Thượng tuần tháng 2/2023, tức sau 8 tháng kể từ khi thị trường bất động sản rơi vào khủng hoảng (nếu bắt đầu tính từ đầu quý III/2022), Ngân hàng Nhà nước đã nhóm họp với các doanh nghiệp bất động sản để bàn về một trong những vấn đề then chốt nhất đối với thị trường bất động sản là tín dụng. Hội nghị đã khép lại mà không có bất ngờ nào xảy ra. Tuy nhiên, trong vòng 10 ngày sau đó, lại có tới 2 bất ngờ xuất hiện.
Đầu tiên là Bộ Xây dựng đề xuất gói tín dụng cho nhà ở xã hội, nhà ở công nhân với quy mô 110.000 tỷ đồng, theo hình thức tái cấp vốn, tương tự như gói tín dụng 30.000 tỷ đồng trước đây. Hai là Ngân hàng Nhà nước cho biết nhóm “Big4” (Vietcombank, VietinBank, BIDV, Agribank) đã thống nhất sẽ cung cấp một gói tín dụng quy mô 120.000 tỷ đồng, cũng dành cho nhà ở xã hội, nhà ở công nhân với lãi suất ưu đãi 1,5% - 2% so với lãi suất cho vay trung dài hạn VND bình quân trên thị trường từng thời kỳ.
Hai gói tín dụng được đề xuất liên tiếp chỉ trong vài ngày ngắn ngủi đã “gây bão” dư luận. Song, chỉ ít lâu sau đó, Bộ Xây dựng đã rút lại đề xuất của mình. Và trong Nghị quyết số 33/NQ-CP ngày 11/3/2023 về một số giải pháp tháo gỡ và thúc đẩy thị trường bất động sản phát triển an toàn, lành mạnh, bền vững, Chính phủ chỉ còn nhắc đến gói tín dụng 120.000 tỷ đồng.
Việc đề xuất của Bộ Xây dựng bị hủy bỏ, xem chừng không có gì đáng ngạc nhiên, bởi tài khóa hiện nay không đủ sức để hỗ trợ cho một chương trình khổng lồ như vậy. Với gói 120.000 tỷ đồng, gói này do các ngân hàng thương mại tự cân đối nên tính khả thi cao hơn. Nhưng cũng vì các ngân hàng tự cân đối nên hầu như cũng không có sự ràng buộc nào về mặt thực thi cả, đó chính là vấn đề lớn mà thị trường, sau những phút giây hồ hởi ban đầu, đang đặt ra: bao giờ gói này được triển khai, triển khai như thế nào (cơ chế, điều kiện, đối tượng, thủ tục, tiến độ…). Tiếc thay, tới giờ mọi chuyện vẫn đang là dấu hỏi.
Câu chuyện của hai gói hỗ trợ tín dụng nói trên cho thấy một điều: dường như việc đề xuất tín dụng hướng tới nhà ở xã hội, nhà ở công nhân trong thời điểm này mang ý nghĩa của một lối thoát, hơn là một chiến lược. Bởi kể từ sau khi gói 30.000 tỷ đồng kết thúc, đến nay là 7 năm, đã không có một gói hỗ trợ quy mô lớn nào tiếp thêm động lực cho thị trường nhà ở xã hội, nhà ở công nhân, dù cho đây luôn là phân khúc có nhu cầu cao nhất và luôn “đói” cung trầm trọng. Nếu thực sự xem nhà ở xã hội, nhà ở công nhân là nền tảng của thị trường bất động sản, các biện pháp hỗ trợ đã được triển khai từ sớm hơn, chứ không phải đợi đến bây giờ.
Thực tế cũng cho thấy, sự bùng nổ của thị trường bất động sản Việt Nam giai đoạn 2015 – 2018 là do sự phát triển mạnh mẽ của nhà ở thương mại, bất động sản nghỉ dưỡng, chứ không phải nhà ở xã hội, nhà ở công nhân. Cho đến hiện nay, khi nhà ở thương mại tắc nghẽn pháp lý, bất động sản nghỉ dưỡng “chết” thanh khoản, nhà ở xã hội, nhà ở công nhân mới được nhắc đến như một “cứu tinh” cho thị trường.
Nhìn ở bình diện vĩ mô, khủng hoảng của thị trường bất động sản là sự nối tiếp của khủng hoảng thị trường trái phiếu. Các phân khúc bất động sản bị khủng hoảng là bất động sản thương mại và bất động sản nghỉ dưỡng. Các doanh nghiệp phát triển các phân khúc này đang chịu cảnh “đói khát” về vốn, căng thẳng về dòng tiền. Đây mới là trọng tâm cần tháo gỡ tại thời điểm hiện tại để tránh những cú sụp đổ có thể gây chấn động thị trường chung. Đó cũng là lí do có bên đề xuất cho các doanh nghiệp bất động sản thương mại tham gia vào gói tín dụng 120.000 tỷ đồng để hỗ trợ thanh khoản cho các đơn vị này.
