Hai cựu kỹ sư SpaceX lập startup triệu USD: Biến việc xây dựng dễ như 'chơi game'

Trong khi Elon Musk không ngừng thuyết phục giới đầu tư về một nền kinh tế không gian với mục tiêu đưa con người sinh sống ngoài Trái Đất, một startup mới do hai cựu kỹ sư SpaceX sáng lập cũng đang theo đuổi tham vọng không kém phần táo bạo: xây dựng hạ tầng trên Sao Hỏa.

TerraFirma, startup mới hình thành được khoảng hai năm, vừa công bố hoàn tất vòng gọi vốn trị giá 115 triệu USD. Khoản đầu tư này có sự tham gia của nhiều tên tuổi lớn trong lĩnh vực đầu tư mạo hiểm và công nghệ quốc phòng như Kleiner Perkins, Bain Capital Ventures, cùng các công ty SpaceX, Anduril và Hadrian.

Khoản vốn mới không chỉ giúp TerraFirma mở rộng hoạt động trên Trái Đất mà còn là bước đệm để công ty hiện thực hóa mục tiêu dài hạn: phát triển công nghệ xây dựng phục vụ các căn cứ của con người trên Mặt Trăng và Sao Hỏa trong tương lai.

Thay đổi cách ngành xây dựng vận hành

Có trụ sở tại Austin, bang Texas (Mỹ), TerraFirma phát triển nền tảng cho phép điều khiển các thiết bị xây dựng hạng nặng từ xa thông qua nhiều giao diện khác nhau, trong đó có cả tay cầm chơi game Xbox quen thuộc.

Thay vì để công nhân trực tiếp vận hành máy xúc, máy ủi hoặc các thiết bị thi công trong môi trường nguy hiểm, hệ thống của TerraFirma cho phép người điều khiển làm việc từ một trung tâm điều hành an toàn với độ chính xác cao.

Theo công ty, giải pháp này không chỉ giúp giảm đáng kể chi phí vận hành mà còn cải thiện mức độ an toàn lao động, đồng thời mở đường cho việc tự động hóa sâu hơn trong ngành xây dựng, một lĩnh vực vốn bị đánh giá là chuyển đổi số khá chậm so với các ngành công nghiệp khác.

Chia sẻ với CNBC, đồng sáng lập kiêm Giám đốc điều hành Noah Schochet cho rằng hạ tầng đang là điểm nghẽn lớn nhất cản trở sự đổi mới của nhiều ngành kinh tế trong nhiều thập kỷ tới.

Ông nhận định hiện đã có rất nhiều công nghệ tiên tiến được phát triển trong những năm gần đây, nhưng rất ít trong số đó thực sự được ứng dụng vào ngành xây dựng. Theo Schochet, khoảng cách này tạo ra cơ hội rất lớn để tái định hình toàn bộ lĩnh vực.

Sau khi hoàn tất vòng gọi vốn, TerraFirma dự kiến tuyển dụng thêm khoảng 300 nhân viên chỉ trong vòng một năm tới.

Bên cạnh việc mở rộng đội ngũ kỹ sư và chuyên gia công nghệ, công ty cũng sẽ xây dựng một nhà máy mới tại Texas cùng một trung tâm điều khiển từ xa (Mission Control Center). Đây sẽ là nơi giám sát và điều phối hoạt động của các thiết bị xây dựng được vận hành từ xa tại nhiều công trường khác nhau.

Việc xây dựng một "trung tâm chỉ huy" phản ánh tham vọng của TerraFirma trong việc đưa ngành xây dựng tiến gần hơn tới mô hình vận hành của ngành hàng không vũ trụ, nơi các hệ thống có thể được giám sát và điều khiển từ khoảng cách rất xa.

TerraFirma không phải là trường hợp cá biệt. Trong vài năm trở lại đây, ngày càng nhiều startup được thành lập bởi các cựu nhân sự của SpaceX nhằm khai thác những cơ hội từ nền kinh tế không gian đang hình thành.

Một số cái tên nổi bật bao gồm Castelion – công ty phát triển vũ khí siêu vượt âm, hay Relativity Space – doanh nghiệp tiên phong trong lĩnh vực in 3D tên lửa.

