sẽ hạn chế khả năng Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBOC) hạ lãi suất mà không gây rủi ro tăng dòng vốn chảy ra, cũng như giúp nền kinh tế trong nước linh hoạt hơn về mặt tiền tệ.

Quan điểm này được Ken Peng, giám đốc chiến lược đầu tư khu vực Châu Á - Thái Bình Dương tại Citi Wealth, đồng tình. Ông cho biết chính phủ Trung Quốc nên phát hành nhiều trái phiếu dài hạn hơn để tài trợ cho các biện pháp kích thích kinh tế, thay vì cắt giảm lãi suất.

″Trung Quốc không cần phải thực hiện bất kỳ chính sách tiền tệ nào nữa. Vì vậy, đó không phải là vấn đề của PBOC. Đó phải là vấn đề của MOF (Bộ Tài chính)”, ông Peng nói.

Ngoài ra, trong thế giới cạnh tranh xuất khẩu thường có tổng bằng không, sự suy yếu rõ rệt của đồng NDT có thể khiến các nền kinh tế châu Á khác gặp khó khăn hơn trong việc tăng sức hấp dẫn của sản phẩm và dịch vụ của họ đối với người mua nước ngoài.

Trong báo cáo triển vọng năm 2025, Citi Wealth cho biết việc đồng tiền Trung Quốc mất giá mạnh có thể gây tổn hại đến các nền kinh tế cạnh tranh trực tiếp hoặc xuất khẩu sang Trung Quốc, chẳng hạn như Hàn Quốc, Đài Loan và các nước khác ở Đông Nam Á.

BOJ ngày càng áp lực tăng lãi suất

Ngân hàng Nhật Bản (BOJ) đã chi hơn 15.320 tỷ yên (97,06 tỷ USD) để hỗ trợ đồng tiền trong suốt năm 2024, sau khi đồng yên giảm xuống mức thấp nhất trong nhiều thập kỷ vào tháng 7, xuống mức thấp nhất là 161,96 yên/USD.

Mặc dù vậy, đồng tiền này vẫn ở mức khoảng 158 đổi 1 USD, mức yếu nhất kể từ tháng 7 năm ngoái.

Sau nhiều thập kỷ vật lộn để giải quyết tình trạng giảm phát, lạm phát ở Nhật Bản đã tăng cao hơn mục tiêu 2% của BOJ trong 32 tháng liên tiếp. BOJ thừa nhận rằng sự suy yếu của đồng yên có thể dẫn đến sự gia tăng lạm phát nhập khẩu.

Thách thức ở đây là phải đảm bảo giá cả và tiền lương không tăng nhanh hơn mức mà BOJ có thể chấp nhận được.

Ông Lorraine Tan tại Morningstar cho biết sức mạnh của đồng bạc xanh gây thêm áp lực buộc BOJ phải tăng lãi suất để hỗ trợ đồng yên và giảm thiểu rủi ro lạm phát.

BOK "ưu tiên" nền kinh tế hơn đồng won trong bối cảnh chính trị rối ren

Ở Hàn Quốc, ngân hàng trung ương nước này gần đây đã can thiệp để hỗ trợ đồng won, theo báo cáo ngày 6/1 của Yonhap. Mặc dù số tiền cụ thể không được tiết lộ, nhưng nó đủ để khiến dự trữ ngoại hối của nước này giảm xuống mức thấp nhất trong 5 năm.

Đồng won đã liên tục mất giá so với đồng USD kể từ chiến thắng trong cuộc bầu cử của ông Trump, chạm mức khoảng 1.476 won đổi 1 USD vào tháng 12, mức yếu nhất kể từ năm 2009.

Ngân hàng Hàn Quốc dường như ưu tiên kích thích tăng trưởng trong nước mặc dù đồng won đang suy yếu, với việc ngân hàng trung ương bất ngờ cắt giảm 25 điểm cơ bản trong cuộc họp gần đây nhất vào tháng 11.

Tuy nhiên, tất cả các biện pháp này đã bị lu mờ trước sự bất ổn khi Tổng thống Yoon Suk Yeol tuyên bố rồi bãi bỏ thiết quân luật vào đầu tháng 12, và sau đó bị luận tội.

BOK đã triệu tập một cuộc họp khẩn cấp vào ngày 4/12 và cam kết cung cấp “một lượng thanh khoản đủ” cho đến khi thị trường tài chính và ngoại hối ổn định. Các biện pháp này sẽ có hiệu lực cho đến cuối tháng 2.

Dự trữ ngoại hối lớn là "đệm đỡ" cho RBI

Cuối cùng trong số các loại tiền tệ lớn của châu Á là Ấn Độ, nơi chứng kiến ​​đồng rupee giảm xuống mức thấp kỷ lục là 85,86 vào ngày 8/1, do áp lực từ đồng USD mạnh và việc bán ra của các nhà đầu tư danh mục đầu tư nước ngoài vào tháng 10 và tháng 11. 

Trong cuộc họp chính sách tiền tệ gần đây nhất vào tháng 12, Ngân hàng Dự trữ Ấn Độ (RBI) đã giữ nguyên lãi suất ở mức 6,5%.

Nếu Ấn Độ quyết định cắt giảm lãi suất để kích thích tăng trưởng - điều này sẽ làm đồng rupee suy yếu - thì RBI có đủ khả năng ứng phó với tình trạng dòng vốn nước ngoài đột ngột chảy ra và bất kỳ sự sụt giảm mạnh nào của đồng rupee.

Trong báo cáo triển vọng năm 2025, Citi Wealth cho biết “dự trữ ngoại hối lớn của ngân hàng trung ương đã mang lại sự ổn định hơn cho đồng rupee Ấn Độ”.