Với nhà ở xã hội, nhà ở công nhân, thị trường này cũng “đói” vốn nhiều năm, song tình trạng không ở mức độ nguy cấp. Việc phát triển thị trường này là bài toán dài hơi, thực hiện trong nhiều năm, chứ không thể hoàn thành trong một sớm, một chiều, càng không phải chỉ bơm vốn là giải quyết được.
Xét riêng ở khía cạnh vốn, có thể thấy mặc dù gói 120.000 tỷ đồng đã hỗ trợ lãi suất 1,5% - 2% so với lãi suất cho vay thông thường, song ý nghĩa của mức hỗ trợ lãi suất này là không lớn. Thừa nhận rằng với doanh nghiệp phát triển dự án nhà ở xã hội, nhà ở công nhân, bớt được 1 đồng lãi vay cũng là đáng quý, nhưng với người mua, câu chuyện lại hoàn toàn khác. Gói 30.000 tỷ đồng sở dĩ tạo ra ảnh hưởng rất lớn, bởi gói này hỗ trợ lãi suất rất đáng kể, người mua nhà chỉ phải trả mức lãi vay 5% - 6%. Còn gói 120.000 tỷ đồng chỉ giảm lãi vay 1,5% - 2% so với lãi vay thông thường, đồng nghĩa người mua vẫn phải chịu lãi vay rất cao. Điều đó làm hạn chế số người mua có thể tiếp cận gói vay này, bởi đa phần người mua nhà ở xã hội, nhà ở công nhân là người thu nhập thấp. Đây chính là nguyên do của việc kể từ sau khi gói 30.000 tỷ đồng kết thúc, thị trường nhà ở xã hội trở nên đìu hiu, vắng lạnh.
Thực trạng nhà ở xã hội, nhà ở công nhân chậm phát triển không chỉ bởi “đói” vốn mà còn do những vướng mắc trong thủ tục. Trao đổi với Tạp chí Đầu tư Tài chính, ông Nguyễn Văn Đỉnh, chuyên gia pháp lý bất động sản, đánh giá thủ tục pháp lý, điều kiện triển khai dự án nhà ở xã hội hiện nay còn bó chặt hơn cả nhà ở thương mại trên nhiều khía cạnh, đơn cử là quy định về hình thức sử dụng đất để thực hiện dự án.
Cụ thể, khoản 3, Điều 56, Luật Nhà ở 2014 quy định chỉ có 4 loại đất phát triển nhà ở xã hội gồm: chủ đầu tư được nhà nước giao/cho thuê đất; chủ đầu tư sử dụng “quỹ đất 20%” trong dự án nhà ở thương mại; chủ đầu tư phải có “đất ở hợp pháp”. Như vậy, nếu doanh nghiệp có quyền sử dụng đất (không phải đất ở) hoặc doanh nghiệp nhận chuyển nhượng đất nông nghiệp, đất phi nông nghiệp không phải đất ở (mua gom đất) sẽ không được làm nhà ở xã hội, bất chấp đã thỏa mãn điểm c khoản 2 Điều 57 Luật Nhà ở (chỉ cần có quyền sử dụng đất là có thể được “chỉ định” làm chủ đầu tư dự án nhà ở xã hội).
Chính tình trạng các quy định “đá” lẫn nhau ngay trong Luật Nhà ở 2014 đã khiến nhiều địa phương không phê duyệt dự án nhà ở xã hội. So sánh với điều kiện làm dự án nhà ở thương mại (chỉ cần có một phần đất ở và một phần đất khác, phù hợp với quy hoạch) thì có thể thấy điều kiện làm nhà ở xã hội (100% đất ở) còn khó khăn hơn, làm nản lòng các nhà đầu tư nhà ở xã hội.
Ngoài vấn đề trên, việc phát triển nhà ở xã hội còn gặp nhiều khó khăn, “nghịch lý” khác về mặt pháp lý, khiến phân khúc này lâu nay trở thành điểm nghẽn của thị trường nhà ở. Để giải quyết các khó khăn này, thời gian phải tính bằng năm chứ không thể trong một vài tháng. Chính vì vậy, gói tín dụng 120.000 tỷ đồng rót vào nhà ở xã hội, nhà ở công nhân có thể tạo tâm lí tích cực, khơi dậy niềm tin và góp một phần sức lực cho thị trường bất động sản, nhưng không phải là “cây đũa thần” có thể giúp thị trường ra khỏi khủng hoảng như hiện nay.