Làn sóng này càng nhận được nhiều sự chú ý sau khi SpaceX thực hiện đợt IPO lịch sử trị giá khoảng 86 tỷ USD vào tháng trước. Cùng thời điểm, NASA cũng tiếp tục thúc đẩy các chương trình xây dựng căn cứ lâu dài trên Mặt Trăng, đồng thời chuẩn bị cho các sứ mệnh có người lái tới Sao Hỏa trong những thập kỷ tới.

Những diễn biến này khiến giới đầu tư ngày càng tin tưởng rằng nền kinh tế không gian sẽ trở thành một thị trường khổng lồ trong tương lai, mở ra cơ hội cho hàng loạt doanh nghiệp cung cấp hạ tầng, vật liệu, robot và các công nghệ phục vụ hoạt động ngoài Trái Đất.

Thiên tài trưởng thành từ môi trường khắc nghiệt tại SpaceX

Hai nhà sáng lập Noah Schochet và Noah McGuinness quen biết nhau từ khoảng mười năm trước, ngay trong ngày đầu tiên bước vào lớp kỹ thuật tại Đại học Princeton.

Suốt bốn năm đại học, cả hai học cùng chương trình, cùng thực hiện hầu hết các dự án nghiên cứu và dần hình thành sự ăn ý trong cách giải quyết các bài toán kỹ thuật.

Sau khi tốt nghiệp, cả hai đều gia nhập SpaceX.

McGuinness tham gia chương trình vệ tinh quốc phòng Starshield, trong khi Schochet làm việc với mạng Internet vệ tinh Starlink trước khi chuyển sang dự án tên lửa Starship.

Môi trường làm việc tại SpaceX nổi tiếng với cường độ cực kỳ cao. Các nhóm kỹ sư luôn chịu áp lực phải thiết kế, chế tạo và mở rộng quy mô sản xuất trong thời gian ngắn nhất. Nhiều thời điểm, họ phải làm việc trong điều kiện thiếu thốn về cơ sở hạ tầng, thậm chí những tiện ích cơ bản như nhà vệ sinh cũng chưa đáp ứng đầy đủ.

Chính trải nghiệm này đã khiến hai kỹ sư nhận ra một nghịch lý thú vị.

Trong khi SpaceX có thể xây dựng những tên lửa khổng lồ với tốc độ chưa từng có thì ngành xây dựng truyền thống vẫn vận hành rất chậm chạp, dựa nhiều vào lao động thủ công và quy trình cũ kỹ.

Theo Schochet, SpaceX có thể chế tạo các tên lửa có kích thước tương đương những tòa nhà chọc trời với tốc độ khoảng một chiếc mỗi tháng nhờ áp dụng các quy trình tự động hóa sản xuất hàng loạt. Tuy nhiên, những công nghệ và phương pháp này gần như chưa được chuyển giao sang lĩnh vực xây dựng.

Hai nhà sáng lập cho biết quãng thời gian làm việc tại SpaceX vô cùng khắc nghiệt cả về thể chất lẫn tinh thần. Có những ngày họ phải ngủ ngay tại bàn làm việc để kịp tiến độ. Dẫu vậy, cả hai đều khẳng định những trải nghiệm đó hoàn toàn xứng đáng vì đã giúp họ học được cách xây dựng doanh nghiệp với tốc độ và quy mô lớn.

Hiện nay, khoảng một nửa đội ngũ kỹ sư của TerraFirma cũng từng làm việc tại SpaceX, Tesla và The Boring Company – những doanh nghiệp nổi tiếng với văn hóa làm việc cường độ cao và tư duy đổi mới mạnh mẽ.

Theo Schochet, điều quan trọng là không nên xây dựng một doanh nghiệp chỉ dựa trên nền kinh tế không gian vốn vẫn còn ở giai đoạn sơ khai. Thay vào đó, công ty phải tạo ra giá trị thực cho những ngành công nghiệp đang vận hành trên Trái Đất, nơi nhu cầu về xây dựng, hạ tầng và tự động hóa đã hiện hữu.

Nếu thành công, TerraFirma không chỉ góp phần hiện đại hóa một trong những ngành công nghiệp lâu đời nhất thế giới mà còn có thể trở thành một trong những doanh nghiệp đặt nền móng cho hệ thống hạ tầng của con người trên Mặt Trăng và Sao Hỏa trong tương lai.