Tags:
(VNF) - Luật Công chứng (sửa đổi) vừa được Quốc hội thông qua tiếp tục quy định việc công chứng giao dịch bất động sản theo phạm vi tỉnh, thành phố nhằm bảo đảm an toàn pháp lý. Tuy nhiên, quy định này sẽ từng bước được nới lỏng theo lộ trình, tiến tới không phụ thuộc địa giới hành chính khi hệ thống dữ liệu được hoàn thiện.
(VNF) - Sau khi hoàn thành, dự án Động Lực Tower sẽ gặp không ít khó khăn khi mà Hạ Đình là con phố nhỏ hẹp và là “điểm đen” về tắc nghẽn giao thông.
(VNF) - Xã Cát Tiến được định hướng trở thành khu vực phát triển đô thị, thương mại, dịch vụ, du lịch sinh thái, lịch sử và kinh tế biển với diện tích 100km².
(VNF) - TP. HCM vừa có văn bản gửi Bộ Nông nghiệp- Môi trường, kiến nghị hướng dẫn tháo gỡ các vướng mắc liên quan phát triển nhà ở xã hội (NƠXH) trên địa bàn.
(VNF) - Khu căn hộ The Sentosa (Vinhomes Star City, Thanh Hóa) đem đến cho cư dân tương lai một bước chuyển rõ rệt về chất lượng sống. Với không gian xanh khoáng đạt, trải nghiệm nghỉ dưỡng giữa đại lộ trung tâm, và tổ hợp thương mại ngay dưới chân nhà, mỗi ngày tại The Sentosa trở thành hành trình tận hưởng đúng nghĩa.
(VNF) - Thị trường bất động sản Đà Nẵng quý I/2026 ghi nhận thanh khoản suy yếu do áp lực lãi suất, trong khi mặt bằng giá vẫn tiếp tục xu hướng tăng ở nhiều phân khúc
(VNF) - Công ty Cổ phần Giầy Thượng Đình đang lên kế hoạch chuyển đổi khu “đất vàng” tại số 277 đường Nguyễn Trãi (Hà Nội) thành tổ hợp căn hộ, văn phòng và trường học với tổng vốn đầu tư dự kiến gần 10.000 tỷ đồng.
(VNF) - Trần thấp, lối đi hẹp hay sự ngột ngạt đang âm thầm bào mòn giá trị của nhiều căn hộ hạng sang. Tại Regal Complex, những kỷ lục về khối tích kiến trúc và nghệ thuật bố trí không gian đã đập tan mọi bất tiện ấy, trả lại định nghĩa đích thực về một trải nghiệm sống mới.
(VNF) - Trong bối cảnh khu Tây TP. HCM đang đón làn sóng phát triển hạ tầng, công nghiệp và dịch chuyển dân cư, nhiều dự án bất động sản bắt đầu xuất hiện. Tuy nhiên, giữa sự gia tăng nguồn cung, thị trường cũng dần đặt ra yêu cầu cao hơn: không chỉ là nơi để ở, mà phải có khả năng hình thành nhịp sống và hoạt động kinh tế thực. Đó cũng là hướng tiếp cận của Thanh Phú Centre Point, dự án được BIM Land định hướng phát triển như một đô thị giao thương tích hợp tại cửa ngõ phía Tây.
(VNF) - Cử tri Hà Nội yêu cầu đẩy nhanh quy hoạch 1/500 cải tạo, xây dựng lại khu tập thể Vĩnh Hồ, dự kiến phê duyệt trong tháng 5/2026.
(VNF) - Công ty Cổ phần Đầu tư Phát triển ARMO là đơn vị trúng thầu triển khai dự án Khu dân cư, dịch vụ du lịch Chánh Oai quy mô hơn 33ha, vốn đầu tư trên 1.218 tỷ đồng.
(VNF) - Thị trường nhà ở xã hội Bắc Ninh sôi động khi hai dự án tại Yên Phong và phường Nếnh đồng loạt mở bán với giá chỉ từ 223 triệu đồng/căn mà đi kèm nhiều tiện ích.
(VNF) - Tại ĐHĐCĐ thường niên của Công ty Cổ phần Cao su Sao Vàng (HoSE: SRC), Chủ tịch HĐQT Phạm Hoành Sơn đã cập nhật về việc đầu tư dự án trọng điểm tại khu “đất vàng” 231 Nguyễn Trãi, cũng như tiến độ di dời nhà máy tại đây.
Rao bán nhà từ trước Tết nhưng không có khách mua, một số chủ nhà trong ngõ buộc phải hạ giá sâu, lên tới cả tỷ đồng.
(VNF) - Thanh tra Chính phủ nêu rõ chủ đầu tư dự án Tháp D25* Cầu Giấy thi công xây dựng nhưng không có giấy phép hoặc xây dựng không đúng quy hoạch, dự án nhà ở chưa được nghiệm thu đưa vào sử dụng; chưa được nghiệm thu về PCCC.
(VNF) - Ông Lê Tiến Công, Giám đốc Tài chính của Công ty Cổ phần Vinhomes (HoSE: VHM) cho biết trong năm 2026, công ty này sẽ ghi nhận doanh số rất lớn từ một loạt dự án lớn đang triển khai.
(VNF) - Tại sự kiện giới thiệu dự án Artisan Park vào ngày 11/4, những chuyển động tăng trưởng của khu vực Bình Dương và tiềm năng của phân khúc nhà phố thương mại đã trở thành tâm điểm, mở ra góc nhìn rõ nét về cơ hội đầu tư.
Không chỉ tại khu chung cư vạn dân HH Linh Đàm (phường Hoàng Liệt, Hà Nội), cơ quan chức năng cũng đang khảo sát, lấy ý kiến cư dân chưa được cấp sổ hồng tại nhiều dự án khác có sai phạm liên quan đến Doanh nghiệp tư nhân Xây dựng số 1 tỉnh Điện Biên, Công ty Bemes…
(VNF) - Dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc thù nhằm xử lý các vi phạm đất đai trước khi Luật Đất đai 2024 có hiệu lực đang đưa ra phương án tháo gỡ cho loại hình “đất ở không hình thành đơn vị ở” tại các dự án bất động sản du lịch. Tuy nhiên, theo chuyên gia pháp lý, các quy định hiện tại cần được mở rộng để giải quyết đầy đủ những vướng mắc tồn đọng trên thị trường.
(VNF) - Thanh tra Chính phủ kiến nghị chuyển hồ sơ vụ việc liên quan đến dự án Usilk City do CTCP Sông Đà Thăng Long làm chủ đầu tư để Bộ Công an xem xét điều tra, xử lý theo quy định của pháp luật.
(VNF) - Chính sách lãi suất chưa từng có của Vinhomes đang tạo cú hích mạnh mẽ cho thị trường, khi chi phí vay mua nhà thậm chí thấp hơn cả nhà ở xã hội.
(VNF) - Sở Xây dựng Hà Nội vừa công bố danh mục dự án đầu tư xây dựng nhà ở cho phép tổ chức, cá nhân nước ngoài được sở hữu nhà ở đối với Khu chức năng đô thị tại số 233, 233B và 235 đường Nguyễn Trãi, phường Khương Đình.
(VNF) - Khi thị trường căn hộ cao cấp không còn dừng ở câu chuyện từng dự án riêng lẻ, mà chuyển sang cạnh tranh về khả năng duy trì chất lượng sống một cách nhất quán, cách phát triển sản phẩm cũng buộc phải thay đổi. Trong bối cảnh đó, dòng sản phẩm căn hộ cao tầng Imperia của MIK Group cho thấy một hướng đi rõ nét hơn khi được phát triển theo một hệ tiêu chuẩn xuyên suốt.
(VNF) - Mặt bằng giá còn thấp, quỹ đất rộng và sự tham gia của nhiều nhà đầu tư lớn đang mở ra cơ hội mới cho phía tây TP.HCM. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, để hình thành một chu kỳ tăng trưởng bền vững, khu vực này vẫn cần thêm thời gian để hoàn thiện hệ thống kết nối và thu hút dòng dân cư thực.
(VNF) - Lãi suất vay mua bất động sản phổ biến ở mức 12% – 14%/năm, một số trường hợp lên đến 15% – 16%/năm theo cơ chế thả nổi. Chi phí tài chính tăng nhanh khiến người mua có xu hướng thận trọng hơn, đặc biệt với nhóm khách hàng sử dụng đòn bẩy tài chính.
(VNF) - Luật Công chứng (sửa đổi) vừa được Quốc hội thông qua tiếp tục quy định việc công chứng giao dịch bất động sản theo phạm vi tỉnh, thành phố nhằm bảo đảm an toàn pháp lý. Tuy nhiên, quy định này sẽ từng bước được nới lỏng theo lộ trình, tiến tới không phụ thuộc địa giới hành chính khi hệ thống dữ liệu được hoàn thiện.
(VNF) - Công ty Cổ phần Giầy Thượng Đình đang lên kế hoạch chuyển đổi khu “đất vàng” tại số 277 đường Nguyễn Trãi (Hà Nội) thành tổ hợp căn hộ, văn phòng và trường học với tổng vốn đầu tư dự kiến gần 10.000 tỷ đồng.
